Singapore

Singapore huwa pajjiż fix-Xlokk tal-Asja u wieħed mill-ftit stati-gżejjer sovrani fid-dinja. Il-belt kapitali tiegħu hija l-Belt ta' Singapore. Matul is-seklu 19, il-Brittaniċi waqqfu Singapore bħala ċentru kummerċjali. Wara l-Gwerra Dinjija II, kiseb awtonomija fl-1959 u ngħaqad mal-Malażja fl-1963. Minħabba kunflitti politiċi u ekonomiċi, Singapore ħareġ mill-Federazzjoni u sar stat indipendenti fid-9 ta’ Awwissu 1965. Illum, huwa wieħed mill-aktar pajjiżi żviluppati u influwenti fir-reġjun. Singapore, li l-isem uffiċjali tiegħu huwa r-Repubblika ta' Singapore (bl-Ingliż: Republic of Singapore, biċ-Ċiniż: 新加坡共和国 Xīnjīapō Gònghéguó, bil-Malaj: Republik Singapura, bit-Tamil: சிங்கப்பூர் குடியரசு Siṅkappūr Kuṭiyarasu), huwa stat-gżira sovran li jikkonsisti f’63 gżira u għandu sistema ta’ gvern parlamentari. Dan l-istat jinsab fin-nofsinhar tal-peniżola Malasjana u fit-tramuntana tal-Gżejjer Riau fl-Indoneżja, separat minnhom mill-Istrett ta’ Singapore. B’erja ta’ 719.9 km², Singapore huwa l-iżgħar pajjiż fix-Xlokk tal-Asja. It-territorju tiegħu kompla jespandi b’proġetti ta’ rkupru tal-art mill-baħar, u llum jospita popolazzjoni b’saħħitha f’ambjent urbanizzat ħafna. Mis-seklu 2 QK, meta l-ewwel bnedmin stabbilixxew hemmhekk, il-gżira ta' Singapore kienet parti minn diversi imperi reġjonali. Singapore Modern twaqqfet fl-1819 mill-British Stamford Raffles bħala post tal-kummerċ għall-British East India Company bil-permess tas-Sultanat ta' Johor. Ir-Renju Unit kiseb is-sovranità fuq il-gżira fl-1824 u saret waħda mill-Kolonji tal-Istrett Brittaniċi fl-1826. Okkupat mill-Ġappuniżi matul it-Tieni Gwerra Dinjija, Singapore iddikjara l-indipendenza tiegħu mir-Renju Unit fl-1963 bħala stat tal-Malasja permezz ta' referendum ta' inkorporazzjoni. , li minnha issepara sentejn wara. Minn dak iż-żmien 'l hawn il-belt-stat ipprosperet malajr, u kisbet id-distinzjoni li hija waħda mill-"erba' tigri Asjatiċi". Singapore hija waħda mill-ibliet globali ewlenin u waħda miċ-ċentri tan-nervituri tal-kummerċ dinji, bit-tieni l-akbar ċentru finanzjarju u t-tieni port li jċaqlaq l-aktar merkanzija. L-ekonomija globalizzata u diversifikata tagħha hija speċjalment dipendenti fuq il-kummerċ u s-settur tal-manifattura. F'termini ta' parità tal-qawwa tal-akkwist, Singapore huwa l-pajjiż terz bl-ogħla dħul per capita fid-dinja, minbarra li jidher fost l-ewwel pajjiżi fil-listi internazzjonali tal-edukazzjoni, is-saħħa, it-trasparenza politika u l-kompetittività ekonomika. Il-pajjiż jikklassifika fil-quċċata ta' ħafna miżuri internazzjonali, bħall-kwalità tal-ħajja, il-libertà ekonomika, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, is-sigurtà personali, u l-akkomodazzjoni, b'rata ta' pussess ta' dar ta' 91%. Għandu wkoll wieħed mill-iktar livelli baxxi ta' korruzzjoni perċepita fid-dinja. Is-Singaporjani igawdu waħda mill-itwal stennija tal-ħajja fid-dinja, l-iktar veloċitajiet ta' konnessjoni tal-internet, u waħda mill-inqas rati ta' mortalità tat-trabi fid-dinja. Politikament, Singapore hija repubblika parlamentari b'ħafna partiti bi gvern parlamentari unikamerali mudellat fuq is-sistema ta' Westminster. Għalkemm l-elezzjonijiet ġeneralment jitqiesu ħielsa, il-gvern jeżerċita kontroll sinifikanti fuq il-politika u s-soċjetà u l-Partit tal-Azzjoni Popolari ilu jmexxi kontinwament mill-indipendenza.Il-popolazzjoni hija ta’ madwar sitt miljuni, li jagħmlu dan in-nazzjon f’wieħed mill-mikro-Stati l-aktar popolati; Hija wkoll diversa ħafna: madwar żewġ miljuni huma ta’ oriġini barranija u fost l-indiġeni, 75% huma Ċiniżi u l-bqija huma minoranzi Malajani, Indjani jew Ewrasjatiċi. Din id-diversità hija riflessa fl-erba’ lingwi uffiċjali tal-pajjiż, li huma l-Ingliż, iċ-Ċiniż, il-Malay u t-Tamil, kif ukoll fil-politiki tal-gvern li jippromwovu l-multikulturaliżmu. Singapore huwa wieħed mill-membri fundaturi tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja u ospita s-segretarjat tal-Forum tal-Kooperazzjoni Ekonomika tal-Asja-Paċifiku, kif ukoll huwa parti mis-Summit tal-Asja tal-Lvant, il-Moviment mhux Allinjat u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. L-iżvilupp mgħaġġel tal-pajjiż wassal biex ikollu influwenza importanti fl-affarijiet internazzjonali u biex jitqies minn xi analisti bħala qawwa tan-nofs. Etimoloġija L-isem Spanjol ta' Singapore ġej mill-kelma tal-lingwa Malaja Singapura (bis-Sanskritu: siṅhapūra, litteralment "belt tal-iljuni", siṃha hija "iljun" u -pūra "belt"), li wiret ir-referenza għall-belt fil-livell nazzjonali bħala Leon City . Iljuni probabbilment qatt ma għexu hawn; il-kruha li kienet tidher minn Sang Nila Utama li waqqaf u semmiet Singapore il-qadim kienet aktar simili għal tigra. Taħt l-okkupazzjoni Ġappuniża, Singapore ingħata l-isem ġdid Syonan (Ġappuniż: 昭南; Shōnan), li jfisser "Dawl tan-Nofsinhar". Singapore ġieli magħruf bil-laqam "Belt tal-Ġonna", b'referenza għall-parks u t-toroq miksija bis-siġar tiegħu. Isem ieħor, it-“tikka ħamra żgħira”, ġie adottat wara li l-President Indoneżjan B.J. Habibie keċċa Singapore billi rrefera għalih bħala tikka ħamra fuq mappa. Data Kapitali: Singapore 1 1°18′N 103°48′E; Lingwi Uffiċjali: Ingliż, Mandarin, Malajan u Tamil; Ġentili: Singaporjan, Forma ta' Gvern: Repubblika Parlamentari; President: Halimah Yacob; Prim Ministru: Lee Hsien Loong; Korp Leġiżlattiv: Il-Parlament ta' Singapore; Indipendenza Miftiehma mir-Renju Unit (2 ta' April, 1955), Gvern Elett (3 ta' Ġunju, 1959), Home Rule (3 ta' Ġunju, 1959), Stat tal-Malasja (16 ta' Settembru, 1963), Indipendenza tal-Malasja (9 ta' Awwissu, 1965); Żona (177 pożizzjoni): 719.9 km²; Ilma (%): 1.4%; ​Kosta: 193 km; L-Ogħla Punt: Bukit Timah; Popolazzjoni (Pożizzjoni 115.