Baja California (steat)

Baja California of Nederkalifornje is de meast noardwestlike steat fan Meksiko. De steat leit op 'e noardlike helte fan it skiereilân Baja California. It grinzget yn it noarden oan 'e Feriene Steaten (Kalifornje), yn it easten oan de Golf fan Kalifornje (mei oan de oare kant de steat Sonora), yn it suden oan Baja California Sur en yn it westen oan 'e Stille Oseaan. De steat hat in oerflak fan 71.450 km² en telt 3.769.020 ynwenners (2020). De haadstêd is Mexicali, mar de grutste stêd is de grinsstêd Tijuana. Skiednis It gebiet waard oarspronklik bewenne troch ferskate lânseigen groepen lykas de Kumeyaay en de Cocopah. Yn 'e koloniale tiid besochten de Spanjerts ferskate kearen om delsettings te stiftsjen, mar dat slagge lang om let mei de jezuïtemissy's. Nei de Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch (1846-1848) bleau it skiereilân by Meksiko, wylst it noardlike diel fan it âlde Kalifornje nei de Feriene Steaten gie. Baja California krige op 16 jannewaris 1952 formeel de status fan steat. Sûnt dy tiid is de befolking hurd groeid troch de yndustrialisaasje en de hannel mei it buorlân. Geografy De geografy fan Baja California is tige fariearre. Yn 'e midden fan 'e steat rint de Sierra de Juárez en de Sierra de San Pedro Mártir. De heechste pyk is de Picacho del Diablo (3.096 meter). Oan 'e westkant fan 'e bergen hearsket in mediterraan klimaat, wylst yn it easten, by de grins mei Sonora, in woastynklimaat hearsket. De delling fan Guadalupe (Valle de Guadalupe) is ferneamd om syn wyngerts. Dêr wurdt it grutste part fan 'e Meksikaanske wyn produsearre. Bestjoerlike yndieling Baja California is op it stuit ferdield yn 7 gemeenten (municipios): Ensenada, Mexicali, Tecate, Tijuana, Playas de Rosarito, San Quintín en San Felipe. De lêste twa gemeenten binne net lang lyn ôfsplitst fan Ensenada en Mexicali om it bestjoer op it plattelân en oan 'e kust te ferbetterjen. De gûverneur fan 'e steat wurdt foar in perioade fan seis jier keazen en residearret yn Mexicali. Befolking Fan 'e befolking libbet it grutste part yn 'e stêden Tijuana en Mexicali. Troch de lokaasje oan 'e grins is der in konstante stream fan minsken út oare dielen fan Meksiko en ek út it bûtenlân wei. Dat soarget foar in dynamyske en multykulturele maatskippij. Toerisme De steat lûkt in soad besikers út de Feriene Steaten. Tijuana is ferneamd om kultuer en in brûzjend nachtlibben. Ensenada is in wichtige havenstêd en in populêre stop foar cruiseskippen. Foar natoerleafhawwers binne de nasjonale parken yn 'e bergen en it strân fan Rosarito wichtige trekpleisters. De Valle de Guadalupe is de lêste jierren útgroeid ta in wrâldferneamde lokaasje foar wynpriuwerij.