Մանիլա

Մանիլա, Ֆիլիփիններու մայրաքաղաքը, կը գտնուի Լուզոն կղզիին վրայ, Մանիլայի ծոցի ափին, 48 քմ երկարութեամբ ։ Բնակչութիւնը 1.652.171 մարդ (2010 թ․)։ 16 այլ քաղաքներու եւ համայնքներու հետ մաս կը կազմէ Մեթրօ Մանիլա ագլոմերացիայի, որու բնակչութիւնը մօտ 12 միլիոն է։ Մանիլայի բնակչութիւնը կը զբաղեցնէ ընդամէնը 38.55 քմ² տարածք: Մանիլան աշխարհի ամէնախիտ բնակեցուած քաղաքն է։ Վարչական բաժանում Քաղաքը բաժնուած է 897 միքրոշրջաններու («բարանգայներու»)։ Իւրաքանչիւր միքրոշրջան ունի համայնքային ղեկավար եւ աւագանի։ Պատմութիւն եւ Արդի Շրջան Մանիլան երկրին առաջին արտօնագրուած քաղաքն էր, որ այդպէս հռչակուեցաւ Ֆիլիփինեան Յանձնաժողովի թիւ 183 օրէնքով՝ 31 Յուլիս 1901-ին։ Անիկա ինքնավար դարձաւ 18 Յունիս 1949-ին՝ «Մանիլա Քաղաքի Վերանայուած Կանոնագիր» (Republic Act No. 409) օրէնքի ընդունումով։ Մանիլան կը նկատուի աշխարհի առաջին համաշխարհային քաղաքներէն մէկը, որովհետեւ անոր առեւտրական ցանցերը առաջինն էին, որոնք տարածուեցան Խաղաղական Ովկիանոսի վրայով՝ կապելով Ասիան Սպանական Ամերիկայի հետ։ Այս մէկը նշանաւորեց պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով երկրագունդը բոլորող առեւտրական անընդհատ շղթայի մը հաստատումը։ Պատմական Ակնարկ Մինչեւ 1258 թուականը, այժմեան Մանիլայի տարածքին գոյութիւն ունէր Մայնիլա կոչուող թակալոկեան (Tagalog) ամրացուած պետական կազմաւորումը։ 24 Յունիս 1571-ին, Պանքուսայի ճակատամարտին տեղաբնիկ վերջին տիրակալի՝ Ռաժա Սուլայմանի պարտութենէն ետք, սպանացի նուաճող Միկել Լոփեզ տէ Լեկասփին սկսաւ կառուցել Ինթրամուրոս պարսպապատ ամրոցը։ Մանիլան կը ծառայէր իբրեւ Սպանական Արեւելեան Հնդկաստանի մայրաքաղաք, որուն մէջ կը մտնէին Մարիանեան կղզիները, Կուամը եւ այլ տարածքներ, իսկ վարչականօրէն կը կառավարուէր Մեքսիքոյի միջոցով։ Արդի Մանիլան Այսօր «Մանիլա» անունը ընդհանրապէս կ’օգտագործուի թէ՛ քաղաքին, եւ թէ՛ ամբողջ մեծ քաղաքամերձ շրջանին համար։ Մեծ Մանիլան (Metro Manila) Ֆիլիփինի մայրաքաղաքային տարածաշրջանն է, որուն մաս կը կազմեն նաեւ Քեզոն քաղաքը եւ Մաքաթիի գործարար կեդրոնը։ Աշխարհագրութիւն եւ Տնտեսութիւն Փասիկ Գետ. Կը հոսի քաղաքին մէջտեղէն՝ զայն բաժնելով հիւսիսային եւ հարաւային հատուածներու։ Վարչական Բաժանում. Քաղաքը ունի 16 վարչական եւ 6 քաղաքական ընտրաշրջաններ։ Համաշխարհային Դիրք. 2018-ին Մանիլան դասուեցաւ իբրեւ «Alpha-» կարգի համաշխարհային քաղաք։ Անիկա տնտեսական արդիւնաւէտութեամբ աշխարհի մէջ 7-րդն է, իսկ տարածաշրջանին մէջ՝ 2-րդը։ Բնական Աղէտներ. Մանիլան աշխարհի երկրորդ ամենավտանգուած քաղաքն է բնական աղէտներու տեսանկիւնէն՝ Թոքիոյէն ետք։ Բնակչութիւն Ծանոթագրութիւններ Արտաքին հղում Քաղաքի պաշտոնական կայքը (անգլերէն)