Gżejjer Marshall

Il-Gżejjer Marshall magħrufa uffiċjalment bħala r-Repubblika tal-Gżejjer Marshall (bl-Ingliż, Republic of the Marshall Islands; bil-Marshallese, Aolepān Aorōkin Ṃajeḷ) huma nazzjon fl-Oċean Paċifiku, fir-reġjun tal-Mikroneżja. Il-belt kapitali hi Majuro. Kien parti mit-Territorju Fiduċjarju tal-Gżejjer tal-Paċifiku u kien taħt l-amministrazzjoni tal-Stati Uniti. Kisbet indipendenza sħiħa skont il-liġi internazzjonali fit-22 ta' Diċembru, 1990, meta n-Nazzjonijiet Uniti temm uffiċjalment il-fiduċja tagħha fuq it-territorju, u saret waħda mill-iżgħar pajjiżi fl-Oċeanja. Huwa membru tan-NU u tal-APEC. Il-Gżejjer Marshall huma magħmulin minn 29 Atoll u 5 Gżejjer u huwa t-tielet pajjiż bl-inqas elevazzjoni fid-dinja peress li ma jaqbiżx l-10 metri 'l fuq mil-livell tal-baħar. Etimoloġija L-isem attwali tal-Gżejjer Marshall jirreferi għall-kaptan Ingliż John Marshall, li flimkien ma' Thomas Gilbert esploraw il-gżejjer fl-1788. L-arċipelagu ingħata l-isem għall-esploratur Russu Adam Johann von Krusenstern u l-Franċiż Louis Isidore Duperrey, li fassal L-ewwel mapep. tar-reġjun saru fis-snin 1820. Kartografi Brittaniċi aktar tard irrepetew din id-denominazzjoni fuq il-mapep tagħhom stess. L-isem oriġinali Spanjol għall-grupp ta' gżejjer kien Los Pintados u l-ewwel gżira esplorata kienet imsejħa San Bartolomé fl-1526. Ismijiet Spanjoli oħra għall-gżejjer kienu Barbudos u Islas de los Jardines. L-isem Spanjol għal Bikini Atoll fl-1529 kien Buenos Jardines. Storja L-ewwel settlers Ftit hu magħruf dwar il-preistorja tal-Gżejjer Marshall. Milli jidher, mewġ migratorju suċċessiv mix-Xlokk tal-Asja li seħħ fil-Paċifiku tal-Punent laħaq dawn il-gżejjer madwar 3000 sena ilu. Ħakma Spanjola (1526-1885) L-ewwel Ewropew li laħaq l-arċipelagu kien l-esploratur Spanjol Alonso de Salazar fl-1526, waqt l-ispedizzjoni García Jofre de Loaísa. Kmandant il-bastiment Santa María de la Victoria, l-uniku vapur li baqa' ħaj ta' dan il-vjaġġ, fil-21 ta' Awwissu, lemaħ gżira (probabbilment illum Taongi) f’14°N, li sejjaħlu “San Bartolomé”. Esploratur Spanjol ieħor, Álvaro de Saavedra Cerón, li kien kmandant il-vapur Florida, talabhom f'isem ir-re ta' Spanja fl-1528. Huwa sejjaħ lil dan il-grupp ta' gżejjer "Los Pintados." Segwew bosta spedizzjonijiet Spanjoli. Bastimenti bħas-San Jerónimo, Los Reyes, Todos los Santos żaru l-gżejjer fi snin differenti. Wara dan, seħħew ħafna aktar żjarat sabiex jinnegozjaw u jerġgħu jimlew il-provvisti. Billi n-nies tal-gżejjer ma kinux immuni għall-mard Ewropew, ħafna mietu minn kuntatt mal-Ewropej.​ L-Ingliżi semmewhom “Marshall” fuq il-mapep tagħhom, wara l-esploratur John Marshall li żarhom fl-1799, iżda ġew mitluba minn Spanja fl-1875 u s-sovranità tagħhom kienet rikonoxxuta mid-diplomazija internazzjonali, ħlief għall-Ġermanja u r-Renju Unit, bħala parti minn Mikronesja Spanjola. Il-Gżejjer Marshall ġew mitluba formalment minn Spanja fl-1874 permezz tal-kapital tagħha tal-Indji tal-Lvant, Manila. Dan immarka l-bidu ta' diversi mossi strateġiċi mill-Imperu Ġermaniż matul is-snin sebgħin u tmenin biex jiġu annessi (bl-istqarrija li kienu “b'kumbinazzjoni mhux okkupati”).Din il-politika laħqet il-qofol tagħha f’episodju navali ta' tensjoni fl-1885, li ma ddeġenerax f'kunflitt. minħabba t-tħejjija fqira tal-forzi navali Spanjoli u n-nuqqas ta' rieda għal azzjoni militari miftuħa fuq in-naħa Ġermaniża. Wara l-medjazzjoni tal-Papa u kumpens Ġermaniż ta' 4.5 miljun dollaru, Spanja laħqet ftehim mal-Ġermanja fl-1885: il-Protokoll Spanjol-Ġermaniż ta' Ruma tal-1885 li temm l-hekk imsejħa Kriżi Carolina. Dan il-ftehim stabbilixxa protettorat u stabbilixxa stazzjonijiet tal-kummerċ fuq il-gżejjer ta 'Jaluit (Joló) u Ebon biex iwettqu l-kummerċ li jiffjorixxi copra (laħam imnixxef tal-ġewż tal-Indi). L-iroij Marshalljani (kapijiet għoljin) komplew jiggvernaw taħt amministrazzjoni kolonjali indiretta Ġermaniża, li saret effettiva taċitament bl-abbozzar tal-Protokoll tal-1885, li ddelimita żona soġġetta għas-sovranità Spanjola (0º-11ºN, 133º-164ºE) billi tħalli barra l- Carolinas tal-Lvant, jiġifieri, l-arċipelagi Marshall u Gilbert, fejn kienu jinsabu ħafna mill-postijiet tal-kummerċ Ġermaniżi. It-tilwim twaqqaf wara l-bejgħ tal-arċipelagu kollu ta' Carolina lill-Ġermanja 13-il sena wara. Kuntatti Ewropej oħra Il-Kaptan John Charles Marshall u Thomas Gilbert żaru l-gżejjer fl-1788. Il-gżejjer kienu jisimhom Marshall fuq xi mapep tal-Punent, għalkemm in-nies indiġeni kienu storikament sejħu d-dar tagħhom "jolet jen Anij" (Rigali ta' Alla). Sal-1820, l-esploratur Russu Adam Johann von Krusenstern u l-esploratur Franċiż Louis Isidore Duperrey semmew il-gżejjer wara John Marshall u ġibdu mapep minnhom.Mapep Brittaniċi aktar tard irrepetew id-denominazzjoni. Fl-1824, l-ekwipaġġ tal-bastiment Amerikan għall-kaċċa għall-balieni Globe ammutina u parti mill-ekwipaġġ niżlet fuq il-Gżira Mulgrave. Sena wara, waslet l-iskuna Amerikana Dolphin u qabad żewġt itfal, l-aħħar superstiti ta' massakru li sar mill-indiġeni minħabba t-trattament brutali tagħhom lejn in-nisa. Diversi vapuri li kienu qed iżuru l-gżejjer ġew attakkati u l-ekwipaġġi tagħhom inqatlu. Fl-1834 il-Kaptan DonSette u l-ekwipaġġ tiegħu ġew maqtula. Bl-istess mod, fl-1845 l-iskuna Naiad kkastigat indiġenu talli seraq bi vjolenza tant li l-indiġeni attakkaw il-vapur. F'dik l-istess sena nqatel l-ekwipaġġ ta' bastiment għall-balieni. Fl-1852, il-vapuri Glencoe u Sea Nymph ibbażati f'San Francisco ġew attakkati, u qatlu lil kulħadd abbord ħlief membru wieħed tal-ekwipaġġ. Il-vjolenza hija normalment attribwita bħala tweġiba għat-trattament ħażin li l-indiġeni rċevew bi tweġiba għal serqiet żgħar, li kienu prattika komuni. Fl-1857 żewġ missjunarji Kristjani stabbilixxew b'suċċess f'Ebon, u għexu fost l-indiġeni sal-inqas fl-1870. Huma bnew l-ewwel skejjel. Ħakma Ġermaniża (1885-1914) Fl-1859 saret l-ewwel żjara Ġermaniża dokumentata fil-Gżejjer Marshall; Adolph Capelle wasal mis-Samoa.​ Fl-1864, il-balieniera Portugiż José deBrum wasal fil-Gżejjer Marshall u stabbilixxa post ta' kummerċ ma' Capelle; it-tnejn iżżewġu nisa lokali. Aktar tard, diversi negozjanti Ġermaniżi waslu fil-Gżejjer Marshall. Huwa prinċipalment dwar Joh. Ces. Godeffroy & Sohn (Hamburg) mill-1873, li diġà kienu attivi f'ħafna reġjuni tal-Paċifiku u li issa stabbilixxew pjantaġġuni tal-ġewż tal-Indi f'Ebano għall-estrazzjoni tal-kopra. Joh. Ces. Godeffroy & Sohn aktar tard espandew b'postijiet tal-kummerċ f'Jaluit, Maloelap, Mili u Namorik. Il-kumpanija Ġermaniża Hernsheim & Co. nnegozjat ukoll fil-jaluta.25 Aktar tard, il-kumpanija Capelle-deBrum, f'Likiep, bdiet tipproduċi wkoll il-kopra, li kienet profittabbli ħafna. Wara li tella' l-bandiera Ġermaniża fil-gżira ta' Jaluit fil-15 ta' Ottubru 1885 bħala sinjal ta' inawgurazzjoni, l-ewwel kummissarju imperjali Wilhelm Knappe assuma d-drittijiet sovrani tal-Imperu Ġermaniż fl-1886. Mill-1893 sal-1898, Georg Irmer kien l-ewwel Gvernatur ta' il-Gżejjer Marshall (Landeshauptmann der Marshallinseln). Fl-1906, il-gżejjer saru uffiċjalment parti mill-kolonja tal-Ginea Ġdida Ġermaniża (Deutsch-Neuguinea). Il-Ġermanja stabbilixxiet protettorat fl-1885 u stazzjonijiet tal-kummerċ fuq il-gżejjer ta 'Jaluit u Ebon biex iwettqu l-kummerċ li jiffjorixxi copra (laħam imnixxef tal-ġewż tal-Indi). L-iroij Marshallese (kapijiet għolja) komplew jaħkmu taħt