Sidi Bel Abbos zaviyasi

Sidi Bel Abbos zaviyasi (arabcha: زاوية سيدي بلعباس‎‎) — Marokashning Marokash shahrida joylashgan zaviya (islomiy soʻfiylik diniy majmuasi)dir. Majmua 1204-yilda vafot etgan soʻfiy ustoz Abu al-Abbos as-Sabtiy (yoki Sidi Bel Abbos) maqbarasi atrofida shakllangan. U Marokashning yetti avliyosi ichida eng ulugʻlangan shaxs boʻlib, odatda shahar „homiy avliyosi“ deb hisoblanadi. Zaviyaning meʼmorchiligi qisman Saʼdiylar davrining oxiriga (XVII asr boshlariga) taalluqli boʻlsa-da, u Alaviylar davrida XVII asr oxiridan XIX asrgacha bir necha bor oʻzgartirilgan va qayta tiklangan. Majmua turli vazifalarni bajaruvchi koʻplab binolardan iborat boʻlib, ular ikki hovli yoki maydon atrofida joylashgan. Eng muhim qismlariga avliyo maqbarasi va masjid, shuningdek madrasa, boshpana/xospis hamda boshqa inshootlar kiradi. Tarixi Abu al-Abbos as-Sabtiy (toʻliq ismi: Sidi Ahmad ibn Jaʼfar al-Xazrajiy Abu al-Abbos as-Sabtiy) 1129 yoki 1130-yilda Seuta shahrida tugʻilgan. U Abu Abdulloh al-Faxxor qoʻlida tahsil olgan, al-Faxxor esa oʻz navbatida Qadi Ayyad (Marokash shahrida dafn etilgan yetti avliyodan yana biri)ning shogirdi boʻlgan. 1146-yilda u Almohadlar tomonidan shahar qamal qilinayotgan paytda Marokashga koʻchib kelgan va shahar egallangach shu yerda yashab qolgan. U asosan Jbel Gilliz (yoki Gueliz) tepaligida istiqomat qilgan. Bu davrda u Almohadlar hokimiyati tomonidan ham maʼlum darajada moddiy qoʻllab-quvvatlangan. Abu al-Abbosning taʼlimoti nisbatan sodda boʻlib, unda xayriya (zakot va sadaqa)ga katta ahamiyat berilgan hamda boylarni kambagʻallarga yordam berishga undagan. U oʻzining saxiyligi bilan ajralib turgan va aynan shu sababli katta mashhurlikka erishgan. 1204-yilda vafot etgach, u Bab Tagʻzout yaqinidagi (oʻsha davrda shaharning shimoliy darvozasi) sobiq Sidi Marvon qabristonida nomi yozilmagan qabrga dafn etilgan. Vaqt oʻtishi bilan u moʻjizalar koʻrsatgan shaxs sifatida shuhrat qozondi va Marokashning eng muhim homiy avliyosiga, ayniqsa savdo-sotiqning homiy avliyosiga aylangan. Shuningdek, uning barakasi kasalliklarni davolashga, ayniqsa koʻzi ojizlarga yordam berishga qodir deb ishonilgan. Bu eʼtiqod hozirgi kungacha maʼlum darajada saqlanib qolgan. Yana qarang Marokashda Islom Marokashdagi masjidlar roʻyxati Manbalar Havolalar Vikiomborda „Zawiya of Sidi Bel Abbès“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.