Anqash suyu

Anqash suyu (aymara simipi: Anqash jach'a suyu; kastilla simipi: departamento de Áncash) nisqaqa huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Waras llaqtam. Riqsisqa suti Anqash. s. Anqash suyu, Piruwpi. 818 289 tiyaqkuna 1981 watapi. Anqash. s. Piruwp suyun, Chawpin yachay tarpuypa k'irawnin, raki simi QI, riqsisqa aswan unayniyuq. . Sutita churarqanku Sapan Piruwta Chili urmaskiptin, Yunkay maqanakuypi, 20.01.1839 Kay suti samun Anqashmanta: unay puchukasa llaqta 1725 watapi, uranpi kan Anqash mayucha Wiñay kawsay Kamasqa 12 ñiqin hatun puquy killapi 1821 watapi. Allpa saywachi Amachasqa sallqa suyukuna: Waskaran mamallaqta warikancha Urqukuna: Shuyturahu (6.120 m) - Artisunrahu (5,999/6,025 m) - Kanchas (6.049 m) - Qarwatakaq (6.176 m) - Chawpikallki (6.307 m) - Wallqan (6.122 m) - Hirihanka (6.094 m) - Matarahu (6.074 m) - Pisqu urqu (5.452 m) - Pukachirka (6.100 m) - Pukaranka (6.156 m) - Pallqarasu (6.274 m) - Pastururi (5.240 m) - Pukarahu (6.241 m) - Pumapampa (6.258 m) - Pumpuyaq (6.166 m) - Kitarahu (6.036 m) - Rahupakinan (6.122 m) - Rasaq (6 017 m) - Rurimachay (6.309 m) - Shaprarahu (6.112 m) - Tawllirahu (5.830 m) - Tullparahu (6.395 m) - Tuqllarahu (6.032 m) - Wantuy (6.395 m) - Waskaran (6.768 m) - Quñuqranra (5.181) - Wakrish (5.560 m) - Yerupaja (6.635 m) Quchakuna: Pallqaqucha - Qiruqucha (Rikuway pruwinsyapi) - Pilaqatu (Pallasqa pruwinsyapi) - Parun qucha (Waylas pruwinsyapi) - Llankanuku quchakuna (Yunkay pruwinsyapi) - Qunuqucha (Patiwillkamanta Warasman ñanpi) - Kulliqucha Mayukuna: Marañun mayu - Santa mayu - Warmiy mayu - Kasma mayu - Kuliwras mayu - Nipiña mayu - Patiwillka mayu. Q'asakuna: Rumikrus Punta (4.950 m) Waylas pruwinsyapi Santa pruwinsyapiwan - Santa Krus q'asa Llankanukuwan (3.850 m) Yunkay pruwinsyapi Waylas pruwinsyapiwan - Qawish tunil (4.000 m) Rikuway pruwinsyapi Wari pruwinsyapiwan - Qunuqucha ( 4.100 m) Rikuway pruwinsyapi Bolognesi pruwinsyapiwan. Wat'akuna: Yuraqwat'a - Santa wat'a - Phirrul wat'a - Charapa wat'a. Yurakuna Ramran: Mishiku ramran (Alnus jorullensis) Yuraq ch'illka (Baccharis latifolia) Urqu wamanpinta (Chuquiraga spinosa) (Cnidoscolus basiacanthus) Ancosh (Culcitium canescens) Champa icha kunkush (Distichia muscoides) Qurikasha (Echinocactus sp.) (Matucana yanganucensis ?) Wiñay wayna: (Epidendrum corimbosum) (Eriotheca ruizii) Chilliwa (Festuca dolychophylla) Phawka (Flourensia macrophilla) (Gochnatia patazina) Muqti icha muchki (Hesperomeles cuneata) (Iresine weberbaueri suess) Tutura (Juncus andicola) (Jungia paniculada) Khirkinchu chupa: Purwa (Lycopodium crassum) Tuna (Mammillaria sp.) Muña: (Mintostachys tomentosa) Chacuas jacha (Ophryosporus chilca) Tuna waraqu (Opuntia ficus-indica) Uqi qiwuña (Polylepis incana) Titanka (Puya raimondii) (Rauhia staminosa ravena) Mayu llaqi icha Putaqa (Rumex peruanus) Ñukch'u (Salvia sp) (Saxifraga magellanica) Mulli (Schinus molle) Wirush icha ancush (Senecio canescens) Wamanripa icha wira-wira (Senecio comusus (?)) Ichhu (Stipa ichu) Waranway: warumu icha waruma (Tecoma sambucifolia) Achupalla (Tillandsia purpurea) Shinwa (Urtica sp.) Llaqllishqura, callhua-callhua, icha tarquy (Werneria nubigena) Uywakuna Añas : Qhapaq añas (Conepatus rex) Wiruchu (Desmodus rotundus) Antikuna atuq icha Piruwanu atuq (Dusicyon culpaeus = Pseudalopex culpaeus) Usqhullu icha Usqu misi (Felis colocolo = Leopardus colocolo) Puma (Felis concolor incarum) Hatun taruka (Hippocamelus antisensis) Chinchay wisk'acha (Lagidium peruanum) Puka luwichu (Mazama americana) Chupasapa achuqalla: (Mustela frenata agilis) Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus) Antikuna