မြင်းခြံမြို့

မြင်းခြံမြို့သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ မြင်းခြံခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ မြင်းခြံမြို့၏ တောင်ဘက်တွင် စွန်းလွန်းချောင်းနှင့် စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တကဝိ၏ ရုပ်ကလာပ်တော်၊ မြောက်ဘက်တွင် ပြောင်းပြာချောင်းနှင့် စမ်းကျဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တပညာသီရိ၏ ရုပ်ကလာပ်တော် ရှိသဖြင့် ဒေသတွင်း၌ "အလောင်းနှစ်လောင်းနှင့် ချောင်းနှစ်ချောင်းရှိရာမြို့" ဟူ၍ လူအများ သိကြသည်။ သမိုင်းကြောင်း "မျဉ်းကျန်" မှ "မြင်းခြံ" ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ရွှေဘိုမင်း လက်ထက်တွင် သူကြီးလေးဦးတို့၏ ပိုင်နက်နယ်နိမိတ်အတွင်း လူသတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သတ်သူမပေါ်လျှင် သက်ဆိုင်ရာ နတ်ရှင်သူကြီးသည် ငွေသုံးပိဿာ ပေးဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သူ့နယ်မြေဖြစ်သည်ဟု တိကျစွာ သိရှိနိုင်ရန် မျဉ်းကြောင်းဆွဲလျက် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ကြသည်။ လူသေအလောင်း တွေ့ရှိရာနေရာသည် မျဉ်းဆွဲရာတွင် မည်သည့်သူကြီးနယ်မြေထဲမှမပါဘဲ လွတ်ကျန်နေခဲ့သည်။ သူကြီးပိုင်နက်သတ်မှတ် မျဉ်းဆွဲရာတွင် ကျန်ရစ်သောကြောင့် "မျဉ်းကျန်" ဟု ခေါ်ဆိုရာမှ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ကာလရွေ့လျောကာ "မြင်းခြံ" ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားသမိုင်းမှတ်တမ်းတစ်ခုအရ ရှေးယခင်က ဧရာဝတီမြစ်သည် ယခုတည်ရှိသည့် နေရာမှ အနောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင် စီးဆင်းခဲ့ပြီး ယခုပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်အထိ ရောက်ရှိသည်။ လက်ရှိမြင်းခြံမြို့ တည်ရှိသကဲ့သို့ပင် တောင်ဘက်စွန်းလွန်းချောင်း၊ မြောက်ဘက်ပြောင်းပြာချောင်းတို့၏ အကြားတွင် ရေလဲရွာ တည်ရှိခဲ့၏။ မြစ်၏ တစ်ဖက်တွင် ဆင်တဲရွာရှိ၏။ သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၃၇) ကုန်းဘောင်ခေတ် ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်တွင် ရေလဲရွာအရှေ့ဘက် ကိုက် ၅ဝဝ ခန့်အကွာရှိ တောစပ်၌ လူတစ်ယောက်အား လူဆိုးတို့ သတ်ဖြတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာသို့ တိုင်တန်းရာ၊ လက်သည်ရှာသော်လည်း မတွေ့ဘဲ ရှိ၏။ လူသတ်ထားသော နေရာမှာ သူကြီး လေးဦးတို့၏ ပိုင်နက်နယ်နိမိတ် ဆုံရာတွင် တည်ရှိသဖြင့်၊ အကယ်၍ သတ်သူမပေါ်က သက်ဆိုင်ရာ နယ်ရှင်သူကြီးသည် ငွေသုံးပိဿာ ပေးဆောင်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် သူကြီးအားလုံးကပင် ထိုနေရာမှာ မိမိတို့ပိုင်နက်တွင် မကျရောက်ကြောင်း ငြင်းဆိုကြ၏။ သို့ဖြင့် သူကြီး လေးဦးတို့အား မိမိတို့ပိုင်သော နယ်ကို မျဉ်းဆွဲသတ်မှတ်စေခဲ့ရာတွင် လူသတ်ထားသောနေရာသည် မျဉ်းဆွဲရာမှ လွတ်ကျန်နေခဲ့၏။ ရေလဲရွာတွင် သီလသမာဓိနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ရပ်သူရွာသားများ ယုံကြည်လေးစားခြင်းကို ခံရသော ပွဲစားကြီး ဦးပေဆိုသူက ထိုလူသေအလောင်းရှိခဲ့ရာ အရပ်တွင် ရွာတည်ခွင့်ပြုပါက မိမိကပင် ငွေသုံးပိဿာ အလျော်ပေးဆောင်မည့်အကြောင်း လျှောက်ထားသဖြင့် ထိုမြေကွက်ကို ဦးပေ ရရှိလိုက်၏။ ကာလအတန်ကြာသော် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်း ပြိုလေရာ၊ ရေလဲရွာသည် ကမ်းပြိုသည့်အထဲ ပါသွားသဖြင့် မြစ်ကြောင်းမှာ အရှေ့ဘက် ယခုမြင်းခြံမြို့တည်ရှိရာသို့ ရောက်လာ၏။ ယခင်သူကြီးပိုင်နက် သတ်မှတ်မျဉ်းဆွဲရာတွင် ကျန်ရစ်သောကြောင့် ထိုနေရာကို "မျဉ်းကျန်" ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ရာမှ ကာလရွေ့လျောလတ်သော် မြင်းခြံ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။ တည်နေရာနှင့် ပထဝီဝင် မြင်းခြံမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မြင်းခြံခရိုင်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ မြင်းခြံမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော အရေးပါသည့် သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ရေလမ်းအားဖြင့် ၅၁၅ မိုင်ခန့် ကွာလှမ်းလျက်၊ အထက် မန္တလေးမြို့နှင့် ၈ဝ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ နွေအခါတွင် မြစ်ရေကျသဖြင့် သင်္ဘောများသည် ဆိပ်ကမ်းနှင့် ခပ်လှမ်းလှမ်း နေရာတွင်သာ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ မြင်းခြံမြို့သည် မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့မှ ခွဲထွက်လာသော သာစည်-မြင်းခြံ မီးရထားလမ်း၏ အဆုံးဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မြင်းခြံ-ကျောက်ပန်းတောင်း ကတ္တရာလမ်းသည် ၅၉ မိုင် ရှိသည်။ မြင်းခြံမှ ညောင်ဦးသို့ သွားသော ကတ္တရာလမ်းသည် ၄၀ မိုင် ရှိပြီး၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့မှ လမ်းခွဲပါက ၃၄ မိုင် ရှိသည်။ မြင်းခြံမှ ကျောက်ပန်းတောင်းကို ဖြတ်လျက် မိတ္ထီလာနယ်စပ်အထိ ၈၁ မိုင်ခန့် ရှည်လျားသည်။ မြင်းခြံမှ မကွေးနယ်စပ် ပင်းချောင်းအထိ ၇၅ မိုင် ရှိသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်းအနောက်ဘက် မကွေးနယ်စပ်အထိ ဂွေးချိုလမ်းအတိုင်း ၆၅ မိုင်ခန့် ရှိသည်။ မြင်းခြံ-နွားထိုးကြီး ကတ္တရာလမ်းသည် မိုင် ၂ဝ ရှိ၍၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အထိ ၄၂ မိုင် ရှိသည်။ မြင်းခြံမှ ဆီမီးခုံအထိ ကားလမ်း ၂၂ မိုင် ရှိသည်။ မြင်းခြံမှ နွားထိုးကြီးမြို့ကို ဖြတ်လျက် ပလိပ်ဘူတာအထိ သွားသော မီးရထားလမ်းတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ သို့ဖြင့် မြင်းခြံမြို့သည် ရေလမ်း၊ မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်းတို့ ဆုံတွေ့ရာ အချက်အချာဒေသတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် လူနေများပြား၍ စည်ကားသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ လူမှုပထဝီဝင်နှင့် စီးပွားရေး မြင်းခြံမြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၃.၇ စတုရန်းမိုင်ခန့် (၉.၅၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိ၍၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေ ၃၇,၈၅ဝ ယောက်ခန့် ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့နယ်လူဦးရေမှာ ၂၇၆,၀ native ဦး ရှိသည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပြောင်းပြာ၊ ကွေ့ကြီး၊ ကန်ဦး၊ ကျည်တော်ရပ်၊ အေးကျင်းစသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၀ ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်နှင့်အညီ အစိုးရရုံးစိုက်ရာဌာနများ၊ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ၊ အကျဉ်းထောင်၊ စည်ပင်သာယာရေးရုံးများနှင့် တိုက်တာအဆောက်အအုံများ ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ပုဂ္ဂလိက ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများဖြစ်သည့် ဆီစက်၊ သစ်စက်၊ ဝါစက်စသည်တို့ဖြင့် စည်ကားလှပေသည်။ မြင်းခြံနယ်နှင့် မြို့ပေါ်တွင် လူဦးရေအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည့်အတွက် ဘုရားကျောင်းကန်များ ပေါများသည်။ ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးများမှာ ဆန္ဒတော်ပြည့်စေတီ၊ သံသရာအေးစေတီ၊ ရန်အောင်မြင်ဘုရား၊ ရွှေမြင်တင်စေတီတော်၊ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား၊ ရှင်ပင်ရေပေါ်နှင့် ဘုရားသုံးဆူ စသည်တို့ဖြစ်၍၊ နှစ်စဉ် ဘုရားပွဲတော်များကို အချိန်အခါအလိုက် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် ကိုးဆောင်ကျောင်းတိုက်၊ သုဓမ္မာကျောင်း၊ ဆုတောင်းပြည့်စာသင်တိုက် စသည့် ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်များနှင့် စွန်းလွန်းဂူကျောင်း၊ ရွှေမြင်တင်ကျောင်း၊ မဟာစည်သတိပဋ္ဌာန်ကျောင်းစသည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာများလည်း တည်ရှိသည်။ မြင်းခြံမြို့သည် ကုန်းလမ်းရေလမ်းဆုံရာ အရောင်းအဝယ်ဗဟိုချက်ဖြစ်သဖြင့် ဝါအမျိုးမျိုး၊ ပဲအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာ အဓိကမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဒေသထွက် ခြည်ကြမ်းထည်များနှင့် ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းများလည်း ကျော်ကြားသည်။ ကိုးကား