Burgiko zubia

Burgiko zubia Erronkariko ibaxako Burgi udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Ezka ibaiaren gainean. Ezaugarriak Lau erdi-puntuko arku ditu eta egoera oso onean dago. Erdi Aroko beste zubiek bezala, arku kopuru bakoitia izan ohi zuten, eta erdikoa garaiagoa izaten zen beti, diametro handienekoa. Hori dela-eta, simetrikoak izaten ziren. Horrek esan nahi du Burgiko zubiak arku gehiago zituela eraiki zenean. Errepidetik dagoen zubi-begiak berretsi egiten du hipotesi hori. Gaur egun begi txikia da, baina bertan aise ikusten dira askoz ere arku handiago baten abiapuntuaren arrastoak (erdiko arkuaren bestaldeko arkua bezalakoa da). Historia Datu guztiek erakusten dute zubiak, denboraren poderioz, zati batzuk galdu dituela. Ibai-ohea ere, dirudienez, aldatuxea dago. XIX. mendea arte ez zegoen gaur egungo errepidea, baizik eta Errege Bidea deritzona bakarrik. Errege Bideak herria zeharkatzen zuen, Karrika Nagusia jarraituz, eta herritik aterata zubia iragan eta Salbaterra Ezkara zihoan. Erdiko begiak hartzen zuen ur emari handiena. Horregatik haren harroinak babesak zituzten, zubi-branka izeneko irtengune zorrotzak, ura "ebakitzen" zutenak zubiaren egiturak kalte izan ez zezan. XIX. mendearen bukaeran errepide berria egin behar zenez, zubiaren mendebaldeko muturra (herrialdekoa) kendu behar izan zen, eta ibilgua pixka bat mugitu. Horregatik arku nagusia ez da erdian gelditzen, eta ur-lasterren kontra jotzen duen zubi-branka ez da mutur zorrotzekoa, biribilekoa baizik. Zubi-branka biribilak uraren indarra txikiagoa zen oinarrietan jartzen zen. XXI. mendearen lehen bost urteetan zubia garbitu eta zaharberritu zen. Zubia besarkatzen zuten huntzak kendu ziren, haien sustraiek kalte handia egiten baitzioten harrizko egiturari. Bestetik, berreraiki egin ziren hondaturik zeuden parte batzuk. Erreferentziak Nafarroako Entziklopedia Handia | BURGIKO ZUBIA. (kontsulta data: 2021-10-28). Ikus, gainera Burgi Ezka Kanpo estekak