ჩონჯინის საკონცენტრაციო ბანაკი

ჩონჯინის საკონცენტრაციო ბანაკი (კორ. 청진 제25호 관리소, ასევე — „ჩ'ონჯინი“) — პოლიტიკური პატიმრებისთვის განკუთვნილი შრომითი საკონცენტრაციო ბანაკი ჩრდილოეთ კორეაში. ბანაკის ოფიციალური დასახელებაა „კვანლისო“ № 25 (პენალურ-შრომითი კოლონია). სატელიტური სურათების მიხედვით, 2010 წლის შემდეგ ბანაკის ტერიტორია მნიშვნელოვნად გაფართოვდა. მდებარეობა ბანაკი მდებარეობს ქალაქ ჩონჯინში, ჩრდილოეთი ჰამგიონის პროვინციაში, ჩრდილოეთ კორეის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ობიექტი განლაგებულია სუსონის რაიონში (სუსონ-დონგი), სონგპიონგ-გუიოკის ფარგლებში, ქალაქის ცენტრიდან დაახლოებით 7 კმ ჩრდილო-დასავლეთით და 1 კმ დასავლეთით სუსონის მდინარესგან (სუსონგჩონი). აღწერა ჩონჯინის ბანაკი ფაქტობრივად სამუდამო პატიმრობის ციხეა. სხვა პოლიტიკურ ციხე-ბანაკების მსგავსად, მასაც სახელმწიფო უსაფრთხოების უწყება აკონტროლებს. თუმცა იმ ბანაკებისგან განსხვავებით, რომლებიც შორეულ მთიან ხეობებში განთავსებულ მრავალ ფართო შრომით კოლონიას მოიცავს, ჩონჯინის ბანაკი ერთ დიდ ციხის კომპლექსს წარმოადგენს და სტრუქტურით გადამზრდელ ბანაკებს ჰგავს. ბანაკის ტერიტორია დაახლოებით 500×500 მეტრს მოიცავს, გარშემორტყმულია მაღალი კედლებითა და ღობეებით და აღჭურვილია სადარაჯო კოშკებით. სხვადასხვა შეფასებით, ბანაკში 3 000–5 000-მდე პატიმარია მოთავსებული. დანიშნულება ბანაკის ძირითადი დანიშნულება პოლიტიკური პატიმრების საზოგადოებისგან სრული იზოლირებაა. პატიმრებს მძიმე ფიზიკურ სამუშაოზე ამუშავებენ ბანაკის საწარმოო ობიექტებში. პოპულარული ჩრდილოეთკორეული სამომხმარებლო პროდუქცია, მაგალითად „კალმეგის“ ველოსიპედები, სწორედ ამ ბანაკის ქარხნებში მზადდება, ძირითადად ხელის იარაღებით. ადამიანის უფლებების მდგომარეობა ბანაკის შესახებ ინფორმაციას შორის მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ყოფილი მცველის, ან მიონგ-ჩოლის (რომელიც ჰოერიონგის საკონცენტრაციო ბანაკში სამსახურობდა), შეფასებებს. მისი თქმით, ჩონჯინის ბანაკი „უმაღლესი დონის“ პოლიტიკური ციხე-ბანაკია, რის საფუძველზეც ვარაუდობენ, რომ იქ არსებული პირობები უკიდურესად მკაცრი და სიცოცხლისთვის საშიშია. ბანაკის გაფართოება სატელიტური სურათების დეტალურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ 2010 წელს ბანაკის პერიმეტრი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა. ბანაკის ფართობი 580 მ²-დან 1000 მ²-მდე გაიზარდა. ახალი ღობის ხაზის გასწვრივ აშენდა დამატებით 17 სადარაჯო კოშკი. პერიმეტრის აღმოსავლეთ ნაწილში 2011–2013 წლებში რამდენიმე ახალი ნაგებობა აშენდა, რომლებიც, სავარაუდოდ, პატიმართა საცხოვრებლად გამოიყენება. პატიმრები და მოწმობები ბანაკზე არსებული უშუალო მოწმეების ჩვენებები შედარებით ცოტა, თუმცა რამდენიმე ანგარიშის მიხედვით, ჩონჯინის ბანაკში ჩრდილოეთ კორეიდან დეზერტირებული პირებიც არიან დაკავებული. ლიმ კუკ-ჯე, სამხრეთ კორეელი, გატაცებული ჩრდილოეთ კორეაში 1987 წელს გემით „დონგ ჯინ 27“, ერთ-ერთი ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციის ცნობით, ჩონჯინის ბანაკში გარდაიცვალა. ჯინ გიონგ-სუკი ასევე ჩონჯინის ბანაკში იყო დაკავებული 2004 წელს და, ცნობების მიხედვით, მომდევნო წელს იქვე გარდაიცვალა. IX საერთაშორისო კონფერენციის „North Korean Human Rights and Refugees“ მასალების მიხედვით, ბანაკში მრავალი პასტორი და პრესვიტერი, დისიდენტი კორეელ-იაპონელები და ფხენიიდან გადასახლებული ადამიანებიც არიან მოთავსებული ოჯახის წევრებთან ერთად. საერთაშორისო რეაქცია