Չոյբալսան

Չոյբալսան (մոնղոլերեն՝ Чойбалсан), քաղաք Մոնղոլիայի Դորնոդ նահանգում, որի վարչական կենտրոնն է: Ընկած է Կերուլեն գետի ափին, ծովի մակարդակից 747 մետր բարձրության վրա։ Մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է Մոնղոլիայում՝ Ուլան Բատորից, Դարխանից և Էրդենեթից հետո։ Մինչև 1941 թվականը բնակավայրը կոչվել է Բայան Տյումեն (Баян Түмэн). մոնղոլական 1921 թվականի հեղափոխության 20-ամյակի կապակցությամբ վերանվանվել է կոմունիստ առաջնորդ Խորլուգին Չոյբալսանի պատվին։ Զբաղեցնում է 281 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 1994 թվականի տվյալներով եղել է 45.490, 2000 թվականի տվյալներով՝ 41.714 (2000), 2003 թվականի տվյալներով՝ 36.142, 2006 թվականի տվյալներով՝ 39.500. դա կազմում է Դորնոդ այմակի (նահանգի) ամբողջ բնակչության 53.2%-ը: Պատմություն Դարեր շարունակ այս վայրը եղել է առևտրային ճանապարհի վրա ընկած կայանատեղի։ 19-րդ դարում վերածվել է քաղաքի, իսկ քսաներորդ դարում՝ Արևելյան Մոնղոլիայի տնտեսական կենտրոնի, և մինչ օրս ծառայում է որպես Արևելյան Մոնղոլիայի ակտիվ տնտեսական կենտրոն։ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո խորհրդային մասնագետները հեռացան Չոյբալսանից, և տնտեսության առանձին ճյուղեր անկում ապրեցին: Խալխին գոլի ճակատամարտի վայրին մոտ լինելով՝ քաղաքն ունի այդ ճակատամարտի հերոս, մարշալ Գեորգի Ժուկովին նվիրված թանգարան։ Չոյբալսանում են ծնվել ռուս և խորհրդային ժուռնալիստ Յուրի Սենկևիչը (1937—2003), երգիչ, դերասան Օլեգ Յակովլևը (1969—2017): Տրանսպորտ Չոյբալսանի օդանավակայանը (կոդը՝ COQ/ZMCD) ունի մեկ ասֆալտապատ թռիչքուղի և սպասարկում է կանոնավոր չվերթներ դեպի Մոնղոլիայի մայրաքաղաք Ուլան Բատոր, ինչպես նաև Չինաստանի Ներքին Մոնղոլիա նահանգի Հայլար և Մանչժոուլի քաղաքներ։ Չոյբալսանը երկաթգծով կապված է Անդրսիբիրյան երկաթուղու կայարան հանդիսացող ռուսական Բորզյա քաղաքի հետ, բայց Չոյբալսանից մեկնած ուղևորատար գնացքները կանգ են առնում Չուլունխորուտում (Էրինցավ), քանի որ սահմանի վրայով ուղևորափոխադրումներ չեն իրականացվում: Կլիմա Չոյբալսանն ունի ցուրտ կիսաանապատային կլիմա (Köppen-ի դասակարգմամբ՝ BSk)՝ ցուրտ, շատ չոր ձմեռներով և տաք, համեմատաբար խոնավ ամառներով։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Статистические данные по Дорнодскому аймакуԱրխիվացված 2012-02-07 Wayback Machine Чойбалсан|Монголия|Ностальгия, военный гарнизон времен СССРԱրխիվացված 2022-03-02 Wayback Machine