Kore İşçi Partisi Merkez Komitesi

Kore İşçi Partisi Merkez Komitesi, Kuzey Kore'nin iktidar partisi olan Kore İşçi Partisi'nin (KİP) ulusal toplantıları arasındaki en yüksek organdır. KİP tüzüğüne göre Merkez Komitesi parti kongresi tarafından seçilir ve parti konferansına üye bileşimini yenileme hakkı verilebilir. Merkez Komitesi, kendi genel kurullarında partinin geneline danışmadan üyeleri görevden alma ve yeni üyeler atama yetkisine sahiptir. 1. Merkez Komitesi, 1946'daki 1. KİP Kongresi'nde 43 üye ile seçilmişti. O zamandan beri Merkez Komitesi üye sayıları artmış olup 2021'deki 8. Kongre'de 250 üye seçilmiştir. Günümüzde resmî olarak yedek üyeler olarak adlandırılan oy hakkı olmayan üyeler, 2. Kongre'de getirilmiştir. Merkez Komitesi, genel kurul oturumu yılda en az bir kez toplanır ve ilgili politika meselelerinin tartışıldığı en üst düzey organdır. Monolitik İdeolojik Sistem ve Juche teorisi ilkelerini benimseyerek faaliyet gösterir. Merkez Komitesi'nin rolü tarih boyunca farklılık göstermiştir. Ağustos Hizip Olayı'na kadar olan erken tarihlerinde, farklı hiziplerin rekabet ettiği bir yerdi. O zamandan beri, yetkilerini genellikle parti tüzüğünde tanımlanan resmi prosedürler aracılığıyla kullanmıştır. Ancak, bu işlev uygulamada genellikle Yüce Lider ve Politbüro ismindeki KİP'in Politik Bürosu tarafından yerine getirildiği için, ulusal düzeydeki personel kararlarının sonuçlarını etkileme konusundaki fiili kabiliyeti yoktur. Yine de Merkez Komitesi genel kurulları, politikaların resmen uygulandığı ve kamuoyuna açıklamaların yapıldığı mecralar olarak işlev görür. Kararlar genellikle kamuoyuna duyurulur. Meşhur 39. Oda bu komitenin kontrolündedir. Tarihçe Merkez Komitesi, 1. Kongre'nin altında kurulmuştur. Kurulduğu gün 43 asil üyeden oluşan komite her kongre sonrasında genişletilmiştir. 1948'den 1961'e kadar yılda ortalama 2.4 toplantı yapılmıştır. Bu oran Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi ile yaklaşık olarak aynı orandadır. Genelde toplantılar bir gün sürüyordu. Merkez Komitesinin asıl gücü toplanma sıklığından değil kapsadığı güçtü. Merkez Komitesi'nden ziyade Politbüro tarafından kontrol edilen bu mekanizma, Kim İl-Sung döneminde Kuzey Kore'nin nominal hükûmetiydi. Merkez Komitesi, 1993 ile 2010 yılları arasında genel kurul oturumu için toplanmamıştır. 6. Kongre ile 7. Kongre arasında 37 yıllık bir süre geçmiştir. Kim Jong-il döneminde Merkez Komitesi ve mekanizması, birçok makamın boş kalmasıyla birlikte büyük ölçüde zayıfladı. 2005 yılından itibaren, üst düzey yetkilileri yeni görevlere atayarak partiyi canlandırmak için çeşitli adımlar atılmıştır. Pak Nam-gi Planlama ve Maliye Departmanı başkanlığına, Jang Song-thaek ise İdari Departman başkanlığına atandı. Tüm güvenlik meselelerini denetleyen Jang, Örgütlenme ve Rehberlik Departmanı başkanı olarak görev ve sorumluluklarına dolaylı yoldan Eylül 2010'da iade edildi. 3. Temsilciler Konferansı Merkez Komitesi'nin bileşimini yeniledi ancak komiteye yeni bir görev süresi verme yetkisi parti kongresine aittir. Karar alma organları Politbüro Eski adı Siyasi Komite olan Politbüro, Prezidyum kurulana kadar Kore İşçi Partisi'nin ana karar alma organıydı. 3. Kongreye kadar Politbürö, bir kongreden hemen sonra Merkez Komitesi tarafından seçilirdi. KİP'in parti tüzüğü Politbüro'un ayda en az bir kez toplanması gerektiğini şart koşar ancak buna uyulduğuna çok rastlanılmamıştır. Politbüro üyeleri aynı zamanda parti veya devlet komisyonlarında, hükûmet içerisinde veya Merkezi Komitesinde eş zamanlı olarak çalışabilirler. Araştırmalar Politbüro'nun Stalin dönemindeki Sovyet Politbürosuna çok benzediğini göstermektedir. Prezidyum Prezidyum, 1980'deki 6. Kongre'de kurulmuştur ve Politbüro ile Merkez Komitesi oturumda değilken KİP içindeki en yüksek karar alma organıdır. 