اولان‌باتور

اولان‌باتور (به مغولی: Улаанбаатар، [Ulaanbaatar]؛ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ، [ulaɣan baɣatur]) پایتخت و بزرگ‌ترین شهر مغولستان است. در شهر اولان‌باتور جمعیتی معادل یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، شامل حدود نیمی از جمعیت کشور مغولستان، ساکن هستند. این شهر در طول رود تول قرار گرفته است. جمعیت جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۲ میلادی، بیش از ۱٬۵۹۶٬۳۳۵ نفر بوده‌است. که پرجمعیت‌ترین شهر و نیز بزرگ‌ترین و بهترین شهر مغولستان و کل مغولان است که ۹۸٪ درصد آن مردم مغول ۱٪ درصد چینی و ۱ درصد آن‌ها خارجی غیر چینی هستند. اولان باتور که توسط یک شهرداری مستقل اداره می شود، توسط استان توو احاطه شده است که مرکز آن زونماد در ۴۳ کیلومتری (۲۷ مایل) جنوب شهر قرار دارد. با جمعیتی کمی بیش از ۱/۶ میلیون نفر تا دسامبر ۲۰۲۲، تقریباً نیمی از کل جمعیت کشور را شامل می شود. تاریخچه اولان‌باتور در سال ۱۶۳۹ میلادی به عنوان صومعه‌ای برای چادرنشینان بودایی بنیاد شد و از سال ۱۷۷۸ در محل کنونی‌اش یعنی پیوندگاه دو رود تول و سلبه به صورت سکونتگاهی دائمی درآمد. پیش از این تاریخ، این سکونتگاه ۲۸ مرتبه تغییر مکان داد و هر بار نقطه‌ای جدید را طی مراسمی دینی برای آن برمی‌گزیدند. با استقلال مغولستان بیرونی از چین در سال ۱۹۱۱ میلادی، این شهر به عنوان پایتخت این کشور انتخاب شد. در سال ۱۹۲۴ میلادی، با تاسیس جمهوری خلق مغولستان، نام این شهر به «اولان‌باتور» تغییر کرد. اقتصاد اولان‌باتور مرکز فرهنگی، صنعتی و اقتصادی مغولستان می‌باشد. این شهر همچنین مرکز شبکهٔ راه‌های مغولستان است و در مسیر راه‌آهن سراسری سیبری و شبکه راه‌آهن چین قرار گرفته‌است. امروزه آلودگی هوا در این شهر بالا است و علت آن سوزاندن هیزم و زغال‌سنگ در منازل طی زمستان‌های سرد اولان‌باتور است. این آلودگی در زمستان‌ها گاه چنان زیاد است که مانع دید کافی هواپیماها برای فرود در فرودگاه این شهر می‌شود. معنی اسم این شهر در زبان مغولی «قهرمان سرخ» است. کلمه باتور مغولی به‌معنی قهرمان به‌صورت بهادر به فارسی راه یافته‌است. جغرافیا اولان‌باتور در شمال مغولستان و در درهٔ رودخانه تول (از شاخه‌های سلنگا) و در دره‌ای بر دامنهٔ کوه بوگدا اول قرار گرفته‌است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۱۰ متر می‌باشد. شهر اولان‌باتور به ۹ منطقه شهری تقسیم شده‌است که عبارتند از: باگانور، باگاخانگای، بایان‌گول، بایان‌زورخ، چینگل‌تی، خان اول، نالایخ، سونگینو خیرخان، و سوخ‌باتار. هر منطقه شهری به چندین محله تقسیم شده که مجموع تعداد آن‌ها ۱۲۱ محله است. تاریخچه پس از سال ۱۷۷۸ میلادی، این شهر به‌سمت درهٔ رودخانهٔ تول گسترش پیدا کرده‌است. در سدهٔ بیستم، اولان‌باتور به‌بزرگ‌ترین مرکز ساخت‌وساز در سطح مغولستان تبدیل شد. تقسیمات اداری کلان‌شهر اولان‌باتور دارای ۹ منطقه (دورِگ) می‌باشد، که هر کدام از این مناطق به ناحیه (خورو) تقسیم شده‌اند. از این مناطق، ۶ عدد از آنان، منطقهٔ‌ شهری اصلیِ اولان‌باتور را تشکیل می‌دهند. ۲ منطقهٔ باغانور، و نالایخ در سطح شهرِ مستقل در تابعیت «کلان‌شهر اولان‌باتور» به‌جای استان می‌باشند. منطقهٔ باغاخانغای یک منطقهٔ‌ روستایی و حومه‌ای می‌باشد که در فاصلهٔ ۷۵ کیلومتری از منطقهٔ‌شهری اولان‌باتور قرار گرفته و میزبان پایگاه هوایی تعطیل شدهٔ نیروی هوایی شوروی، [[:ru:Мааньт (аэродром) |فرودگاه مانیت]] می باشد. نمای شهر منابع پیوند به‌بیرون