Bab Guissa masjidi

Bab Guissa masjidi (arabcha: جامع باب الكيسة‎‎) — Marokashning Fos shahridagi eski shahar qismi — Fos al-Balining shimoliy qismida joylashgan oʻrta asrlarga oid masjiddir. U shu nomdagi shahar darvozasi yonida joylashgan boʻlib, unga tutash madrasa ham mavjud. Tarixi Masjiddagi marmar ustunlardan biridagi yozuvga koʻra, masjid qurilishi XIV asrga, yaʼni Mariniylar sultoni Abu al-Hasan (h. 1331–1351) hukmronligi davriga borib taqaladi. XVIII asr oxirida Alaviylar sulolasidan boʻlgan sulton Muhammad ibn Abdulloh (h. 1757–1790) masjid yonida madrasa qurdirgan hamda masjidning oʻzini ham taʼmirlab, kengaytirgan. XIX asr oxirida ham masjid katta taʼmirlash va oʻzgartirish ishlari orqali qayta tiklanganligi qayd etiladi. Masjid nomi yaqinidagi Bab Guissa darvozasi nomidan olingan. Bu darvoza esa oʻz navbatida XI asr Zenata amiri al-Guissa ibn Dounas (arabcha: عجيسة بن دوناس‎‎) nomi bilan atalgan boʻlib, u shu nomdagi dastlabki darvozani qurdirgan. Meʼmorchiligi Masjid taxminan 1,440 square metre (15,500 kv ft) maydonni egallaydi. U Bab Guissa deb ataladigan shimoliy shahar darvozasi ichkarisida joylashgan. Bu joy Fos al-Balining qolgan qismiga nisbatan ancha balandroq hudud hisoblanadi. Shu sababli masjidning minorasi tarixiy shaharning shimoliy manzarasida yaqqol koʻzga tashlanadi. Minora sodda koʻrinishda boʻlib, deyarli bezaksizdir. Masjidning sharqiy tomonida, minora poydevori yonida masjidning asosiy kirish eshigi joylashgan. Darvoza Marokash meʼmorchiligiga xos bezaklar bilan bezatilgan boʻlib, ular orasida eshik arkasi atrofidagi oʻzaro tutash yarim doira shakllari hamda tashqi tomonini oʻrab turuvchi katta kvadrat ramka mavjud. Bu ramka darj-v-ktaf yoki sebka naqshi bilan bezatilgan boʻlib, undagi shakllar palmette yoki fleur-de-lisga oʻxshaydi. Eshik ustida oʻyma va rangli bezaklarga ega yogʻoch soyabon joylashgan boʻlib, u ham anʼanaviy Marokash meʼmorchiligiga xos elementdir. Ushbu kirish qismi yonida, shahar devoriga tutashgan holda kichik ochiq galereya mavjud boʻlib, unda tahorat (namozdan oldingi marosimiy yuvinish) uchun devor favvoralari joylashgan. Bu joy zellij mozaik plitkalari bilan geometrik naqshlar tarzida bezatilgan, shuningdek arabesque va arab xattotligi naqshlari bilan bezaklangan plitkalar ham mavjud. Yana qarang Marokashda Islom Marokashdagi masjidlar roʻyxati Manbalar Havolalar Vikiomborda „Bab Guissa Mosque“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. Bab Guissa masjid va madrasasi (Wayback Machine saytida 2018-07-03 sanasida arxivlangan) ArchNet saytida. Masjidning tashqi va ichki koʻrinishi fotolari mavjud.