º) Ċensiment: 5,677,000 abitant, Densità 7,720 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (Pożizzjoni 38) (2021): Tkabbir 615,293 miljun dollaru​, Per capita: Tkabbir 107,677 dollaru2​ (it-tielet); PGD ​​(nominali) (37 post) (2021): Tkabbir 378,645 miljun dollaru​, Per capita: Tkabbir 66,263 dollaru​ (8th); HDI (2021): L-ebda bidla 0.9393​ (12) – Għolja ħafna; Munita: Dollaru Singaporjan (S$, SGD); Żona tal-Ħin: UTC + 8; Kodiċi ISO: 702 / SGP / SG; Dominju tal-Internet: .sg; Kodiċi tat-telefon: +65; Prefiss tar-radju: S6A-S6Z / 9VA-9VZ; Abbrevjazzjonijiet tal-pajjiż għall-Ajruplani: 9V; Kodiċi IOC: SGP; Sħubija: NU, Commonwealth tan-Nazzjonijiet, APEC u ASEAN, P4; 1↑ Singapore hija belt-stat. Storja Il-gżira, li qabel kienet tissejjaħ Temasek, ingħatat l-isem ta' Singapore fis-seklu 14 mill-Prinċep Paramésuara. Dan it-territorju kiseb importanza konsiderevoli fis-seklu erbatax, iżda kien meqrud mill-Ġavaniż u baqa' mitluq sal-1819, meta l-Ingliżi Stamford Raffles, bil-flus misruqin mit-Teżori Spanjoli fl-Amerika, l-unika munita aċċettata fl-Asja dak iż-żmien, akkwista u Hu waqqaf soluzzjoni fuq is-sit fejn issa tinsab il-belt moderna. Is-Sultan ta' Johor u Temenggong kera dan it-territorju lill-British East India Company. Permezz ta' trattat, il-gżira fl-aħħar ġiet ċeduta lill-kumpanija fl-1824 bi skambju għal annwalità għal għomor lis-Sultan ta' Johor. Fl-1826, Singapore ingħaqad ma' Penang u Malacca, u ħalla l-kontroll tiegħu f'idejn gvern bi presidenza Indjana u residenza f'Penang. Fl-1830, iltaqgħu taħt il-presidenza tal-Bengal, u ċċaqalqu r-residenza lejn Singapore. Fl-1 ta' April, 1867, l-awtorità ta' dawn it-tliet insedjamenti għaddiet mill-Gvern Indjan lis-Segretarju Kolonjali Ingliż. Il-Gżejjer Cocos, il-Gżira tal-Milied, u l-eks-kolonja ta' Labuan tqiegħdu taħt il-kontroll tal-Gvernatur tal-Istretti u inkorporati fis-Singapore fl-1900, 1903, u 1907, rispettivament. Singapore ġie stabbilit bħala kolonja separata fl-1912, u ntuża bħala bażi navali sal-okkupazzjoni Ġappuniża. Fil-15 ta' Frar 1942, il-gżira waqgħet matul it-Tieni Gwerra Dinjija taħt il-ħakma tal-Imperu Ġappuniż, li attakkaha mill-art, approfitta mill-fatt li d-difiżi tal-belt kienu orjentati lejn il-baħar. Kienet l-akbar umiljazzjoni Ingliża li sofriet fil-gwerra, peress li ma kinitx biss telfa militari, iżda wkoll daqqa ta’ ħarta kbira għad-dominanza tal-Punent fl-Asja kollha. Fl-1959 Lee Kuan Yew ġie elett Prim Ministru. Il-partit tiegħu, il-Partit tal-Azzjoni Popolari, imbagħad ippropona l-integrazzjoni fil-Federazzjoni Malasjana, li ntlaħqet f'Settembru 1963. Ftit wara, fl-1964, id-differenzi ħarġu fid-dawl u ntlaħaq qbil dwar is-seċessjoni tar-Repubblika ta' Singapore, li ġiet ipproklamata fid-9 ta' Awwissu, 1965. Imfakkar bħala l-fundatur tal-patrija Singaporjana, Lee Kuan Yew miet fl-2015. Gvern u politika Il-kostituzzjoni ta' Singapore hija ispirata mill-parlamentariżmu Ingliż. Il-membri tal-kamra parlamentari unika jirrappreżentaw id-distretti elettorali varji. Il-president tar-repubblika huwa l-kap tal-istat, li jiġi elett b'vot popolari għal terminu ta' sitt snin. Għalkemm il-presidenza ta' Singapore hija rwol simboliku, il-president ingħata drittijiet ta' veto fuq ċerti kwistjonijiet, bħall-użu ta' riżervi finanzjarji u l-ħatra ta' mħallfin. Minkejja li hija kariga eletta, minħabba n-numru kbir ta' restrizzjonijiet biex tiġi ppreżentata kandidatura, l-elezzjonijiet ġeneralment ma jsirux minħabba n-nuqqas ta' aktar minn kandidat wieħed. Mill-installazzjoni tal-presidenza eletta fl-1993, saru biss tliet elezzjonijiet, l-aħħar fl-2017. Il-biċċa l-kbira tal-poter eżekuttiv jinsab f'idejn il-kabinett, immexxi mill-prim ministru, bħalissa Lee Hsien Loong. Il-korp leġiżlattiv tal-Gvern huwa l-Parlament. Il-Parlamentari jibnu pont bejn il-komunità u l-Gvern u jiżguraw li l-fehmiet tal-kostitwenti tagħhom jiġu kkunsidrati fil-Parlament. Il-Parlament attwali għandu 101 membru, li minnhom 89 huma eletti, 9 huma maħtura u 2 huma maħtura mingħajr kostitwenza. L-aħħar elezzjonijiet kienu fl-2020. Singapore jiddikjara lilu nnifsu bħala demokrazija b’ħafna partiti, iżda l-Partit tal-Azzjoni Popolari iddomina l-ħajja politika tal-pajjiż sa mill-indipendenza. Għalkemm l-elezzjonijiet huma ħielsa, m'hemm l-ebda awtorità indipendenti li tissorveljahom u l-gvern għandu influwenza eċċessiva u ripressiva fuq il-midja. L-Economist Intelligence Unit tiddeskrivi s-sistema tal-gvern bħala "reġim ibridu" li għandu karatteristiċi demokratiċi u awtoritarji. Freedom House tikklassifika Singapore bħala "parzjalment ħieles", id-drittijiet tal-bniedem huma sistematikament miksura f'Singapore, u l-libertajiet ċivili u l-espressjoni huma ristretti b'mod sever. Filwaqt li The Economist's Democracy Index jikklassifika Singapore bħala "demokrazija difettuża". 