Østmarka nasjonalpark

Østmarka nasjonalpark er ein nasjonalpark i austre delen av Oslo-området, oppretta 10. november 2023. Nasjonalparken omfattar delar av skogområdet Østmarka og er eit av dei største samanhengande naturområda nær ein nordisk hovudstad. Nasjonalparken har eit areal på 54 km² og ligg i kommunane Oslo, Nordre Follo, Lørenskog, Rælingen og Enebakk. Geografi Landskapet i nasjonalparken er prega av skogkledde åsar, dalar og ei rekkje små og store vatn. Berggrunnen består hovudsakleg av gneis og granitt. Høgda ligg for det meste mellom 200 og 400 meter over havet. Terrenget er variert og vart i stor grad forma under siste istid, som skapte dalar og sprekkesystem. Mange av desse er i dag fylte med vatn, myr og lausmassar. Det finst over 40 vatn i nasjonalparken, knytte saman av bekkar og mindre vassdrag. Natur og dyreliv Skog og vegetasjon Skogen er dominert av barskog. Gran veks i fuktige område, medan furu er vanleg på tørrare grunn. Lauvtre som bjørk, osp og gråor finst særleg langs vatn og i lisider. Store delar av skogen er gammal eller lite påverka av moderne skogbruk. Slike område har mykje død ved, som er viktig for mange artar av sopp, insekt og lav. Dyreliv Dyrelivet er typisk for austnorsk barskog. Vanlege pattedyr er elg, rådyr, rev, hare og bever. Fuglelivet omfattar både rovfuglar og skogsfuglar, som hønsehauk, sporvehauk, kattugle og fleire spetteartar. Amfibium og krypdyr som frosk, firfisle og hoggorm finst òg i området. Det er registrert fleire trua artar i nasjonalparken, særleg knytte til gammal skog og område med mykje død ved. Myr og vatn Myr dekkjer ein betydeleg del av arealet og spelar ei viktig rolle for vassbalansen i området. Slike område fungerer òg som karbonlager. Vatna er generelt klare og lite næringsrike, noko som er typisk for område med næringsfattig berggrunn. Friluftsliv Østmarka er nytta som friluftsområde for innbyggjarane i Oslo-området. Vanlege aktivitetar er fotturar, skigåing, bading og fiske. Det finst eit omfattande nett av stiar og løyper i randsonene rundt nasjonalparken. Inne i verneområdet er tilrettelegginga avgrensa for å ta vare på naturen. Historie Tidleg bruk Området har vore nytta til skogbruk i fleire hundre år. Tidlegare vart tømmer frakta gjennom vatn og vassdrag, og spor etter dette finst framleis i landskapet. Vern Interessa for vern auka frå 1970-talet. Fleire organisasjonar arbeidde for å bevare Østmarka som eit samanhengande naturområde nær byen. Nasjonalparken vart oppretta ved kongeleg resolusjon 10. november 2023 etter ein lang verneprosess. Samstundes vart det oppretta eit eige friluftslivsområde rundt delar av nasjonalparken. Det er òg sett i gang arbeid med mogleg utviding av verneområdet. Forvalting Nasjonalparken blir forvalta av Statsforvaltaren. Målet er å ta vare på naturverdiane samstundes som området kan nyttast til friluftsliv. Forvaltinga legg særleg vekt på å bevare gammal skog, ta vare på myr og vassdrag og avgrense slitasje i sårbare område. Sjå òg Nasjonalparkar i Noreg Østmarka Kjelder Bakgrunnsstoff Miljødirektoratet Offisiell informasjon om Østmarka nasjonalpark