Dekedda Casablanca

Dekedda Casablanca (Af Carabi: ميناء الدار البيضاء , Af Faransiis: Port de Casablanca ) waxay tixraacaysaa tas-hiilaadka wadajirka ah iyo marinnada fuliya hawlaha maaraynta ganacsiga badda ee dekedaha Casablanca kuwaas oo maareeya daabulidda maraakiibta Casablanca. Dekeddu waxay ku dhowdahay Masaajidka Xasan II. Dekedda Casablanca waa mid ka mid ah dekedaha dalkada ee ugu waaweyn Marooko iyo adduunka, in kasta oo laga sare maray markii Tangiers-Med—oo ah deked xamuul oo 40 km dhanka bari ka xigta Tangiers ahna ta ugu weyn xeebta Mediterranean-ka ee Afrika marka loo eego awoodda wax-qabad—ay adeegga gashay sanadkii 2007. Awooddii bilowgii ee Dekedda Casablanca waxay ahayd 3.5 milyan oo weelasha xamuulka ah. Dekedda Casablanca waxay maamushaa wax ka badan 21.3 milyan oo tan oo isku socodka xamuulka ah sannad kasta, taas oo macnaheedu yahay 38% isku socodka Marooko, waxayna samaysaa dakhli iib oo ka badan 894 Milyan oo Dirhamka Marooko ah. Iyadoo baaxaddeedu tahay 605 hektar, dhererkeeduna uu gaarayo wax ka badan 8 kiiloomitir. Waxay qaabili kartaa oo ay adeeg u fidin kartaa wax ka badan 35 maraakiib ah isku mar. Dekedda waxaa maamula Marsa Maroc, oo ah beddelkii ODEP (Office D'Exploitation des Ports), oo ah hay'ad dowladeed oo leh doorka ugu muhiimsan ee hubinta maamulka rakaabka, alaabta iyo maraakiibta sii maraya dekedaha Marooko. Taariikhda Kahor masiirka duullaanka ee Boortaqiiska qarnigii 16-aad, Casablanca waxaa loo ogaa magaca Anfa. Boortaqiisku waxay u isticmaaleen burburkii Anfa inay ka dhex dhisana qalcadd askari sanadkii 1515, waxaana aakhirkii eryay Boqortooyadii Saadiyiinta ee Marooko sanadkii 1530. Aasaaska dekedda rasmiga ah ee hadda jirta wuxuu bilaamay xilligii xukunka Sidi Mohammed Bin Abdellah, Sultan-kii Alawi ee Marooko qarnigii 18-aad. Waa Sultan-kan kii u bixiyey Addar Al Beida, ama Casablanca. Qarnigii 19-aad, dadka deegaanka ayaa bilaabay inay koraan iyadoo Casablanca ay noqotay alaab-qeybiyaha ugu weyn ee dhogorta ee loo diro warshadaha dharka ee aadka u kordhayay ee Ingiriiska iyadoo isku socodka maraakiibtuna uu kordhay. Ingiriiska, dhankooda, waxay bilaabeen inay soo dejiyaan shaaha budada qoriga, oo ah walxo muhiim u ah cabitaanka qaranka Marooko, ee shaaha reexada. Markay ahayd qariirihii 1860-yadii, waxaa jiray qiyaastii 4,000 oo degane, dadkuna waxay u kordheen qiyaastii 9,000 dabayaaqadii 1880-yadii. Casablanca waxay ahaan jirtay deked cabbirkeedu dhexdhexaad yahay, iyadoo dadkeedu ay gaareen qiyaastii 12,000 dhowr sano ka dib qabsashadii Faransiiska iyo imaatinkii gumeystihii Faransiiska ee magaalada—markii hore sidii maamulayaal ku dhex jira suldanad madax-bannaan, sanadkii 1912. Maamulkii Marooko ee waagaas wuxuu u xil saaray shirkadda Compagnie Marocaine dhismaha deked yar oo baaxadda biyaha laga ilaalinayo aysan ka badnayn 10 hektar. Shaqadu waxay bilaabatay 1906, waxayna ka koobnaayd dhismaha laba dekedood oo yaryar oo ka baxsan qaybaha dekedda qoyan. Dekedda Casablanca waxay bilaabatay in la horumariyo 1906. Ka dib markii la dhameystiray 1938, qaabka dekedda wuxuu qaatay qaab rasmi ah wuxuuna ku dhex jiray heer biyo ah oo baaxaddiisu tahay 125 hektar, moolal, heerar rami iyo dhoofin loogu talagalay soo xirashada maraakiibta ganacsiga. Dekeddu waxay soo martay shaqooyin kordhin oo muhiim ah oo ay ku jiraan dheeraynta labada tas-hiilaad ee daabulidda fosfatka iyo dhameystirka qaybta khudaarta liinta intii dhexaysay 1950-yadii ilaa 1980-yadii. Shaqooyin kale oo badan ayaa socda ilaa 2013, kuwaas oo ay amar bixisay Marsa-Maroc. Marin dalxiis oo cusub oo qaadi kara 450.000 oo rakaab ah ayaa la hawlgaliyey sanadkii 2022. Gariirada Sawirada Tixraac Xiriirinta dibadda Casablanca Port Authority, Bandhigga dekedda Casablanca