69 minn 167, mhux meqjus sewwa bħala "demokrazija elettorali" mir-rapport Freedom in the World. Singapore huwa membru tal-ASEAN, li tinkludi pajjiżi tal-Asja t'Isfel. Lee Kuan Yew, meqjus bħala l-missier tal-pajjiż, kien l-uniku Prim Ministru mill-1959 sal-1990, meta ddeċieda bir-rieda tiegħu stess li jwarrab biex jagħmel il-post għall-ġenerazzjoni li jmiss ta’ politiċi. Meta Goh Chok Tong ħa f'idejh bħala Prim Ministru, huwa ħoloq ministeru mhux portafoll għal Lee Kuan Yew u għamlu Ministru Anzjan. Snin wara, Goh Chok Tong ħa deċiżjoni simili u ddeċieda li jħalli l-pożizzjoni lill-ġenerazzjoni ta' sostituzzjoni. Fl-2004 Lee Hsien Loong, iben Kuan Yew, sar Prim Ministru; dak iż-żmien missieru għadda milli jissejjaħ Ministru Anzjan għal Ministru Mentor, u Goh Chok Tong sar Ministru Anzjan. Relazzjonijiet esterni Singapore iżomm relazzjonijiet diplomatiċi ma' 175 pajjiż, għalkemm m’għandux kummissjoni għolja jew ambaxxata f’ħafna minn dawn il-pajjiżi. Huwa membru tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Commonwealth tan-Nazzjonijiet, l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja, u l-Moviment Mhux Allinjat. Għal raġunijiet ġeografiċi, ir-relazzjonijiet mal-Malasja u l-Indoneżja huma l-aktar importanti, għalkemm il-politika interna ta' dawn il-pajjiżi tista' taffettwa r-relazzjonijiet bilaterali. Singapore iżomm relazzjonijiet mill-qrib ma’ ħafna pajjiżi Ewropej bħal Franza, il-Ġermanja u r-Renju Unit, li magħhom jaqsam ir-relazzjonijiet permezz tal-Ħames Power Defense Arrangements (FDPA) flimkien mal-Malasja, l-Awstralja u New Zealand. Hija żżomm ukoll relazzjonijiet tajba mal-Istati Uniti, pajjiż pperċepit mill-gvern bħala qawwa stabilizzanti li għandha rwol ta' kontrapiż fir-reġjun. Singapore jappoġġja l-kunċett ta' reġjonaliżmu fix-Xlokk tal-Asja u għandu rwol attiv fl-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja, li tagħha huwa wieħed mill-membri fundaturi. Membru wkoll tal-Forum ta' Kooperazzjoni Ekonomika Asja-Paċifiku, organizzazzjoni b'segretarjat f'Singapore. Għandha relazzjonijiet mill-qrib mal-Brunej u żżomm installazzjonijiet militari f'dak il-pajjiż. Ġie rrappurtat b'mod wiesa 'li Singapor u Beijing affermaw b'mod konsistenti r-relazzjoni mill-qrib u r-rabtiet bilaterali tagħhom, u japprofondixxu l-kooperazzjoni tagħhom f'bosta oqsma, inklużi d-difiża, l-ekonomija, il-kultura u l-edukazzjoni, kif ukoll l-Inizjattiva taċ-Ċinturin u t-Toroq. Singapor wiegħed ukoll li jappoġġa u jippromwovi bis-sħiħ il-pożizzjoni taċ-Ċina fl-ASEAN, filwaqt li jimmaniġġja d-differenzi bejn l-istat Ċiniż u l-organizzazzjoni u f'Ġunju 2022, il-ministri tad-difiża taż-żewġ pajjiżi ffirmaw żewġ ftehimiet biex jikkoperaw dwar edukazzjoni militari u skambji akkademiċi ma 'uffiċjali mill-Forzi Armati ta' Singapor u l-Armata tal-Liberazzjoni tal-Poplu li se jkunu jistgħu jattendu korsijiet mgħallma minn kull wieħed. Iż-żjara ta' uffiċjali tal-gvern ta' Singapor fit-Tibet kienet ukoll ikkritikata ħafna. Drittijiet umani Il-piena kapitali hija piena legali u infurzata f'Singapore. Il-pajjiż huwa wieħed minn ħamsa fid-dinja żviluppata li jżomm il-piena tal-mewt, flimkien mal-Ġappun, iċ-Ċina, l-Stati Uniti u t-Tajwan. L-applikazzjoni tagħha kontra t-traffikar tad-droga kienet is-suġġett ta' kontroversja ma' diversi għaqdiet mhux governattivi, peress li xi wħud iqisuha bħala reat mingħajr vittma. Il-gvern wieġeb li “m'għandu l-ebda dubju” li hija l-politika t-tajba u li hemm “evidenza ċara” ta' effett serju ta' deterrent, u li l-liġi għandha titqies fil-kuntest ta' “salvataġġ ta' ħajjiet”. Amnesty International iddikjarat li xi dispożizzjonijiet legali fis-sistema ta' Singapore għall-piena tal-mewt jikkonfliġġu mad-"dritt li wieħed ikun preżunt innoċenti sakemm jiġi ppruvat ħati". Il-gvern ikkontesta l-allegazzjonijiet ta' Amnesty, billi stqarr li “l-pożizzjoni tiegħu dwar l-abolizzjoni tal-piena tal-mewt bl-ebda mod mhi indiskutibbli internazzjonalment” u li r-rapport fih “żbalji fattwali serji u rappreżentazzjonijiet żbaljati”. Il-pimps spiss jittraffikaw nisa minn pajjiżi ġirien bħaċ-Ċina, il-Malasja u l-Vjetnam fil-burdelli tagħhom, kif ukoll appartamenti mikrija u ħostels biex jaqilgħu marġni ta' profitt ogħla meta jiksbu qatgħa mill-klijenti. Bi tweġiba, fl-2019 il-gvern introduċa emendi għall-Karta tan-Nisa biex jilleġiżla pieni aktar ħorox għat-traffikanti, inklużi sentenzi ta' ħabs sa seba' snin u multa ta' S$100,000. Tajjeb li wieħed jinnota li Singapore għandu wħud mill-aktar liġijiet stretti fid-dinja, li jippenalizzaw anke atti meqjusa bħala trivjali f’reġjuni oħra, bħaċ-chewing gum. Jiddefendu Forzi Armati ta' Singapore L-Armata ta' Singapore għandha 50,000 suldat, 162 tank, 372 tankette, 1,122 vettura tal-infanterija, 1,250 ġarriera tal-persunal armati, 18-il lanċjar tar-rokits, 62 mortar u 400 howitzer. In-Navy ta’ Singapore tgħodd 20,500 ruħ u 37 bastiment tal-gwerra. Is-Singapore Air Force tikkonsisti fi 13,500 persuna u 422 ajruplan. Wara l-indipendenza tiegħu, Singapore kellu biss żewġ reġimenti tal-infanterija kmandati minn uffiċjali Brittaniċi. Meqjus żgħir wisq biex jipprovdi sigurtà effettiva għall-pajjiż il-ġdid, l-iżvilupp tal-forzi militari tiegħu sar prijorità. Barra minn hekk, f'Ottubru 1971, il-Gran Brittanja rtirat l-armata tagħha minn Singapore, u ħalliet biss forza żgħira Brittanika, Awstraljana u New Zealand bħala simbolu. preżenza militari. Il-gvern ta' Singapore inkariga lill-kmandanti tal-Forzi tad-Difiża Iżraeljani (IDF) biex joħolqu l-Forzi Armati ta' Singapore (SAF) mill-bidu, u għalliema Iżraeljani ġew mikrija biex iħarrġu suldati Singaporjani. Il-korsijiet militari tmexxew skont il-format tal-IDF, u Singapore adotta servizz ta' riżerva u sistema ta' konskrizzjoni bbażata fuq il-mudell Iżraeljan. Singapore qed ikompli jżomm rabtiet ta' sigurtà b'saħħithom ma' Iżrael u huwa wieħed mill-akbar xerrejja ta' armi u sistemi ta' armi Iżraeljani, eżempju reċenti huwa l-arma anti-tank MATADOR. Is-SAF qed jiġi żviluppat biex iwieġeb għal firxa wiesgħa