คุรุทวาราดรบาร์สาหิบ กรตารปุระ

คุรุทวาราดรบาร์ซาฮิบ กรตารปุระ (Gurdwara Darbar Sahib Kartarpur) หรือ กรตารปุระสาหิบ (Kartarpur Sahib) เป็นคุรุทวาราในกรตารปุระ แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน ตั้งอยู่บนตำแหน่งที่ศาสดาผู้ก่อตั้งศาสนาซิกข์ คุรุนานัก ได้ตั้งรกรากและรวมชุมนชาวซิกข์ขึ้นหลังท่านได้เดินทาง (udasis) ไปยังหฤทวาร, เมกกะ-เมดินา, ลังกา, แบกแดด, กัศมีร์ และ เนปาล) และได้อาศัยอยู่เป็นเวลา 18 ปีจนกระทั่งท่านได้เสียชีวิตที่นี่ในปี 1539 ที่นี่เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สูงสุดของชาวซิกข์ร่วมกับหริมนเทียรสาหิบในอมฤตสระและคุรุทวาราชนัมอัสถานในนานกานาสาหิบ นอกจากนี้คุรุทวารานี้ยังเป็นที่รู้จักในฐานะที่ตั้งอยู่ชิดกับพรมแดนอินเดียและปากีสถานจนสามารถมองเห็นอาคารได้จากฝั่งอินเดีย มีการสร้างพื้นที่สำหรับมองไปยังกรตารปุระจากฝั่งอินเดีย ที่ซึ่งศาสนิกชนเดินทางไปสักการะในระยะไกล ท้ายที่สุดเมื่อ 9 พฤศจิกายน 2019 นายกรัฐมนตรีปากีสถาน อิมราน ข่าน ได้เปิดระเบียงกรตารปุระ อย่างเป็นทางการ ไม่กี่วันก่อน 550 ปี ชาตกาลคุรุนานักชยันตี ระเบียงพรมแดนนี้อนุญาตให้ชาวซิกข์จากอินเดียสามารถเดินทางเข้าไปยังคุรุทวารากรตารปุระในปากีสถานได้โดยไม่ต้องขอวีซ่า ที่นี่ยังเคยถูกอ้างว่าเป็นคุรุทวาราที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้วย อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น Kartarpur Corridor เก็บถาวร 2020-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน www.etpb.gov.pk/kartarpur-corridor, Sri Kartarpur Sahib Corridor official website prakashpurb550.mha.gov.in, Indian website portal for registration