amministrazzjoni indiretta Ġermaniża. Meta faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinjija fl-1914, il-binjiet Ġermaniżi kollha fil-Gżejjer Marshall ġew meqruda. L-uniku bini minn dak il-perjodu li għadu wieqfa huwa d-Dar deBrum (Haus deBrum) f'Likiep, mibnija minn Joachim deBrum fl-1904-1905. Ħakma Ġappuniża 1914-1944 Fil-bidu tal-Ewwel Gwerra Dinjija, il-Ġappun ħataf il-Gżejjer Marshall.Il-kwartieri ġenerali tiegħu kienu jinsabu fiċ-ċentru tal-amministrazzjoni Ġermaniża, Jaluit. Il-Navy Imperjali Ġappuniża (大日本帝國海軍) okkupat l-arċipelagu bla difiża f'Settembru/Ottubru 1914 matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, wara d-dikjarazzjoni ta' gwerra tal-Ġappun fuq l-Imperu Ġermaniż fit-23 ta' Awwissu, 1914, u immedjatament bdiet tistabbilixxi bażijiet militari. ġestjoni tal-gżejjer. Wara l-gwerra, il-Lega tan-Nazzjonijiet fdat uffiċjalment lill-Ġappun bl-amministrazzjoni tal-gżejjer bħala parti mill-Mandat Ġappuniż tal-Baħar tan-Nofsinhar. Il-Ġappun ħa l-opportunità biex jissiġilla kważi kompletament il-Gżejjer Marshall - bħall-gżejjer kollha tal-mandat tiegħu fl-Ibħra tan-Nofsinhar - mid-dinja biex iwaqqaf l-immigranti Ġappuniżi bla tfixkil, ineħħi u jisfrutta l-popolazzjoni indiġena, u jespandi l-preżenza militari. Fis-snin tletin inbnew ukoll l-ewwel airfields għall-forza tal-ajru l-ġdida tal-Imperial Navy. Fil-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija, il-Gżejjer Marshall kienu bażijiet importanti għall-Ġappun, speċjalment bħala l-possedimenti l-aktar tal-Lvant fil-Paċifiku. Minn hemm, sottomarini u wkoll dgħajjes li jtajru ġew skjerati lejn il-bażi ewlenija tal-Istati Uniti fil-Gżira Hawaii, ukoll fil-battalja navali tal-ajru tal-Gżejjer Midway. Wara t-telfa Ġappuniża hemmhekk, in-Navy Imperjali Ġappuniża ripetutament ċaqlaq unitajiet ta' bastimenti tal-gwerra akbar lejn il-laguni tal-Gżejjer Marshall fl-1942 u l-1943 u saħħet id-difiżi tagħha b'bosta suldati, ħaddiema tal-kostruzzjoni, u wkoll il-forza navali tal-ajru. l-arċipelagu issa kien mistenni. L-atolli ta' Mili, Jaluit, Arno, Wotje u Kwajalein kienu difiżi b'mod speċjali. Oħrajn, bħal Majuro, Eniwetok u Bikini, kienu ftit jew xejn okkupati. Wara l-ewwel air raids mill-aircraft carriers diġà f'Marzu tal-1942 – għadu bi ftit effett – l-offensiva Amerikana bdiet fil-31 ta' Jannar 1944 bl-inżul ta' truppi navali b’saħħithom taħt il-protezzjoni ta' flotta kbira ta' aircraft carriers fuq l-atoll ta’ Kwajalein. , magħżula għall-pożizzjoni strateġika tajba tagħha fl-arċipelagu u li ġiet maħkuma fi ftit jiem bil-qerda tal-forzi kollha tal-okkupazzjoni Ġappuniżi. Il-flotta Ġappuniża ma intervjenietx, u lanqas il-forza tal-ajru reġjonali msaħħa, għalhekk malajr waqgħet f'idejn il-forza tal-ġarr Amerikana ferm superjuri. Il-forzi Amerikani sussegwentement okkupaw bosta gżejjer oħra, bl-Atoll Majuro b'mod partikolari jsir bażi navali ewlenija. Gżejjer oħra fortifikati ħafna, bħal Mili u Jaluit, kienu miżmuma biss bil-bumbardament tal-ajru u navali, u għalhekk it-truppi Ġappuniżi baqgħu hemm sa tmiem il-gwerra. Ħakma Amerikana 1944-1979 Fil-31 ta' Jannar, 1944, matul it-Tieni Gwerra Dinjija, it-truppi Amerikani niżlu fuq l-Atoll ta' Kwajalein u qabdu l-gżejjer mingħand il-Ġappuniżi fit-3 ta' Frar, segwiti minn ġlied intens fuq l-Atolli ta' Kwajalein u Enewetak. Fl-1947, l-Istati Uniti, bħala l-qawwa okkupanti, laħqu ftehim mal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU biex jamministraw il-Mikronesja, inklużi l-Gżejjer Marshall, bħala Territorju Fiduċjarju tal-Gżejjer tal-Paċifiku. Inbena radar ewlieni fuq l-Atoll ta’ Kwajalein. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-Istati Uniti sabet ruħha f'tellieqa għall-armi nukleari tal-Gwerra Bierda mal-Unjoni Sovjetika biex tibni bombi akbar u aktar distruttivi. Bikini fil-Gżejjer Marshall kien 'il bogħod mit-traffiku regolari tal-baħar u l-ajru, li jagħmilha post ideali għal dawn it-testijiet mill-perspettiva tal-gvern Amerikan. Fi Frar tal-1946, il-Commodore tan-Navy Ben H. Wyatt, gvernatur militari tal-Gżejjer Marshall, talab lill-167 abitant Mikroneżjan tal-atoll biex jirrilokaw b'mod volontarju u temporanju sabiex il-gvern tal-Istati Uniti jkun jista' jibda jittestja bombi atomiċi għall-"ġid tal-umanità u biex itemmu l-gwerer dinjija kollha”. Wara "deliberazzjoni konfuża u bl-uġigħ" fost il-Bikinians, il-mexxej tagħhom, ir-Re Judah, aċċetta t-talba tal-Istati Uniti għar-rilokazzjoni, u ħabbar Men Otemjeej Rej Ilo Bein Anij, li jissarraf bħala "Kollox huwa f'idejn Alla." Disgħa mill-ħdax-il kap tal-familja, jew alaps, għażlu lil Rongerik bħala d-dar il-ġdida tagħhom. Fi Frar, il-baħrin tan-Navy għenuhom iżarmaw il-knisja u d-dar tal-komunità u jħejju għaċ-ċaqliq tagħhom lejn id-dar il-ġdida tagħhom. Fis-7 ta' Marzu, 1946, ir-residenti ġabru l-affarijiet personali tagħhom u ffrankaw il-provvisti tal-kostruzzjoni. Ġew ittrasportati 125 mil (201 km) lejn il-Lvant fuq il-bastiment tal-inżul 1108 tal-US Navy lejn l-Atoll Rongerik diżabitat, li kien wieħed minn sitta tad-daqs tal-Atoll Bikini.Ħadd ma kien jgħix fuq Rongerik minħabba li kellu provvista inadegwata ta’ ilma u ikel u minħabba twemmin tradizzjonali li ilu miżmum li l-gżira kienet haunted mid-Demon Girls ta 'Ujae. In-Navy ħalliethom ftit ġimgħat ikel u ilma li ma damux ma rriżultaw insuffiċjenti. Mill-1946 sal-1958, l-ewwel snin tal-Gwerra Bierda, l-Istati Uniti ttestjaw 67 arma nukleari fil-Paċifiku Test Range tagħha, li tinsab fil-Gżejjer Marshall, inkluż l-akbar test nukleari atmosferiku li qatt sar mill-Istati Uniti.Il-bombi kellhom total totali rendiment ta '108,496 kiloton, aktar minn 7,200 darba aktar qawwija mill-armi atomiċi użati matul it-Tieni Gwerra Dinjija." Bit-test tal-1952 tal-ewwel bomba tal-idroġenu Amerikana, imsejħa "Ivy Mike", il-gżira ta' Elugelab ġiet meqruda fuq l-Atoll ta' Enewetak. Fl- 1956, il-Kummissjoni tal-Enerġija Atomika tal-Istati Uniti qieset lill-Gżejjer Marshall "l-aktar post imniġġes fid-dinja, bil-bosta." Pretensjonijiet nukleari bejn l-Istati Uniti u l-Gżejjer Marshall ikomplu, u l-effetti fuq is-saħħa ta 'dawn it-testijiet nukleari jippersistu.Proġett 4.1 kien studju mediku mwettaq mill-Istati Uniti fuq residenti Bikini Atoll esposti għal xita radjuattiva. Mill-1956 sa Awwissu 1998, tħallsu mill-inqas $759 miljun lil Marshall Islanders bħala kumpens għall-espożizzjoni tagħhom għall-ittestjar nukleari tal-Istati Uniti. Indipendenza Fl-1 ta' Mejju, 1979, bħala rikonoxximent tal-istatus politiku li qed jevolvi tal-Gżejjer Marshall, l-Istati Uniti ammettiet il-kostituzzjoni tal-gżejjer u t-twaqqif tal-Gvern tar-Repubblika tal-Gżejjer Marshall. Il-kostituzzjoni tinkorpora kunċetti Amerikani u Brittaniċi. L-indipendenza sħiħa skond il-legalità internazzjonali seħħet fit-22 ta' Diċembru, 1990, meta n-Nazzjonijiet Uniti uffiċjalment itterminaw il-fiduċja fuq it-territorju. Kien hemm bosta elezzjonijiet lokali u nazzjonali minn meta twaqqfet ir-Repubblika tal-Gżejjer Marshall u d-demokrazija ġeneralment ħadmet tajjeb. Il-Partit Demokratiku Magħqud, wara pjattaforma ta' riformi, rebaħ l-elezzjonijiet parlamentari tal-1999, u ħa l-kontroll tal-presidenza u l-kabinett. Il-gżejjer iffirmaw ftehim mal-Istati Uniti fl-1986, u sal-1999 il-gżejjer irċevew $180 miljun għall-użu tal-Atoll Kwajalein, $250 miljun f'kumpens għall-ittestjar nukleari, u $600 miljun f'oġġetti oħra. Minkejja