Qusqu

Qusqu icha Qosqo (ispaña simipi: Cusco icha Cuzco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Qusqu suyup uma llaqtanmi. Qusqu llaqtapi 329.203 tiyaq (runa) kawsachkanku (2005). Wiñay kawsay Inka runakunapawan Tawantinsuyup uma llaqtansi karqan. 1533 watapi Ispaña awqakunas atipaspa thuñirqan. 1983 watamanta 1995 watakama Daniel Estrada Qusqu llaqtap kurakan kaspa, llaqtap tukri sutinta kastilla simipi "Cusco" nisqamanta QSHKS qillqaypi hina "Qosqo" nisqaman t'ikrarqan. Llapan mamallaqtamanta runakuna samun kuyaqnin. Allpa saywachi Unay pacha conquistasqamanta Qusqu llaqtaqa kimsa hatunsuyuman t`ipisqa kaqkasqa: chaymantataq Walla (Sierra) nisqa hanan pata llaqtakuna; chaymantataq Urqu (montaña). Yachay tarpuy Raymikuna Inti Raymi Warachikuy Simana Santa Llaqtap amachana santun Taytacha Timpluris Karu puriy Aswan hatun patanqa (plaza) Waqaypatam. La Compañia inlisya, Waqaypata, Qusqu Willka Qhichwa Machu Pikchu Qusqu llaqtamantaqa 3 km karu Saksaywaman nisqa p'ukaram. Llaqtapi paqarisqa Inka Garcilaso de la Vega, qillqaq Washington Delgado, qillqaq Qusqu yupaychana taki Qusqup yupaychana takinqa Qusqu, Qusqu, willkasqam sutiyki nisqam. Yachachiy Yachay sunturkuna: Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin Ñaña llaqtakuna Athina, Grisya Krakau, Pulunya Baguio, Philipinakuna Samarqand, Usbikistan Mishiku llaqta, Mishiku Kyōto, Nihun New Jersey, Hukllachasqa Amirika Suyukuna Chartres, Ransiya Kesong, Uralan Kuriya Moskwa, Rusya Santa Barbara, Hukllachasqa Amirika Suyukuna Havanna, Kuba Betlehem, Palistina Yirusalin, Israyil Copán, Honduras Xi'an, Chunwa P'utuqsi, Bulibya Tumipampa, Ikwadur Rio de Janeiro, Brasil Rikchakuna Kaypipas qhaway Hawa t'inkikuna Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Qusqu. Municipalidad del Cusco (kastilla shimipi) Saywitu: Qusqu suyu Simana Santa - Qusqupi