Ազգային Յուշարձան (Ամսթերտամ)

Ազգային յուշարձան, (հոլ.՝ Nationaal Monument կամ Nationaal Monument op de Dam) Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նուիրուած յուշարձան Ամսթերտամի Տամ հրապարակին վրայ, տեղադրուած է 1956 թուականի Մայիս 4-ին։ Ամէն տարի Մայիս 4-ին յուշարձանին մօտ տեղի կ'ունենայ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նահատակներուն յիշատակին արարողութիւն (Dodenherdenking): Տուեալներ Յուշարձանի կեդրոնական տարրը 22 մեթր բարձրութեամբ սպիտակ տրաւերտինէ կոնաձեւ սիւնն է։ Սիւնին առջեւի մասը խորաքանդակը կը կոչուի De Vrede («խաղաղութիւն») եւ կազմուած է շղթայուած տղամարդկանց 4 ֆիկուրներէ, որոնք կը ներկայացնեն պատերազմական տարիներու տառապանքները։ Այս ֆիկուրներուն երկու կողմերը տղամարդկանց քանդակներ կան, որոնք կը ներկայացնեն հոլանտական վերածնունդը. ձախ կողմի ֆիկուրը մտաւորականութեան ներկայացուցիչն է, աջ կողմինն ալ` աշխատաւոր դասը։ Անոնց ոտքերուն մօտ լացող շուները կը խորհրդանշեն տառապանք եւ հաւատարմութիւն։ Կեդրոնական խորաքանդակին վերը՝ երեխան ձեռքին կնոջ քանդակ է, որուն շուրջ կան աղաւնիներ, որոնք կը խորհրդանշեն յաղթանակ, խաղաղութիւն եւ նոր կեանք։ Սիւնին ետեւի դէպի երկինք յառնող աղաւնիները կը խորհրդանշեն ազատութիւն: Յուշարձանը տեղադրուած է համակեդրոն օղակներու վրայ, որոնք անոր շուրջի աստիճանները ստեղծած են։ Պատուանդաններու վրայ երկու կողմերէն կանգնած են առիւծներ, որոնք կը խորհրդանշեն Նիտըրլանտներու թագաւորութիւնը: Կիսաշրջանաձեւ պատը կը պարփակէ յուշարձանի յետսամասը, որուն վրայ կան հողով լեցուած 11 սափորներ` բերուած հոլանտական մարզերէն։ Նիտըրլանտներն ունեցած են 11 մարզ, մինչեւ 1986 թուականին Ֆլեւոլենտը դարձաւ 12-րդ մարզը։ Երեք տարի յետոյ աւելցուեցաւ 12-րդ սափորը` լեցուած հոլանտական արեւելա-հնդկական հողով (ներկայիս Ինտոնեսիա)։ Սիւնի վրայ կայ լատինատառ մակագրութիւն. Hic ubi cor patriae monumentum cordibus intusquod gestant cives spectet ad astra dei. («Այստեղ, ուր հայրենիքի սիրտն է, թող վեր յառնէ այս յուշարձանը դէպի Աստուած եւ աստղեր») Սիւնի ետեւի պատին վրայ կայ հոլանտերէն արձանագրութիւն` թեքսթ բանաստեղծ Ադրիաան Ռոլանդ Հոլսվին կողմէ։ Պատի ետեւի մասը մակագրուած է հոլանտացի գրող Անթուան Տոնկերի բանաստեղծութիւններէն մէկը: Հեղինակներ Ճարտարապետ` Յակոբս Աուդ Քանդակագործներ` Ջոն Ռադեքեր եւ որդիները` Հան եւ Եան Վիլեմ Ռադեքերներ, ռդլիեֆների հեղինակ` Փոլ Կրէկուար Պատկերասրահ Ծանօթագրութիւններ