l-Kostituzzjoni, il-gvern kien fil-biċċa l-kbira kkontrollat ​​minn kapijiet tradizzjonali. Kien biss fl-1999, taħt akkużi ta' korruzzjoni, li l-gvern aristokratiku ġie mwaqqa', b'Imata Kabua mibdula bin-Nota Kessai “commoner”. seklu XXI Fl-2008, mewġ estrem u marea għolja kkawżaw għargħar mifrux fil-kapitali, Majuro, u ċentri urbani oħra, f'0.91 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. Filgħodu tal-Milied 2008, il-gvern iddikjara stat ta' emerġenza.Fl-2013, mewġ qawwi reġa’ kiser il-ħitan tal-belt ta' Majuro. Fl-2013, l-atolli tat-Tramuntana tal-Gżejjer Marshall sofrew minn nixfa. In-nixfa ħalliet 6,000 persuna li baqgħu ħajjin b'inqas minn litru ilma kuljum. Dan wassal għall-falliment tal-uċuħ tar-raba’ u t-tixrid ta' mard bħal dijarea, konġuntivite u influwenza. Dawn l-emerġenzi wasslu biex il-President tal-Istati Uniti ta' dak iż-żmien iddikjara emerġenza fuq il-gżejjer. Din id-dikjarazzjoni attivat appoġġ mill-aġenziji tal-gvern Amerikan taħt l-status tar-Repubblika ta' “assoċjazzjoni ħielsa” mal-Stati Uniti, li tipprovdi għajnuna umanitarja u għajnuna vitali oħra bi skambju għall-użu ta' faċilitajiet militari fil-gżejjer. Wara l-emerġenzi tal-2013, il-Ministru tal-Affarijiet Barranin Tony deBrum ġie mħeġġeġ mill-amministrazzjoni Obama fl-Istati Uniti biex jibdel il-kriżijiet f’opportunità biex jippromwovi azzjoni kontra t-tibdil fil-klima. DeBrum talab impenn internazzjonali ġdid u tmexxija biex jipprevjenu katastrofi klimatika ġodda milli jolqtu lil pajjiżu u pajjiżi oħra ugwalment vulnerabbli. F'Settembru 2013, il-Gżejjer Marshall ospitaw l-44 summit tal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku. DeBrum ippropona Dikjarazzjoni Majuro għat-Tmexxija fil-Klima biex tmexxi azzjoni konkreta dwar it-tibdil fil-klima. Il-livell tal-baħar li qed jogħlew jhedded il-gżejjer. Irrispettivament mill-kawża, ħafna mill-wiċċ tal-gżejjer jista 'jsir inabitabbli jekk il-livelli jkunu eċċessivi. Għargħar kbir seħħ fl-2014, li wassal għal darb'oħra stat ta' emerġenza għal Majuro.Eluf ta' nies tal-gżejjer diġà marru lejn l-Istati Uniti fl-aħħar deċennji biex jirċievu trattament mediku u jtejbu l-edukazzjoni jew l-impjieg tagħhom, li ħafna minnhom stabbilixxew fl-Istati Uniti.L-Istat tal-Arkansas ; L-emigrazzjoni x’aktarx li tiżdied hekk kif il-livell tal-baħar jogħlew.Dritt tar-residenti li jagħmlu dan jintemm fl-2023, sakemm il-patt mal-Istati Uniti ma jiġġeddedx. L-Istħarriġ Ġeoloġiku tal-Istati Uniti wissa fl-2014 li ż-żieda fil-livell tal-baħar se jsalin l-ilma ħelu tal-gżejjer, "probabbilment iġġiegħel lin-nies jabbandunaw il-gżejjer tagħhom fi żmien għexieren ta' snin, mhux sekli kif kien maħsub qabel." Rapport li sar f'nofs l-2017 mill-Università ta' Stanford, xi 70 sena wara d-detonazzjoni ta' 23 bomba atomika fuq l-Atoll Bikini, jindika l-eżistenza ta’ ħut u pjanti abbundanti fis-sikek tal-qroll. Madankollu, dik iż-żona tal-gżejjer kienet għadha ma kinitx abitabbli għall-bnedmin, minħabba l-kontaminazzjoni tar-radjuattività. Rapport tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2012 kien indika li l-kontaminazzjoni kienet "kważi irriversibbli". F'Jannar 2020, David Kabua, iben il-President fundatur Amata Kabua, ġie elett il-President il-ġdid tal-Gżejjer Marshall. Il-predeċessur tiegħu, Hilda Heine, tilfet il-kariga wara votazzjoni. Gvern u politika Il-gvern tal-Gżejjer Marshall jopera taħt sistema mħallta parlamentari-presidenzjali kif iddikjarat fl-Artikolu IV tal-Kostituzzjoni tiegħu.L-elezzjonijiet jissejħu kull erba' snin b'vot universali (għaċ-ċittadini kollha ta' aktar minn 18-il sena), bl-elezzjoni mill-24 membru tiegħu. minn fost senatur wieħed jew aktar għall-kamra t'isfel (leġiżlatura bikamerali). Dalap-Uliga-Darrit, il-kapitali tal-atoll, jeleġġi ħames senaturi. Il-president, kap tal-Istat u tal-Gvern, jiġi elett mit-33 senatur tan-Nitijela, li min-naħa tagħhom iridu jeleġġu kabinett presidenzjali magħmul minn għaxar ministri li jridu jiġu approvati mill-kamra t'isfel. Bħalissa hemm erba' partiti politiċi fil-Gżejjer Marshall: Aelon̄ Kein Ad (AKA), United People's Party (UPP), Kien Eo Am (KEA) u United Democratic Party (UDP). Ġudikatura u sistema legali Is-sistema ġudizzjarja tal-Gżejjer Marshall għandha l-livelli li ġejjin: Il-Qorti Suprema hija l-ogħla qorti tal-appell u tieħu deċiżjonijiet finali dwar il-kwistjonijiet kollha mressqa quddiemha. Huwa magħmul minn imħallef li jippresiedi u żewġ imħallfin assoċjati. Il-High Court għandha l-ġurisdizzjoni tagħha stess u hija l-qorti tal-appell għall-qrati inferjuri kollha. Huwa magħmul minn president u imħallef assoċjat. Il-Qorti tad-Drittijiet Tradizzjonali hija qorti speċjali bi tliet imħallfin jew aktar biex tiżgura rappreżentanza ġusta tal-klassijiet kollha (liġi tal-art) tas-soċjetà: Iroijlaplap (kap għoli/kap superjuri); meta possibbli, Iroijedrik (kap ta' isfel/kap ta' isfel); Alap (superviżur tal-klann tal-komun/ħaddiem; kap tal-klann tal-komun/ħaddiem) u Dri Jerbal (komunier/ħaddiem). Jeżamina kawżi tal-qorti għall-kompatibbiltà mal-liġi konswetudinarja tradizzjonali u jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-High Court. Il-Qorti Distrettwali hija kompetenti għal litigazzjoni aktar sempliċi (każijiet privati ​​sa $10,000, każijiet kriminali b'pieni mistennija sa $5,000) u hija l-qorti tal-appell għall-qrati lokali. Huwa magħmul minn imħallef li jippresiedi u żewġ imħallfin assoċjati; Dawn huma mħallfin lajċi li rċevew taħriġ addizzjonali. Il-qrati tal-komunità huma responsabbli għall-kwistjonijiet sempliċi tal-muniċipalitajiet tagħhom, li minnhom hemm 24. Huma magħmulin minn imħallef li jippresiedi u numru varjabbli ta' mħallfin assoċjati. Is-sistema legali hija bbażata fuq taħlita ta' liġi tal-mandat tal-Istati Uniti, liġijiet mgħoddija mill-Parlament, liġi muniċipali, liġi komuni u liġi konswetudinarja. Id-dritt tal-vot jingħata liċ-ċittadini kollha li għandhom aktar minn 18-il sena. Politika barranija Il-Patt ta' Assoċjazzjoni Ħielsa mal-Istati Uniti jagħti lill-gżejjer (Marshallians) id-dritt li jemigraw lejn l-Istati Uniti mingħajr il-ħtieġa ta' viża, iżda bħala barranin jistgħu jkunu soġġetti għal proċeduri ta' tkeċċija jekk jinstabu ħatja ta' ċerti reati.63​ Il-Gżejjer Marshall ġew ammessi fin-Nazzjonijiet Uniti b'rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà fid-9 ta' Awwissu 1991, fir-Riżoluzzjoni 704, u bl-approvazzjoni tal-Assemblea Ġenerali fis-17 ta' Settembru 1991, fir-Riżoluzzjoni 46/3.64.Fil-politika internazzjonali fi ħdan il-Magħquda. Nazzjonijiet, il-Gżejjer Marshall spiss ivvutaw flimkien mal-Istati Uniti dwar riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Ġenerali minħabba l-għajnuna ekonomika tal-pajjiż. F'Ottubru 2011, il-gvern iddikjara l-ilmijiet territorjali tiegħu bħala santwarju tal-klieb il-baħar. Huwa l-akbar santwarju tal-klieb il-baħar fid-dinja, u jespandi s-santwarji preċedenti minn madwar 2,700,000 għal 4,600,000 kampjun. F'dawn is-santwarji, is-sajd għall-klieb il-baħar huwa pprojbit u l-qabdiet inċidentali għandhom jinħelsu. Madankollu, xi osservaturi esprimew dubju li l-Gżejjer Marshall ikunu jistgħu jinfurzaw din il-projbizzjoni. Fl-2012, bdiet nixfa fit-tul u mhux staġjonali, li kkawżat nuqqas ta' ilma u mard infettiv. Minn Jannar 2013, l-ilma tax-xorb irid jiġi importat, iżda dan jaqbeż ir-riżorsi finanzjarji fit-tul. Iż-żieda fil-livell tal-baħar kellha effetti