კაეჩონის საკონცენტრაციო ბანაკი (კვანლისო №14)

კაეჩონის საკონცენტრაციო ბანაკი — ასევე დასახელებული როგორც კაეჩონი ან გაეჩონი) — შრომითი ბანაკი ჩრდილოეთ კორეაში პოლიტიკური პატიმრებისთვის და სავარაუდო დამნაშავედ მიჩნეული პირების შთამომავლებისთვის. ბანაკის ოფიციალური სახელწოდება არის კვანლისო № 14 (პენალურ-შრომითი კოლონია). ბანაკი ფართოდ არის ცნობილი როგორც „ბანაკი 14“ (Camp 14). ის არ უნდა ავურიოთ კაეჩონის საკონცენტრაციო ბანაკთან (გიო-ჰვა-სო № 1), რომელიც დაახლოებით 20 kм (12 mi)-ით ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ოედონის სადგური ტეგონის ხაზზე. აღწერა ბანაკი დაარსდა დაახლოებით 1959 წელს კიმ ირ სენის მიერ ჩრდილოეთ კორეის ცენტრალურ ნაწილში, კაეჩონის ოლქთან, სამხრეთ ფხიონგანის პროვინციაში. ბანაკი მდებარეობს ტედონგის მდინარის შუა დინებაზე; მდინარე ბანაკის სამხრეთ საზღვარს ქმნის, ხოლო ჩრდილოეთით მთიან მასივებს მოიცავს, მათ შორის პუროკ-სანს. ფუკჩანგის საკონცენტრაციო ბანაკი (კვანლისო № 18) ტედონგის სამხრეთ ნაპირს ესაზღვრება. ბანაკის ფართობი დაახლოებით 155 kმ² (60 მილი²)-ია და მოიცავს ფერმებს, მაღაროებსა და ქარხნებს, რომლებიც მკვეთრი დაქანების მთიან ხეობებშია ჩაჭედილი. ბანაკის ტერიტორიაზე მდებარეობს გადაჭედილი ბარაკები, სადაც მამაკაცები, ქალები და უფროსი ასაკის ბავშვები ცალ-ცალკე არიან განთავსებულნი; ასევე არსებობს სათავო ოფისი ადმინისტრაციული შენობებით და დაცვის პერსონალის საცხოვრებელი ზონა. სხვადასხვა შეფასებით, კაეჩონის ინტერნირების ბანაკში დაახლოებით 15 000 ადამიანი არის დაპატიმრებული. ადმინისტრირება და იურიდიული დახასიათება გაეროს გამომძიებლებისა და დამოუკიდებელი მკვლევრების ცნობით, კვანლისოს ბანაკების ქსელი, მათ შორის ბანაკი 14, იმართება ჩრდილოეთ კორეის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს მიერ (ყოფილი სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტი) და ფუნქციონირებს, როგორც „სრული კონტროლის ზონა“, სადაც პატიმრები გათავისუფლების შესაძლებლობის გარეშე იმყოფებიან; ამ ობიექტებში დაფიქსებულია კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები, მათ შორის განადგურება, მონობა, წამება და დევნა. სატელიტური სურათები და ოპერირების სტატუსი ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებების კომიტეტის (HRNK) მიერ (30 ნოემბერი, 2015) გამოქვეყნებულმა დამოუკიდებელმა სატელიტური სურათების ანალიზმა აჩვენა, რომ ბანაკი 14 „ყოვლენად მაინც 1965 წლიდან“ არსებობს და აღწერა ფართო კომპლექსი მაღაროებით, სასოფლო-სამეურნეო ნაკვეთებით, საცხოვრებელი ზონებითა და უსაფრთხოების ინფრასტრუქტურით; შემდგომი სურათები ადასტურებდა ბანაკის მუდმივ აქტივობასა და ინფრასტრუქტურის მოვლა-პატრონობას (30 მარტი, 2016-მდე). HRNK-ის (22 დეკემბერი, 2021) განახლებაში ნათქვამია, რომ 2015–2021 წლებში „მთელი ბანაკი მუშაობდა“ და რამდენიმე უბანში დაფიქსირდა შენობების რემონტი და ახალი ობიექტების მშენებლობა; ამ დასკვნებზე დაყრდნობით აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2021 წლის ადამიანის უფლებათა ანგარიშმაც ისაუბრა. HRNK-ის 8 აპრილი, 2024 საყოველთაო პერიოდული მიმოხილვისთვის (Universal Periodic Review) მომზადებულმა წარდგენამ ასევე აღნიშნა, რომ ბანაკი 14 და სხვა შიდა პოლიტიკური ციხე-ბანაკები ბოლო წლებში გაფართოვდა. კორეულენოვანმა მედიასაშუალებებმა კომერციული სატელიტური სურათების გამოყენებით ბანაკის ინფრასტრუქტურულ ცვლილებებს სისტემატურად მიადევნეს თვალი. 2021 წლის მაისში Daily NK-მა გაავრცელა ფოტოანალიზი, რომელიც ბანაკის სათავო ოფისის ტერიტორიაზე სამი ახალი დიდი შენობის, რამდენიმე პატიმართა ბარაკის დემონტაჟისა და გადანაცვლების, აგრეთვე არაერთი შენობის სახურავის გადაღებვის ფაქტებს აღწერდა. 