ta' problemi kemm fil-gwerra konvenzjonali kif ukoll mhux konvenzjonali. L-Aġenzija tax-Xjenza u t-Teknoloġija tad-Difiża hija responsabbli għall-akkwist tar-riżorsi għall-militar. Ir-restrizzjonijiet ġeografiċi ta' Singapore jġiegħlu lis-SAF jippjanaw għar-repulsjoni totali ta' attakk, peress li ma jistgħux jirtiraw u jiġbru mill-ġdid. Id-daqs żgħir tal-popolazzjoni affettwa wkoll il-mod kif tfassal is-SAF, b'forza attiva żgħira u għadd kbir ta' riservi. Singapore jagħmilha obbligatorja għall-irġiel kollha kapaċi li għandhom 'il fuq minn 18-il sena biex iservu, ħlief dawk b'rekord kriminali jew prova li t-telf tagħhom jikkawża tbatija għall-familji tagħhom. Irġiel li għadhom ma temmewx il-kulleġġ, irċevew borża ta' studju tal-Kummissjoni tas-Servizz Pubbliku, jew qed isegwu studji mediċi lokali jistgħu jagħżlu li jiddeferixxu l-ingaġġ tagħhom. Għalkemm mhumiex meħtieġa li jwettqu servizz militari, in-numru ta' nisa fil-FAS qed jiżdied: mill-1989 huma tħallew iwettqu vokazzjonijiet militari li qabel kienu riservati għall-irġiel. Qabel ma jissieħbu f'fergħa speċifika tal-militar, ir-rekluti jirċievu mill-inqas 9 ġimgħat ta' taħriġ militari bażiku. Minħabba l-iskarsezza ta' art miftuħ fil-gżira prinċipali, it-taħriġ li jinvolvi attivitajiet bħall-isparar ta' munizzjon ħaj u l-gwerra anfibja ħafna drabi jseħħ fuq gżejjer iżgħar, ġeneralment off-limits għaċ-ċivili. Madankollu, eżerċizzji fuq skala kbira, meqjusa bħala perikolużi wisq biex isiru fil-pajjiż, ilhom isiru fit-Tajwan mill-1975 u f'tużżana pajjiżi oħra. B'mod ġenerali, eżerċizzji militari ma' forzi barranin isiru darba jew darbtejn fil-ġimgħa. Minħabba l-limitazzjonijiet tal-ispazju tal-ajru u tat-terren, il-Forza tal-Ajru tar-Repubblika ta' Singapore (RSAF) iżżomm diversi bażijiet barranin, fl-Awstralja, l-Stati Uniti u Franza. Il-130 Skwadra tal-RSAF hija bbażata fil-Bażi RAAF Pearce, Western Awstralja, u l-126 Skwadra tagħha hija bbażata f'Oakey Army Aviation Centre, Queensland. L-RSAF għandha skwadra waħda - 150 Skwadra - ibbażata fil-Bażi tal-Ajru ta' Cazaux fin-Nofsinhar ta' Franza. Stakkamenti barranin tal- RSAF fl-Istati Uniti huma: Luke Air Force Base (Arizona), Marana (Arizona), Mountain Home Air Force Base (Idaho) u Andersen Air Force Base (Guam). Is-SAF bagħtet forzi biex jassistu f'operazzjonijiet barra mill-pajjiż, f'żoni bħall-Iraq26 u l-Afganistan, kemm fi rwoli militari kif ukoll ċivili. Fir-reġjun, għenu biex jistabbilizzaw lil Timor tal-Lvant u pprovdew għajnuna lil Aceh fl-Indoneżja wara t-terremot u t-tsunami tal-Oċean Indjan tal-2004. Mill-2009, ir-Repubblika ta' Singapor Navy (RSN) skjerat bastimenti fil-Golf ta’ Aden biex tassisti fil- ġlieda kontra l-piraterija bħala parti mit-Task Force 151.28 Is-SAF għenu wkoll fl-isforzi ta' għajnuna matul l-Uragan Katrina u t-Tifun Haiyan. Singapore huwa parti mill-Ħames Ftehim ta' Difiża tal-Qawwa, alleanza militari mal-Awstralja, il-Malasja, New Zealand u r-Renju Unit. Fl-2022, in-nazzjon kien ikklassifikat fid-9 fost l-aktar pajjiżi paċifiċi fl-Indiċi tal-Paċi Globali. Organizzazzjoni territorjali Ir-repubblika hija organizzata f'ħames Kunsilli għall-Iżvilupp tal-Komunità (CDC): Kunsill Ċentrali għall-Iżvilupp tal-Komunità Kunsill għall-Iżvilupp tal-Komunità tal-Grigal Kunsill għall-Iżvilupp tal-Komunità tal-Majjistral Kunsill għall-Iżvilupp tal-Komunità tax-Xlokk Kunsill għall-Iżvilupp tal-Komunità tal-Lbiċ Singapore huwa magħmul ukoll minn erbgħa u sittin gżira żgħira oħra, fosthom l-aktar importanti huma Jurong Island (Gzira), il-gżira artifiċjali, l-akbar u b’attività industrijali, Sentosa, iddedikata għat-turiżmu, rurali Pulau Ubin u l-akbar gżira naturali. Pulau Tekong. Peress li Singapore hija belt waħda, id-diviżjoni amministrattiva tista' titqies li tikkorrispondi għal kostitwenzi elettorali, li huma riveduti minn kull leġiżlatura biex jitqiesu l-iżviluppi demografiċi. Ġeografija Singapore jinsab bejn il-Malasja, li magħha tmiss lejn it-tramuntana, u l-Indoneżja fin-nofsinhar. Hija magħmula minn 64 gżira inkluża l-gżira ewlenija magħrufa bħala Singapore Island jew Pulau Ujong. Din il-gżira hija marbuta mal-peniżola Malaja minn żewġ pontijiet. L-ewwel iwassal għall-belt tal-fruntiera ta’ Johor Bahru fil-Malasja. It-tieni, aktar fil-punent, jgħaqqad ukoll ma 'Johor Bahru fil-viċinat tar-reġjun ta' Tuas. Ħafna ġibjuni tal-ilma tax-xorb huma mxerrda madwar il-gżira biex jippermettu lill-istat tal-provvista awtonomija fil-każ ta' gwerra mal-Malasja ġirien. Il-Gżira Sentosa kultant tissejjaħ il-punt l-aktar fin-Nofsinhar tal-kontinent Asjatiku. Dan huwa kemmxejn kontroversjali, peress li kemm Singapore kif ukoll il-Gżira Sentosa huma konnessi ma 'digi u pontijiet lejn il-kontinent. Klima Singapore għandu klima ekwatorjali mingħajr staġuni distinti, b'temperaturi u pressjoni uniformi, umdità għolja, u xita abbundanti. It-temperaturi ġeneralment ivarjaw bejn 30 u 32 °C. L-umdità relattiva medja hija madwar 79% filgħodu u 73% wara nofsinhar.Ix-xhur ta' Marzu sa Mejju huma l-aktar xhur sħan, bl-istaġun l-aktar imxarrab minn Novembru sa Jannar. Minn Ġunju sa Ottubru, huwa ġeneralment Ċpar ta' spiss iseħħ, ikkawżat minn nirien fil-foresti fl-Indoneżja ġirien Għalkemm Singapore josserva l-ħin tas-sajf, huwa rregolat miż-żona tal-ħin GMT+8 (siegħa qabel il-post ġeografiku tiegħu). Flora u Fawna Il-ħajja selvaġġa ta' Singapore hija sorprendentement diversa minkejja l-urbanizzazzjoni mgħaġġla tagħha. Il-biċċa l-kbira tal-ħajja selvaġġa li għad fadal fuq il-gżira tinsab f’diversi riservi