Վերաքրուզ

Վերաքրուզ Նահանգի (սպ.՝ Veracruz, Կաղապար:Audio-IPA), պաշտօնական անոանումը՝ Վերաքրուզ տէ Իկնասիօ տէ լա Լլավէի ազատ եւ ինքնիշխան նահանգ (սպ.՝ Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave), Մեքսիքայի 31 նահագներէն մէկը։ Կազմուած է 212 համայնքներէ եւ մայրաքաղաք Խալափա-Էնրիքէսէն։ Ստուգաբանութիւն Նահանգին պաշտօնական անուանումն է Վերաքրուզ տէ Իկնասիօ տը լա Եաւէ (Veracruz de Ignacio de la Llave)։ Այն կոչուած է իր ամենամեծ քաղաքին եւ գլխաւոր նաւահանգիստին՝ Վերաքրուզի անունով, որ սկզբնապէս հիմնադրուած էր որպէս Վիյա Ռիքա տէ լա Վերա Քրուզ (Villa Rica de la Vera Cruz — Ճշմարիտ Խաչի հարուստ քաղաք) սպանացի նուաճողներու (քոնքիսթատորներու) կողմէ՝ 1519 թուականին։ «Վերա Քրուզ» անունը կը միացնէ լատիներէն եւ սպաներէն տարրեր, որոնք կը նշանակեն «Ճշմարիտ Խաչ»։ Յաւելուածը (suffix) կը պատուէ Իկնասիօ տը լա Եաւէ ի Սեկուրա Զեւայոսը (1818–1863), որ եղած է Վերաքրուզի նահանգապետը 1855-էն 1857-ը, եւ դարձեալ՝ 1861-էն 1863 թուականներուն։ Նահանգին պաշտօնական կնիքը, որ որդեգրուած է 1954-ին նահանգային օրէնսդիր մարմինին կողմէ (Թիւ 92 օրէնքով), հիմնուած է գաղութային զինանշանին վրայ։ Այդ զինանշանը 1523-ին Սպանիոյ Քարլոս Ա. թագաւորին կողմէ շնորհուած էր Վիյա Ռիքա տէ լա Վերա Քրուզին՝ ընդունելով զայն որպէս Նոր Սպանիոյ մէջ առաջին սպանական բնակավայրը։ Տուեալներ Նահանգը կը գտնուի Արեւելեան Մեքսիքայի կողմը։ Հիւսիսէն սահմանակից է (Tamaulipas) Թամաոլիփաս նահանգին, արեւմուտքէն՝ Սան Լուիս Փոթոսիին եւ Իտալկօյին, Հիւսիս- արեւմուտքէն՝ (Puebla) Փուէպլային, հարաւէն՝ (Oaxaca (English: /wəˈhɑːkə/ wə-HAH-kə, Spanish: [waˈxaka]) Օախաքային եւ (Chiapas) Չիափասին, հարաւ-արեւելքէն՝ (Tabasco) Թապասքօյին։ Արեւելքէն Վերաքրուզ նահանգը սահմանակից է Մեքսիքայի ծոցին: Նահանգը աչքի կը զարնէ խառն (ethnic) ցեղային բնակչութեամբ եւ տեղաբնակներով։ Վերաքրուզ նահանգի խոհանոցին մէջ նկատելի են տարբեր մշակոյթներու ազդեցութիւնները։ Խոշոր քաղաքներ Վերաքրուզ- 801 122 Խալափա-Էնրիքէս (Xalapa (often spelled Jalapa) (սպ.՝ խալափա) - 666 268 Պոսա-Վիքա-տե Իտալկօ - 513 308 Օրիզապա (անգլ.՝ Orizaba (Spanish: [oɾiˈsaβa]) - 410 372 Մինաթիթլան (Minatitlán, Veracruz) - 356 020 Քոացաքոալքոս (Coatzacoalcos) (Spanish pronunciation: [koatsakoˈalkos]) - 347 223 Քորտուպա (Córdoba, Veracruz) - 315 996 Աքայուքան (Acayucan) - 112 999 Վերաքրուզի կենդանական եւ բուսական աշխարհը Ծանօթագրութիւններ Աղբիւրներ Աշխարհի Տարածքին Առնուազն 98 Լրագրողներ Սպանուած Են (ըստ Ասպարէզ օրաթերթին Վերաքրուզ կը կոչուի: Տե՛ս յղումը: