Templo Mayor

Templo Mayor (isp. Templo Mayor; azərb. Böyük Məbəd‎) — Asteklərin qədim paytaxtı Tenoçtitlanda (indiki Mexiko) yerləşən əsas məbəd. Haqqında Bu məbəd Asteklərin dini və siyasi həyatının əsas mərkəzi idi. Məbəd ilk dəfə 1325-ci ildə inşa olunmuş və şəhər salınandan dağıdılana qədər yeddi dəfə təkrar-təkrar inşa edilmişdi. Məbədin ən irihəcimli genişləndirilməsi astek təqvimi ilə "1 Dovşan" (1454) ilində olmuşdur. Məbəd Tenoçtitlanın ən vacib tikilisi və əfsanəyə görə Uitsilopoçtlinin doğulduğu təpə olan Koatepekin simvolik bir rəmzi idi. Tikili pilləli piramida formasında (zikkurat) inşa edilmişdi. Hündürlüyü 60 m olan piramidanın zirvəsində Tlaloka və Uitsilopoçtliyə hər edilmiş iki məbəd var idi. Suvaq və çoxrəngli bəzəklərlə örtülü olan Templo Mayor, bir sıra funksiyaları yerinə yetirirdi. Məbəd asteklərin müxtəlif ayinlər, o cümlədən tanrılara, insan qurban verdikləri bir yer idi. Bu ərazi Mexiko şəhərinin tarixi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, bu məbəd, 1519-cu ildə Hernan Kortez və ispan konkistadorlarının Tenoçtitlan şəhərinə gəldiklərində gördükləri ilk mənzərələrdən biri olmuşdu. Məbəd böyük bir hissəsi, 1521-ci ilə qədər Kortez və silahdaşları tərəfindən dağıdıldı. Arxeoloqlar Templo Mayorun bəzi hissələrini XX əsrin əvvəllərində, xüsusən də 1933 və 1948-ci illərdə müəyyən qazıntılar zamanı aşkarlamışdılar. Yalnız 1978-ci ildə ilahə Koyolşaukinin təsvir edildiyi böyük bir disk aşkarlandı. Bundan sonra genişmiqyaslı qazıntılara start verildi. Lakin bu layihə bir neçə binanın sökülməsini tələb edirdi. Hazırda həmin ərazidəki muzeylə yanaşı, məbədin təbəqə-təbəqə inşa olunmuş qatlarını da görmək mümkündür. İstinadlar Həmçinin bax Teotiuakan