notevoli fuq il-gżejjer. Għalhekk, il-Gżejjer Marshall bdew jaċċelleraw it-tranżizzjoni tagħhom għall-enerġija rinnovabbli, bħal solari, kif ukoll jittestjaw tekniki promettenti għall-ġenerazzjoni tal-enerġija tal-oċeani. Madankollu, peress li l-biċċa l-kbira tal-emissjonijiet globali tas-CO2 ġejjin minn pajjiżi oħra, appella lil nazzjonijiet oħra biex jikkontribwixxu aktar għall-protezzjoni tal-klima milli għamlu s'issa. Il-pajjiż huwa membru tal-Forum tal-Vulnerabilità fil-Klima.Kmieni fl-2013, il-Gżejjer Marshall talbu lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti biex jirrikonoxxi t-tibdil fil-klima bħala theddida għas-sigurtà internazzjonali.F'Mejju 2013, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Gżejjer Marshall Phillip Muller ippubblika appell f' il-Washington Post li jiddeskrivi s-sitwazzjoni bħala emerġenza. Fil-bidu tas-Summit tan-NU dwar il-Klima, COP26, fi Glasgow, l-ambaxxatur tal-Gżejjer Marshall dwar il-klima, Tina Stege, wissiet dwar l-għajbien imminenti tal-gżejjer fi żmien 50 sena minħabba ż-żieda fil-livell tal-baħar u appellat għal appoġġ internazzjonali. Fl-2014, il-Gżejjer Marshall fetħu kawża kontra l-hekk imsejħa potenzi nukleari l-Istati Uniti, ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, iċ-Ċina, l-Indja, il-Pakistan, l-Iżrael u l-Korea ta' Fuq quddiem il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja. Ir-Renju, l-Indja u l-Pakistan aċċettaw il-ġurisdizzjoni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja.Fl-2015, in-nies tan-nazzjon tal-gżira ngħataw il-Premju onorarju Right Livelihood għall-parteċipazzjoni tagħhom fil-moviment anti-nukleari. Il-Gżejjer Marshall kienu mexxej f'dak organizzazzjoni. Il-ġurnalist Giff Johnson indirizza l-konsegwenzi tat-testijiet fil-kotba tiegħu. F'Don't Ever Whisper: Darlene Keju, Pijunier tas-Saħħa tal-Paċifiku, Avukat għal Superstiti Nukleari (2013), toħloq monument letterarju lil martu, l-attivista tas-saħħa Darlene Keju. Huwa ppubbliċizza l-konsegwenzi fuq is-saħħa tal-esperimenti madwar id-dinja u indika b'mod speċjali l-bosta twelid mejta u deformitajiet tat-trabi tat-twelid. F'Marzu 2017, fl-34 sessjoni ordinarja tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, Vanuatu għamel dikjarazzjoni konġunta f'isem il-Gżejjer Marshall u xi nazzjonijiet oħra tal-Paċifiku li jqajmu ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-Ginea Ġdida, okkupat mill-Indoneżja mill-1963, u talab li l-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem jipprepara rapport.L-Indoneżja ċaħdet l-akkużi. Fl-2021, il-gvernijiet tal-Awstralja u l-Ġappun iddeċidew li jiffinanzjaw żewġ żviluppi importanti fl-infurzar tal-liġi fil-Gżejjer Marshall. Fi Frar 2021, il-Gżejjer Marshall ħabbru li se tirtira formalment mill-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku fi stqarrija konġunta ma' Kiribati, Nauru u l-Istati Federati tal-Mikronesja wara tilwima dwar l-elezzjoni ta' Henry Puna bħala Segretarju Ġenerali tal-Forum. Jiddefendu Il-Patt ta' Assoċjazzjoni Ħielsa mal-Istati Uniti jagħti lil dan il-pajjiż responsabbiltà esklussiva għad-difiża internazzjonali tal-Gżejjer Marshall. Mill-1991, ir-Repubblika tal-Għassa Marittima tal-Gżejjer Marshall, diviżjoni tal-Pulizija tal-Gżejjer Marshall, ħadmet il-bastiment tal-għassa ta' 160 tunnellata RMIS Lomor. Il-Lomor huwa wieħed mit-22 bastiment tal-għassa tal-Forum tal-Paċifiku li l-Awstralja pprovdiet lil nazzjonijiet iżgħar tal-Forum tal-Paċifiku. Filwaqt li l-missjonijiet ta' nazzjonijiet oħra għall-bastimenti tagħhom jinkludu s-sovranità, il-protezzjoni, it-termini tal-Patt ta' Assoċjazzjoni Ħielsa jirrestrinġu l-Lomor għal missjonijiet ċivili, bħall-protezzjoni tas-sajd u t-tfittxija u s-salvataġġ. Fit-28 ta' April, 2015, il-flotta Iranjana qabdet l-MV Maersk Tigris li jtajru l-bandiera tal-Gżejjer Marshall qrib l-Istrett ta' Hormuz. Il-vapur kien ġie mikri mill-kumpanija Ġermaniża Rickmers Ship Management, li qalet li l-vapur ma kien fih l-ebda merkanzija speċjali jew armi militari. Skont il-Pentagon, il-vapur waqa' taħt il-kontroll tal-Gwardja Rivoluzzjonarja Iranjana. It-tensjoni żdiedet fir-reġjun hekk kif il-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija tintensifika l-attakki fil-Jemen. Il-Pentagon irrapporta li d-destroyer USS Farragut u ajruplan ta' tkixxif marittimu ntbagħtu malli rċevew sejħa ta' periklu mill-vapur Tigris u ġie rrappurtat ukoll li l-34 membru tal-ekwipaġġ kienu miżmuma. L-uffiċjali tad-difiża tal-Istati Uniti qalu mbagħad li se jirrevedu l-obbligi tad-difiża tal-Stati Uniti lejn il-gvern tal-Gżejjer Marshall wara dawk l-avvenimenti filwaqt li kkundannaw it-tiri sparati fuq il-pont bħala "mhux xierqa." F'Mejju 2015 kien irrappurtat li Tehran kien se jeħles il-vapur wara li ħallas multa. Organizzazzjoni territorjali Il-pajjiż huwa magħmul minn disgħa u għoxrin atoll u ħames gżejjer. L-aktar importanti min-naħa tagħhom jiffurmaw żewġ gruppi: il-Katina Ratak u l-Katina Ralik (bil-Marshalliż "tlugħ ix-xemx" u "inżul ix-xemx" rispettivament). Il-gvern tal-pajjiż għamel talbiet territorjali għas-sovranità ta' Wake Island, fit-Tramuntana tal-arċipelagu, amministrata mill-Istati Uniti, taħt l-isem ta' Enen-kio. L-24 distrett li fih il-pajjiż huwa maqsum jikkorrispondu mal-gżejjer u l-atolli differenti: 1. Enewetak/Ujelang 2. Kili/Bikini/Ejit 3. Rongelap 4. Utirik 5. Wotho 6. Likiep 7. Ailuk 8. Mejit 9. Ujae 10. Lae 11. Kwajalein 12. Wotje 13. Maloelap 14. Lib (isla) 15. Namu 16. Aur 17. Ailinglaplap 18. Jabat 19. Majuro 20. Arno 21. Namdrik 22. Jaluit 23. Mili 24. Ebon Ġeografija Ir-Repubblika tal-Gżejjer Marshall tinsab fil-grigal tal-Awstralja, speċifikament fit-tramuntana ta' Nauru u fil-Lvant tal-Mikronesja. Għandha 370.4 km ta' kosta1 u għandha wkoll Majuro, il-kapitali, bħala l-uniku port importanti tagħha. Għandu għoli massimu ta' 10 metri, u għalhekk huwa pajjiż fil-periklu li jisparixxi minħabba ż-żieda fil-livell tal-baħar. Huwa magħmul minn żewġ arċipelagi msejħa Ralik u Ratak; xi sikek tal-qroll li bilkemm joħorġu fuq żewġ firxiet ta' muntanji vulkaniċi taħt l-ilma li huma parti miċ-Ċirku tan-Nar tal-Paċifiku, li b'kollox jiffurmaw xi 1,152 gżira tal-Paċifiku miġbura f'34 atoll u 870 sikka. Din it-tixrid tal-gżira tkopri żona marittima ta' madwar miljun km², madankollu ż-żona li ħarġet ma taqbiżx il-176 km². Iż-Żona Ekonomika Esklussiva tal-Gżejjer Marshall tokkupa żona fl-Oċean Paċifiku ta 'madwar 2,131,000 kilometru kwadru. Dawn il-gżejjer, fil-biċċa l-kbira, bilkemm jogħlew 'l fuq mil-livell tal-baħar.Dan ifisser li ż-żieda ta' 0.59 m fil-livell tal-Oċean Paċifiku għas-sena 2011 se tgħarraq parti kbira mit-territorju waqt il-marea għolja, u huwa jibża' li kważi t-territorju kollu (b'mod simili għal dak li jiġri f’pajjiżi gżejjer żgħar oħra ta' altitudni baxxi bħal Vanuatu, Maldives, Kiribati, Tuvalu jew ħafna mill-Carolinas) jirriskjaw li jiġu mgħaddsa biż-żieda fil-livelli tal-oċeani minħabba l-impatt globali. tisħin. Il-grupp tal-gżejjer tal-katina Ralik jew Ralic (fil-Lbiċ) jinkludi l-atolli Ujelang, Enewetak, Bikini, Ujae, Jaluit, Kwajalein, Rongelap, Namu, Ebeye, Ailingalap, Ebon, Wotho, Rongerik, Namorik, Likiep; Il-grupp tal-katina Ratak jew Ratac (fil-Grigal) jinkludi l-gżejjer żgħar ta' Taongi, Bikar, Mejit, Likiep, Wotje, Erikub, Enetewak, Maloelap, Aur, Majuro (fejn tinsab il-kapital, iffurmat mill-agglomerazzjoni