پیساک

پیساک (احتمالاً در زبان کچوا به معنای دم‌بدلی، که به صورت پیساکا (p'isaqa) نیز نوشته می‌شود) شهری در پرو در درهٔ مقدس اینکاها است. این شهر در کنار رودخانه اوروبامبا واقع شده است. پیساک بیشتر به خاطر ویرانه‌های اینکاها و بازار بزرگش که گردشگران زیادی را از نزدیکی کوسکو به خود جذب می‌کند، شناخته شده است. تاریخچه بقایای سفال‌های لوکره و کیلکه که در این منطقه یافت شده‌اند که نشان می‌دهد این منطقه مدتی مسکونی بوده است. یک سکونتگاه باستانی که احتمالاً پیش از اینکاها وجود داشته، بر روی تپه‌ای میان شاخه‌های کیتامایو و چونگو از رود ویلکانوتا قرار داشت. این جامعه محصولات خود را در تراس‌ها و همچنین در دشت سیلابی پرورش می‌داد. بعدها با کاهش تهدیدات ناشی از قبایل دیگر، روستاییان به جادهٔ اصلی منتهی به کوسکو و اورکوس نزدیکتر شدند. وقتی امپراتوری اینکا این منطقه را فتح کرد، سازهٔ بزرگی را بر روی یال کوهی که درست بالای شهر کنونی قرار دارد، ساخت. بر اساس دیدگاه غالب، این بنا را پاچاکوتی، امپراتور اینکا (۱۴۳۸–۱۴۷۱/۱۴۷۲)، و در سال ۱۴۴۰ یا پس از آن ساخته شده است. بسیاری از پژوهشگران (به‌ویژه کیم مک‌کواری) بر این باورند که پاچاکوتی آن را به عنوان اقامتگاهی چندمنظوره، دژ، رصدخانه و مکان مذهبی ساخته است. در این صورت، این بنا از پاناکا (خانواده و فرزندان) او پشتیبانی می‌کرد، خلوتگاهی سلطنتی و دورافتاده را فراهم می‌آورد که به خوبی دور از کوسکو قرار داشت و او و اشراف می‌توانستند میان لشکرکشی‌های نظامی در آن استراحت کنند، به انجام مراسم آیینی و مذهبی بپردازند، در زمان خطر پناهگاهی باشد و همچنین پیروزی‌های خود را بر کویوها گرامی بدارند. با وجود اندازه و نزدیکی این مجموعهٔ اینکایی به کوسکو، هیچ‌یک از تاریخ‌نگاران اسپانیایی از آن یاد نکرده‌اند. فرانسیسکو پیزارو و فاتحان اسپانیایی، مجموعهٔ اینکاها را در اوایل دههٔ ۱۵۳۰ نابود کردند. شهر مدرن پیساک در دهه ۱۵۷۰ توسط نایب‌السلطنه فرانسیسکو دِ تولدو در دره‌ای در پایین خرابه‌های مجموعهٔ اینکاها ساخته شد. نخستین توصیف مدرن از پیساک در اواخر قرن نوزدهم رخ داد، زمانی که افرایم جورج اسکویر (۱۸۲۱-۱۸۸۸)، کمیسر ایالات متحده در پرو، از پیساک بازدید کرد و توصیفی دقیق از ویرانه‌های اینکا در کتاب خود در سال ۱۸۷۷ به نام «پرو - ماجراهای سفر و اکتشاف در سرزمین اینکاها» به جای گذاشت. شارل وینر (۱۸۵۱–۱۹۱۹)، دانشمند و کاوشگر اتریشی-فرانسوی، نیز از پیساک بازدید کرد و شرحی از کاوش‌های خود در پرو و بولیوی (پاریس، ۱۸۸۰) نوشت. جغرافیا این شهر در ناحیهٔ پیساک، در استان کالکا، در انتهای جنوبی دره مقدس در ارتفاع ۲٬۹۷۲ متر (۹٬۷۵۱ فوت) ۳۲ کیلومتر (۲۰ مایل) در شمال شرقی کوسکو واقع شده است. این شهر در امتداد رودخانه ویلکانوتا قرار دارد و بیشتر سکونتگاه‌ها در ساحل راست آن واقع شده‌اند، جایی که به صورت شبکه‌ای و در اطراف میدان کونستیتوسیون (Plaza Constitución) قرار گرفته‌اند. آب و هوا نگارخانه جستارهای وابسته ایچونایوک منابع پیوند به بیرون مرور کلی بر پیساک اینکاها آلبوم عکس‌های دقیق از ویرانه‌های پیساک مجموعه‌ای از عکس‌های ویرانه‌های اینکا پیساک