Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամ

Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամ (գերմ.՝ Friedrich-Ebert-Stiftung), գերմանական քաղաքական կուսակցության հիմնադրամ, որը կապված է Գերմանիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (SPD) հետ, բայց անկախ է նրանից։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին որպես Ֆրիդրիխ Էբերտի՝ Գերմանիայի առաջին ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված նախագահի քաղաքական ժառանգություն, այն ամենամեծը և ամենահինն է գերմանական կուսակցությունների հետ կապված հիմնադրամներից: Գտնվում է Բոննում և Բեռլինում, ունի գրասենյակներ և նախագծեր ավելի քան 100 երկրներում: Գերմանիայի ամենահին կազմակերպությունն է, որը խթանում է ժողովրդավարությանը և քաղաքական կրթությանը: Պատմություն Հիմնադրամն անվանվել է Ֆրիդրիխ Էբերտի անունով (1871–1925), երբ նա եղել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատիայի նախագահ (1919–1925)։ Իր կտակում նշել է, որ իր հուղարկավորության նվիրատվություններից ստացված հասույթը պետք է ուղղվի հիմնադրամի ստեղծմանը։ Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության այն ժամանակվա նախագահ Քոնրադ Լյուդվիգը հանձն է առել հիմնադրամի ստեղծման պատասխանատվությունը, որը կատարել է Էբերտի մահից մի քանի օր անց՝ 1925 թվականին։ Հիմնադրամի հիմնական խնդիրն է եղել աշխատել կրթության ոլորտում աշխատողների խտրականության դեմ։ «Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամը նպատակ ունի պետական աջակցություն տրամադրել իշխանությամբ օժտված երիտասարդ պրոլետարներին՝ պետության կողմից հավատարմագրված ուսումնական հաստատություններում ուսումը ֆինանսավորելու համար: Որպես հիմնական սկզբունք ֆինանսավորում ստանում են միայն այն մարդիկ, որոնք կուսակցական կազմակերպությունից ունեն երաշխավորագիր»։ 1931 թվականի վերջի դրությամբ 295 ուսանողներ ֆինանսավորվել են ավելի քան 52,000 մարկով: Հիմնադրամի ֆինանսավորումը ձախողվել է Մեծ դեպրեսիայի հետևանքով: Կազմակերպությունը սոցիալ-դեմոկրատական կրթության և մշակույթի կազմակերպության մի մասն է, որի գործունեությունը կուսակցության հետ մեկտեղ կասեցվել է 1933 թվականին՝ նացիստների կողմից։ 1946 թվականին այն վերստեղծվել է Գերմանիայի Սոցիալիստական Ուսանողական Ֆեդերացիայի հիմնադիր ժողովում։ 1954 թվականին այն վերակազմավորվել է որպես բարեգործական կազմակերպություն «ժողովրդավարական կրթության առաջխաղացման համար»։ FES-ը հիմնադրվել է որպես անկախ, ինքնամփոփ ինստիտուտ: 1960-ականներից սկսած կրթական ծրագրերից բացի հիմնադրամը նաև աշխատել է զարգացման աջակցության ոլորտում: Այն աջակցել է ժողովրդավարության և ազատության շարժումներին, օրինակ՝ Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսին (ANC) և կարևոր դեր է խաղացել Հունաստանում, Իսպանիայում և Պորտուգալիայում բռնապետական ռեժիմների հաղթահարման գործում, օրինակ՝ Պորտուգալիայի Սոցիալիստական կուսակցությունը ստեղծվել է Գերմանիայի Բադ Մյունստերայֆել