Дөргөний усан цахилгаан станц

Дөргөний усан цахилгаан станц (УЦС) Монгол Улсын Их нууруудын хотгорыг холбосон байгалийн ховор тогтоц бүхий Ховд аймгийн Дөргөн сумын нутаг дахь Хар ус- Далай нуурыг холбосон Чоно харайх гол дээр байгуулагдсан бөгөөд байгалийн бэлэн усан сантайгаараа ердийн УЦС-аас өвөрмөц онцлог давуу талтай юм. Чонохарайх голын усны нөөцийг ашиглан усан цахилгаан станц барих техник эдийн засгийн үндэслэл, зураг төслийг ОХУ-ын “Гидропроект” эрдэм шинжилгээ зураг төслийн хүрээлэнгээр анх хийлгэсэн байна. Тус цахилгаан станц нь Ховд аймгийн төвөөс 114 км, Улаанбаатар хотоос 1450 км алслагдсан байдаг юм. Техникийн үндсэн үзүүлэлтүүд Суурилагдсан хүчин чадал — 12 МВт Жилд үйлдвэрлэх цахилгаан — 38 сая кВт Усан сангийн ашигтай эзэлхүүн — 170 сая м3 Тооцоот түрэлтийн өндөр — 13,5 м Агрегатын тоо — 3 ш Ажлын дугуйны диаметр — 2,5 м Дөргөний УЦС нь станцын үндсэн барилга, ус хаях ба дөхүүлэх суваг, шороон далан, менежментийн барилга зэрэг үндсэн хэсгээс бүрдэх бөгөөд 4.2 МВт-ын турбин 3 ширхэг турбин ажиллана. Мянгадын хувиарлах цахилгаан дамжуулах сүлжээгээр дамжуулан Ховд, Увс, Баян-Өлгий аймгийн буюу Баруун бүсийн эрчим хүчний системийн томоохон эх үүсгүүр болох бөгөөд тэдгээрийн ойролцоо орших олон арван сумын эрчим хүчний асуудлыг шийдвэрлэх чухал ач холбогдолтой Станцын ерөнхий байдал Дөргөний УЦС-ын суурилагдсан хүчин чадал нь 12 МВт бөгөөд жилдээ 38 сая. кВт.цаг үйлдвэрлэнэ. Сүүлийн жилүүдэд ОХУ-аас импортоор жил бүр авдаг 40 гаруй сая.кВт.цаг цахилгааныг авч байгааг дотоодоосоо ханган Баруун бүсийн эрчим хүчний системийг өөрийн найдвартай эх үүсгэвэртэй болгож, эрчим хүчний хангамжийн аюулгүй байдал, найдвартай ажилагааг хангах чухал ач холбогдолтой юм. Дөргөний УЦС-нь 110 кВ-ын цахилгаан дамжуулах шугамаар Баруун бүсийн эрчим хүчний системтэй Мянгадын дэд станцад холбогдож Увс, Ховд, Баян-Өлгий аймгийн төв болон ойролцоо орших сумдын төвийг эрчим хүчээр найдвартай хангах юм. Станцын барилга угсралтын болон тоног төхөөрөмж суурилуулах ажлыг 2008 оны 10 дугаар сард дуусч, ашиглалтанд оруулаад байна. 2023 оны байдлаар 587 сая кВтц цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэжээ. Үүнээс 526 сая кВтц цахилгаан эрчим хүчийг “Баруун бүсийн эрчим хүчний систем”-д нийлүүлсэн байна.