Batalio di Khalhin Gol

La batalio di Khalhin Gol, eventinta de la 15ma til la 31ma di agosto 1939 en Mongolia, esis batalio qua eventis inter Sovietiana e Japoniana trupi ante la duesma mondomilito, kun decidigiva vinko Sovietiana. Komandita da Georgi Jukov, la rezulto di la batalio chanjis l'opiniono di Japoniana chefi pri atakar Pearl Harbor vice Siberia, e permisis Sovietia sendar lua maxim bona trupi kontre naziista Germania dum l'Operaco Barbarossa. Japoniana agreso Ye la 11ma di mayo 1939 Japoniana trupi eniris la teritorio di Mongolia, lor federita kun Sovietia, de lua satelito-stato Mandchukuo. Mongoliana trupi retretis trans la fluvio Khalhin Gol. Ye la 13ma di mayo granda nombro di Mongoliana soldati riokupis la perdita teritoro, ma ye la sequanta dio Japoniana trupi - komandita dal lietnanto-kolonelo Yaozo Azuma e dal kolonelo Takemitsu Yamagata - kontreatakis, e Mongoliani retretis. Altra kombati duris dum junio e julio, tamen Japoniani duris mantenar l'okupo. Sovietiana chefo Iosif Stalin imperis ad STAVKA (centro di reda armeo) pri developar plano kontre l'invado. Lor yuna generalo Georgi Jukov, qua evitis la purgi, selektesis. Batalio Pos nesevera kombati Jukov decidis lansar atako ye la 20ma di agosto 1939, por ekpulsar Japoniani de Khalhim Gol e finar la lukto. Ilu decidis atakar unesme per tanki por maxima intenseso e rapideso, e nur pose okupar la tereno uzanta infantrio. Sovietiani ank uzis avioni por atakar rapide Japoniana komuniko-linei. Provizuri transportesis de Chita (600 km fore la bataliagro) ed adminime 4.000 tanki uzesis. Jukov preparis specala armeo kun 50 000 soldati, brigado di vehili mi-kurasigita, e bon avioni. Jukov disimulis la proximeso dil invado, simulachanta ke ilu preparis nur defensiva agadi. Ilu savis ke Japoniani atakus ye la 24ma di agosto, e mantenis komuniki kun Moskva sen uzar kodexo e sempre pri "defensiva prepari", quankam sekrete preparis l'invado. Sovietiana trupi lansis surpriz-atako per artilrio e 557 avioni kontre Japoniani ye 5:45 kloki la 20ma di agosto. La vinko di Jukov esis kompleta e rapida, grandaparte pro efikiva uzo di tanki, qui pasis adlatere e siejis Japonian armeo, preninta lua provizuri. Ye la 27ma di agosto, Japoniani probis ekigar ma faliis. Kande lia chefi ne aceptis kapitulacar, Jukov bombardis li til lua kompleta destrukto. Ye la 31ma di agosto Japoniana trupi en Mongolia esis komplete destruktita. Sen la minaco di "sekundara fronto" en Azia, Iosif Stalin povis koncentrar su pri la milito en Europa. Referi Bibliografio Coox, Alvin D.: Nomonhan: Japan Against Russia, 1939. Two volumes; 1985, Stanford University Press. ISBN 0-8047-1160-7