Solatsu

Solatsu edo San Agustingo teileria Elorrion dagoen teila-fabrika eta baserri bat da. Teila-fabrika gutxienez XVII. mendean han zegoen, eta XX. mendera arte funtzionamenduan egon zen. Gaur egun teilaren inguruko interpretazio gune gisa funtzionatzen du. Baserria, era berean, landetxea da. Historia Solatsu gutxienez XVII. mendean eraiki zen, San Agustin Etxebarria elizak enkargatu zuenean bertan teila-fabrika bat egitea, euren teilatua konpontzeko behar ziren teilak eduki nahi zituelako. Horrela, elizak sortutako teila-fabrika bat sortu zen, gauza ez-ohikoa zena, Euskal Herrian ezagutzen den kasu bakarra. 1769an sute handi bat izan zen, eta berreraiki behar izan zuten. Ondoren, 1785an, Marcos Balentziagari alokatu zitzaion, urtean teila-orga bat elizari oparitzeko eskariarekin. Hala ere, langile gehienak kanpotik etortzen ziren, bereziki Ipar Euskal Herritik eta Asturiastik, eta bertan egoten ziren hilabete batzuk, udan, lana amaitu arte. XVIII. mendean Elorrion zeuden hiru teilerietako bat zen, 1739an martxan zegoen Lekerikako teileria eta 1789an martxan zegoen Mendilibasokoarekin batera 1834an, Lehen Karlistaldiaren ondoren, Bizkaiko Foru Aldundiak baimena eman zuen teileria bat, haren etxea eta jabetzak besterentzeko. Desamortizazioaren ondorioz, jabetza elizari kendu zitzaion. 1878ko abenduan, 54 jabekide izatera igaro zen, zeinek udalari erosi baitzioten jabetza 5.400 errealen truke. Espainiako Gerra Zibilean eten zen produkzioa. Teilez gain, lauzak eta adreiluak ere egiten ziren bertan. Denborarekin eraikina galbidean jarri zen, eta 2000ko hamarkadaren hasieran teilatua erori zen. 2025ean eraberrituta ireki zen, interpretazio zentro gisa. Irudi galeria Erreferentziak Kanpo estekak