tar-raħal żgħir ta' Delap , Uliga u Djarrit. Klima Il-klima hija ċara tropikali b'temperaturi u varjazzjonijiet termali moderati ħafna mill-oċean, it-temperatura medja fl-2001 kienet 28 °C. Il-klima hija sħuna u umda, bi staġun niexef minn Mejju sa Novembru. Kultant ibati minn tifuni. Minkejja l-possibbiltà ta' xita torrenzjali, iċ-ċokon, ix-xemx għolja matul is-sena, l-altitudni baxxa u l-porożità tat-terren li ħareġ ifissru li l-ilma ħelu huwa skars u jakkumula, qabel ixxotta jew jevapora, f'għadajjar taħt id-dell tas-siġar jew fis-saffa tal-pjanti. It-tibdil fil-klima huwa theddida serja għall-Gżejjer Marshall, hekk kif it-tifuni jsiru aktar b'saħħithom u l-livell tal-baħar jogħlew. Il-baħar madwar il-gżejjer tal-Paċifiku żdied b'7 mm fis-sena mill-1993, li huwa aktar mid-doppju tal-medja dinjija. F'Kwajalein, hemm riskju għoli ta' għargħar permanenti; Meta l-livell tal-baħar jogħla metru, 37% tal-binjiet se jkunu mgħarrqa b'mod permanenti f'dak ix-xenarju. F'Ebeye, ir-riskju ta' żieda fil-livell tal-baħar huwa saħansitra akbar, b'50% tal-bini mgħarrqa b'mod permanenti fl-istess xenarju. B'żieda fil-livell tal-baħar ta' metru, xi partijiet tal-Atoll Majuro se jkunu mgħarrqa b'mod permanenti u oħrajn jinsabu f'riskju għoli ta' għargħar, speċjalment il-parti tal-Lvant tal-Atoll. B'żieda fil-livell tal-baħar ta' 2 metri, il-binjiet kollha f'Majuro se jkunu mgħarrqa b'mod permanenti jew f'riskju għoli ta' għargħar. L-emissjonijiet tas-CO2 per capita kienu 2.56 t fl-2020. Il-gvern tal-Gżejjer Marshall impenja ruħu li jkun nett żero sal-2050, bi tnaqqis ta' 32% GHG fl-2025, 45% fl-2030 u 58% fl-2035, kollha mqabbla mal-livelli tal-2010. Ġeoloġija u ġeomorfoloġija Il-formazzjoni tal-Gżejjer Marshall segwiet il-mudell tas-soltu ta' gżejjer żgħar fil-Paċifiku tal-Punent: L-eruzzjoni ta' vulkani taħt l-ilma (hawn 70-80 miljun sena ilu fil-Mesozoic), it-tkabbir ta' muntanji taħt l-ilma, l-għarqa ta' attività formazzjoni vulkanika u l- tkabbir tal-qroll fl-ilmijiet kostali baxxi ta vulkani inattivi, filwaqt li dawn il-qlub vulkani tnaqqru, il-livell tal-baar għola u hekk g adu l-qroll, li ftit ftit iffurmaw sikek.Il-formazzjoni tal-atolli Huwa proċess fit-tul. Minħabba l-evoluzzjoni fit-tul tal-qroll, il-wiċċ tal-atolli huwa essenzjalment magħmul minn ramel jew ċagħaq kalkarju derivat mill-qroll, ħafna drabi kkonsolidati f'ġebla tal-franka fil-livelli aktar profondi, b'blat tal-franka okkażjonali li joħroġ barra. Id-29 atoll jikkonsistu f’ċrieki tal-gżejjer maħluqa mill-qroll jew ċinturini kontinwi tal-art madwar laguna (maħluqa fejn il-quċċata vulkanika tnaqqar), xi drabi miksura minn lakuni akbar li jgħaqqdu l-atolli mal-oċean. Hemm 5 gżejjer (mingħajr ma ngħoddu l-laguna ta' ġewwa). Il-wiċċ ta' l-art jogħla medja ta' 2.1 mu rarament aktar minn 3 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. L-ogħla elevazzjonijiet huma 10 m 'il fuq mil-livell tal-baħar fuq Likiep Atoll u 14 m 'il fuq mil-livell tal-baħar fuq il-gżira Airik minn Maloelap Atoll.​ Il-ħamrija tal-Gżejjer Marshall hija fost l-aktar foqra nutrijenti fid-dinja. Dawn jinkludu ramel, żrar, ramel ħama, ħamrija aċiduża tal-pit, ħamrija mdaqqsa jew idromorfika organika, mucks taro, u ħamrija artifiċjali. Analiżi idroġeorafika turi li l-Gżejjer Marshall m'għandhomx sorsi sinifikanti ta' ilma tal-wiċċ, peress li l-ħamrija kalkarja permeabbli tippermetti li l-preċipitazzjoni tgħaddi malajr. F'xi gżejjer, hemm depożiti lentikulari żgħar ta' ilma ta’ taħt l-art li jiddependu għal kollox fuq il-preċipitazzjoni, li jinsabu ‘l fuq mis-saffi aktar densi ta' ilma mielaħ u li jiskulaw taħt l-art lejn il-baħar. Jistgħu jittaqqbu għall-użu mill-bniedem. Flora Aktar minn 700 speċi ta' pjanti ġew deskritti fil-Gżejjer Marshall, li madwar nofshom huma indiġeni. Minn dawn il-pjanti indiġeni, madwar 80 jikbru fuq l-art, il-bqija huma alka u ħaxix tal-baħar. Ħafna mill-pjanti indiġeni jinstabu fir-reġjun tropikali tal-Paċifiku. Aktar minn nofs il-pjanti indiġeni għandhom ismijiet lokali, u persentaġġ żgħir biss għandhom ismijiet bl-Ingliż Fil-Gżejjer Marshall iż-żoni tal-veġetazzjoni li ġejjin (komunitajiet tal-pjanti) huma distinti: Wūjooj-in-lojet: veġetazzjoni akkwatika tal-ilma mielaħ, komunitajiet tal-ħaxix tal-baħar. Mar-in-ioon-cap: veġetazzjoni kostali fuq kosti ramlija u blat. Pat: veġetazzjoni tal-mangrovja jew art mistagħdra tul il-kosti jew f’artijiet baxxi interni b'ilma mielaħ jew salmastru Buļōn-mar: foresta fuq l-atoll jew fl-intern tal-gżira, gruppi ta 'siġar indiġeni, arbuxelli u ħaxix f'żoni selvaġġi jew abbandunati. Kein-ikkan: Veġetazzjoni kkultivata, inkluża l-agroforestrija b'siġar ikkultivati ​​u pjanti kkultivati ​​assoċjati oħra; u artijiet baxxi naturali jew skavati li fuqhom jikbru ċerti tuberi u ħxejjex aromatiċi assoċjati. Fawna Aktar minn 5,000 speċi ta' annimal minn 19-il grupp differenti ġew deskritti fil-Gżejjer Marshall: Phylum importanti huwa dak tal-artropodi, b'600 speċi, li ħafna minnhom huma terrestri. Fl-ekosistemi terrestri, l-insetti, il-granċijiet tal-art, il-brimb, il-millipedi u l-iskorpjuni għandhom rwol importanti. Fil-baħar, l-unika familja ta 'insetti esklussivament marittimi fid-dinja tinsab fil-forma ta' striders tal-baħar. Id-19-il speċi ta' gremxul huma kważi kollha indiġeni, bl-eċċezzjoni tal-gremxula tal-Paċifiku li issa hija komuni (“tokake”, Varanus indicus), li ġiet osservata wkoll fil-baħar. Id-9 speċi kollha ta' mammiferi tal-art ġew importati. Il-far tal-Paċifiku (Rattus exulans) huwa mifrux. L-għasafar huma t-tieni l-akbar grupp ta’ annimali tal-art, b’106 speċi, li minnhom 19 huma indiġeni, 6 importati u 78 migratorji li jistrieħu hawn biss fil-qosor. Il-ħajja tal-baħar turi diversità kbira. Ħdejn il-kosta hemm aktar minn 800 speċi ta 'ħut. Fiż-żoni aktar profondi, probabbilment hemm mill-inqas 120 speċi ta 'ħut, iżda din iż-żona hija diffiċli biex tiġi esplorata. Fl-oċean miftuħ, s'issa ġew deskritti 67 speċi ta' ħut. Is-sikek tal-qroll huma dar għal aktar minn 250 speċi ta' qroll u madwar 100 speċi tal-phylum cnidarian. L-akbar phylum fil-Gżejjer Marshall huwa l-molluski, b'aktar minn 1,650 speċi tal-ħames klassijiet ewlenin. Membri oħra tal-phylum huma l-ekwiwrojdi u t-tardigradi. Is-subphylum tal-garġi għandu biss 85 speċi madwar id-dinja, mill-inqas tnejn minnhom jgħixu fil-Gżejjer Marshall, u waħda minnhom, il-granċ (dudu tal-vleġġa), huwa ikel popolari f'ħafna atolli. Mammiferi tal-baħar deskritti jinkludu l-balieni humpback, il-balieni bil-munqar Ġappuniżi, il-balieni bil-munqar ta' Blainville, il-balieni blu, il-balieni tal-pinen, il-balieni tal-isperma, id-delfini tal-Paċifiku tal-Lvant, id-delfini ta' Bornean, delfini komuni b'munqar twil u baleni pilota. Ekonomija Bħala riżorsi naturali fuq l-art, jispikkaw id-depożiti tal-fosfat, kif ukoll il-ġbir tal-kopra. Il-produzzjoni agrikola hija kkonċentrata fuq rziezet żgħar u l-uċuħ tar-raba’ li jkabbru l-flus l-aktar importanti huma l-ġewż tal-Indi, it-tadam, il-bettieħ u l-frott tal-ħobż. Hemm agrikoltura żgħira iżda intensiva ta' kopra, coconut, patata ħelwa u banana. It-trobbija tal-bhejjem hija ristretta (minħabba l-erja żgħira) għat-trobbija tal-ħnieżer, tat-tjur, pereżempju tat-tiġieġ, u sa ċertu punt l-ifrat u l-mogħoż. Is-sajd huwa ovvjament importanti ħafna, għalkemm l-ibħra li jdawru dawn il-gżejjer, peress li huma ibħra sħan, ma tantx huma prolifiki