Танҷер

Танҷер (ба арабӣ: طنجة, Ṭanǧa; ба берберӣ: ⵟⴰⵏⵊⴰ, Tanja) — шаҳри шимолу ғарбии Марокаш дар канори танги Гибралтар, ки Африқоро аз Аврупо ҷудо мекунад. Танҷер яке аз қадимтарин шаҳрҳои Африқо — зиёда аз 2500 сол маҳалли бефосилаи маскунӣ — буда, зодгоҳи Ибни Баттута (1304), машҳуртарин сайёҳи ҷаҳони ислом, ва маркази стратегикии байни ду баҳр ва ду қитъа ба ҳисоб меравад. Аҳолии шаҳр аз 950 ҳазор нафар мегузарад. Таърих Танҷер тахминан асри VI то милод аз тарафи финикиён ҳамчун пойгоҳи тиҷорати Магриб бунёд шуд; баъдан бо номи Tingis ҷузъи империяи Карфаген ва пас аз ҷанги панҷ Карфаген-Рум — пойтахти вилояти римии Мавритания-Тингитана гардид. Дар асри VII Танҷерро арабҳои ислом забт карданд ва он дар асрҳои миёна паиҳам зери ҳукмронии Идрисиён, Алморавидҳо, Маринидҳо ва Алмуваҳҳидҳо буд. Соли 1304 дар Танҷер сайёҳ ва нависандаи бузурги ҷаҳони ислом Ибни Баттута зода шуд, ки баъдан 30 сол дар роҳ гузошт ва зиёда аз 120 ҳазор километр сафар кардааст (бузургтарин сафари асрҳои миёна). Аз асри XV то XVIII Танҷер борҳо аз тарафи Португалия (1471–1662), Англия (1662–1684) ва баъдан Магриб (Маросум)и Марокаш забт ва аз даст ёфт. Аз соли 1923 то 1956 Танҷер мақоми махсуси байналмилалӣ дошт — таҳти раҳбарии муштараки Фаронса, Англия, Испания ва дигар давлатҳо — ва ҷои паноҳгоҳи ҷодугарон, чойизҳо ва нависандагон (Уильям Берроуз, Пол Болз, Жан Жене) гардид. Ҷуғрофия ва иқлим Танҷер дар канори танги Гибралтар, дар маҳалли пайвасти Уқёнуси Атлантика ва Баҳри Миёназамин воқеъ аст; иқлими он муътадили баҳримиёназаминӣ — тобистон гарм-хушк ва зимистон муътадил-намӣ. Аҳолӣ Аҳолии шаҳри Танҷер аз 950 ҳазор нафар буда, дар ҳолати афзоиш аз сабаби лоиҳаҳои бузурги саноатии бандари нави Танҷер-Мед. Аксарият арабҳо ва берберҳои Магриб мебошанд. Иқтисод Иқтисоди Танҷер дар асри XXI бо лоиҳаи бузурги бандари Танҷер-Мед (соли 2007 кушода шуд) — яке аз бузургтарин бандарҳои контейнерии ҷаҳон ва зиёд аз 9 миллион контейнер дар сол — ва саноати автомобилӣ (заводи Renault Tangier — бузургтарин дар Африқо) тағйир куллӣ ёфт. Сайёҳии байналмилалӣ низ ҳамеша яке аз муҳимтарин соҳаҳо буд. Нақлиёт Дар Танҷер Фурудгоҳи байналмилалии Танҷер Ибни Баттута, истгоҳи роҳи оҳани суръатноки Танҷер-Виль (ниҳои хатти суръатноки Ал-Бурок — Танҷер-Касабланка), бандари баҳрии Танҷер-Мед ва бандари мусофирӣ ба Тарифа ва Алгесирас (Испания) амал мекунанд. Фарҳанг ва маориф Маркази таърихии Танҷер бо Касбаи Танҷер (қалъаи асри XIV), Мадрасаи Дор-ад-Магзан (қасри султон, ҳозир осорхона), масҷидҳои таърихӣ ва маҳаллаи фарзандони таърихии Петит-Сокко ва Гранд-Сокко машҳур аст. Адабиёти асри XX-и аврупоӣ — аз Делакруа то Берроуз — бо Танҷер дар сахт иртибот аст. Нигаред низ Марокаш Касабланка Танги Гибралтар Ибни Баттута Эзоҳ Пайвандҳо Танҷер дар Encyclopædia Britannica