2021 წლის დეკემბერში RFA-ს კორეულმა სამსახურმა HRNK-ის განახლებაში აღწერილი ცვლილებები შეაჯამა: ტედონგის გასწვრივ დამატებითი საკონტროლო კოშკების გაჩენა, სატვირთო მანქანების უწყვეტი მოძრაობა ფერმებსა და მაღაროებს შორის და მთლიანობაში დაახლოებით 53 ობიექტი ბანაკში; იმავე მასალაში მოყვანილია შეფასება, რომლის მიხედვითაც detainee-თა რაოდენობა დაახლოებით 43 000-ს აღწევდა. მიზანი კაეჩონის ინტერნირების ბანაკის მთავარი მიზანი არის ჩრდილოეთ კორეის ხელისუფლებისთვის „გამოუვალად არასაიმედოდ“ (unredeemable) კლასიფიცირებული პირების საზოგადოებისგან იზოლაცია და მათი შრომის ექსპლოატაცია. ბანაკში იგზავნებიან როგორც თანამდებობის პირები, რომელთა საქმიანობაც „დაუკმაყოფილებლად“ არის შეფასებული, ასევე რეჟიმის კრიტიკოსები, მათი შვილები, ყველა ის ადამიანი, ვინც ბანაკში დაიბადა და ვისაც „ანტისახელმწიფოებრივ“ საქმიანობაში ეჭვობენ. პატიმრებს აიძულებენ მუშაობას ქვანახშირის მაღაროებში, სოფლის მეურნეობის საწარმოებში ან ქარხნებში, სადაც იწარმოება ტექსტილი, ქაღალდი, საკვები პროდუქტები, რეზინა, ფეხსაცმელი, სერამიკა და ცემენტი. ცხოველების მოვლა პატიმრებისთვის შედარებით სასურველ საქმიანობად ითვლება, რადგან ამ დროს მათ მეტი შანსი აქვთ, ცხოველთა საკვები მოიპარონ ან გამონადენში დაუმუშავებელი მარცვლეული მოძებნონ. ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მოწმეების ცნობით, ბანაკში მოთავსებული პატიმრები იძულებულნი არიან იმუშაონ უკიდურესად ხანგრძლივი სამუშაო დღით, ხშირად დილის 5:30-დან შუაღამემდე. 11 წლის ასაკის ბავშვებიც კი ვალდებულნი არიან სკოლიდან დაბრუნების შემდეგ იმუშაონ, რის გამოც მშობლებს იშვიათად ხედავენ. სხვა ანგარიშები აღწერს, რომ პატიმრებს უმცირესი წესების დარღვევაზეც კი სასტიკად სცემენ და მძიმე სასჯელებს უსჯიან. სამხრეთ კორეის გაერთიანების სამინისტრო პოლიტიკურ ციხე-ბანაკებს აღწერს, როგორც სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს მიერ არაფორმალურად მართულ დაკავების ობიექტებს და ბანაკ 14-ს კაეჩონში, ჩანგ-დონგის, ჯამსანგ-რის და დონგჩანგ-გოლის რაიონებში ათავსებს. იგი ბანაკ 14- ად („სრული კონტროლის ზონა“) კლასიფიცირდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ პატიმართათვის სოციალურ რეინტეგრაციაზე საერთოდ არ არის საუბარი. სამინისტროს „ჩრდილოეთ კორეის საინფორმაციო პორტალის“ მიხედვით, ბანაკის ფართობი დაახლოებით 155 კმ²-ია, ხოლო სამხრეთკორეულ კვლევებში ხშირად გვხვდება დაახლოებით 15 000 პატიმრის შეფასებული ციფრი. ჩრდილოეთ კორეის ეროვნული გაერთიანების ინსტიტუტის (KINU) ერთმა კვლევამ, რომელიც სახელმწიფო მონაცემებსა და დეზერტირთა ჩვენებებს აერთიანებს, ბანაკების მასშტაბების ცხრილში „პხიონნამის კაეჩონის № 14 ბანაკი, 15 000 ადამიანი“ მიუთითა, თუმცა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ჩრდილოეთ კორეის უარყოფისა და დახურული რეჟიმის გამო პატიმართა საერთო რაოდენობის ზუსტი დადგენა შეუძლებელია. საკვების ულუფა უკიდურესად მწირია და, როგორც წესი, დამარილებული კომბოსტოსა და სიმინდს მოიცავს. პატიმრები ძლიერ გამოფიტულები არიან, კარგავენ კბილებს, ღრძილები შავდება. ბევრი მათგანი კვდება ცუდი კვების, დაავადებების, სამუშაო უბედური შემთხვევებისა და წამებით მიღებული ტრავმის შედეგად. გადარჩენის მცდელობისას არაერთი პატიმარი იძულებულია ჭამოს ბაყაყები, მწერები, ვირთხები, გველები და ზოგიერთ შემთხვევაში კანიბალიზმსაც კი მიმართოს. ვირთხის ხორცის ჭამა გარკვევით ეხმარებათ პელაგრის პრევენციაში — გავრცელებული დაავადების, რომელიც ცილისა და ნიაცინის დეფიციტის გამო ვითარდება. ბანაკში დადგენილი მინიმალური ულუფის მიღმა ნებისმიერი სხვა საკვების, მათ შორის ამ ცხოველებისა და მწერების, მიღება წესით მცველების წინასწარ ნებართვას მოითხოვს. პატიმარი მოწმეები შინ დონგ-ჰიუკი ბლეინ ჰარდენის წიგნში Escape from Camp 14 აღწერილი ოფიციალური ბიოგრაფიის მიხედვით, შინ დონგ-ჰიუკი ამტკიცებდა, რომ ბანაკში დაიბადა და იქ ცხოვრობდა იმ დრომდე, სანამ ოცი წლის ასაკის დასაწყისში გაქცევა შეძლო. 