Taoudenni

Taoudenni (arabieraz: تودني‎; amazigeraz: , Tawdenni) edo Taoudeni gatzaren meatze-zentro zaharra da. Mali iparraldeko basamortu aldeko aintzira gazi ohi baten gainean dago. Mendebaldeko Afrika osorako gatz mineral iturri garrantzitsua izan zen XVI. mendetik aurrera, noiz Taghaza hustu eta Taoudennik ordezkatu zuen. Meatzetako gatza Saharaz haraindiko distantzia luzeko merkataritza-bideen produktuetako bat zen, izan ere, Timbuktutik 664 kilometro mendebaldera dago. Historia Taoudenniren lehen aipamen historikoa Al-Sadiren Tarikh al-Sudan lanean agertu zen. Hark idatzi zuenez, 1586an, marokoar saadiek Taghazako gatz-meatzeen zentroa eraso zutenean (Taoudennitik 150 kilometro ipar-mendebaldera), meatzarietako batzuk Tawdanira joan ziren. 1906an, Édouard Cortier soldadu frantziarrak Taoudenni bisitatu zuen gamelu gainean zeuden gorputzen unitate batekin (méharistes) eta meategien lehen deskribapena argitaratu zuen. Garai hartan, eraikin bakarra Smidako ksarra zen. Ksar horrek horma bat zuen inguruan, eta sarrera txiki bakarra mendebaldean. Ksarraren hondakinak espetxearen eraikinetik 600 metro iparraldera daude Taoudenniko gamelu karabanak (azalai) dira Saharan martxan geratzen diren azkenak. 1960ko hamarkadaren amaieran, Moussa Traoréren erregimenean, kartzela bat eraiki zuten leku horretan, eta presoak meategietan lan egitera behartzen zituzten. Kartzela 1988an itxi zuten. Klima Taoudennik basamortuko klima bero hiperidorra du (Köppen BWh). Tanezrouft eskualdean izanda, munduko lekurik lehorrenetako bat da eta beroenetako bat udan, Chenachène lehena izanda. Uztaileko bataz besteko tenperatura 47.9 °C (118.2 °F) da. Erreferentziak Kanpo estekak