naturali, bħar-Riżerva Naturali ta’ Bukit Timah u r-Riżerva tal-Artijiet Wetland ta’ Sungei Buloh. Fl-1819, Singapore kien kopert l-aktar minn foresti tropikali tropikali. Dak iż-żmien, kien għadu fih flora kondiviża mal-Peniżola Malaja, iżda anke dak iż-żmien, il-bijodiversità tal-fawna kienet relattivament baxxa. Wara t-twaqqif tal-post tal-kummerċ Brittaniku, bdiet id-deforestazzjoni mgħaġġla għall-kultivazzjoni, fil-biċċa l-kbira tlestiet sas-seklu 20. Skont xi stimi, 95% tal-ħabitats naturali ta' Singapore intilfu fl-aħħar 183 sena. Minħabba d-deforestazzjoni, aktar minn għoxrin speċi ta’ ħut tal-ilma ħelu, 100 speċi ta’ għasafar, u diversi mammiferi spiċċaw estinti. Skont stima tal-2003, in-numru ta’ speċi estinti jaqbeż it-28%. Bħalissa, aktar minn nofs il-fawna u l-flora naturali ta' Singapore huma preżenti biss fir-riżervi naturali, li jokkupaw biss 0.25% tal-art ta' Singapore. Skont stimi li saru fl-2003, il-qerda rapida tal-ħabitat se tilħaq il-qofol tagħha f'telf ta' 13-42% tal-popolazzjonijiet madwar l-Asja tax-Xlokk. Biex jiġġieled dawn il-problemi, il-Gvern ta' Singapore żviluppa l-Pjan Ekoloġiku ta' Singapore fl-1992 u l-Pjan Ekoloġiku ta' Singapore il-ġdid fl-2012 biex isegwih. Il-pjan għandu l-għan li jimmonitorja popolazzjonijiet instabbli ta' fawna u flora, ipoġġi parks naturali ġodda u jgħaqqad dawk eżistenti. Barra minn hekk, kien ippjanat li jinħoloq “Ċentru Nazzjonali ta’ Referenza dwar il-Bijodiversità” (issa magħruf bħala ċ-Ċentru Nazzjonali tal-Bijodiversità), għan li ntlaħaq fl-2006 bit-twaqqif taċ-ċentru (kiseb ukoll il-ħolqien ta' żewġ riservi naturali ġodda). fl-2002).Sa mit-twaqqif tagħha ilha tifformula diversi inizjattivi speċifiċi, inklużi tentattivi biex tiġi kkonservata l-buċ u l-libellula rari Indothemis limbata. Flora Singapore għandu varjetà wiesgħa ta' flora. Il-pjanti huma prinċipalment użati biex isebbħu l-pajsaġġ ta' Singapore. Il-fjura nazzjonali hija orkidea ibrida, Vanda Miss Joaquim. Bħal kull foresta tropikali tropikali, Singapore hija dar għal siġar kbar mill-Apocynaceae, Dipterocarpaceae, Fabaceae, Malvaceae u familji oħra. Xi wħud jirnexxu b'mod raġonevoli, iżda l-kbir Shorea Gratissima għandu problema: iż-żrieragħ ma jiġġerminawx, u r-raġuni mhix magħrufa. Hemm ukoll numru tajjeb ta' speċi ta' siġar tal-palm. Numru ta' pjanti tad-dar komuni, bħal Epipremnum aureum, Monstera, u Dieffenbachia, jinstabu fil-qiegħ tal-foresta. Ħafna epifiti jinstabu fuq il-ħafna siġar kbar, inklużi diversi tipi ta' felċi bħal Asplenium, u ħafna orkidej bħal Dendrobium crumenatum. Fawna Singapore għandu madwar 65 speċi ta' mammiferi, 390 għasfur, 110 rettili, 30 anfibji, aktar minn 300 farfett, 127 dragonflies u aktar minn 2,000 speċi ta' fawna tal-baħar. Il-Catchment Central Nature Reserve u r-Riżerva Naturali Bukit Timah fil-qrib huma l-fortizza tal-annimali selvaġġi li fadal fuq il-kontinent. Huma jehmżu l-uniċi fdalijiet ta' foresta primarja fuq il-gżira. L-ewwel jinkludi erba 'ġibjuni (MacRitchie, Upper Peirce, Lower Peirce, Upper Seletar). Il-gżejjer tal-grigal, Pulau Ubin u Pulau Tekong, huma wkoll sinjuri fl-annimali selvaġġi. Żoni prominenti oħra huma r-Riżerva tal-Artijiet Wetland Sungei Buloh, il-Ġonna Botanika ta' Singapore, il-Park Naturali ta' Bukit Batok, Pulau Semakau, eċċ. Ekonomija Singapore għandu ekonomija tas-suq ħieles prospera kkaratterizzata minn ambjent miftuħ. Għandu prezzijiet stabbli u wieħed mill-ogħla PGD per capita fid-dinja. Flimkien ma' Hong Kong, il-Korea t'Isfel u t-Tajwan, Singapore huwa meqjus bħala wieħed mill-"erba' tigri Asjatiċi". L-iżvilupp ekonomiku u soċjali rapidu ta' Singapore ġie spjegat bħala l-mudell ekonomiku ta' Singapore. L-ekonomija tiddependi prinċipalment fuq l-esportazzjonijiet u r-raffinament tal-importazzjonijiet, partikolarment dawk tas-settur elettroniku u industrijali. Is-settur tal-manifattura kien jikkostitwixxi 26% tal-PGD tal-pajjiż fl-2005 u ddiversifika fis-setturi tal-kimika, ir-raffinar taż-żejt, l-inġinerija mekkanika, u x-xjenzi bijomediċi, fost oħrajn. Speċifikament, l-akbar raffinerija taż-żejt fl-Asja tinsab f'Singapore. Singapore għandu l-port tal-baħar li jieħu ħsieb l-akbar volum annwali tal-merkanzija, kemm f'termini ta' tunnellaġġ kif ukoll ta' numru ta' kontejners, fid-dinja. Il-pajjiż huwa wkoll ċentru finanzjarju internazzjonali ewlieni. Barra minn hekk, l-ekonomija ta' Singapore hija meqjusa bħala waħda mill-ekonomiji l-aktar akkoljenti fid-dinja, u huwa għalhekk li hemm eluf ta' barranin fil-pajjiż li jaħdmu f'kumpaniji multinazzjonali. Għal ħafna mis-seklu 19, il-muniti li ċċirkolaw fil-gżira kienu barranin, speċjalment biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi, thalers Awstrijaċi (ta' María Teresa I) u 960 reis Brażiljani. Biex tiggarantixxi ċ-ċirkolazzjoni legali tagħhom, ġiet ittimbrata fuqhom marka li jkollha l-leġġenda "SINGAPORE" fiċ-Ċiniż. Il-muniti kollha li kellhom din il-kontromarka kienu fiċ-ċirkolazzjoni li jiswew 1 tael tal-fidda. Mill-2016, id-dejn per capita ta' Singapore huwa t-tielet l-ogħla fid-dinja. Il-Klassifikazzjoni u l-Indiċi tal-Kompetittività Dinjija 2010, imħejji mill-Iscolta tan-Negozju Żvizzera: Istitut għall-Iżvilupp tal-Ġestjoni (IMD), fl-edizzjoni tiegħu tal-2010 tpoġġi lil dan in-nazzjon bħala l-aktar kompetittiv fuq Ħong Kong u l-Istati Uniti. Skont l-Indiċi tal-Innovazzjoni Globali, immexxi mill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali, fl-2022, Singapore ikklassifika fis-seba' post fl-innovazzjoni minn 132 pajjiż fid-dinja. Turiżmu