ჩუნგსანის საკონცენტრაციო ბანაკი

ჩუნგსანის საკონცენტრაციო ბანაკი (ლათინური ტრანსკრიფციით ასევე გვხვდება ფორმები Jeungsan, Jungsan და Joongsan) არის გადამზრდელი ბანაკი ჩრდილოეთ კორეაში. ბანაკის ოფიციალური სახელწოდება არის „კიო-ჰვა-სო № 11“ (გადამზრდელი ბანაკი № 11). მდებარეობა ბანაკი მდებარეობს ჩუნგსანის რაიონში, ფხენიანის სამხრეთ პროვინციაში, ჩრდილოეთ კორეაში. ის გაშენებულია ყვითელი ზღვის სანაპიროზე, ფხენიანიდან დაახლოებით 50 კმ დასავლეთით....ტექსტი ტექსტი ტექსტი... აღწერა ჩუნგსანის ბანაკი 2020 წლის მდგომარეობით მოქმედი და შედარებით კარგად მოვლილი სასჯელაღსრულებითი დაწესებულებაა, სადაც ძირითადად ქალები არიან მოთავსებული. ბანაკის ფართობი დაახლოებით 11,9 კმ2-ს (4,61 მილი2) შეადგენს; სატელიტური სურათების პირველადი ანალიზი მიუთითებს, რომ აქ მინიმუმ 1 500–2 500 პატიმარია მოთავსებული, თუმცა სხვა შეფასებებით მათი რაოდენობა შესაძლოა 3 300-დან 5 000-მდე მერყეობდეს. 1999 წლიდან ბანაკი ფართოდ გამოიყენება ქალ დეზერტირთა — ჩრდილოეთ კორეიდან გაქცეული და შემდეგ დაბრუნებული პირების — დასაკავებლად; ისინი საერთო პატიმართა დაახლოებით 50–60 %-ს შეადგენენ. სხვა პატიმრები ჩუნგსანში ხვდებიან ქურდობის, მეძავობის, არასანქცირებული ვაჭრობისა და სხვა მსგავს ბრალდებებზე. ბანაკის ძირითადი ეკონომიკური საქმიანობა ღორების მოშენება და სოფლის მეურნეობაა; შედარებით მცირე მასშტაბით ხორციელდება ზღვის მარილის წარმოებაც. ბანაკს გარს აკრავს სავარგულები, სადაც პატიმრები ბრინჯსა და სიმინდს ამუშავებენ; მოსავალი შემდგომ საზოგადოებრივი უსაფრთხოების სამინისტროს ბარდება. ადამიანის უფლებების მდგომარეობა ჩუნგსანის ბანაკში კვების ნორმები უკიდურესად შეზღუდულია. ყოფილი პატიმრის განცხადებით, ერთი წლის განმავლობაში პატიმართა დაახლოებით მესამედი შიმშილის, დაავადებებისა და იძულებითი შრომის ერთობლივი შედეგის გამო დაიღუპა. იგივე წყაროს მიხედვით, პატიმრებს არასაკმარისად „ინტენსიური“ შრომისა ან ბანაკის შიდა წესების დარღვევის შემთხვევაში ხშირად სცემდნენ რკინის ჩანჩქერებითა და ჯოხებით. ამავე ყოფილ პატიმარს მძიმე ინფექცია განუვითარდა, რადგან ცემის შედეგად მიღებული ჭრილობები დროულად არ უუნამუშავებიათ. გარდაცვლილი პატიმრები ახლომდებარე ბორცვზე, მეჩრდილო, საერთო სამარეღლებში მარხეს, რომელსაც პატიმრები „ყვავილების მთას“ (კორეული: 꽃동산) უწოდებენ — ბორცვის ფერდობებს ყოველ გაზაფხულზე აზალიების ყვავილი ფარავს. სხვა ყოფილი პატიმრის შეფასებით, „ყვავილების მთაზე“ დაახლოებით 5 000 ქალი პატიმარია დამარხული. ინტერვიუებში სხვა ყოფილმა პატიმრებმა აღწერეს შემდეგი გარემოებები: იზოლატორის მცირე კამერები, სადაც პატიმრებს მთელი დღეები მარტო, უკიდურესად შეზღუდულ სივრცეში ამყოფებენ; მძიმე ფიზიკური შრომა სოფლის მეურნეობაში – სასოფლო-სამეურნეო სეზონში დილის 4 საათიდან საღამოს 7–8 საათამდე; მკაცრი საკონტროლო და მეთვალყურეობის სისტემა, რომელიც პატიმართა ყოველდღიურ ცხოვრებაზე სრულ კონტროლს ახორციელებს; საჯარო სიკვდილით დასჯები, რომლებიც ხშირად სხვა პატიმრების დასაშინებლად ტარდება; ცემები და სხვა სახის ფიზიკური ძალადობა წესების დარღვევისა თუ „დაუკმაყოფილებელი“ მუშაობის შემთხვევაში. ბანაკის განვითარება 2020 წლისთვის ჩუნგსანის ობიექტი შედგება ადმინისტრაციული შტაბისგან, სულ მცირე თოთხმეტი პატიმართა განყოფილებისგან, ორი–სამი დამხმარე ინფრასტრუქტურული სექტორისგან, ოთხი ჩრდილოეთ კორეის ხალხთა არმიის ბაზისგან და სინსონგ-რის თევზჭერის სადგურისგან.