2015 წელს შინმა ამ ისტორიის ნაწილი უარყო. მისივე თქმით, მან გარკვეული თარიღები და ადგილები შეცვალა და თხრობაში „ფიქტიური ელემენტებიც“ შეიტანა. ჰარდენმა ეს ცვლილებები ახალი წინასიტყვაობის ფორმით შეაჯამა, თუმცა წიგნის ძირითადი ტექსტი არ გადაუმუშავია. შინის განახლებული მონათხრობის მიხედვით, მან მთელი ცხოვრება ჩრდილოეთ კორეაში ბანაკ 14-ში არ გაატარა: მიუხედავად იმისა, რომ მიაჩნია, თითქოს იქ დაიბადა, ამბობს, რომ ბავშვობისას ოჯახი შედარებით ნაკლებად მკაცრ ბანაკ 18-ში (ფუკჩანგის ბანაკი) გადააყვანეს და რამდენიმე წელი იქ გაატარა. მისი თქმით, 2002 წელს ის კვლავ ბანაკ 14-ში წაიყვანეს და წამებით დასაჯეს ბანაკ 18-დან გაქცევის მცდელობის გამო. კიმ იონგი კიმ იონგი 1995–1996 წლებში ჯერ კაეჩონის ბანაკში, შემდეგ კი ფუკჩანგის ბანაკში იყო დაპატიმრებული, მას შემდეგ, რაც გაირკვა, რომ აშშ-ის სავარაუდო შპიონებად დახვრეტილი ორი კაცი მისი მამა და ძმა იყვნენ. მისი ჩვენების მიხედვით, ბანაკში ყოფნის ორწლიანი პერიოდის განმავლობაში მის უბანში დაახლოებით 25 სიკვდილით დასჯას შეესწრო. იხილეთ აგრეთვე Camp 14: Total Control Zone კაეჩონის საკონცენტრაციო ბანაკი ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებები ჩრდილოეთ კორეის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტრო ჩრდილოეთ კორეის ციხეები ფუკჩანგის საკონცენტრაციო ბანაკი მონობა იოდოკის საკონცენტრაციო ბანაკი ლიტერატურა Blaine Harden (March 29, 2012). Escape from Camp 14: One Man's Remarkable Odyssey from North Korea to Freedom in the West. Viking. ISBN 978-0670023325. რესურსები ინტერნეტში United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights – გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისის ანგარიში ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებათა საკითხზე (Commission of Inquiry) North Korea: Political Prison Camps – Amnesty International-ის ანგარიში ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკური ციხე-ბანაკების პირობებზე (2011) Committee for Human Rights in North Korea – Overview on North Korean Prison Camps with Testimonies and Satellite Photographs. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-03-13. ციტირების თარიღი: 2012-09-14 Life Funds for North Korean Refugees (NGO): Political prisoner Shin Dong-hyuk tells about his life in the camp (September 2007). „Born and raised in a North Korean gulag“. The New York Times. July 7, 2007. „Escapee Tells of Horrors in North Korean Prison Camp“. Washington Post. December 11, 2008. Citizens' Alliance for North Korean Human Rights. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-21. ციტირების თარიღი: 2010-04-15 ჩრდილოეთ კორეელი ლტოლვილების ჩვენებები „Escape from 'Total Control Zone' - North Korea's Papillon“. Daily NK. May 11, 2007. დაარქივებულია ორიგინალიდან — July 16, 2011. ციტირების თარიღი: April 15, 2010. One Free Korea: Camps 14 and 18, North Korea: Satellite Imagery. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2024-10-06. ციტირების თარიღი: 2025-12-04 დეტალური სატელიტური სურათები და კომპლექსური ახსნა-განმარტებები სქოლიო