نوميا

نوميآ (Nouméa) نيو ڪيليڊونيا جي فرانسيسي سمنڊ پار مجموعي جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي ۽ اوشينيا ۾ سڀ کان وڏو فرانڪوفون شهر پڻ آهي. اهو نيو ڪيليڊونيا جي مکيه ٻيٽ، گرانڊي ٽيري جي ڏکڻ ۾ هڪ جزيري نما تي واقع آهي. ٻيٽ جي آبادي جي اڪثريت يورپي، پولينيشيئن (واليسيئن، فيوٽيئن، تاهيتيئن)، انڊونيشيئن ۽ ويٽناميئن ۽ انهي سان گڏ ڪيترائي ميلانيشيئن، ني-وانواتو ۽ مقامي ڪاناڪ جيڪي ڏکڻ پئسفڪ جي سڀ کان وڌيڪ صنعتي شهرن مان هڪ ۾ ڪم ڪن ٿا، تي مشتمل آهي. شهر هڪ محفوظ اونهي پاڻي جي بندرگاهه تي واقع آهي، جيڪي نيو ڪيليڊونيا لاءِ مکيه بندرگاهه طور ڪم ڪري ٿي. سال 2024ع جي نيو ڪيليڊونيا فسادن کان نوميا تمام گهڻو متاثر ٿيو. جنهن شهر ۽ ان جي مضافات ۾ ڪيترائي ڪاروبار تباهه ڪري ڇڏيا ۽ هزارين ماڻهن کي گريٽر نوميا علائقو ڇڏڻ ۽ يا ته باقي نيو ڪيليڊونيا يا ميٽروپوليٽن فرانس ڏانهن منتقل ٿيڻ تي مجبور ڪيو. نتيجي طور، اپريل 2025 جي آدمشماري ۾ نوميا جي آبادي ۾ نمايان گهٽتائي رڪارڊ ڪئي وئي. گريٽر نوميا (فرانسيسي: agglomération du Grand Nouméa) جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ صرف 1,73,814 رهواسي رهن ٿا، جيڪي 2019ع جي مردم شماري ۾ 1,82,341 کان گهٽ آهن ۽ خاص طور تي نوميا جي شهر (ڪميون) ۾ 85,976. 2019 جي مردم شماري ۾ 94,285 کان گهٽ آهن. شمارياتي رڪارڊ جي شروعات کان وٺي هي پهريون ڀيرو آهي ته گريٽر نوميا (جيڪو نوميا، لي مونٽ-ڊور، ڊومبيا ۽ پائيٽا جي ڪميونٽيز کي ڍڪي ٿو) ۾ آبادي ۾ گهٽتائي آئي آهي. سال 2025ع جي مردم شماري ۾، نيو ڪيليڊونيا جي آبادي جو %65.7 گريٽر نوميا ۾ رهندو هو (2019عجي مردم شماري ۾ %67.2 کان گهٽ). تاريخ جاگرافي آباديات معيشت ٽرانسپورٽ تعليم قابل ذڪر ماڻهو ڀينر شهر پڻ ڏسو اوشينيا ۾ شهرن جي فهرست اوشينيا ۾ خودمختيار رياستن ۽ تابع علائقن جي فهرست حوالا ٻاهريان ڳنڍڻا Official Site for New Caledonia Tourism (in فرانسيسي) Nouméa's official municipal website (in فرانسيسي) Nouméa: Commune Française du Bout du Monde – a school project on the geography and history of Nouméa