Սեուտա

Սեուտա (սպ.՝ Ceuta [θewta]), Սպանիաի տիրապետութեան տակ գտնուող կղզի, 2006 թուականի հաշուարկով կղզիին մէջ կը բնակի 78 320 մարդ (զբաղեցնելով 189-րդ տեղը բնակչութեամբ)։ Տարածքը 18.5 քառակուսի քիլոմեթր է։ Բնակչութան խտութիւնը՝ 520 մարդ/քքմ։ Պետական լեզուն սպաներէնն է։ Անվան ծագումը Սեուտա անվան ծագումը գալիս է Հին Հռոմի դարաշրջանից, որտեղ նրանք քաղաքի լեռներն անվանում էին (Septem Fratres), որը նշանակում է (յոթ եղբայրներ): Անվան զարգացման հետ մէկտեղ այն փոխվել է (Ceuta < Seuta < Septɘ < Septem) մինչեւ այն դարձավ իսպաներեն՝ (Ceuta = Ceuta)։ Սեուտայի ​​պատմութիւն 250,000 մ.թ.ա. Առաջին մարդկային բնակավայրերը Սեուտայում: Ք.ա. 7-րդ դար. Փյունիկեցիները գրավեցին քաղաքը, հիմնեցին այն եւ անվանեցին «Աբիլա»: Այնուհետեւ այն վերաբնակեցվել է հույների կողմից Ֆոկեայի կողմից եւ այն անվանել «Հեպտա Ադելֆոյ»։ 319 մ.թ.ա. քաղաքն ընկավ Կարթագենի տիրապետութեան տակ։ 201 մ.թ.ա. Կարթագենը հանձնվում է Կարթագենի եւ Հռոմեական Հանրապետութեան միջեւ Երկրորդ Պունիկյան պատերազմի բռնկման հետեւանքով (պատերազմ, որը տեւեց մ.թ.ա. 218-ից մինչեւ մ.թ.ա. 201 թուականը): Մավրիտանիայի թագավորութիւնը քաղաքը միացրեց իր տարածքին։ 40 մ.թ. Կալիգուլան քաղաքը միացրեց Հռոմեական կայսրութեանը, իսկ 429 թուականին քաղաքն անցավ վանդալական ցեղերի վերահսկողութեան տակ։ 534 AD: Flavius ​​Belisarius, բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս I-ի գեներալը, հաղթում է վանդալներին եւ քաղաքը միացնում Արեւելյան Հռոմեական կայսրութեանը: Դրանից հետո քաղաքն անցավ վեստգոթերի ձեռքը։ 709. Մահմեդականները մտնում են Սեուտա: 931. Օմայադ խալիֆ Ապտ ալ-Ռահման ալ-Նասիրը քաղաքը միացրեց Անդալուսիայում գտնվող Օմայադ պետութեանը: Մի քանի տարվա հակամարտութիւնից հետո Օմայադների պետութիւնը ընկավ եւ կազմալուծվեց մի շարք թագավորութիւնների՝ Օմայադների իշխանների միջեւ քաղաքացիական պատերազմի հետեւանքով, որոնք վիճարկում էին խալիֆայութիւնը միմյանց միջեւ: Սա տարիներ շարունակ պայքարելուց հետո հանգեցրեց խալիֆայութեան կազմալուծմանը մի շարք անկախ թագավորութիւնների (Թայֆայի թագավորներ): 1024. Քաղաքն ընկավ Մալաքայի Թայֆայի վերահսկողութեան տակ: 1061. Բարգավատան քաղաքը միացրեց Բարգավատա էմիրութեանը (Բերբերների էմիրութիւն): 1084. Յուսուֆ իբն Թաշֆինը (ալմորավիդների երկրորդ թագավորը) մտավ քաղաք: 1147. Ալմոհադները մտան քաղաք: 1232. Սեուտան ենթարկվում է Մուրսիայի Թայֆային: 1233՝ Սեուտան հռչակում է իր անկախութիւնը, իսկ 1236 թուականին քաղաքն ընկնում է Ֆեսի թագավորութեան տիրապետութեան տակ։ 1242 թուականին այն անցել է հաֆսիդների ազդեցութեան տակ (Հաֆսիդները կամ Բանու Հաֆները բերբերական դինաստիա են, պատկանում են Բերբեր Մասմուդա ցեղին)։ 1249՝ Աթէացիները տիրեցին քաղաքին վրայ։ 1295. Քաղաքը դառնում է Կաստիլիայի թագավորութեան մի մասը՝ համաձայն Մոնտեագուադո դե լաս Վիկարիլասի պայմանագրի (1291 թուական, Կաստիլիայի եւ Արագոնի միջեւ): 1305 թուականին Գրանադայի թագավորութիւնը միացրեց քաղաքը։ 1309. Ֆեսի թագավորութիւնը Արագոնի թագավորութեան օգնութեամբ վերագրավեց քաղաքը: 1310 թուականին Աթաֆիդիները վերականգնեցին նրա վերահսկողութիւնը։ 1314 թուականին Ֆեսի թագավորութիւնը նորից վերադարձրեց քաղաքի վերահսկողութիւնը։ 1315 թուականին Աթաֆիդիները վերականգնեցին քաղաքի վերահսկողութիւնը։ 1327 թուականին քաղաքն ընկել է Ֆեսի թագավորութեան տիրապետութեան տակ։ 1384 թուականին Գրանադայի թագավորութիւնը քաղաքը միացրեց իր տարածքին, իսկ 1387 թուականին Ֆեսի թագավորութիւնը նորից վերադարձրեց քաղաքը։ Օգոստոսի 21, 1415. Սեուտան ընկնում է Պորտուգալիային՝ Հովհաննես I թագավորի ձեռքով: 1580 թուականին Իսպանիան Պորտուգալիան միացրեց իր թագավորութեանը, Պորտուգալիայի թագավոր Սեբաստիան I-ի մահից հետո: 1640. Պորտուգալիան հռչակում է իր անկախութիւնը Իսպանիայից, սակայն Սեուտայի ​​բնակիչները նախընտրում են մնալ իսպանական տիրապետութեան տակ: 1668. Պորտուգալիան ճանաչում է Իսպանիայի ինքնիշխանութիւնը Սեուտայի ​​նկատմամբ՝ համաձայն Լիսաբոնի պայմանագրի (1668 թուականի փետրվարի 13, Իսպանիայի եւ Պորտուգալիայի միջեւ): 1694-ից 1724 թուականներին Սուլթան Մուլայ Իսմայիլը պաշարեց քաղաքը: 1704. Բրիտանական թագավորական նավատորմը պաշարեց քաղաքը՝ փորձելով մտնել քաղաք: 1812. Քաղաքի շրջանային կառավարութիւնը վերափոխվում է սահմանադրական խորհրդի: 1925. օգոստոսի 4-ի թագավորական հրամանագրով Սեուտան անկախութիւն է ձեռք բերել Կադիս նահանգից: 1995. Քաղաքում թողարկվեց Ինքնավարութեան կանոնադրութիւն, եւ այդպիսով Սեուտա քաղաքը վայելեց ինքնակառավարումը: Ծանօթագրութիւններ