fil-ħut, u għalhekk kumpaniji tas-sajd li għandhom kwartieri ġenerali nominali f'dan il-pajjiż jistgħu jagħżlu li jistadu l-aktar f’ibħra kesħin. L-industrija hija prinċipalment copra, żejt tal-ġewż, ħut iffriżat għall-esportazzjoni, u artiġjanat. L-għajnuna mill-gvern tal-Istati Uniti hija l-pilastru ewlieni tal-ekonomija. L-industrija fuq skala żgħira hija limitata għall-artiġjanat, l-ipproċessar tal-ħut, u l-kopra. It-turiżmu issa huwa sors żgħir ta' dħul li jimpjega inqas minn 10% tal-forza tax-xogħol, jibqa’ l-aqwa tama għal dħul miżjud fil-futur. Il-gżejjer għandhom ftit riżorsi naturali u l-importazzjonijiet jaqbżu bil-bosta l-esportazzjonijiet. Minkejja l-iskarsezza relattiva tar-riżorsi naturali fl-artijiet li ħarġu tagħha, il-Gżejjer Marshall għandhom fl-ibħra ġurisdizzjonali tagħhom ġid importanti li ftit huwa sfruttat minħabba l-iskarsezza tal-kapital, fost dawn il-ġid taħt l-ilma hemm noduli tal-manganiż. Il-ħruġ ta' bolol, prinċipalment maħsuba għall-ġbir filateliku, huwa wkoll sors importanti ta' dħul għall-ekonomija tagħha. Żewġ terzi tal-popolazzjoni nazzjonali jgħixu fil-kapitali Majuro u l-belt ta' Ebeye. Il-gżejjer ta' barra huma b'popolazzjoni baxxa minħabba nuqqas ta' impjiegi u opportunitajiet ta' żvilupp ekonomiku. Il-ħajja fuq l-atolli ta' barra ġeneralment għadha pjuttost tradizzjonali u n-nutrizzjoni tal-popolazzjoni rurali li taħsad u tikkaċċa hija superjuri għal dik tar-residenti urbani li jieklu r-ross. Fl-2005 Aloha Airlines ikkanċellat is-servizzi tat-titjiriet tagħha lejn il-Gżejjer Marshall bħala parti mill-irtirar tagħha minn diversi swieq fir-reġjun. Għalkemm linji tal-ajru internazzjonali oħra jkomplu jinżlu f’Majuro, dan huwa daqqa ta' ħarta għax-xewqa tal-pajjiż li jżid id-dħul mit-turiżmu. Skont it-termini tal-Patt tal-Assoċjazzjoni Ħielsa emendata, l-Istati Uniti se tipprovdi miljuni ta' dollari kull sena lill-Gżejjer Marshall sal-2023, meta fond fiduċjarju maħluq minn kontribuzzjonijiet mill-Istati Uniti u r-Repubblika tal-Gżejjer Marshall se jibda jieħu. effett kull sena. Sajd Is-sajd kien sors essenzjali ta' ikel għan-nies għal eluf ta' snin. Fl-2016, qabdet 64,795 tunnellata ħut, skont ċifri uffiċjali, flimkien ma '5 tunnellati minn akkwakultura sottożviluppata, li tirrappreżenta total ta' 64,800 tunnellata; Din iċ-ċifra tpoġġi lill-Gżejjer Marshall fil-95 post fid-dinja. Fl-1998, is-sajd ikkontribwixxa 7.40% tal-PGD.​ Madankollu, din id-dejta uffiċjali hija kkontestata minn esperti. Minbarra s-sajd industrijali orjentat lejn l-esportazzjoni, hemm sajd fuq skala żgħira, għalkemm it-tnejn mhumiex irreġistrati biżżejjed statistikament għal diversi raġunijiet, speċjalment sajd fuq skala żgħira, li għalhekk jista' jiġi attribwit parzjalment lis-settur informali. Fl-isfond tat-tibdil fil-klima, is-sigurtà tal-ikel irċeviet aktar attenzjoni f'dawn l-aħħar snin. Studju ppubblikat fl-2020 eżamina ċ-ċifri mill-1950 sal-2017 u pproduċa ċ-ċifri li ġejjin: Iċ-ċifri tal-qbid totali: realistikament stmati li huma 27% ogħla miċ-ċifri rrappurtati mill-Gżejjer Marshall lill-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti. Sajd industrijali: bejn wieħed u ieħor 84% tal-qabdiet totali, prinċipalment immirati għal speċijiet varji ta' tonn, iżda inklużi wkoll il-klieb il-baħar u l-pixxispad bħala qabda inċidentali. Sajd artiġjanali: madwar 26 % tal-qabdiet totali; madwar 1950 1,100 tunnellata/sena, li żdied minn dakinhar u mill-1990 relattivament stabbli għal 4,500 tunnellata/sena Ċifri tas-sajd industrijali: Sajd bil-purse seines: 75% tal-qabdiet, għall-korrezzjoni statistika huwa meħtieġ li tiżdied il-figura assoluta b'5%. Sajd bil-konz: 25% tal-qabdiet, għal korrezzjoni statistika huwa meħtieġ li jiżdied in-numru assolut bi 30%. Ċifri tas-sajd artiġjanali: Sajd artiġjanali: 26% (li minnhom 45% għadhom ma ġewx irreġistrati statistikament); żieda żgħira ta' +3%/sena mill-2009. Sajd awtosuffiċjenti: 74% tas-sajd artiġjanali (li minnu 92% għadu ma ġiex irreġistrat statistikament); mill-2009 'l hawn naqas ftit bi -2%/sena Sajd rikreattiv: kwota dejjem iżgħar; fl-1988 għal 4.9 tunnellati, fl-1998 għal 6 tunnellati. Eżempju ta' sajd awtosuffiċjenti: Is-sajd mhuwiex biss għall-ħut. Pereżempju, il-metodu tradizzjonali "kajiabo" jintuża biex jinqabad "jaibo" (dud tal-vleġġa), hemikordati li f'ċerti modi għandhom aktar komuni mal-ħut milli mad-dud. Jgħixu fit-tajn u r-ramel ta' ħafna laguni. Jinqabdu b'"nok" (werqa tal-ġewż tal-Indi), li tiddaħħal b'sengħa fit-toqba biex harpoon l-annimal. Tiekol "jaibo" nej huwa meqjus bħala Ħelwa. Turiżmu It-turiżmu, wieħed mill-ftit sorsi ta' munita barranija, impjega ftit aktar minn 600 ruħ fl-2015, madwar 5.5% tal-forza tax-xogħol tal-pajjiż. F'Majuro hemm żewġ lukandi (150 u 40 kamra), kif ukoll appartamenti għall-vaganzi u żewġ ħostels ta' backpacker. L-akbar lukanda hija ġestita mill-istat, għandha rata ta' okkupazzjoni ta' 50% biss u ilha defiċit mill-2006. Fuq l-atolli l-oħra, total ta' madwar 100 kamra huma disponibbli, l-aktar f'lukandi u stabbilimenti tal-vaganzi; Ir-rata ta' okkupazzjoni ġenerali tal-pajjiż kienet baxxa ta' 23% fl-2006/2007. Barra minn hekk, hemm diversi fornituri ta' attivitajiet turistiċi bħas-sajd, għadis, surfing u żjarat storiċi gwidati. Skont ċifri uffiċjali, in-numri tal-viżitaturi telgħu madwar 4,000-6,000 minn quċċata ta' madwar 7,500 mistieden fl-2005, iżda fl-2019 kien hemm żieda għal 10,771 mistieden (imkejla f'wasliet bl-ajru), attribwiti għal xi konferenzi internazzjonali. Ħafna mill-mistednin ġew mill-Istati Uniti u l-Kanada, kif ukoll mill-Paċifiku. Il-gvern jappoġġja t-turiżmu, fost affarijiet oħra, bl-offerti tiegħu stess, kif ukoll programmi ta' taħriġ u studju f'istituzzjonijiet edukattivi. Il-problemi tat-turiżmu jinkludu konnessjonijiet mhux affidabbli tat-trasport bl-ajru, nuqqas ta' ilma u pajpijiet tad-drenaġġ li jinfaqgħu jew nuqqas ta' trattament tad-drenaġġ. Skont sors ieħor, 6,100 turist biss kienu rreġistrati fl-2019. F'numri assoluti, dan ipoġġi lill-Gżejjer Marshall fil-200 post fid-dinja. F'termini relattivi, hemm 0.10 turisti għal kull abitant, hemm il-Gżejjer Marshall rank 121 fid-dinja (għal tqabbil, jikklassifika fil-5 fil-Mikronesja). Dan jammonta għal $20.10 miljun għall-Gżejjer Marshall u 8.2% tal-PGD tagħha.​ Demografija Skont statistika tal-2011, il-popolazzjoni tal-arċipelagu tammonta għal 53,128 ruħ, li l-maġġoranza tagħhom jipprattikaw il-Mormoniżmu u 93.7% kienu jafu jaqraw u jiktbu. Madankollu, l-istennija tal-ħajja medja hija baxxa ħafna meta mqabbla mal-bqija tal-pajjiżi, peress li ma taqbiżx is-67 sena u nofs għall-irġiel jew il-71 sena u nofs għan-nisa, minbarra li għandha rata ta' fertilità pjuttost għolja.