ორგანიზაცია Committee for Human Rights in North Korea-ის მიერ 2020 წლის დეკემბერში გამოქვეყნებული სატელიტური ანალიზის თანახმად, 2002–2019 წლებში ბანაკის საერთო პერიმეტრი არსებითად უცვლელი დარჩა; თუმცა ცალკეული პატიმართა განყოფილებები ამ პერიოდში რამდენჯერმე გადაკეთდა ან გაფართოვდა. რეკონფიგურაციების უმეტესობა მოიცავს ახალი საცხოვრებელი კორპუსების აშენებას პატიმრებისთვის, პირუტყვის სადგომების დამატებას, უსაფრთხოების კედლებისა და შემოვლითი ღობეების გამაგრებას და სათვალთვალო კოშკების გაზრდას,რაც ერთობლიობაში მიუთითებს როგორც სასოფლო-სამეურნეო წარმოების გაზრდის, ასევე პატიმართა რაოდენობის ზრდის მცდელობებზე. პატიმრები (მოწმობები) კიმ მი-რანი (დაახლოებით 2002–2004 წლებში ჩუნგსანში) ჩინეთიდან უკან იქნა დეპორტირებული უკანონო საზღვრის გადაკვეთის გამო. უცნობი ქალი ყოფილი პატიმარი (2004–2005 წლებში ჩუნგსანში) ბანაკის შესახებ ჩვენებებს აძლევს ორგანიზაციას „ჩრდილოეთ კორეის საკითხებზე ადამიანის უფლებათა კომიტეტი“. იგი ასევე ჩინეთიდან იქნა დაბრუნებული და სასამართლოს გარეშე, უკანონო საზღვრის გადაკვეთის ბრალდებით მოათავსეს ბანაკში. კიდევ ათი ქალი ყოფილი პატიმარი ინტერვიუირებულია ჩრდილოეთ კორეის ადამიანის უფლებათა მონაცემთა ცენტრის მიერ; უმრავლესობა ანონიმურად რჩება, რათა ჩრდილოეთ კორეაში დარჩენილი ნათესავები შესაძლო რეპრესიებისგან დაიცვან. საერთაშორისო კვლევები და შეფასებები ჩუნგსანის № 11 ბანაკი იმ რამდენიმე ჩრდილოეთკორეულ სასჯელაღსრულებით დაწესებულებებს შორისაა, რომელთა შესახებაც შედარებით დეტალური სურათი არსებობს დეზერტირთა ჩვენებებისა და სატელიტური გამოსახულებების კომბინაციის საფუძველზე. ბანაკის არსებობა და ფუნქციონირება პირველად დევნილებმა აღწერეს, რომლებიც სამხრეთ კორეაში გაქცევის შემდეგ ინტერვიუები მისცეს ადამიანის უფლებათა დაცვის ორგანიზაციებს, მათ შორის „Anti-Slavery International“-ს და ჩრდილოეთ კორეის ადამიანის უფლებათა მონაცემთა ბაზის ცენტრს (Database Center for North Korean Human Rights). ბანაკის შესახებ ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ ხშირად მოიხსენიებენ კვლევას „The Hidden Gulag – Exposing Crimes against Humanity in North Korea's Vast Prison System“, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის საკითხებში ადამიანის უფლებათა კომიტეტის მიერ გამოქვეყნდა და სადაც ჩუნგსანის ბანაკი განხილულია როგორც რეპრესიული სასჯელაღსრულებითი სისტემის შემადგენელი ნაწილი, მიმართული როგორც ჩვეულებრივი, ისე პოლიტიკური დანაშაულებით ბრალდებული პირების წინააღმდეგ. ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ ბანაკი ფორმალურად „გადამზრდელ დაწესებულებად“ არის დეკლარირებული, თუმცა პრაქტიკაში იქ არსებული რეჟიმი მრავალი ასპექტით უახლოვდება პოლიტპატიმართა კლასიკურ ბანაკებს: სასჯელები ხშირად არაპროპორციულია წაყენებულ ბრალდებებთან, საჯარო სასამართლო პროცესი იშვიათად ფიქსირდება, ხოლო სამუშაოსა და ცხოვრებისთვის არსებული პირობები სიცოცხლისთვის მაღალი რისკის შემცველადაა შეფასებული. 