ബാംബോറെ

പാകിസ്താനിലെ സിന്ധിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബി.സി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രാചീന നഗരമാണ്‌ ബാംബോറെ(ഉർദു: بنبهور). കറാച്ചിക്ക് കിഴക്ക് എൻ-5ദേശീയ പാതയിലാണ്‌ ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സൈതോ-പാർഥിയൻ കാലഘട്ടത്തിനു ശേഷം 8 മുതൽ 13 നൂറ്റാണ്ടു വരെ മുസ്ലീങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന് ഈ പ്രദേശം പിന്നീട് ഉപേഷിക്കപെടുകയുണ്ടായി. ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മുസ്ലീം പള്ളികളിൽ ഒന്നായ ഇ.ഡി 727ൽ നിമ്മിച്ച് പള്ളി ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു . 2004ൽ ആർക്കിയോളാജിക്കൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റും പാകിസ്താൻ മ്യൂസിയം അധികാരികളും ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രമാക്കാൻ അപേക്ഷ നല്കുകയും അത് യുനെസ്ക്കോ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്ത്. സിന്ധിന്റെ പ്രാധാന്യം ബാംബോറെ സ്ഥലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് 2014 ഏപ്രിൽ 23ന്‌ സിന്ധ് സർക്കാർ തട്ട, ബാദിൻ, സുജാവാൽ പ്രദേശങ്ങൾ ഉല്പ്പെടുന്ന് സ്ഥലം ബാൻബോറെ ഡിവിഷനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു . സ്ഥാനം പാകിസ്താനിലെ സിന്ധിന്റെ തട്ട ജില്ലയിൽ കറാച്ചിയിൽ നിന്ന് 65കിലോമീറ്റർ(40 മൈൽ) ദൂരെയാണ്‌ ബാൻബോറെസ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഘാറൊ ക്രീകിന്റെ വടക്കാണ്‌ ബാൻബോറെ,ധാബേജി ഘാറോ എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾക്ക് മധ്യേ എൻ-4 ദേശീയ പാതയിലാണ്‌ ഇവിടം. ചരിത്രം ബാൻബോറെ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം ബി.സി ഒന്നാം നൂറ്റണ്ട് മുതൽ എ.ഡി 13ആ നൂറ്റാണ്ട് വരെയാണ്‌. ആർക്കിയോളജിക്കൽ രേഖ പ്രകാരം പ്രധാനമായും ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ മൂന്ന് കാലഘട്ടമുണ്ട്. സിന്ധോ-പാർഥിയൻ(ബി.സി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ എ.ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ), ഹിന്ദു-ബുദ്ധിസ്റ്റ്(രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ എ.ഡി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) ആദ്യക്കാല ഇസ്ലാമിക കാലം (എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ). പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ഇൻഡസ്സിലെ മാറ്റങ്ങളൊടൊപ്പം കാലക്രമേണ ഈ സ്ഥലം വിജനമായി. ബാംബോറെ ബാർബാരി/ബാർബരികൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു പറയുന്നെങ്കിലും ചരിത്രപരമായി ഈ രണ്ട് നഗരങ്ങളും ഒന്നാണന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അധിക വായനയ്ക്ക് F. A. Khan, Banbhore; a preliminary report on the recent archaeological excavations at Banbhore, Dept. of Archaeology and Museums, Govt. of Pakistan, 1963. അവലംബം