(4.12) tfal għal kull mara). Ir-rata tat-twelid ma kellhiex impatt sinifikanti fuq il-popolazzjoni (li t-tkabbir annwali tagħha huwa ta' madwar 2.1%) minħabba l-persentaġġ għoli ta' migrazzjoni lejn il-gżira ta' Guam jew l-istat tal-Hawaii, li huma parti mill-Istati Uniti. Għandha rata ta' tkabbir tal-popolazzjoni ta' 2.2%. Ir-rata tal-qgħad hija 31%, jiġifieri aktar minn kwart tal-popolazzjoni. Hemm għaxar atolli kompletament diżabitati. Skont stimi tal-2013, l-erba' atolli l-aktar popolati kellhom aktar minn 2,000 resident. Dawn kienu: il-kapitali, Majuro (27,139 abitant), Kwajalein (11,964), Arno (2,668) u Ailinglaplap (2,088). Reliġjon Skont dejta mill-2011, il-Kristjaneżmu huwa r-reliġjon dominanti fil-gżejjer. L-akbar knejjes huma: il-Knisja Magħquda ta' Kristu (47% tal-popolazzjoni), l-Assembleji ta’ Alla (16.2%), il-Kattoliċi (8.5%), il-Mormoni (7%), bukot nan Ġesù (5.4%), Sħiħ Evanġelju (3.3%), Knisja Riformata tal-Kungress (3%). Hemm ukoll denominazzjonijiet Kristjani oħra. L-1.2% li jifdal, u nies mingħajr ebda affiljazzjoni reliġjuża jirrappreżentaw persentaġġ żgħir tal-popolazzjoni (1.1%).104 Hemm inqas minn 20 persuna li jipprattikaw il-fidi Lhudija u inqas minn 20 membru tal-Komunità Musulmana Ahmadiyya (est. 2009) . Patri A. Erdland, saċerdot Kattoliku tal-Missjunarji tal-Qalb ta' Hiltrup (Imperu Ġermaniż, imsejjaħ bil-Ġermaniż Herz-Jesu-Missionare u bil-Latin Missionarii Sacratissimi Cordis), għex f’Jaluit bejn l-1904 u l-1914. Wara li għamel riċerka konsiderevoli fuq Marshallese kultura u lingwa, ippubblikat monografija ta' 376 paġna dwar il-gżejjer fl-1914. Patri H. Linckens, missjunarju ieħor tal-Qalb ta' Ġesu, żar il-Gżejjer Marshall fl-1904 u fl-1911 għal diversi ġimgħat. Fl-1912 ippubblika xogħol żgħir dwar l-attivitajiet missjunarji Kattoliċi u l-poplu tal-Gżejjer Marshall.Il-Kattoliċi huma taħt ir-responsabbiltà tal-Prefettura Appostolika tal-Gżejjer Marshall (Praefectura Apostolica Insularum Marshallensium) bil-kwartieri ġenerali fil-Katidral tal-Assunta (Katidral tal-Gżejjer Marshall). Assunta), f’Majuro li nħoloq mill-Papa Ġwanni Pawlu II fl-1993 permezz tal-bulla Quo expeditius. Il-kostituzzjoni tal-Gżejjer Marshall tipprovdi għal-libertà tar-reliġjon, għalkemm tipprovdi li din il-libertà tista' tkun limitata b'“restrizzjonijiet raġonevoli”. Il-kostituzzjoni tkompli tgħid li l-ebda liġi ma tista' tiddiskrimina kontra xi persuna fuq il-bażi tar-reliġjon. Missjunarji barranin huma preżenti u joperaw liberament. L-iskejjel reliġjużi huma mħaddma mill-Knisja Kattolika, il-Knisja Magħquda ta' Kristu, l-Assemblej ta' Alla, il-Knisja Avventista tas-Seba' Jum, Bukot Non Jesus, u Knejjes Battista. M'hemm l-ebda rekwiżiti għal gruppi reliġjużi biex jirreġistraw mal-gvern. , iżda jistgħu jirċievu benefiċċji tat-taxxa jekk jirreġistraw bħala organizzazzjonijiet li ma jagħmlux qligħ.​ M'hemm l-ebda edukazzjoni reliġjuża fl-iskejjel pubbliċi, iżda l-avvenimenti tal-iskola u l-funzjonijiet tal-gvern spiss jibdew u jispiċċaw b'talb Kristjan. Skont il-gvern, din hija prattika antika ħafna u aċċettata ħafna fil-pajjiż. Il-gvern jiffinanzja skejjel reliġjużi privati. Il-komunità Musulmana Ahmadiyya fil-Gżejjer Marshall irrapportat diffikultà biex timpenja ruħha mal-gvern, kif ukoll fastidju f'soċjetà usa'. Ir-rappreżentanti jattribwixxu dawn l-attitudnijiet għal preġudizzju kontra l-Musulmani minħabba l-perċezzjoni li l-Islam huwa marbut mat-terroriżmu. Lingwi Il-lingwi uffiċjali huma Marshallese u Ingliż. Għalkemm l-Ingliż huwa rikonoxxut bħala lingwa uffiċjali u mitkellma b'mod wiesa', għalkemm mhux daqshekk fluwenti, il-Marshalliż jintuża mill-gvern. Saħħa L-istennija tal-ħajja tal-abitanti tal-Gżejjer Marshall fl-2017 kienet ta' 67 sena għall-irġiel u 71 sena għan-nisa.108 Il-mortalità tat-trabi tnaqqset minn 40 għal 22 għal kull 1,000 twelid ħaj bejn l-1990 u l-2010. Studju li sar bejn l-2007 u l-2008 wera li r-rata tad-dijabete tat-tip 2 hija waħda mill-ogħla fid-dinja; 28% ta’ dawk li għandhom aktar minn 15-il sena u 50% ta’ dawk li għandhom aktar minn 35 sena. Madwar 75% tan-nisa u 50% tal-irġiel għandhom piż żejjed jew obeżi. Dan huwa prinċipalment minħabba l-adozzjoni ta' dieta ħżiena għas-saħħa u nuqqas ta' eżerċizzju. Madwar 50% tal-operazzjonijiet li jsiru fil-gżira huma amputazzjonijiet minħabba kumplikazzjonijiet tad-dijabete. M'hemm l-ebda faċilitajiet għad-dijalisi tal-kliewi. Il-Bord tas-Servizzi tas-Saħħa huwa responsabbli għas-servizzi tas-saħħa pubblika. Hemm żewġ sptarijiet pubbliċi, iċ-Ċentru Mediku Leroj Atama f'Majuro, li għandu 101 sodda, u ċ-Ċentru tas-Saħħa Leroj Kitlang f'Ebeye, li għandu 45. Hemm 58 ċentru tas-saħħa fuq l-atolli u l-gżejjer ta 'barra. Hemm ukoll sptar fuq l-Atoll Kwajalein, fuq il-ba]i militari tal-Istati Uniti, li jservi biss lill-forzi tal-Istati Uniti.Fl-2008 kien hemm 2 spi]jara, 7 dentisti, 38 tabib u 172 infermier jadmu fil-pajji. Ftit li xejn hemm kura tas-saħħa kummerċjali. It-trasfużjonijiet tad-demm huma organizzati b'mod informali, peress li m'hemm l-ebda bank tad-demm. Edukazzjoni Is-sistema edukattiva hija mmudellata wara s-sistema Amerikana. Huwa ffinanzjat fil-biċċa l-kbira mid-Dipartiment tal-Intern tal-Istati Uniti u mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni tal-Istati Uniti. L-edukazzjoni hija r-responsabbiltà tal-Ministeru tal-Edukazzjoni tal-Gżejjer Marshall: Fl-edukazzjoni pubblika, hemm 75 skola primarja, "skola tan-nofs" waħda u żewġ skejjel sekondarji b'aktar minn 10,000 student. Fis-settur privat, immexxi l-aktar minn knejjes Insara, hemm 26 skola primarja u 10 skola sekondarja b’madwar 5,000 student. L-edukazzjoni hija obbligatorja minn 6 sa 14-il sena, jiġifieri sat-tmien grad. L-edukazzjoni hija pprovduta bil-Marshall u bl-Ingliż. Uħud mill-iskejjel pubbliċi jeħtieġu tiswijiet u m'għandhomx elettriku. Il-Kulleġġ tal-Gżejjer Marshall, li joffri sentejn addizzjonali ta' skola, jinsab f’Majuro u jgħallem 431 student. Ir-Repubblika tal-Gżejjer Marshall, flimkien ma 'ħdax-il stat gżira oħra, topera l-Università tan-Nofsinhar tal-Paċifiku. Majuro hija d-dar tal-Alele Museum & Public Library, fejn topera l-unika librerija pubblika fil-pajjiż kollu. Universitajiet Is-sistema ta' edukazzjoni ogħla tal-Gżejjer Marshall hija rappreżentata minn università 1 (Università tan-Nofsinhar tal-Paċifiku) b'19-il programm ta' studju. Barra minn hekk, università 1 fi 12-il programm ta' Baċellerat u università 1 fi 7 programmi ta' Master. Trasport It-trasport fil-Gżejjer Marshall huwa bit-triq, bl-ajru u bil-baħar. M'hemm l-ebda trasport pubbliku tal-passiġġieri f'żoni popolati. Il-wiċċ tal-pajjiż huwa 181 km² (217 fid-dinja) Il-forma tat-territorju hija arċipelaġika u testendi mix-Xlokk għall-majjistral għal 2,000 km. Il-pożizzjoni ġeografika tal-Gżejjer Marshall tippermetti lill-pajjiż jikkontrolla r-rotot tat-tbaħħir fil-Lvant tal-Oċean Paċifiku bejn ix-Xlokk tal-Asja u l-Amerika ta 'Fuq. It-tul totali tat-toroq fil-Gżejjer Marshall, mill-2007, huwa 2,028 km, li minnhom 75 biss huma asfaltati (176 fid-dinja). Il-pajjiż, fl-2013, għandu 15-il ajruport (146 fid-dinja), li minnhom 4 b'runways pavimentati u 11 b'runways mhux pavimentati. Mill-2015, il-Gżejjer Marshall għandha linja tal-ajru waħda rreġistrata li għandha ajruplan wieħed. Fl-2015, it-traffiku totali tal-passiġġieri fuq titjiriet domestiċi u internazzjonali kien 86 87 000. Matul l-2015, ma kien hemm l-ebda ġarr ta' merkanzija bl-ajru minbarra bagalji tal-passiġġieri. Il-Gżejjer Marshall huma membri tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Avjazzjoni Ċivili (ICAO). Skont l-Artikolu 20 tal-Konvenzjoni ta' Chicago tal-1944 dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Avjazzjoni Ċivili assenjat prefiss ta' reġistrazzjoni, V7, ibbażat fuq sinjali tas-sejħiet tar-radju assenjati mill-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjoni (ITU). , għall-inġenji tal-ajru tal-pajjiż sa minn 2016. L-ajruporti fil-Gżejjer Marshall għandhom kodiċi tal-ittra tal-ICAO li jibda b' - PK. Il-flotta tal-baħar merkantili tal-pajjiż, fl-2018, kienet tikkonsisti minn 3,419 bastiment tal-baħar b'tunnellaġġ li jaqbeż l-1,000 tunnellata reġistrata (is-seba 'fid-dinja), li minnhom: ġarriera bl-ingrossa niexfa - 1,437, vapuri tal-kontejners - 256, merkanzija ġenerali - 68 , tankers - 837, oħrajn - 821.