సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు

సైఫుల్ ములుక్ (Urdu: جھیل سیف الملوک) ఉత్తర పాకిస్తాన్ లోని ఒక పర్వత సరస్సు. ఇది కాఘాన్ లోయ ఉత్తర భాగంలో, నారన్ పట్టణానికి సమీపంలోని సైఫుల్ ములుక్ జాతీయ ఉద్యానవనంలో ఉంది. ఈ సరస్సు పేరు జానపద గాథ సైఫుల్ ములుక్లోని ఒక పురాణ యువరాజు పేరు మీద వచ్చింది. ఆ కథను తరువాత సూఫీ కవి మియాన్ మహ్మద్ బఖ్ష్ కావ్య రూపంలో రచించాడు. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,224 మీటర్ల (10,578 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న ఈ సరస్సు వృక్షరేఖ (Tree Line) కంటే పైభాగంలో ఉంది. ఇది పాకిస్తాన్లోని అత్యంత ఎత్తైన సరస్సులలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది. స్థానం సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు ఖైబర్ పఖ్తున్‌ఖ్వాలోని మాన్సెహ్రా జిల్లాలో, నారన్ పట్టణానికి సుమారు 9 కిలోమీటర్ల ఉత్తరాన ఉంది. సరస్సు సమీపంలోనే కాఘాన్ లోయలోని అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం మలికా పర్బత్ ఉంది. వేసవి కాలంలో నారన్ పట్టణం నుండి ఈ సరస్సుకు చేరుకోవచ్చు. అయితే శీతాకాలంలో భారీ హిమపాతం, కొండచరియలు విరిగిపడే ప్రమాదం కారణంగా రాకపోకలు పరిమితమవుతాయి. భౌతిక లక్షణాలు సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు హిమానీనదాలచే ఏర్పడిన మొరైన్ (హిమానీనద అవక్షేపాలు) కారణంగా ప్రవహిస్తున్న నీరు ఆగిపోవడంతో ఏర్పడింది. దాదాపు 3 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ప్లైస్టోసీన్ యుగంలో మొత్తం కాఘాన్ లోయ మంచుతో కప్పబడి ఉండేది. తరువాత ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో హిమానీనదాలు కరిగి వెనక్కు తగ్గాయి. వాటి స్థానంలో ఏర్పడిన లోతైన గుంటలో కరిగిన మంచు నీరు చేరి ఈ సరస్సు ఏర్పడింది. జీవావరణం సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు సమృద్ధమైన జీవ వైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ సరస్సులో అనేక రకాల నీలి-ఆకుపచ్చ శైవలాలు (Blue-green algae) కనిపిస్తాయి. సరస్సులో పెద్ద పరిమాణంలో బ్రౌన్ ట్రౌట్ చేపలు నివసిస్తాయి. వీటి బరువు సుమారు ఏడు కిలోగ్రాముల వరకు ఉండవచ్చు. ఈ ప్రాంతంలో సుమారు 26 రకాల నాళికా మొక్కలు (Vascular plants) ఉన్నాయి. వీటిలో ఆస్టరేసీ (Asteraceae) కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు అత్యధికంగా కనిపిస్తాయి. అదనంగా ఈ ప్రాంతంలో సాధారణంగా కనిపించే ఇతర వృక్ష కుటుంబాలు: రనంక్యులేసీ కంపోజిటే క్రూసిఫెరే గ్రామినీ అపియేసీ లెగ్యూమినోసీ స్క్రోఫ్యులారియేసీ పాలిగోనేసీ జానపద గాథ సైఫుల్ ములుక్ సరస్సుకు అదే పేరుతో ఉన్న ప్రసిద్ధ జానపద గాథలోని యువరాజు పేరు పెట్టబడింది. ఈ కథను తరువాత సూఫీ కవి మియాన్ మహ్మద్ బఖ్ష్ కావ్య రూపంలో రచించాడు. ఈ గాథ ప్రకారం, ఈజిప్టుకు చెందిన యువరాజు సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు వద్ద బది-ఉల్-జమాల్ అనే అప్సరస యువరాణిని (పరీ యువరాణి) చూసి ప్రేమలో పడతాడు. ఆ ప్రేమకథే సైఫుల్ ములుక్ అనే ప్రసిద్ధ జానపద గాథకు ఆధారంగా నిలిచింది. ప్రిన్స్ సైఫుల్ ములుక్ కథ ఒక అరబిక్ జానపద గాథ. ఇది ఒక యువరాజు, ఒక అప్సరస యువరాణి మధ్య ప్రేమకథను వివరిస్తుంది. ఈ కథను వెయ్యి ఒక రాత్రులు (One Thousand and One Nights) అనే అరబిక్ జానపద కథల సంకలనంలో తరువాత చేర్చిన కథలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. ఈ కథకు సంబంధించిన ప్రతులు 17వ శతాబ్దానికి చెందినవిగా గుర్తించబడ్డాయి. దక్షిణాసియాలో ఈ కథను 19వ శతాబ్దానికి చెందిన కవి, సూఫీ సంత్ మియాన్ మహ్మద్ బఖ్ష్ పంజాబీ పద్యరూపంలో రచించాడు. అనంతరం ఈ కథ బలోచీ, బెంగాలీ, ఆంగ్లం, ఉర్దూ, పంజాబీ తదితర అనేక భాషలలో పునఃకథనం చేయబడింది. టర్కీకి చెందిన పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ కథ టర్కీ, అజర్‌బైజాన్, తాతారిస్తాన్, తుర్క్‌మెనిస్తాన్, కజకిస్తాన్, తారాంచీ ప్రాంతం, బష్కోర్టోస్తాన్‌లలో విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. జానపద కథనం ప్రకారం, సైఫుల్ ములుక్ (అంటే "రాజుల ఖడ్గం") ఈజిప్ట్ దేశానికి చెందిన ఒక యువరాజు. అతను తన పూర్వీకుల నుండి అపారమైన సంపదను వారసత్వంగా పొందాడు. ఆ నిధిపై రెండు ముద్రలు ఉండేవి: ఒకదానిపై సైఫుల్ ములుక్ చిత్రం, మరొకదానిపై బదీ-ఉల్-జమాలా (Badi-ul-Jamala) (బెదియుల్‌జెమాల్ అని కూడా పిలుస్తారు) చిత్రం ఉండేది. ఒక రాత్రి యువరాజు సైఫుల్ ములుక్ తన కలలో ఒక సరస్సును, ఒక అప్సరస యువతిని చూశాడు. నిద్రలేచిన వెంటనే అతను తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి ఆ కల గురించి చెప్పి, ఆ సరస్సు, ఆ అప్సరస గురించి అడిగాడు. అతని తండ్రి, ఆమె మానవురాలు కాదని, అందువల్ల ఆమెను కలుసుకోవడం సాధ్యం కాదని చెప్పాడు. అయినప్పటికీ, యువరాజు తన కలను ఎంత ఎక్కువగా గుర్తు చేసుకుంటే, అంత ఎక్కువగా ఆ అప్సరసపై ప్రేమలో మునిగిపోయాడు. చిత్రమాలిక క్రింది చిత్రాలపై మౌస్‌ను ఉంచినా లేదా తాకినా వాటి శీర్షికలు కనిపిస్తాయి. ఇవి కూడా చూడండి లులుసర్ సరస్సు కటోరా సరస్సు దుడిపత్సర్ సరస్సు మహోదండ్ సరస్సు రట్టి గలి సరస్సు మూలాలు బాహ్య లింకులు సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు గురించి పాకిస్తాన్ టూరిజం డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (PTDC) అధికారిక వెబ్‌సైట్