Կորեայի Ժողովրդական Հանրապետության կենտրոնական բանկ

Կորեայի Ժողովրդական Հանրապետության կենտրոնական բանկը (Central Bank of the Democratic People's Republic of Korea) հիմնադրվել է 1947 թվականի դեկտեմբերի 6-ին և իրականացնում է կորեական վոնի թողարկումը։ Բանկը ենթարկվում է Հյուսիսային Կորեայի Կառավարության նախարարների կաբինետին։ 2023 թվականից բանկի նախագահն է Պեկ Մին Գուանը։ Երկար ժամանակ բանկը կատարում էր նաև կոմերցիոն բանկի դեր՝ գործելով որպես փաստացի առևտրային բանկ, սակայն Կիմ Չեն Ընի ժամանակաշրջանում իրականացված ֆինանսական և բանկային բարեփոխումների արդյունքում կենտրոնական բանկը տարանջատվեց կոմերցիոն գործառույթներից։ Պատմություն 1945 թվականի դեկտեմբերին Ճոսոնի բանկի Փհենյանի մասնաճյուղը հիմնեց ժամանակավոր դրամական գրասենյակ, որը հայտնի էր որպես «հաշվարկման գրասենյակ»։ 1946 թվականի հունվարի 9-ին Հյուսիսային Կորեայի կենտրոնական բանկը հիմնադրվեց՝ հիմնվելով Ճոսոնի բանկի Հյուսիսային Կորեայի տարածքում գործող բոլոր մասնաճյուղերի վրա։ Փաստորեն, այդ բանկը գտնվում էր Խորհրդային զինված ուժերի վերահսկողության տակ։ Այնուհետև՝ 1946 թվականի ապրիլին, հիմնվեց նաև Գյուղատնտեսական բանկ։ Սակայն խորհրդային վերահսկողության ներքո գործող կենտրոնական բանկը չկարողացավ իրագործել իր նպատակները՝ չկարողանալով ծածկել գործունեության ծախսերը, և իր 100 միլիոն վոն դրամական կապիտալը անբավարար գտնվեց։ Այս պայմաններում Հյուսիսային Կորեայի Ժամանակավոր Ժողովրդական Կոմիտեն գերադասեց հիմնականում գործել Գյուղատնտեսական բանկի միջոցով։ 1946 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Հյուսիսային Կորեայի բանկային համակարգում իրականացվեց խոշոր վերակազմավորում։ Տեղական 58 բանկ միավորվեց Կենտրոնական բանկին, այդ թվում՝ ճապոնական ժամանակաշրջանի Կորեայի այն բանկերի հյուսիսկորեական մասնաճյուղերը, որոնց կենտրոնական գրասենյակները գտնվում էին Սեուլում, ինչպես, օրինակ, Ճոսոնի Առևտրային բանկը, Ճոսոնի Խնայողական բանկը և Ճոսոնի Հավատարմագրային բանկը։ Միաժամանակ Կենտրոնական բանկի վերահսկողությունը փոխանցվեց խորհրդային զինված ուժերից Հյուսիսային Կորեայի կառավարությանը՝ ֆինանսների նախարարության միջոցով։ 1947 թվականի դրությամբ Կենտրոնական բանկն ու Գյուղատնտեսական բանկը դարձան երկրի միակ վարկային հաստատությունները՝ ձևավորելով միասնական բանկային համակարգ՝ խորհրդային մոդելի համաձայն։ 1947 թվականի հունիսին Կենտրոնական բանկում կենտրոնացված էր շուրջ 1 միլիարդ վոն, ինչը հնարավորություն տվեց այն բանկին տրամադրել 900 միլիոն վոն վարկ՝ տնտեսության վերականգնման նպատակով։ Այս համախմբումը վկայում էր Ժողովրդական Կոմիտեի նախնական նպատակներին վերադառնալու մասին, որն իր հերթին ձգտում էր տնտեսության վրա խիստ վերահսկողություն սահմանել։ Բանկային համակարգի ներսում իրականացված փոփոխություններին հակադրվող աշխատակիցները հեռացվեցին աշխատանքից։ 1947 թվականի դեկտեմբերի 6-ին հայտարարվեց արժութային բարեփոխումների համապարփակ ծրագիր։ 1959 թվականին Գյուղատնտեսական բանկը միավորվեց Կորեական Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետության Կենտրոնական բանկին։ Այդ նույն տարում հիմնադրվեց Արտաքին առևտրի բանկը՝ Կենտրոնական բանկի միջազգային ֆինանսական գործառնությունները կարգավորելու նպատակով։ 1987 թվականից մինչև 1996 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ստեղծվեցին պետական նոր բանկեր՝ արտարժույթի հետ կապված գործունեությունը համակարգելու համարէջ 10։ 2011 թվականին Կենտրոնական բանկի շենքը քանդվեց՝ տեղ ազատելու նորակառույց Մանսուդե/Չանգջոն փողոցի հատվածի համար։, որը կառուցվում էր Կիմ Իր Սենի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ։ Կենտրոնական բանկի նոր շենքը գտնվում է Չունգ-Գույոկ վարչական շրջանի Օթ’ան-դոնգ թաղամասում։ Կազմակերպություն Կենտրոնական բանկն ունի ավելի քան 220 մասնաճյուղ։ Այն գործարկում է Չոնսոնգ էլեկտրոնային կանխիկ քարտը։ Նախագահներ Տես նաև Կենտրոնական բանկերի ցանկ Ծանոթագրություններ Գրականություն Kim Il-sung (1980) [1946]. «On Strengthening State Discipline and Founding the Central Bank of North Korea» (PDF). Kim Il Sung: Works. Vol. 2. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. էջեր 450–457. OCLC 827642144.