Singapore hija destinazzjoni turistika popolari, li tagħmel it-turiżmu wieħed mill-akbar setturi ekonomiċi fil-pajjiż. Madwar 7.8 miljun turist żaru l-pajjiż fl-2010 u dak in-numru tela' għal 10. miljun fl-2012. Fl-2019 dak in-numru tela' għal madwar 15.1 miljun. Id-distrett tax-xiri ta' Orchard Road huwa wieħed mill-aktar attrazzjonijiet famużi li għandha x'toffri Singapore. Biex jattira aktar viżitaturi, il-gvern iddeċieda fl-2005 li jillegalizza l-logħob tal-azzard u jippermetti li jinbnew żewġ casinos jew resorts integrati fiż-żona ta' Marina South u l-Gżira Sentosa. Biex jikkompeti mar-rivali reġjonali bħal Taipei, Bangkok, Hong Kong, Tokyo u Shanghai, il-gvern ta' permess li juża dwal fuq il-faċċati ta' bini pubbliku u privat biex jittrasforma ż-żona ċentrali f'post aktar eċċitanti. Ukoll, l-ikel ġie promoss bħala element tal-attrazzjoni ta' Singapore, u huwa għalhekk li l-Festival tal-Ikel ta' Singapor jiġi organizzat kull Lulju. Ir-reputazzjoni tal-pajjiż bħala ċentru għat-turiżmu mediku kibret f’dawn l-aħħar snin. 200,000 barrani jżuru Singapore kull sena biex jieħdu kura medika. Trasport Peress li Singapore hija gżira żgħira b'densità għolja ta' popolazzjoni, in-numru ta' karozzi privati ​​fit-triq huwa ristrett sabiex jikkontrolla t-tniġġis u l-konġestjoni. Dawk li jixtru karozza jridu jħallsu miżati li jiswew darba u nofs il-valur tas-suq tal-vettura u fattura biex jakkwistaw iċ-Ċertifikat ta' Intitolament ta' Singapore (COE), li jippermetti li l-vettura tkun fit-triq għal għaxar snin. Għall-ispiża ta’ dan iċ-ċertifikat, seta’ jinxtara Porsche Boxster fl-Istati Uniti. Il-prezzijiet tal-karozzi huma ġeneralment ogħla b'mod sinifikanti f'Singapore minn fi kwalunkwe pajjiż ieħor li jitkellem bl-Ingliż, u bħala riżultat wieħed biss minn kull għaxar residenti għandu karozza. Ħafna mir-residenti ta’ Singapore jivvjaġġaw bil-mixi, bir-rota, bil-karozza tal-linja, bit-taxi, u bil-ferrovija (Mass Rapid Transit jew Light Rail). Żewġ kumpaniji joperaw is-sistema pubblika tat-trasport bil-linja u bil-ferrovija – SBS Transit u SMRT Corporation. Il-belt għandha l-Istazzjon tal-Checkpoint Woodlands u, qabel, l-Istazzjon Tanjong Pagar. Hemm aktar minn tużżana kumpanija tat-taxis, li bejniethom idaħħlu fis-servizz madwar 25,000 taxi fit-triq. It-taxis huma forma popolari ta' trasport pubbliku, peress li n-nollijiet huma relattivament irħas meta mqabbla ma’ ħafna pajjiżi żviluppati oħra. Singapore għandu netwerk tat-toroq li jkopri 3,356 km, li jinkludi 161 km ta' expressways. L-Iskema tal-Liċenzjar taż-Żona ta' Singapore, implimentata fl-1975, saret l-ewwel skema ta' prezzijiet tal-konġestjoni fid-dinja, u inkludiet miżuri komplementari oħra bħal tariffi ta' sjieda li jirrestrinġu t-traffiku u titjib fit-transitu tal-massa.Aġġornata fl-1998 u bidlet isimha għal Electronic Road Pricing, is-sistema introduċiet kabini tal-pedaġġ elettroniċi, skoperta elettronika, u teknoloġija ta' sorveljanza bil-vidjo. Singapore huwa ċentru tat-trasport internazzjonali ewlieni fl-Asja, immarkat bħala punt ta' tranżitu għal ħafna rotot tal-kummerċ marittimu u bl-ajru. Il-Port ta' Singapore, immexxi mill-operaturi tal-port PSA International u Jurong Port, kien it-tieni l-aktar port traffikuż fid-dinja fl-2005 f'termini ta' merkanzija mmaniġġjata, b'1.15 biljun tunnellata gross, u f'termini ta' traffiku tal-kontejners, bi 23 .2 miljun għoxrin. -foot containers (TEU). Huwa wkoll it-tieni l-aktar importanti fid-dinja, wara Shanghai, f'termini ta' tunnellati ta' merkanzija b'423 miljun tunnellata ġestiti. Barra minn hekk, huwa l-port bl-ogħla numru ta' operazzjonijiet ta' dgħajjes u l-akbar ċentru ta' riforniment fid-dinja. Singapore huwa ċentru tal-ajru għax-Xlokk tal-Asja u jservi ta' waqfa fuq ir-rotta Kangaroo bejn Sydney u Londra.Fil-pajjiż hemm tmien ajruporti, u l-Ajruport ta' Singapore Changi jiftaħar b'netwerk ta' tmenin linja tal-ajru li jgħaqqdu Singapore ma’ mitejn belt fi 68 pajjiż. Ġie msemmi bħala wieħed mill-aqwa ajruporti internazzjonali minn rivisti tal-ivvjaġġar internazzjonali, inkluż li ġie msemmi l-aqwa ajruport tad-dinja għall-ewwel darba minn Skytrax fl-2006. It-trasportatur nazzjonali huwa Singapore Airlines. Statistika tat-trasport pubbliku Skont rapport ta' Moovit f'Lulju 2017, il-ħin medju li n-nies iqattgħu fuq it-trasport pubbliku f'Singapore, pereżempju lejn u mix-xogħol, f'ġurnata tal-ġimgħa huwa ta' 84 min, filwaqt li 25 % tan-nies iqattgħu aktar minn sagħtejn kuljum. Il-ħin medju li n-nies jistennew f'waqfa jew stazzjon huwa ta' 12-il minuta, filwaqt li 11% tan-nies jistennew aktar minn 20 minuta kuljum. Id-distanza medja li n-nies is-soltu jivvjaġġaw fi vjaġġ wieħed hija ta' 7.3 km, filwaqt li 16% jivvjaġġaw aktar minn 12-il km f'direzzjoni waħda. Demografija Minn nofs l-2015, il-popolazzjoni stmata ta' Singapore kienet 5,535,000, li minnhom 3,375,000 (60.98%) kienu ċittadini, filwaqt li l-bqija 2,160,000 (39.02%) kienu residenti permanenti (527 700) jew barranin/ħaddiema barranin/dipendenti. Skont l-aktar ċensiment reċenti tal-pajjiż fl-2010, kważi 23% tar-residenti ta' Singapore (jiġifieri ċittadini u residenti permanenti) kienu mwielda barra (jiġifieri li madwar 10% ta' Singaporei kienu ċittadini naturalizzati li twieldu barra); jekk kienu magħduda persuni mhux residenti, kważi 43% tal-popolazzjoni totali twieldet barra. L-istess ċensiment irrapporta wkoll li madwar 74.1% tar-residenti kienu ta’ antenati Ċiniżi, 13.4% ta’ antenati Malajani, 9.2% ta’ antenati Indjani, u 3.3% ta’ dixxendenza oħra (inkluż Ewrasja) Mill-2010, kull persuna setgħet tirreġistra bħala membru. ta' razza waħda biss, naqset għall-ġenitur tagħhom, għalhekk nies ta' razza mħallta kienu miġbura biss skond ir-razza tal-ġenitur tagħhom fiċ-ċensimenti tal-gvern. Mill-2010, in-nies jistgħu jirreġistraw billi jużaw klassifikazzjoni multirazzjali, li fiha jistgħu jagħżlu razza waħda primarja u waħda sekondarja, iżda mhux aktar minn tnejn. 