​ Fl-2010, in-numru ta' vapuri merkantili li jtajru l-bandiera tal-pajjiż iżda li kienu proprjetà ta' pajjiżi oħra kien ta' 1,465. L-stat jamministra l-infrastruttura tat-trasport tal-pajjiż permezz tal-Ministeru tat-Trasport u l-Komunikazzjoni. Mill-20 ta' Lulju 2016, il-ministeru huwa mmexxi minn Mike Galferti. Kultura Għalkemm hija attività li bħalissa qed tonqos, il-Marshallese darba kienu navigaturi tas-sengħa, li użaw l-istilel u l-mapep tal-qoxra biex isibu triqthom. Huma kellhom ukoll esperjenza estensiva fil-bini tal-kenura, u sal-lum hemm kompetizzjoni annwali li tinkludi tip uniku ta' kenura tal-oċean imsejħa prao. Ukoll, mill-passat, l-arti tat-tatwaġġ kienet preżenti ħafna fil-Gżejjer Marshall: kienu jkopru parti kbira mill-ġisem, tant li f'Ottubru 1529 meta l-ispedizzjoni ta' Álvaro de Saavedra, mar-ritorn tiegħu mill-Filippini, niżel f’sikka fil-majjistral tal-gżejjer, tant kien impressjonat bit-tatwaġġi li sejħu lill-gżejjer “Islas de los Pintados” u ħadu magħhom xi nies indiġeni biex juru fil-qorti Spanjola. Il-festi nazzjonali tagħha huma s-17 ta' Settembru (Jum l-Indipendenza) u l-1 ta' Mejju (Jum il-Kostituzzjoni). Gastronomija Il-kċina Marshallese tinkludi l-platti, l-ikel, ix-xorb u d-drawwiet tal-ikel tal-Gżejjer Marshall, inklużi t-tradizzjonijiet tal-ikel antiki tagħhom. L-aktar ikel indiġenu u tradizzjonali komuni huwa frott tal-ħobż, coconut, banana, papaya, frott tal-baħar, pandanus u bwiro. Ikel ieħor importat, bħar-ross u d-dqiq, huma wkoll parti mid-dieta tan-nies u jikkontribwixxu biex jarrikkixxu l-kċina. Il-prattika tal-preservazzjoni tal-ikel hija parti mill-storja tal-gżejjer u għadha teżisti llum. Ikel ieħor inkluż ħut ippreparat f'diversi modi (bħal moqli), granċi tal-ġewż, tiġieġ, majjal, gandoffli, sashimi, fkieren tal-baħar, u ilma tal-ġewż. fil-Gżejjer Marshall tkun 240 lira fis-sena. Is-sajd huwa attività komuni fuq il-gżejjer, u hemm 50 frażi u kelma fil-lingwa Marshallese ddedikati biss għat-tekniki tas-sajd. Diversi ikel, bħal ross, dqiq, zokkor u tè, huma importati lejn il-gżejjer, u xi drabi jintużaw biex jissupplimentaw ikel indiġenu. L-ikel għandu rwol importanti fiċ-ċelebrazzjonijiet u l-avvenimenti speċjali tal-gżejjer.​ Fil-kultura Marshallese, hija drawwa li jiġi offrut ikel lill-Iroij, kapijiet tal-Gżejjer Marshall, bħala forma ta 'rikonoxximent u rispett. Xi ikel u platti tradizzjonali huma pandanus, frott tal-ħobż, inkluż bwiro, dixx tal-frott tal-ħobż li jikkonsisti f'pejst tal-frott tal-ħobż iffermentat, imgeżwer f'weraq tal-banana u msajjar f'forn taħt l-art, frott tal-ħobż. coconut, huwa prodott ewlieni għall-esportazzjoni tal-Gżejjer Marshall, u jintuża biex jagħmel iż-żejt bl-ippressar. Fil-kultura Marshallese, kemem huwa festival li jibda bl-ewwel għeluq snin tat-tifel.Fil-kemems, huwa tradizzjonali li jiġi servut ammont kbir ta’ ikel u platti Marshallese u oħrajn, u flimkien mal-konsum tal-ikel, il-Mistednin spiss jiġu mħeġġa biex iġib xi tip ta 'oġġett tad-dar mid-dar għall-parti. Il-preservazzjoni tal-ikel kienet parti storika mill-kultura Marshallese u s-sigurtà tal-ikel fuq il-gżejjer, u għadha pprattikata llum, għalkemm mhux daqstant fil-passat. u Mejit, ikomplu jipproduċu pejst pandanus imnixxef, li jissejjaħ mokwan, u wkoll in-nies tal-gżejjer tal-katina Ralik, Ujae, Lae u Wotho, li jirreferu għall-pejst bħala jããnkun. Meta ppreparat kif suppost, il-pejst tal-pandanus jista 'jinħażen u jibqa' jittiekel għal snin sħaħ.Bwiro, id-dixx tal-frott tal-ħobż iffermentat u msajjar, jista 'jinżamm "għal ħafna xhur mingħajr ma jitħassru." Mużika Il-mużika tal-Gżejjer Marshall għandha storja twila. Il-Gżejjer Marshall huma katina ta' gżejjer indipendenti, ġeografikament u kulturalment parti miż-żona tal-Mikronesja. Kien parti mit-Territorju Fiduċjarju tal-Gżejjer tal-Paċifiku, irregolat mill-Istati Uniti, sal-indipendenza tiegħu fl-1986. Ir-roro huwa tip ta 'kanzunetta tradizzjonali, ġeneralment ibbażata fuq leġġendi antiki, li ssir biex tiggwida waqt in-navigazzjoni u tagħti s-saħħa lill-ommijiet waqt it-twelid. Baned moderni ħalltu l-kanzunetti uniċi ta' kull gżira fil-pajjiż ma' mużika moderna. Għalkemm it-tnabar mhumiex tipikament komuni fil-mużika Mikroneżjana, it-tnabar b'forma ta' hourglass b'naħa waħda huma parti importanti mill-mużika lokali. L-innu nazzjonali tal-Gżejjer Marshall huwa "Forever Marshall Islands", li l-lirika tiegħu nkitbet minn Amata Kabua. Hemm żfin tradizzjonali Marshallese msejjaħ pitravi, li huwa influwenzat minn żfin folkloristiku Spanjol. Fiha, l-irġiel u n-nisa jieħdu passi laterali f'linji paralleli, u joħolqu ritmu diffiċli ħafna u kumpless. Hemm tip ta' “stick dance” li jsir mill-Jobwa, illum il-ġurnata biss f'okkażjonijiet speċjali ħafna. Sports L-isports ewlenin li jintlagħbu fil-Gżejjer Marshall huma volleyball, basketball (prinċipalment tal-irġiel), baseball, soccer u għadd ta' sports tal-ilma. Il-Gżejjer Marshall ġew rappreżentati fl-Olimpjadi tas-Sajf f'kull logħba mill-Logħob Olimpiku ta' Beijing 2008. Fl-Olimpjadi ta' Tokjo 2020 il-Gżejjer Marshall kienu rappreżentati minn żewġ għawwiema.​ Il-Gżejjer Marshall għandhom kampjonat żgħir ta' klabbs tal-futbol, ​​fosthom Kobeer jispikka bħala l-aktar klabb ta' suċċess. Ġie organizzat tournament minn Play Soccer Make Peace. Hemm assoċjazzjoni żgħira tal-futbol fil-gżira ta' Majuro. Il-futbol huwa sport relattivament ġdid u li qed jikber fil-Gżejjer Marshall. Bħalissa, il-Gżejjer Marshall m'għandhomx tim nazzjonali tal-futbol. Il-Gżejjer Marshall huma l-uniku pajjiż sovran fid-dinja li m'għandux rekord ta' partita nazzjonali tal-futbol. Is-softball u l-baseball huma taħt federazzjoni sportiva waħda fil-Gżejjer Marshall. Il-president huwa Jeimata Nokko Kabua. Iż-żewġ sports qed jikbru b'pass mgħaġġel, b'mijiet ta' Marshallese wara l-Federazzjoni tal-Baseball/Softball tal-Gżejjer Marshall. Il-Gżejjer Marshall kisbu midalja tal-fidda fil-Logħob Mikroneżjan fl-2012, kif ukoll midalji fil-Logħob SPG. Data Motto: Jepilpilin ke ejukaan (Marshalese: "Kisba permezz ta' sforz konġunt"); Innu: Forever Marshall Islands (bl-Ingliż: "Forever Marshall Islands"); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Majuro (7°05′30″N 171°22′49″E); Lingwi Uffiċjali: Marshallese u Ingliż; Gentilicio: Marshallese; Forma ta' Gvern: Repubblika Demokratika; President: David Kabua; Korp Leġiżlattiv: Nitijeļā; Indipendenza: Self-dikjarat ta' 1 ta' Mejju, 1979; Indipendenza mill-Istati Uniti fit-22 ta' Diċembru, 1990; Żona (Post 222): 1811 km²; Kosta 370.4 km; L-Ogħla Punt: Likiep; Popolazzjoni (203 pożizzjoni) Stima (2016): 53,066 abitant, Densità: 293 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (216th Rank) (2013): US $ 486 miljun, Per capita: US $ 8,700; PGD ​​(nominali) (190 post) (2013): US $ 193 miljun, Per capita: US $ 2,718; HDI (2021): - L-ebda tibdil 0.6392​ (131st) – Medju; Munita: Dollaru Amerikan (USD); Żona tal-Ħin: UTC + 13, Fis-Sajf: UTC + 12; Kodiċi ISO: 584/MHL/MH; Dominju tal-Internet: .mh; Prefiss tat-telefon: +692; Prefiss tar-Radju: V7A-V7Z; Kodiċi IOC: MHL; Sħubija fin-NU u l-PIF; 1↑ F'assoċjazzjoni ħielsa mal-Istati Uniti. Gallerija