Манила

Манила (ба филиппинӣ: Maynila) — пойтахти Филиппин ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи Лусон воқеъ аст. Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад. Таърих Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо Бруней ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд. Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз Амрико ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти ИМА гузашт; дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти Филиппин боқӣ монд (солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахт буд). Ҷуғрофия ва иқлим Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. Аҳолӣ Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад. Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. Иқтисод Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии Филиппин аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. Нақлиёт Манила гиреҳи асосии нақлиётии Филиппин мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. Фарҳанг ва маориф Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии Филиппин аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои Осиё) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. Нигаред низ Филиппин Кесон-Сити Лусон Калоокан Тагиг Уқёнуси Ором Эзоҳ Пайвандҳо Манила дар Encyclopædia Britannica Сомонаи расмии шаҳрдории Манила