Lakuntza

Lakuntza ([lakunts̻a]) Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Iruñeko merindadekoa. Iruñetik 36 kilometro mendebaldera dago eta 1.336 biztanle zituen 2025. urtean. Geografia Lakuntza Sakanako autobiak zeharkatzen du. Herriko gunerik altuenak hauek dira: Zopolar, Arangun, Arranz, Urrizmendi eta Beriain mendia. Lakuntzak Arruazurekin egiten du muga ekialdean, eta Arbizurekin mendebalde eta hegoaldean. Ekonomia Garai batean, nekazaritza, abeltzaintza eta zurgintza ziren Lakuntzako ekonomiaren oinarriak. Herriko lur gehienetan ortuak eta animalien bazkarako larreak zeuden. Landatzen ziren barazkien artean, patata, artoa, eta zerealak zeuden; zurgintzarako zuhaitzen artean, berriz, pagoa eta haritza ziren nagusi. 1949. urtearen inguruan, behiak, ardiak, zaldiak eta zerriak hazten ziren Lakuntzan. Urteek aurrera egin zuten heinean, ordea, nekazaritzak garrantzia galdu eta industrializazio prozesuaren lehen eraginak heldu ziren Lakuntzara. Gaur egun, herritar gehienek herriko industrietan egiten dute lan, zurgintza eta metalezko gai eraldatuen inguruko lantegietan. Demografia Lakuntzako biztanleria aski egonkor mantendu zen XX. mendearen lehen erdialdean, 750 lagunen inguruan. 1960eko hamarkadatik aurrera, 20 urtez, hazkunde esanguratsua izan zuen eta 1.000 biztanle izatera iritsi zen. Beste 40 urtez nahiko egonkor izan zen populazioa, eta XXI. mendearen lehen hamarkadan beste hazkunde aldi bat izan zuen, 2011n 1.246 biztanle izatera iritsiz. 2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 62 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 5,49 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik). Politika Udal hauteskundeak 2007ko udal hauteskundeetan Jose Ramon Garin Lizarraga hautatu zuten Lakuntzako alkate, Eusko Abertzale Ekintzaren izenean. Udaleko bederatzi zinegotzietatik sei lortu zituen EAEk, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako guztien %0,80) eta boto zuriak hogei (botoen %2,68). Abstentzioa %18,06koa izan zen. 2011n bi zerrenda aurkeztu ziren; Bilduk berea erretiratu zuen eta Lakuntzaileok espainiar epaitegiek legez kanpo utzi zuten. Hortaz, Garinek segitu zuen alkate. 2015eko udal hauteskundeetan Euskal Herria Bilduk botoen %78,30 (451 boto) eta zinegotzi guztiak (9) eskuratu zituen. 2019ko udal hauteskundeetan Euskal Herria Bilduk botoen %82,6 (470 boto) eta zinegotzi guztiak (9) eskuratu zituen. 2023ko hauteskundeetan EH Bildu aurkeztu zen bakarrik eta 383 boto lotu zituen. Alkateen zerrenda Udaletxea HELBIDEA: Herriko Plaza, 1 Azpiegitura eta garraioak La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak lotzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da: Gasteiz - Ilarratza - Argomaiz - Agurain - Munain - San Roman - Ibarguren - Andoin - Olatzagutia - Ziordia - Altsasu - Urdiain - Iturmendi - Bakaiku - Etxarri Aranatz - Arbizu - Lakuntza - Arruazu - Uharte Arakil - Irañeta - Ihabar - Hiriberri - Etxarren - Irurtzun - Eritze - Saratsa - Añezkar - Berriobeiti eta Iruñea Jaiak eta ospakizunak Lakuntzak honako egunetan ospatzen ditu bere jaiak: Sansebastianak: urtarrilaren 20an. Lakuntzako festak: abuztuko hirugarren astean. Bestaberri: Gorpuzti edo Corpus egunean. Ondarea Gaizkileen pikota Salbatore eliza San Anton Abadea baseliza San Sebastian baseliza Arkitektura zibila Lakuntzar ospetsuak Blas Alegria (1883-1947), idazlea. Miguel Ángel Alegría (1933-2018), pilotaria. Mikel Arregi Marin (1947-1979), politikaria. Javier Gartziandia (1965-), txirrindularia. Anabel Arraiza (1975-), aktore, kazetari eta musikaria. Oihane Uribeetxebarria Garmendia (1979-), kultura teknikaria eta politikaria. Erreferentziak Kanpo estekak Lakuntzako udalaren webgunea. (Gaztelaniaz) Lakuntzari buruzko informazioa, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.] Lakuntzako Abla kalea Google Street View-n.