Nador

Nador (amazigeraz: Ennaḍor, arabieraz: الناظور‎) Marokoko iparraldean dagoen hiria da, Rif eskualdean hain zuzen ere. Hiria Mediterraneoko Bhar Amzzyan badiako portua da eta arrain, fruitu eta abereen salerosketari ekiten dio. 13 kilometro iparralderantz dagoen Melillara joateko autobidea du. Nadortarrak berbereak dira gehienbat eta 1956an independente bilakatu zenean probintziako hiriburu bihurtu zen. Ramsar leku izendaturiko Nadorreko urmaela bere ondoan dago. Klima Nadorrek klima mediterraniar erdi-lehorra du (Köppen sailkapenaren arabera BSh), uda oso bero eta lehorrekin eta negu epel eta haizetsuekin. Hona hemen ezaugarri nagusiak: Uda (ekainetik irailera): Oso beroa, 28 °C eta 32 °C arteko maximoekin abuztuan. Euri gutxi egiten du eta airea nahiko lehorra eta eguzkitsua izaten da, itsasoko brisa freskoak tenperatura apur bat leuntzen badu ere. Negua (abendutik martxora): Oso leuna eta ez da ia inoiz izozterik egoten. Eguneko tenperaturak 17 °C eta 19 °C artekoak izaten dira eta gauean 8 °C eta 10 °C ingurura jaisten dira. Prezipitazioa: Urteko batez besteko euritea txikia da (360-420 mm inguru). Euri gehiena azarotik urtarrila bitartean pilatzen da, eta udak oso idorrak izaten dira. Historia Urrutiko garaietatik populatutako lekua izan arren, gaur egungo Nador espainiarrek sortu zuten 1908an, Uixango meatze-hobiak ustiatzen hasteko (Rifeko Meatzeen Espainiako Konpainia S.A.). Meatzaritza-jarduera horrek biztanleriaren hazkunde nabarmena ekarri zuen, eta 1920ko hamarkadan Marokoko Espainiako Protektoratuko agintariek hiria planifikatu zuten, kale zabalekin eta diseinu oktogonal batekin. 1934an, Espainiako Gobernuak Nador Quert probintziako hiriburu izendatu zuen. Probintzia hori Muluya ibaitik (garai hartako Marokoko Frantziako protektoratuarekiko ekialdeko muga zaharra) mendebaldeko Nekor ibairaino hedatzen zen, eta Protektoratua osatzen zuten bost probintzietatik handiena zen. Hori dela eta, eraikin handi bat eraiki zen Espainiako administrazioa hartzeko; gaur egun, Udaletxearen egoitza da. Pixkanaka, Nador probintziako hiririk garrantzitsuena bihurtu zen. Autobus-geltokia, tren-geltokia, hidrohegazkinen base bat, aireportua, zinema, futbol-zelaia, ospitalea, eskolak eta administrazio-eraikin ugari zituen. Hiri zaharraren trazadura, bere bulebar handiekin eta andaluziar estiloko etxeekin, oraindik ere antzeman daiteke Nadorren hiri-geografian. Nador 1909an hasi zen espainiar zibilez populatzen. Urte hartan iritsi ziren lehen espainiar zibilak Orandik (Aljeria) etorri ziren, eta haiek, aldi berean, Almeriatik helduak ziren. Nador batez ere Andaluziatik eta Murtziatik etorritako jendez bete zen, Uixan eta Setolazar meategietako prospekzioei esker. Arrantzaleak eta haien familiak etorri ziren Mar Chica aintzirako uretan arrantzatzera; nekazariak eta era guztietako jornalariak ere bai. Guztien arteko bizikidetzak garai hartako herrixkarik onenetako bat bihurtu zuen, espainiarren eta rifarren arteko elkarbizitza oso ona izan baitzen 1960ko hamarkadara arte. Orduan, espainiarrak Espainiara itzultzen hasi ziren, 1956an gertatutako Marokoren independentziaren ondorioz. Gaur egun, espainiar egoiliarren presentzia ia hutsala da, gehienak hurbileko Melilla hirira aldatu baitziren. Auzoak El Khattabi El Kindy Laarasi Anafag / Lmatar / Nador Berria Laari Shikh Ammas n Temdint / Erdigunea Ait Mimoun Isebbanen Tireqqaâ Ait Lahsen Alde Zaharra Demografia Erreferentziak Kanpo estekak