Rabat (Marokk)

Ir-Rabat (/rəˈbɑːt/; bl-Għarbi: الرِّبَاط, b'ittri Rumani: er-Ribât; bil-lingwi Berberi: ⵕⵕⴱⴰⵟ, b'ittri Rumani: ṛṛbaṭ) hu l-belt kapitali tal-Marokk u s-seba' l-ikbar belt fil-pajjiż b'popolazzjoni urbana ta' madwar 580,000 (skont iċ-ċensiment tal-2014) u b'popolazzjoni metropolitana ta' iktar minn 1.2 miljun ruħ. Hija wkoll il-belt kapitali tar-reġjun amministrattiv ta' ir-Rabat-Salé-Kénitra. Ir-Rabat jinsab mal-Oċean Atlantiku fil-bokka tax-xmara Bou Regreg, fuq in-naħa opposta ta' Salé, ir-raħal prinċipali qrib il-belt. Ir-Rabat ġie stabbilit fis-seklu 12 mill-Almoħadin. Il-belt għall-ewwel kibret iżda daħlet f'perjodu estiż ta' deklin wara l-waqgħa tal-Almoħadin. Fis-seklu 17, ir-Rabat sar post imkenni għall-pirati tal-Barbarija. Meta l-Franċiżi stabbilew protettorat fil-Marokk fl-1912, huma għamlu r-Rabat bħala ċ-ċentru amministrattiv tiegħu. Meta l-Marokk kiseb l-indipendenza fl-1955 ir-Rabat sar il-belt kapitali tal-pajjiż. Ir-Rabat, Temara u Salé jiffurmaw konglomerazzjoni urbana ta' iktar minn 1.8 miljun ruħ. Problemi relatati mas-sedimenti fix-xmara naqqsu r-rwol tar-Rabat bħala port; madankollu, ir-Rabat u Salé għad għandhom industriji importanti tat-tessuti, tal-ipproċessar tal-ikel u tal-kostruzzjoni. Barra minn hekk, it-turiżmu u l-preżenza tal-ambaxxati barranin kollha fil-Marokk iwasslu biex ir-Rabat jitqies bħala waħda mill-iktar bliet importanti fil-pajjiż. Il-belt kapitali Marokkina ġiet ikklassifikata fit-tieni post mis-CNN fil-lista tagħhom tal-"Aqwa Destinazzjonijiet tal-Ivvjaġġar tal-2013". Rabat hija waħda mill-erbat ibliet imperjali tal-Marokk, u l-medina tar-Rabat tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012. Ir-Rabat hu aċċessibbli bil-ferrovija permezz tas-sistema ONCF u bl-ajruplan permezz tal-Ajruport ta' Rabat–Salé qrib il-belt. Etimoloġija L-isem "ir-Rabat" ġej mill-kelma Għarbija الرِّبَاط (er-Ribât) li tfisser ir-ribat, jiġifieri bażi jew fortifikazzjoni Iżlamika. L-isem huwa verżjoni mqassra ta' رِبَاطُ الْفَتْح (Ribâtu l-Feth) li tfisser ir-ribat tal-konkwista jew il-fortizza tar-rebħa — titlu li kien ingħata mill-Almoħadin meta stabbilew il-belt bħala bażi navali fl-1170. Sit ta' Wirt Dinji Il-medina tar-Rabat ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012 bit-titlu ta' "Ir-Rabat, Kapitali Moderna u Belt Storika: Wirt Kondiviż". Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem". Ħoloq esterni Sit uffiċjali tar-Rabat Referenzi