Մայոթ

Մայոթը (ֆրանսերէն՝ Mayotte), ֆրանսական ծովային տարածք է եւ անդրծովեան տիրոյթ, որ բաղկացած է գլխաւոր Կրանտ-Թերր, աւելի փոքր՝ Փթիթ-Թերր եւ քանի մը այլ կղզիներէ։ Կղզեխումբը կը գտնուի Հնդկական ովկիանոսին մէջ, Մոզամպիքի նեղուցքին հիւսիսային հատուածին մէջ, բառացիօրէն հիւսիս-արեւմտեան Մատակասքարի եւ հիւսիս-արեւելեան Մոզամպիքի միջեւ։ Տարածքը 374 քառակուսի քմ է, բնակչութիւնը՝ 194.000 հոգի։ Բնակչութեան խտութիւնը մեծ է՝ 520 մարդ/քկմ։ Ամէնէն մեծ քաղաքը եւ վարչատարածքային միաւորը Մամուձուն է։ Պետական լեզուն ֆրանսերէնն է։ Աշխարհագրութիւն Հիմնական կղզին Մայոթն է, իր երկրաբանական կառուցուածքով հնագոյնը Քոմորեան կղզիներուն մէջ, երկայնքը 39 քմ է, լայնքը՝ 22 քմ, ամէնէն բարձր կէտը՝ Պենարա լեռը (ֆրանսերէն՝ Mont Bénara, 660 մ)։ Հրաբխային ծագման պատճառով, կարգ մը շրջաններու մէջ հողը բաւական պտղաբեր է։ Մարճանէ խութը, որ կը շրջապատէ կղզիին մեծ մասը, ձուկ կը հայթայթէ եւ կը պաշտպանէ տեղի նաւերը։ Ծաուծի (ֆրանսերէն՝ Dzaoudzi) քաղաքը, որ կը գտնուի Փամանզիի վրայ, եղած է Քոմորեան կղզիներու մայրաքաղաքը մինչեւ 1968 թուական։ Մայոթը կը հանդիսանայ Հնդկական ովկիանոսի յանձնախումբին մեկուսացած անդամը (անգլերէն՝ Indian Ocean Commission (COI))՝ Քոմորեան կղզիներէն առանձին։ Կլիմայ Մայոթ ունի ծովային արեւադարձային կլիմայ։ Առանձնայատուկ է երկու եղանակով՝ խոնաւ ու տաք՝ նոյեմբերէն Ապրիլ, եւ պաղ՝ մնացեալ ամիսներուն։ Օդի միջին ջերմաստիճանը կը տատանի +24 °С մինչեւ +27°C, իսկ տաք օրերուն կը հասնի մինչեւ +36 °С: Օդի համեմատական խոնաւութիւնը մինչեւ 85% է։ Բնակչութիւն Բնակչութեան թիւը 246 489 (2016) է։ Բնակչութեան խտութիւնը 657 հոգի/քմ² է։ Տարեկան աճը 3,2% է (8-րդ տեղը աշխարհի մէջ)։ Կեանքի միջին տեւողութիւնը 61 տարի է տղամարդոց մօտ, եւ 66 տարի՝ կանանց մօտ։ Ժողովրդագրական կազմը հետեւեալն է՝ քոմորցիներ կամ մայորեներ (արաբներու յետնորդներ՝ ձուլուած մալաքասցիներու եւ սեւամորթներու հետ)։ Լեզուներն են՝ քոմորեան լեզու (մայորեան բարբառ), որ սուահիլիի շառաւիղն է, ֆրանսերէնին (պաշտօնական) կը տիրապետէ բնակչութեան շուրջ 35%-ը։ Կրօնը՝ իսլամներ (97%), քրիստոնեայ (գլխաւորաբար՝ կաթոլիկ, 3%)։ Երկրաշարժեր եւ հրաբուխ Մայոթ կղզիին վրայ անդադար երկրաշարժեր տեղի կ'ունենան: Հնդկաց ովկիանոսին մէջի այս փոքրիկ ֆրանսական կղզին կրնայ օրական մինչեւ 5 անգամ շարժիլ: 2018-ին կղզիէն 50 քմ հեռու, 3500 մեթր ծովուն տակ, նոր հրաբուխ մը կը սկսի կազմուիլ: Լաւան կը ժայթքի երկրագունդի կեդրոնէն եւ կը դիզուի: Հրաբուխը կ'արձակէ 800 մեթր բարձրութեամբ եւ 4 քմ լայնքով ծուխեր, որոնք կը բարձրանան մինչեւ 2 քմ եւ հետեւաբար կը հասնին մակերես: Հրաբուխին կազմուելէն ի վեր Մայոթ կղզին 13 սմ ընկղմած է եւ տեղափոխուած` 10 սմ: Գիտնականները արդէն հոն կը գտնուին մօտէն ուսումնասիրելու համար այս հազուադէպ երեւոյթը: Ծանօթագրութիւններ