Santa Maria eliza (Agurain)

Santa Maria eliza Aguraingo eraikin erlijiosoa da, eliza-gotorleku izan zena. Estilo gotiko berantiarrean egina da. 1984an Espainiako Gobernuak kultura ondasun izendatu zuen. Historia XV. mendearen bukaera aldera eraiki zuten aurretiko baseliza baten gainean eta Aguraingo harresien parte izan zen. XVI mende hasieran ataria egin zuten eta XVII mendean sakristia. Sakristia handia da eta izkinan bakoi eder bat dauka. Kanpai-horma ere XVII mendekoa da. 1806an Manuel Antonio Carvajok egindako organoa ezarri zuten. Arkitektura Oinplano errektangularra eta hiru habearte ditu, erdikoa beste biak baino zabalagoa eta altuagoa da. Burualde poligonala dauka. Mendebaldeko fatxadan hiru kofradurako kanpai-horma barrokoa du. Koroa 1530. hamarkadan eraiki zen koroa Aguraingo jaun Petri Lopez Aiarakoa komuneroaren porrota eta Karlos V.a enperadorearen garaipena ospatzeko. Borroka horri esker, Agurain hiriaren jabetza eskuratu zuen erregeak. Estilo platereskoa du. Elizako koroa Euskal herriko lengoaia humanistaren lehenengotako adibide bat da eta Micaela J. Portilla-ren esanetan Arabako koro plateresko ederrena. Horregatik dauka Karlos enperadorearen armarri handia erdian. Hau egiteko 3.000 maravedi ordaindu zitzaizkion udaletxeari. Alboetan irudiz erabat apaindua ageri da eta eusten duen bobeda ere ikusgarria da. Habearte nagusiaren hasieran kokaturik dago. Erretaula Lopez Larreakoaren Errenazimenduko maisulana da. Iruditegia Erreferentziak Kanpo estekak