1995'te O Jin-u'nun ölümüyle birlikte Kim Jong-il, Prezidyum'un hayatta kalan tek üyesi olarak kalmıştır; diğer dört üye (Kim İl-sung, Kim İl, O Jin-u ve Ri Jong-ok) görevdeyken ölmüştür. O Jin-u'nun ölümü ile 3. Konferans arasında, Kim Jong-il'in veya merkezi parti liderliğinin Prezidyum'un bileşimini değiştirmeyi planladığına dair hiçbir rapor bulunmamaktaydı. Sekreterya Sekreterya, mevcut haliyle 8. Kongre'de kurulmuştur; ancak geçmişi, Ekim 1966'daki 2. Parti Konferansı'nda Sekreterya'nın kurulmasına kadar uzanmaktadır. Stalin dönemindeki Sovyet mevkidaşının rolünü taklit eder. KİP Genel Sekreteri resen Sekreterya Başkanıdır ve diğer üyeler "KİP Merkez Komitesi Sekreteri" unvanını taşır. Bu organ, parti politikalarının denetlenmesi ve uygulanması ile parti organlarının gözetilmesinden sorumludur. Merkez Askerî Komitesi Merkez Askerî Komitesi (MAK), 1962 yılında 4. Merkez Komitesi'nin 5. Genel Kurul Oturumu kararıyla kurulmuştur. KİP tüzüğünde 1982'de yapılan bir değişikliğin, MAK'ı Merkez Komitesi ile eşit hale getirdiğine ve (diğer hususların yanı sıra) KİP liderini seçmesine olanak tanıdığına inanılmaktadır. Buna rağmen bazı gözlemciler, 3. Konferans'ta MAK'ın yeniden Merkez Komitesi'ne karşı sorumlu hale geldiğine inanmaktadır. KİP Tüzüğü'nün 27. maddesine göre MAK, askeri işlerdeki en yüksek parti organıdır ve Kore Halk Ordusu'na (KHO) liderlik eder. Ordunun silah ve mühimmat geliştirme ile tedarik politikalarından sorumludur. KİP Genel Sekreteri, doğal olarak MAK başkanıdır. Kontrol Komitesi Eski adı Denetleme Komitesi (Inspection Commission) olan Kontrol Komitesi, bir parti kongresinden sonraki 1. Merkez Komitesi Genel Kurul Oturumu tarafından seçilirdi. Parti üyeliğini düzenlemekten sorumludur ve parti üyelerini ilgilendiren disiplin meselelerini karara bağlar. Soruşturma konuları; yolsuzluktan parti karşıtı ve devrim karşıtı faaliyetlere kadar uzanır ve genel olarak tüm parti kuralı ihlallerini kapsar.[ Alt düzey parti teşkilatları (örneğin eyalet veya ilçe düzeyindekiler) ve bireysel üyeler doğrudan komisyona itirazda bulunabilir. Komisyon, 10 Ocak 2021'de feshedilmiş ve işlevleri Merkez Denetleme Komitesi'ne devredilmiştir. İdari sorumluluklar Departmanlar Kim Jong-il'in yönetimi altında Merkez Komitesi birkaç kez yeniden yapılandırılmış olsa da, bazı departmanlar (başlıca parti içi ve örgütsel işlerden sorumlu olanlar: Örgütlenme ve Rehberlik, Propaganda ve Ajitasyon ile Kadro İşleri departmanları) büyük ölçüde dokunulmadan bırakıldı. Buna karşılık, ekonomiyi veya Güney Kore işlerini denetlemekten sorumlu departmanlar (1990'lardan beri Örgütlenme ve Rehberlik Departmanı'nın bir parçasıyken 2006'da yeniden kurulan İdari Departman gibi) sık sık revize edildi. Birleşik Cephe Departmanı, Kim Jong-il'in yönetimi sırasında iniş çıkışlar yaşamış olsa da, 2006-2007 yıllarında bir tasfiyenin merkezi oldu. Rodong Sinmun Rodong Sinmun, KİP Merkez Komitesi'nin bir yayın organıdır ve partinin resmi sözcüsü olarak faaliyet gösterir. Gazetenin görevi; "toplumun ve halkın, büyük suryŏng'un (yüce liderin) devrimci ideolojisi ve Juche düşüncesinin gerektirdiği şekilde devrimci dönüşümünü gerçekleştirmek, tüm partiyi ve halkı Kim Jong-il'in etrafında sıkıca kenetlemek ve partinin siyasi ve ideolojik birliğini korumak için mücadele etmektir." Gazetenin genel yayın yönetmeni, Merkez Komitesi tarafından bir genel kurul oturumunda atanır. Kaynakça