Q (літара)

Q — 17-я літара лацінскага алфавіту, вымауляецца «ку» (у англійскай мове — «ку»). У біяхіміі Q — сімвал глутаміну. у хіміі q — сімвал каэфіцыента рэакцыі. у фізіцы q — сімвал электрычнага зарада або колькасці цеплыні. Гісторыя У семіцкіх мовах літара мела гукавую адпаведнасць /q/ (зычны глухі, узрыўны, увулярны) — гук тыпічны для семіцкіх моў, але адсутны ў большасці індаеўрапейских моў. У грэчаскай мове знак копа (Ϙ), верагодна, абазначаў некалькі лабіялізаваных задненёбных узрыўных зычных, сярод якіх [kʷ]? і [kʷʰ]?. У выніку больш позніх гукавых змен у грэчаскай мове гэтыя гукі пераўтварыліся, адпаведна, у [p]? і [pʰ]?. Такім чынам, копа трансфармавалася ў дзве літары: копа (для абазначэння толькі ліку 90) і літара фі (Φ), якая захавалася ў сучаснай грэчаскай мове.