90.3% tad-djar residenti (jiġifieri familji mmexxija minn ċittadin ta' Singapore jew residenti permanenti) huma proprjetarji tad-djar li jgħixu fihom u d-daqs medjan tad-dar huwa ta' 3.43 persuna (inklużi dipendenti). li la huma ċittadini u lanqas residenti permanenti). Madankollu, minħabba nuqqas ta' art, 80.4% tad-djar residenti jgħixu f'akkomodazzjoni pubblika sussidjata akkomodazzjoni magħrufa bħala "appartamenti HDB" minħabba l-Bord tad-Djar u l-Iżvilupp responsabbli għall-akkomodazzjoni pubblika fil-pajjiż. Barra minn hekk, 75.9% tad-djar residenti jgħixu fi proprjetajiet li huma daqs jew akbar minn dar ta' familja waħda b'erba' kmamar tas-sodda (jiġifieri tliet kmamar tas-sodda flimkien ma’ salott) f'HDBs jew f'akkomodazzjoni privata. Ħaddiema domestiċi barranin ħajjin huma komuni ħafna f'Singapore, b'madwar 224,500 ħaddiem domestiku barrani, minn Diċembru 2013. L-età medjana tar-residenti ta' Singapore hija ta' 39.3 u r-rata totali tal-fertilità hija stmata għal 0.80 tifel għal kull mara fl-2014, l-aktar baxx fid-dinja u problema serja għall-pajjiż peress li hija ferm inqas mit-2.1 meħtieġa biex tissostitwixxi l-popolazzjoni. tegħleb din il-problema, il-gvern ta' Singapore ilu jħeġġeġ lill-barranin biex jemigraw lejn Singapore għal dawn l-aħħar deċennji. In-numru kbir ta' immigranti żamm lill-popolazzjoni ta' Singapore milli tonqos. Lingwi Singapore għandu erba' lingwi uffiċjali: l-Ingliż, il-Malay, il-Mandarin u t-Tamil. L-Ingliż huwa l-lingwa komuni u hija l-lingwa tan-negozju, il-gvern, u l-mezz ta’ istruzzjoni fl-iskejjel. Il-korpi pubbliċi ta' Singapore, bħas-Service Singapore Public (li jinkludi is-Servizz Ċivili ta’ Singapore u aġenziji oħra), imexxu n-negozju bl-Ingliż, u dokumenti uffiċjali miktuba f’lingwa uffiċjali oħra għajr l-Ingliż, bħall-Malaż, iċ-Ċiniż jew it-Tamil, huma ġeneralment tradotti għall-Ingliż biex jiġu aċċettati fis-sottomissjoni tiegħek. Il-Kostituzzjoni ta' Singapore u l-liġijiet kollha huma miktuba bl-Ingliż, u l-interpreti huma meħtieġa jekk tixtieq tindirizza lill-Qrati ta' Singapore b'lingwa oħra għajr l-Ingliż. L-Ingliż huwa l-lingwa nattiva ta' terz biss tas-Singaporjani kollha, b'madwar kwart ta' Singaporei. il-Malażi kollha ta' Singapore, terz taċ-Ċiniżi kollha ta' Singapore, u nofs l-Indjani kollha ta' Singapore li jitkellmuha bħala lsien matern tagħhom. 20% tas-Singaporjani ma jistgħux jaqraw jew jiktbu bl-Ingliż. Is-Singaporjani huma, fil-biċċa l-kbira tagħhom, bilingwi, bl-Ingliż bħala l-lingwa komuni u normalment il-lingwa materna bħala t-tieni lingwa mgħallma fl-iskejjel, sabiex jiġu ppreservati l-identità u l-valuri etniċi ta’ kull individwu. Il-lingwi uffiċjali fost Singaporeians huma l-Ingliż (80% litteriżmu), Mandarin (65% litteriżmu), Malajan (17% litteriżmu), u Tamil (4% litteriżmu). forom ta’ Ingliż mitkellma f’Singapore ivarjaw minn Ingliż Standard Singaporeiż għal forma kolokwali magħrufa bħala Singlish, li hija mal-ħarsa mill-gvern.90 Il-mandarin huwa l-lingwa mitkellma bħala l-ilsien matern tal-akbar numru ta’ Singaporjani, nofshom. Il-mandarin ta’ Singapore huwa l-aktar verżjoni komuni taċ-Ċiniż fil-pajjiż, b’1.2 miljun utent bħala l-lingwa nattiva tagħhom. Kważi nofs miljun jitkellmu varjetajiet oħra taċ-Ċiniż, primarjament Hokkien, Teochew, u Cantonese, bħala vernakulari tagħhom, għalkemm l-użu tagħhom qed jonqos favur il-Mandarin u l-Ingliż. Il-Malaż intgħażel bħala l-lingwa nazzjonali mill-gvern tal-mikro-stat wara l-indipendenza mill-Gran Brittanja fis-sittinijiet biex tiġi evitata l-frizzjoni mal-ġirien ta' Singapore li jitkellmu bil-Malaż, il-Malasja u l-Indoneżja.Jservi skop simboliku, aktar milli funzjonali. Jintuża fl-innu nazzjonali "Majulah Singapura", f'ċitazzjonijiet u dekorazzjonijiet ta' l-ordni ta' Singapore, u f'kmandi militari. B'mod ġenerali, il-Malasja hija mitkellma primarjament fi ħdan il-komunità Malaja ta' Singapore, b'17% biss tas-Singaporjani kollha li huma litterati bil-Malaż, u 12% biss jużaw il-Malasja bħala lsien matern tagħhom. Madwar 100,000 jew 3% tas-Singaporjani jitkellmu t-Tamil bħala l-ewwel lingwa tagħhom. It-Tamil għandu status uffiċjali f'Singapore u ma kien hemm l-ebda tentattiv biex jiskoraġġixxi l-użu ta' lingwi Indjani oħra. Reliġjon Għal raġunijiet ta' ordni, il-Gvern ta' Singapore iwettaq ċensiment biex ikejjel l-etniċità u r-reliġjon taċ-ċittadini tiegħu kull għaxar snin, li jipprovdi idea tad-diversità reliġjuża u l-evoluzzjoni tagħha. Il-biċċa l-kbira tad-denominazzjonijiet reliġjużi ewlenin huma preżenti f'Singapore, bl-Organizzazzjoni Interreliġjuża ta' Singapore (IRO) tirrikonoxxi 10 reliġjonijiet ewlenin fl-istat tal-belt.100 Analiżi taċ-Ċentru ta' Riċerka Pew tal-2014 sabet li Singapore huwa l-iktar nazzjon reliġjuż tad-dinja. Il-Buddiżmu huwa l-aktar reliġjon prattikata f'Singapore: 31% tal-popolazzjoni residenti ddikjaraw lilhom infushom aderenti fl-aktar ċensiment riċenti. Huwa segwit mill-Kristjaneżmu, l-Islam, it-Taoiżmu u l-Induiżmu. 