და დოკუმენტირება ჩონჯინის საკონცენტრაციო ბანაკი მნიშვნელოვანი თემაა როგორც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო მონიტორინგის, ისე საერთაშორისო სამართლისა და რეგიონული უსაფრთხოების კვლევებისთვის. ბანაკის შესახებ უშუალო, ადგილზე დამკვირვებლების მონაწილეობით განხორციელებული მონიტორინგი პრაქტიკულად არ არსებობს, ამიტომ არსებული ინფორმაცია ძირითადად დაფუძნებულია ჩრდილოეთ კორეიდან გაქცეული პირებისა და ყოფილი მცველების ჩვენებებზე, აგრეთვე მაღალი რეზოლუციის სატელიტურ სურათებზე. ამ წყაროებს სისტემატურად იყენებენ ადამიანის უფლებათა სპეციალიზებული ორგანიზაციები და კვლევითი ცენტრები, რომლებიც ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკური ციხე-ბანაკების სტრუქტურას, დანიშნულებასა და დინამიკას სწავლობენ. ჩონჯინის ბანაკი განხილულია რიგ დეტალურ ანგარიშებში, რომლებიც გამოაქვეყნეს „ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებების კომიტეტმა“ (HRNK) და სატელიტური სურათების კომერციულმა პროვაიდერებმა. ამ დოკუმენტებში აღწერილია ბანაკის პერიმეტრის, დამცავი კედლებისა და სადარაჯო კოშკების ეტაპობრივი ზრდა, შენობების კონფიგურაციის ცვლილებები და მათი დაკავშირება სხვადასხვა შრომით ობიექტთან — სავარაუდო საწარმოო სახელოსნოებთან, სასაწყობო ზონებთან და სასოფლო-სამეურნეო ნაკვეთებთან. imagery-ს ქრონოლოგიური ანალიზი მიუთითებს, რომ ბანაკი არ მცირდება და რიგ შემთხვევებში ფართოვდება კიდეც, რაც აღიქმება, როგორც პოლიტიკური ციხე-ბანაკების სისტემის შენარჩუნებისა და გაძლიერების ტენდენციის ერთ-ერთი ნიშანი. გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიერ შექმნილმა საგამოძიებო კომისიამ, რომელიც დემოკრატიული ხალხის რესპუბლიკა კორეაში ადამიანის უფლებათა მასობრივ დარღვევებს სწავლობდა, პოლიტიკური ბანაკების, მათ შორის ჩონჯინის ბანაკის შესახებ დასკვნები სწორედ მსგავსი ტიპის წყაროებზე დაყრდნობით ჩამოაყალიბა. კომისიის ანგარიშში პოლიტიკური ციხე-ბანაკები აღწერილია, როგორც ადგილები, სადაც ფიქსირდება სისტემური, ფართომასშტაბიანი და მძიმე დარღვევები — იძულებითი შრომა, წამება, უნებართვო პატიმრობა, იძულებითი გაუჩინარება და სასამართლო გარანტიათა პრაქტიკული გაუქმება, რაც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სტანდარტებით შეიძლება დაკვალიფიცირდეს როგორც კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულთა პოტენციური კომპლექსი. საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები, მათ შორის ამნესტი ინტერნეშენალი, ჩონჯინის ბანაკს ხშირად მოიყვანენ მაგალითად, როდესაც აღწერენ, თუ როგორ იყენებს ჩრდილოეთ კორეის ხელისუფლება იძულებით შრომასა და მკაცრ იზოლაციას პოლიტიკური კონტროლის ინსტრუმენტად. მათი ანგარიშები ხაზს უსვამს კოლექტიური დასჯის პრინციპს, რომლის მიხედვითაც ბანაკში ხვდებიან არა მარტო კონკრეტულ „დანაშაულში“ ბრალდებული პირები, არამედ მათი ოჯახების წევრებიც. ეს პრაქტიკა გამორიცხავს ინდივიდუალური პასუხისმგებლობისა და სამართლიანი სასამართლო პროცესის ძირითად პრინციპებს და კიდევ ერთხელ მიუთითებს ბანაკის ფუნქციაზე როგორც შიშისა და იდეოლოგიური მორჩილების განმტკიცების მექანიზმზე, რომელიც მნიშვნელოვნად სცილდება ოფიციალური პროპაგანდის მიერ ხოლმე ხსენებულ „გადამზრდელ“ ან „გასწორებით“ მიზნებს. პოლიტიკური ბანაკების სამართლებრივი შეფასება საერთაშორისო სამართლის ჭრილში ბოლო ათწლეულებში კიდევ უფრო ინტენსიური გახდა. იურისტთა საერთაშორისო ასოციაციისა და მისი პარტნიორი ორგანიზაციების მიერ მომზადებულ კვლევებში, რომლებიც ჩრდილოეთ კორეის ციხე-ბანაკებში არსებულ პრაქტიკას აანალიზებენ, ასკვნიან, რომ იქ ფიქსირდება სისტემური, პოლიტიკური მოტივით განხორციელებული ქმედებები — იძულებითი შრომა, ფაქტობრივი მონობა, გრძელვადიანი შიმშილი, სამედიცინო მომსახურების ნაკლებობა და სხვა პრაქტიკები, რომლებიც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლის ფარგლებში განიხილება როგორც კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები. ასეთმა შეფასებებმა გააძლიერა მოწოდებები, რომ ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკური ბანაკების საკითხი უფრო აქტიურად იქნეს განხილული საერთაშორისო სისხლის სამართლის მექანიზმებში. ჩონჯინის ბანაკი განხილულია აგრეთვე სამეცნიერო ლიტერატურაში, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის სასჯელაღსრულებით სისტემას და მისი ფუნქციების ევოლუციას იკვლევს. მკვლევრები ყურადღებას ამახვილებენ ბანაკის გეოგრაფიულ მდებარეობაზე — ინდუსტრიულ რეგიონთან და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურასთან სიახლოვე ზრდის იძულებითი შრომის გამოყენების შესაძლებელ მასშტაბს როგორც მსუბუქი მრეწველობის, ისე სოფლის მეურნეობის სფეროში. რიგ ანალიზში აღნიშნულია, რომ სატელიტურ სურათებზე იდენტიფიცირდება სავარაუდო სასოფლო-სამეურნეო ნაკვეთები და სამუშაო ზონები, სადაც პატიმრები შეიძლება იყვნენ დასაქმებულნი, თუმცა ამ ინფორმაციის სრულფასოვანი გადამოწმება დამოუკიდებელი ადგილზე დაკვირვების შეუძლებლობის გამო შეზღუდულია. ჩრდილოეთ კორეის ხელისუფლება ოფიციალურად უარყოფს პოლიტიკურ ციხე-ბანაკებში სისტემური დანაშაულების არსებობას. ოფიციალურ განცხადებებში ის ან საერთოდ არ აღიარებს ასეთი ბანაკების არსებობას, ან მათ აღწერს როგორც „კრიმინალთა გადამზრდელ დაწესებულებებს“. ქვეყნის წარმომადგენლები გაეროში და სხვა საერთაშორისო ფორუმებზე უცხოურ ანგარიშებს ხშირად აფასებენ, როგორც „პოლიტიკურად მოტივირებულს“ და „მიკერძოებულს“. ამ პოზიციას ეწინააღმდეგება რამდენიმე ათწლეულზე გადაჭიმული დოკუმენტაციის მასივი — დეზერტირებისა და ყოფილი მცველების მონათხრობი, სატელიტური სურათების ანალიზი, არასამთავრობო ორგანიზაციების ანგარიშები და გაეროს სპეციალური მექანიზმების დასკვნები. ამ კონტექსტში ჩონჯინის ბანაკი განიხილება არა გამონაკლისად, არამედ ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკური ციხე-ბანაკების უფრო ფართო სისტემის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ელემენტად. იხილეთ აგრეთვე ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებები ჩრდილოეთ კორეის ციხეები იოდოკის პოლიტიკური ციხე-ბანაკი კაეჩონის ინტერნირების ბანაკი ბანაკი 22 რესურსები ინტერნეტში Committee for Human Rights in North Korea დაარქივებული 2015-03-13 საიტზე Wayback Machine. – ჩრდილოეთ კორეის ბანაკების საერთო მიმოხილვა, მოწმეების ჩვენებებითა და სატელიტური ფოტოებით Database Center for North Korean Human Rights (NKDB) – ანგარიში „Political Prison Camps in North Korea Today“ Digital Globe Analytics დაარქივებული 2021-02-25 საიტზე Wayback Machine. – ჩონჯინის ბანაკის № 25 დეტალური სატელიტური ანალიზი Korea Institute for National Unification – „White paper on human rights in North Korea 2011“ One Free Korea დაარქივებული 2020-08-02 საიტზე Wayback Machine. – Camp 25, Chongjin (სატელიტური ფოტომასალა და ანოტაციები) The Daily NK: The Hub of North Korean News – ჩრდილოეთ კორეისა და ადამიანის უფლებების საკითხებზე სპეციალიზებული მედია სქოლიო