քաղաքի Էֆերտյան դպրոցում: 2018 թվականին Գերմանական պետությունը սուբսիդավորել է հիմնադրամի աշխատանքը 170 միլիոն եվրոյով։ Ֆրիդրիխ Էբերտի անվան ակադեմիական հիմնադրամ Ակադեմիական հիմնադրամը (FES) հանդիսանում է Գերմանիայում երիտասարդ տաղանդների (Begabtenförderwerke) զարգացման և պետական ֆինանսավորում ունեցող տասներեք կազմակերպություններից: Գերմանացի ուսանողների 1%-ից պակասը կրթաթոշակ է ստանում տասներեք կազմակերպություններից մեկում (FES, Studienstiftung, Կոնրադ Ադենաուեր հիմնադրամ, Ֆրիդրիխ Նաումանի «Հանուն ազատության» հիմնադրամ, Հանս Զեյդելի հիմնադրամ, Հենրիխ Բոյլի հիմնադրամ, Ռոզա Լյուքսեմբուրգի հիմնադրամ, Կուսանուսվերկ հիմնադրամ, Էռնստ Լյուդվիգի անվան հիմնադրամ)։ Հետագա գործունեություն Ներկայումս Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամն աշխատում է մի քանի հարյուր աշխատակիցների հետ Բոննի և Բեռլինի գրասենյակներում, ինչպես նաև Գերմանիայի 14 տարածաշրջանային գրասենյակներում և ակադեմիայում, ինչպես նաև ավելի քան 100 օտարերկրյա գործակալություններում: Ֆինանսավորվում է հիմնականում դաշնային բյուջեի և տարբեր Բունդեսլանդեր բյուջեների դրամաշնորհների միջոցով։ Հիմնադրամի պատմական հետազոտական կենտրոնը պարունակում է նաև սոցիալ-դեմոկրատիայի արխիվը և նրա գրադարանները Բոննում և Տրիերում գտնվող Կառլ Մարքսի տանը: Այն սոցիալական և բանվորական շարժման պատմության փաստաթղթերի ամենամեծ հավաքածուներից մեկն է: 1982 թվականից հիմնադրամը շնորհում է 10,000 եվրո մրցանակ, որը կոչվում է Das politische Buch («Քաղաքական գիրք»)՝ ուշագրավ քաղաքական գրքերի ստեղծումը խթանելու համար: Մրցանակը ծառայում է 1933 թվականի մայիսի 10-ին տեղի ունեցած նացիստական գրքի այրման դեպքի մասին մարդկանց հիշեցման համար։ Հակասություն 2017 թվականին Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամը հարձակման է ենթարկվել մի խմբի կողմից, որը կոչվել է «Pun Storm», այդ նույն կիբեռ-լրտեսական խումբը ուղղված է եղել Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածու Էմանուել Մակրոնի այդ տարվա քարոզարշավի դեմ, այդ ժամանակ խումբը օգտագործել է էլեկտրոնային փոստի ֆիշինգի հնարքներ և փորձել է չարամիտ ծրագրեր տեղադրել հիմնադրամում։ 2022 թվականին Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամին արգելվել է աշխատել Ռուսաստանում։ 2024 թվականին այն Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից ճանաչվել է որպես «անցանկալի կազմակերպություն»։ Նախագահների ցանկ 1953–1970՝ Գերհարդ Վայսեր 1970–1983՝ Ալֆրեդ Նաու 1983–1987՝ Հայնց Կյուն 1987–2003՝ Հոլգեր Բյորներ 2003–2010՝ Անկե Ֆուկս 2010–2012՝ Փիթեր Ստրաք 2013–2020՝ Կուրտ Բեկ և Դիտեր Շուլտե 2020–այսօր՝ Մարտին Շուլց Տես նաև Կոնրադ Ադենաուեր հիմնադրամ Ֆրիդրիխ Նաումանի «Հանուն ազատության» հիմնադրամ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ FES OnlineAkademie Ֆրեյդրիխ Էբերտի անվան հիմնադրամի գրադարան Սոցիալ-դեմոկրատիայի արխիվ Արխիվացված 2017-08-29 Wayback Machine Հիմնադրամի դրամաշնորհների էջը