Katalaingo Kristo Santuaren baseliza

Katalaingo Kristo Santuaren baseliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Garinoain udalerriko Katalain herri hustuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu. Herrigunetik kanpo eta ekialdera dago, AP-15 autobidea zubi batez gainetik igaro eta Orisoain udalerrira doan errepidearen bazterrean dago, Garinoaingo herrigunetik kilometro batera. Nafarroako kultura ondasuna izendatua dago. Baselizaren ondoan beste eraikuntzen aztarnak ikus daitezke. Historia XII. mendeko eliza propioaren jabegoa zen, monasteriolo batekoa, eta titularrek, Jimeno eta Miguel Garinoain, 1207an, Orreagako kolegiatari eman zioten. XIII. mendearen hasieratik kabildo horren egoitza izan zen eta, ziur aski ere, pelegrinoen aterpetxea. Parrokia-elizaren patronatua Orreagako Andre Mariari lotuta geratu zen 1268 eta 1794 artean. Erdi Aroko eraikin hura herriko etxeen multzoa antolatzen duen muinoaren goialdean dago, eta oinaldeko horma-perimetroaren zati bat baino ez da kontserbatu. Gainerakoa 1773an berreraiki zen, herriak Aro Modernoan bizi zuen hazkunde demografiko nabarmenarekin bat eginez; izan ere, 1366ko hamazazpi suak, gehienak kapareak, hogeita hamazazpi ziren XVI. mendearen erdian, eta berrehun eta berrogeita hamar biztanle inguru 1786an. Deskribapena Espezialistek Loarre-Lobarreren eragina ikusi dute eliza honen estiloan, Orbaibarren beste eraikin erlijiosoetan bezala. XII. mendearen erdialdean eraiki zen. Fatxada nagusia, erdi-puntuko hiru hutsune dituen kanpai-horma batez errematatua dago. Horietako bietan kanpaiak daude. Behealdean portada ikus daiteke. Fuste eta kapitel ornatuak dituzten zutabeetan bermatuta dauden erdi-puntuko arku leunez osatutako portada da. Arkuen azpian tinpanoa dago eta, bere gainean, teilatutxo bat ikusten da. Teilatutxo honen behealdean, xake-formako irudiekin eta hagaburutxoekin ornatutako erlaitza dago. Teilatuaren gainean, itsututa dauden hiru gezi-leiho irekitzen dira. Erdikoa, zutabeetan bermatuta dagoen baketoi batez babestuta dago eta, albokoak, bi arkiboltez markoztatuta daude. Baselizaren nabearen atzealdean gorputz angeluzuzen bat altxatzen da. Linterna batez dago koroatuta Katalain Vianako Printzea Erakundeak, Katalaingo monumentu gunea berriztuko zuela iragarri zuen 2008an. Katalain Garinoaingo herri hustua da, eta bertan estilo erromaniko berantiarreko eliza, monasterioa, etxea eta landetxea daude, denak XIII. mende eta XV. mendea bitartean eraikiak. Eliza 1981. eta 1984. urteen artean berreraiki zen eta Vianako Printzea Erakundeak gainontzeko eraikinak ere berriztuko omen ditu. Gunea berritzeko lanek 200 000 euroko aurrekontua izango dute eta 2009an Izarbeibarko sei herrik, Katalainen gune osorako azpiegitura eta zerbitzuak ezartzeko proiektu komuna aurkeztu zuten Espainiar estatuko gobernuak emandako diru-laguntzei esker. Horrela, Garinoain, Leotz, Oloritz, Orisoain, Puiu eta Untzueko Udalek, plagintza hortako diru-laguntzak batu eta 140 000 euro biltzea lortu zuten, Mairagako mankomunitatearen barnean Gobernuari laguntza eskatuz. Galeria Erreferentziak Nafarroako Entziklopedia Handia | GARINOAIN. (kontsulta data: 2022-02-01). Ikus gainera Katalain Garinoain Orbaibar Erdialdea Kanpo estekak