Mulin a vent

Mulin a vent a son d'angign tradissionaj dovrà për convertì l'energìa dël vent an energìa mecànica, prinsipalment për maciné dle gran-e, pompé d'eva o produve d'eletricità. Costi sistema a l'han marcà l'evolussion agrìcola e andustrial ëd vàire region, comprèis ël Piemont. Stòria Ij prim mulin a vent a son dësvlupasse ant ël Medi-Orient, ant la Persia antica (ancheuj Iran), vers ël sécol VII. A son ëspantiasse an Euròpa durant ël Medioev, dzortut an Olanda e ant le region costiere, anté che ël vent a l'é costant. An Piemont, ij mulin a vent a son rivà ant ël sécol XII, dovrà për maciné ël gran e pompé l'eva ant le risere. Con la rivolussion andustrial, la pì part a son ëstàit sostituì da màchine a vapor e motor elétrich. Prinsipi ëd fonsionament Un mulin a vent a l'é formà da: Pale: Struture ëd bòsch o metal ch'a ciapo l'energìa dël vent e as fan giré. Rotor: Ass central colegà a le pale, ch'a trasmëtt ël moviment a j'utiss ëd travaj. Mecanism ëd transmission: Ingranagi ch'a convert la rotassion dle pale an fòrsa ùtil (es. për fé giré na mulin-a). Tor o strutura: Costrussion ch'a ten su le pale e a përmet ëd viré ël mulin an diression dël vent. Ij tipo prinsipaj a son: Mulin a ass oriental: Le pale a son montà an sna tor fissa e a devo esse virà manualment an diression dël vent. Mulin a ass verticaj: Strutura rotonda ch'a peul viré për ciapé ël vent da minca part. Aplicassion Macinassion dle gran-e: Produv ëd farin-a për pan, polenta, e via fòrt. Pompagi d'eva: Utilisà ant le risere piemontèise për gestì l'irigassion. Produssion d'eletricità: Ant ël sécol XX, chèich mulin a vent a son stàit convertì an mini-central eòliche. Esempi ant ël Piemont Malgré che ij mulìn a vent a sio meno comun che coj idràulich, a-i son d'esempi stòrich: Mulin ëd Casalin (Provincia ëd Lissandria): Restaurà com testimoniansa dl'architetura rural. Mulin dël Pero (Val Grana, Cuneo): Strutura tradissional dovrà për mostré le técniche ëd macinassion d'antan. Sfide e declin Dipendent dal vent: L'assensa ëd vent a blocava la produssion. Manutension complicà: Le part ëd bòsch a ciamavo ëd riparassion costose. Concorensa andustrial: L'ariv dij motor a l'ha rendù ij mulìn a vent pa pì econòmich. Usagi modern Ancheuj, ij mulin a vent a son dovrà për: Turism: Atrassion stòrica e cultural ant ij paisage rural. Simboj identitari: Present ant jë scu ëd comun-e o associassion. Produssion locaj: Chèich proget ëd valorisassion dle técniche tradissionaj. Vardé ëdcò Energìa eòlica Mulin d'eva Agricoltura tradissional piemontèisa Colegament estern Ecomusé Piemontèis - Informassion sui mulìn stòrich. Musé ëd Turin - Stòria dle técniche agrìcole.