Balluta Buildings

Balluta Buildings huwa blokk ta' appartamenti Art Nouveau li jagħti fuq il-Bajja tal-Balluta f'San Ġiljan, Malta. Inbniet fl-1928 għall-Markiż John Scicluna, u fuq disinn ta’ Giuseppe Psaila. Il-bini huwa meqjus bħala fost l-ifjen mill-ftit eżempji ta’ arkitettura Art Nouveau li jeżistu f’Malta. Storja Is-sit tal-bini oriġinarjament kien jikkonsisti minn għelieqi mtarrġa, li ġew inkorporati fil-ġnien tal-Villa Sant Injazju fil-qrib fil-bidu tas-seklu 19. Fis-snin għoxrin, il-villa u l-art tagħha ġew maqsuma u mibjugħa, u l-ewwel parti tal-ġnien li nbniet kienet Balluta Buildings. Il-blokk ta' appartamenti nbena fl-1928 għall-Markiż John Scicluna, u kien iddisinjat mill-perit Giuseppe Psaila. L-isem tal-bini huwa derivat mis-siġar tal-ballut li kibru fin-naħa ta' quddiemu, li jagħtu isimha wkoll il-bajja. Il-bini oriġinarjament kien fih wħud mill-akbar u l-aktar appartamenti lussużi fl-Ewropa, u malgħajr sar indirizz prestiġjuż f’Malta. Minħabba l-liġijiet tal-kiri, ħafna mill-inkwilini u l-werrieta tagħhom żammew l-appartamenti għal kera nominali żgħira. Mill-għoxrin appartament, sittax baqgħu f’idejn il-werrieta tal-kerrejja, tlieta reġgħu lura fil-pussess tas-sidien, u wieħed inbiegħ lil terza persuna. Xi ħwienet tal-ikel u ristoranti jokkupaw il-livell tat-triq tal-bini. Il-bini għadu intatt u f’kundizzjoni relattivament tajba, għalkemm partijiet minnu għandu bżonn ta’ restawr. Huwa skedat bħala monument ta' Grad 1, u huwa elenkat fl- Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin. Arkitettura Balluta Buildings huwa wieħed mill-ifjen fost il-ftit bini Art Nouveau li fadal f’Malta, u huwa wkoll meqjus bħala l-kapolavur tal-perit Psaila u wieħed mill-aktar bini emblematiku fil-pajjiż. Il-binja tikkonsisti fi tliet blokki ta’ appartamenti konnessi, bi tliet strutturi vertikali li għandhom fetħiet twal b’arkati vertikali li joħorġu ‘l barra mill-bqija tal-bini. Dawn huma kkompletati b'ċavi imżejjen b'putto minqux. Il-fetħiet huma akkumpanjati b'ringiela ta' twieqi doppji u pilastri fuq kull naħa. Kull blokka hija mgħollija minn fronton, u l-arkitravi ta’ taħt kull wieħed għandhom l-iskrizzjonijiet BALLUTA (blokk tax-xellug) BUILDINGS (blokk tal-lemin) u AD MCMXXVIII (blokk ċentrali). It-twieqi, il-pilastri u partijiet oħra tal-bini juru fjuri u dekorazzjonijiet ġeometriċi kkomplikati. Il-blokki huma magħqudin flimkien ma’ veranda fis-sulari t’isfel u faċċata sempliċi fil-livelli ta’ fuq. Struttura li fiha numru ta’ ħwienet issaħħaħ il-bini kollu fil-livell tat-triq, u tikkontribwixxi għall-kwalità tridimensjonali tiegħu. Il-bini huwa mibni bil-ġebel tal-franka lokali. L-għoxrin appartament fi ħdan il-blokk huma kbar u lussużi, u għandhom soqfa għolja bil-kolonni. L-intern huwa mżejjen bil-madum tradizzjonali Malti. Ix-xogħol tal-ħadid li ntuża fil-bini kollu huwa ta’ kwalità għolja, u mhux magħruf jekk dan kienx xogħol ta’ Psaila jew artiġjan ieħor. Ara wkoll Palazzina Vincenti, bini Modernista li jinsab fin-naħa l-oħra tal-Bajja tal-Balluta Referenzi