2020 წელს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში „North Korea's Chŭngsan No. 11 Detention Facility“ ჩრდილოეთ კორეის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის მკვლევრები ცდილობენ ბანაკის ფიზიკური სტრუქტურის, მიმდებარე ინფრასტრუქტურისა და სავარაუდო პატიმართა რაოდენობის რეკონსტრუქციას მრავალწლიანი სატელიტური მასალის ანალიზის საფუძველზე. ანგარიშის მიხედვით, 2000-იანი წლების დასაწყისიდან 2010-იანი წლების ბოლომდე ბანაკის შიდა განლაგება არაერთხელ შეიცვალა: აშენდა ახალი საცხოვრებელი ბლოკები, პირუტყვის სადგომები, სურსათისა და მარილის წარმოების ობიექტები, გაძლიერდა უსაფრთხოების ღობეები და სადარაჯო კოშკები, რაც, ავტორთა თქმით, მიუთითებს როგორც სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გაზრდის, ისე პატიმართა რაოდენობის ზრდის მცდელობაზე. საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციები ჩუნგსანის ბანაკს ხშირად ასახელებენ მაგალითად იმისა, თუ როგორ ერწყმის ჩრდილოეთ კორეის სისტემაში ერთმანეთთან „ჩვეულებრივი“ კრიმინალური მართლმსაჯულება და პოლიტიკური რეპრესიები. დოკუმენტებში ფიქსირდება, რომ პატიმართა მნიშვნელოვანი ნაწილი ფორმალურად გასამართლებულია ისეთი ქმედებებისათვის, როგორიცაა „საზღვრის არალეგალური გადაკვეთა“, „ეკონომიკური დანაშაული“ ან „სახელმწიფო კონტროლის გვერდის ავლა“, თუმცა მათ მიმართ გამოყენებული სასჯელები და რეალური რეჟიმი აშკარად სცდება საერთაშორისო სტანდარტებით დაშვებულ ჩარჩოებს. განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს ის ფაქტი, რომ 1990-იანი წლების შიმშილობისა და მასობრივი მიგრაციის შემდეგ ჩუნგსანის ბანაკი ქალ დეზერტირთა ერთ-ერთ მთავარ სამიზნედ იქცა. დევნილთა ჩვენებების მიხედვით, ჩინეთიდან იძულებით დეპორტირებული მრავალი ქალი უშუალოდ ჩუნგსანში გადაჰყავდათ მრავალწლიან სასჯელზე, ყოველგვარი საჯარო სასამართლო განხილვის გარეშე, მხოლოდ უსაფრთხოების სტრუქტურების ადმინისტრაციული გადაწყვეტილების საფუძველზე. უფლებადამცველთა შეფასებით, ასეთი პრაქტიკა ეწინააღმდეგება როგორც სამართლიანი სასამართლოს უზრუნველყოფის, ისე წამებისა და არაჰუმანური, დამამცირებელი მოპყრობისა და დასჯის აკრძალვის საერთაშორისო ნორმებს, მათ შორის – სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა საერთაშორისო პაქტს, რომელსაც ჩრდილოეთი კორეა დე იურე შეუერთდა. მიუხედავად არსებული შეზღუდვებისა და იმ ფაქტის, რომ ჩრდილოეთი კორეა დახურული სახელმწიფოა, დევნილთა ჩვენებების, დამოუკიდებელი ორგანიზაციების ანგარიშებისა და მრავალწლიანი სატელიტური მასალის შეჯერება ქმნის შედარებით თანმიმდევრულ სურათს ჩუნგსანის ბანაკში არსებულ ვითარებაზე. ამ კონტექსტში ჩუნგსანის № 11 ბანაკი გამოიყენება არა მხოლოდ როგორც კონკრეტული ობიექტის აღწერის მაგალითი, არამედ როგორც ილუსტრაცია ჩრდილოეთ კორეის სასჯელაღსრულებითი სისტემის სტრუქტურული პრობლემებისა და ადამიანის უფლებათა სისტემური დარღვევების მასშტაბის შესახებ. იხილეთ აგრეთვე ადამიანის უფლებები ჩრდილოეთ კორეაში კაეჩონის საკონცენტრაციო ბანაკი ჩრდილოეთ კორეელი დეზერტირები რესურსები ინტერნეტში Committee for Human Rights in North Korea: The Hidden Gulag დაარქივებული 2019-12-14 საიტზე Wayback Machine. – ჩრდილოეთ კორეის ბანაკთა მიმოხილვა ჩვენებებითა და სატელიტური ფოტომასალით Database Center for North Korean Human Rights: Prisoners in North Korea Today – ჩრდილოეთ კორეის საპატიმრო ინფრასტრუქტურის დეტალური აღწერა დეზერტირების ჩვენებების საფუძველზე სქოლიო