Դոնդյուշանի

Դոնդյուշանի (մոլդ.՝ Dondușeni, Дондушень), քաղաք Մոլդովայում, հանդիսանում է Դոնդյուշանի շրջանի կենտրոնը։ Աշխարհագրություն Քաղաքը գտնվում է Բելցի—Օկնիցա եկաթուղային գծի վրա։ Տեղանուններ Կա տեսակետ, որ քաղաքի անվանումը վերցված է Դոնդոշ կամ Դոնդեշ ազգանուններից։ Սակայն տեղի բնակչության մեջ կա լեգենդ, որ նախկինում այստեղ բնակության է եկել Դոնդա անունով կին, որի անունով էլ կոչվել է քաղաքը։ Համաձայն ամենատարածված վարկածի բնակավայրի «Դոնդյուշանի» անվանումը ենթադրաբար գալիս է այստեղի չինացի բնակիչներից մեկի անունից, որին անվանում էին պարոն Շեն («Դոմուլ Շեն» մոլդովերենից թարգմանաբար նշանակում է՝ «պարոն Շեն»)։ Պատմություն Քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունները արվել են XVI դարում։ 1812—1917 թվականներին Դոնդյուշանին մտել է Բեսարաբյան գավառի կազմի մեջ։ 1882 թվականին Դոնդյուշանիում կառուցվել է կայարան, 1883 թվականին երկաթգիծ։ 1902—1905 թվականներին կառուցվել են պոմպակայան և ջրաշտարակ։ 1905 թվականին ներկայիս Անկախության փողոցում սկսվում է առաջին բնակելի տների կառուցումը։ 1910 թվականին կազմակերպվեց առաջին տոնավաճառը։ 1915-ին բացվեցին առաջին արհեստագործական և առևտրային հաստատությունները։ Քաղաքում հիմնվում է խեցեգործական արտադրություն ինչը կապված է մոտակա գյուղերում խեցեգործության զարգացման հետ։ 1918 թվականի հունվարի 26-ին Դոնդյուշանի եկած ռումինացի զինվորականները առգրավեցին 160 տոննա ալյուր։ 1918 թվականի մարտի 27-ին բնակավայրը մտավ Ռումինիայի կազմի մեջ։ 1920—1930 թվականներին Դոնդյուշանիում գործում էին տարբեր տեսակի առանձին սիոնիստական կուսակցություններ և կազմակերպություններ։ 1940 թվականին Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի կողմից Մոլդովաան օկուպացվեց և քաղաքը մտավ նոր կազմավորվող ՄԽՍՀ-ի կազմի մեջ։ 1941 թվականին ռումինական օկուպանտների ղեկավարության կողմից հրամայվեց Տիրասպոլ աքսորել տեղի հրեաներին։ 1950-ական թվականներին սկսվեց բնակավայրի արագ զարգացումըа: 1958 թվականին բնակավայրը դարձավ քաղատիպ ավան։ 1963 թվականին Դոնդյուշանին դառնում է վարչական կենտրոն ։ ՄԽՍՀ-ի ժամանակաշրջանում Դոնդյուշանիում կար շաքարի ու հացի գործարաններ և մսի արտադրամաս։ Երկվորյակ քաղաքներ Սիբիու (Ռումինիա) Հայտնի բնիկներ Ալեքսանդր Հելման (ծնվ. 1933)՝ դրամատուրգ, գրող, մասնագետ, հրապարակախոս, հասարակական և քաղաքական գործիչ։ Յոզեֆ Լանդե (1912—2000)՝ հրեական ծագում ունեցող բրազիլացի պոետ, Իդիշի հեղինակն է։ Բորիս Ռաիսով (1928—1985)՝ օպերային երգիչ (բարիտոն), Մոլդովայի ժողովրդական արտիստ (1980)։ Մոշե Սամբատոն (1913—1988)՝ հրեա գրող, գրականագետ։ Լիդյա Ֆրեյման (1920—1992)՝ լատվիացի դերասանուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1970)։ Ծանոթագրություններ