Бисмарк манараһы (Вупперталь)

Бисмарк манараһы (нем. Bismarckturm) — 22 м бейеклегендәге мемориал. Вупперталь немец ҡалаһында (Төньяҡ Рейн — Вестфалия федераль ерендә). Манара Хардт районында (Вуппер йылғаһының таулы төньяҡ ярында) урынлашҡан. Тарих 1898 йылда Германияның беренсе канцлеры Отто фон Бисмарк вафат була. Ул тере саҡта уның хөрмәтенә граждандар һәм хәрбиҙәр кейемендә, урта быуат рыцарҙары кейемендә бик күп һәйкәлдәр ҡуйыла. 1899 йылда немец студенттары Союзы Бисмарк иҫтәлегенә яңы арихитектура формалы мемориаль монумент проектын төҙөүгә конкурс иғлан итә. Конкурста архитектор Вильгельм Крайстың «Сумерки богов» тигән «Мәңгелек ут» факеллы манараһы еңеп сыға. 1911 йылға тиклем Бисмаркка арнап 58 башня төҙөлә, уларҙың 47-һе — типовой проект буйынса. Манаралар башлыса шәхси иғәнәләр һәм хәйриә ойошмалары аҡсаһына ҡорола. 19 октябрь 1907 йылдың 19 октябрендә манара тантаналы рәүештә Эльберфельд һәм Бармен (1929 йылда улар Вупперталь ҡалаһы составына инә) ҡалалары сигендәге ҡалҡыулыҡта асыла. Манараға 1907 йылдың 1 апрелендә Эльберфельд ҡалаһы муниципалитетының ҡала төҙөлөшө мәсьәләләре буйынса кәңәшсеһе тарафынан нигеҙ ташы һалына. Манара асылған сағынан башлап күҙәтеү майҙансығы булараҡ файҙаланыла. 1991 йылда башня дәүләт тарафынан һаҡ аҫтына алына, ә 2005 йылда ул реставрациялана. Манараға менеү бушлай. Унан Вупперталь йылғаһы һәм уның үҙәненә матур куренеш асыла Һылтанмалар 3D-модель башни Бисмарка на Google-3D-models(недоступная ссылка) Страница башни Бисмарка в Вуппертале на сайте «Башни Бисмарка» 2016 йыл 12 март архивланған. (нем.)