atuq icha Piruwanu atuq (Lycalopex culpaeus = Pseudalopex culpaeus) Puma (Puma concolor) Antikuna ukumari (Tremarctos ornatus) Wik'uña (Vicugna vicugna) Pisqukuna Pili laya: Anas specularoides = Lophonetta specularioides (kastilla simipi: pato cordillerano) Sutru: (Anas flavirostris oxiptera) Patu jirka: (Anas georgica spinicauda) Wamanpallpa icha hatun wamancha (Buteo poecilochrous) Yuraquma mayusuksu (Cinclus leucocephalus) Akakllu, Hak'akllu icha Jak'achu (Colaptes rupicola) Siwar q'inti (Colibri coruscans) (Eupelia cruziana) Turpiña, ujujuy icha suk'a (Fulica gigantea) Anka (Geranoaetus melanoleucus) Qiwlla (Larus serranus) Q'inti: (Metallura phoebe) Llut'u: (Nothoprocta ornata branickii) Wasqar q'inti: (Patagona gigas peruviana) Urin allqamari (Phalcoboenus albogularis) (Podiceps chilensis morrisoni) Chiwaku (Turdus chiguanco) Liki-liki icha liclish (Vanellus resplendens) Kuntur (Vultur gryphus) Kukuli: (Zenaida asiatica meloda) Pichinku, pichitanka icha pichusanka: (Zonotrichia capensis peruviensis) Llaqta pusa rakiy Iskay chunka pruwinsyam kan: Simikuna Anqash suyupiqa aswanta kastilla simita qhichwa simitawan rimanku. Suyupiqa anqash runasimitam rimanku. /1 aymara simiwan, inlish simiwan, purtuyis simiwan, huk hawa simiwan, ruqt'u runakunawan /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Pachan simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk pachan simi (mana hawa simi) Pukyu: Llaqtakuna Karu puriy Asunsyun pruwinsyapi: Chakas Musiyu (Chakaspi) Buluñisi pruwinsyapi: Waywash urqukuna Yerupajawan ( 6.634 m) Chikyan Kapillapunta (Chikyan: 8 km) Puskanwaru (Chikyan: 8 km) Pukamachay Wasta (Huasta) llaqtapi inlisya (Chikyan: 8 km) Akya llaqtapi inlisya (Chikyan: 18 km) Punummarka (Chikyan: 6 km) Quntu Kuta (Chikyan: 5 km) Pachapaqui llaqtapi: Titankakuna (Puya Raimondii) Usqur phaqcha (12 m) (Usqur llaqtamanta: 2 km) Tampu (Tikllus llaqtapi) Chacha Puntas qhichwa Mawk'a Wanuku (Huanoco viejo) Armakuna (Llaqllapi) Qarwas pruwinsyapi: Qarwas Chancos: Armakuna Kasma pruwinsyapi: Sechín Chankillu Max Uhle musiyu Las Aldas (Kasma: 15 km Wari pruwinsyapi: Wantar Chawin (Waras: 109 km) Kunchuku Qhichwa Waylas pruwinsyapi: Shuyturahu (6.120 m) Qaras Tumshucaico (mawk'a llaqta) (Qaras: 1 km) Parun qucha (Qaras: 32 km) Patu Wayq'u (Qaras: 25 km) Pallasqa pruwinsyapi: Qawana, musiyu Pashash (Qawana: 1 km) (mawk'a llaqta) Mawk'a llaqtakuna: La Galgada, Sacra, Chukana, Chunqurmarka, Suslayap, Sakuyquchay (Pallasqa distritupi) Rikuway pruwinsyapi: Pueblo Viejo, Pumacahuara, Jirash, Tayapunta, Yacucancha Pastururi urqu (Nevado Pastoruri), 5.240 m (Waras: 70 km Patuqucha (laguna de Patococha) Santa pruwinsyapi: Pañamarka Punkuri (Chimputi: 30 km) Yunkay pruwinsyapi: Llankanuku quchakuna: Chinanqucha (Chinancocha), Orconcocha (Waskaran mamallaqta parkipi) Waskaran, 6.768 m Guitarrero mach'ay Raymikuna Simana Santa, Waraspi Suyupi paqarisqa Carlos E. Zavaleta Armando Villegas Kaypipas qhaway Anqash rimay Kunchuku Qhichwa Yuraq Walla Yana Walla Waylas Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna Willay pukyukuna www.proviasdes.gob.pe / Carlos Fermín Fitzcarrald pruwinsyamanta pdf, 9 MB (kastilla simi): Yurakuna, uywakuna biblioteca.uns.edu.pe r. 4 (pdf) (kastilla simi): Yurakuna, uywakuna Hawa t'inkikuna Saywitu: Anqash suyu Yuraq Urqukunap saywitunkuna Unay willakuykunawan kay ruraqpa willakuyninkuna bvirtual.proeibandes.org / Félix Julca Guerrero: Uso de las lenguas quechua y castellano en la escuela urbana: Un estudio de caso (2000 watapi, Aquwitsay llaqtapi, Waras pruwinsya, Piruw) (kastilla simi; Ichikllachaw: r. 140 - 141)