20% tal-popolazzjoni m'għandha l-ebda affiljazzjoni reliġjuża. Il-proporzjon ta' Insara, u mhux reliġjużi żdied bejn l-2000 u l-2010 b'madwar 3 punti perċentwali kull wieħed, filwaqt li dak ta' Buddisti naqas. Il-proporzjon ta' reliġjonijiet oħra fil-popolazzjoni baqa’ prattikament stabbli. F'Singapore hemm monasteri u ċentri tad-Dharma tat-tliet tradizzjonijiet ewlenin tal-Buddiżmu: Theravada, Mahayana u Vajrayana. Il-biċċa l-kbira tal-Buddisti f'Singapore huma Ċiniżi u jappartjenu għat-tradizzjoni Mahayana, peress li missjunarji miċ-Ċina ilhom ġejjin fil-pajjiż għal bosta deċennji. Madankollu, il-Buddiżmu Theravada tat-Tajlandja esperjenza popolarità dejjem tikber fost il-popolazzjoni (mhux Ċiniża biss) matul l-aħħar għaxar snin. Ir-reliġjon tas-Soka Gakkai International, organizzazzjoni Buddista Ġappuniża, hija pprattikata minn ħafna nies f'Singapore, speċjalment dawk ta' nisel Ċiniż. Il-Buddiżmu Tibetan ġie introdott ukoll bil-mod fil-pajjiż f'dawn l-aħħar snin.Flimkien ma' dawn il-gruppi reliġjużi, hemm minoranzi żgħar ta' Lhud (madwar 300),105 Jains, Sikhs, u Zoroastrians. 18.9% tas-Singaporjani identifikati bħala Kristjani fiċ-ċensiment tal-2020. 106 Minn dawn, 35.8% jew 220,900 persuna identifikati bħala membri tal-Knisja Kattolika u jagħmluha l-aktar denominazzjoni Kristjana segwita fil-pajjiż. Fost il-Protestanti, il-Knisja Metodista ta' Singapore hija l-akbar denominazzjoni, b'madwar 42,000 membru f'46 knisja, minbarra l-Ortodossi. Megaknejjes pendenti ħarġu fl-aħħar żewġ deċennji biż-żieda tal-Moviment Kariżmatiku; Dawn jinkludu New Creation Church, City Harvest Church u Faith Community Baptist Church, li huma fost l-aqwa 10 organizzazzjonijiet tal-karità fis-Singapore, skont rapport ta' The Straits Times tal-2019. Ir-reliġjon f'Singapore, bħal fil-ġirien tagħha l-Malasja u l-Indoneżja, hija marbuta mill-qrib mal-identità etnika. Għalhekk, il-maġġoranza taċ-Ċiniżi huma Buddisti, il-maġġoranza tal-Malays huma Musulmani (fil-fatt, il-persentaġġ tal-Malays u l-Musulmani huwa prattikament identiku) u l-maġġoranza tal-Indjani huma Ħindu. Fejn hemm aktar diversità hija fil-komunità Ċiniża, li għalkemm l-aktar Buddisti, għandha wkoll numru sabiħ ta' Insara fost il-membri tagħha. Il-Knisja tal-Unifikazzjoni (ta' Sun Myung Moon) u x-Xhieda ta' Jehovah huma illegali f’Singapore, għalhekk huma pprojbiti milli jippridkaw u jqassmu materjal ta' proselitizzazzjoni, peress li l-Gvern jikklassifika kemm bħala soċjetajiet illegali, u b'mod partikolari t-tieni bħala “reliġjon ta' detriment għall- il-benesseri u l-ordni pubbliku għax kien kontra s-servizz nazzjonali, li jirreċita l-wegħda nazzjonali jew li jkanta l-innu nazzjonali”. B'mod ġenerali, Singapore huwa pajjiż li, minn żminijiet kolonjali, kien ikkaratterizzat minn tolleranza reliġjuża. L-istituzzjonijiet tal-gvern u edukattivi jippromwovu t-tagħlim tat-tolleranza u l-koeżistenza bejn ir-reliġjonijiet, u anke hemm ċentri reliġjużi fejn konfessjonijiet differenti jitolbu flimkien, bħat-Tempju ta' Loyang Tua Pek Kong, magħruf bħala post ta' laqgħa għall-Buddisti, Ħindu u Musulmani. Hija soċjetà kożmopolitana u industrijalizzata, li fiha r-reliġjon hija importanti fost l-abitanti tagħha, u ħafna mill-akbar bini fil-belt huma tempji u ċentri reliġjużi. Edukazzjoni Il-lingwa Ingliża hija l-lingwa użata fl-edukazzjoni f'Singapore. Iċ-ċittadini kollha huma meħtieġa jattendu skejjel tal-istat sas-sitt livell tal-edukazzjoni primarja, meta normalment ikollhom 12-il sena. Ħafna tfal jattendu l-kindergartens sas-sena li jibdew l-edukazzjoni primarja. Il-partit politiku fil-gvern tal-Partit Azzjoni Popolari huwa l-fornitur ewlieni tal-edukazzjoni tat-tfal bikrija permezz tad-diviżjoni komunitarja tiegħu. Għalkemm l-Ingliż huwa l-lingwa użata fit-tagħlim tal-matematika u x-xjenzi naturali, studenti mill-komunità Ċiniża jistgħu jattendu skejjel tal-Pjan ta’ Assistenza Speċjali bħal Chung Cheng High School (Main) u Nan Chiau Middle School li jirċievu riżorsi addizzjonali biex jgħallmu kemm biċ-Ċiniż. u l-Ingliż. Il-livelli akkademiċi huma stabbiliti mill-Ministeru tal-Edukazzjoni. M'hemm l-ebda diviżjoni ċara bejn skejjel privati ​​u statali dwar kwistjonijiet bħall-grad ta' awtonomija, politiki ta' ammissjoni tal-istudenti, riżorsi pprovduti mill-gvern, u tagħlim imħallas mill-istudenti. Singapore għandu erba’ universitajiet awtonomi: l-Università Nazzjonali ta' Singapore (NUS), l-Università Teknoloġika ta’ Nanyang (NTU), l-Università ta’ Ġestjoni ta' Singapore (SMU) u l-Università tad-Disinn u t-Teknoloġija ta’ Singapore (SUTD). L-Akkademja tal-Arti Nanyang tispikka wkoll bħala l-istituzzjoni tal-arti terzjarja l-aktar stabbilita fil-pajjiż. Barra minn hekk, huwa l-pajjiż li jinsab fl-ewwel post fir-Rapport PISA. L-attività ta' tagħlim tgawdi prestiġju soċjali kbir, b'salarji tad-dħul simili għal dawk ta' inġiniera jew accountants. L-istudenti fil-karriera ta' għalliema jirċievu salarju waqt li jistudjaw, flimkien ma' fondi addizzjonali għax-xiri ta' kotba u kompjuters personali.L-ispazji biex jidħlu fil-professjoni ta' għalliema huma limitati, u l-kandidati jintgħażlu abbażi tal-prestazzjoni skolastika tagħhom u l-vokazzjoni tiegħu għat-tagħlim, f'proċess ta' għażla li huwa magħmul minn panel ta' min jirrekluta. Ladarba l-għalliema jibdew jgħallmu, ikollhom parrinu assenjat u 100 siegħa mħallsa ta' żvilupp professjonali biex jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom. Saħħa Is-sistema tas-saħħa kienet elenkata bħala s-sitt l-aħjar fid-dinja mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa fl-2000116. Hija sistema fil-biċċa l-kbira pubblika, iffinanzjata permezz ta' taħlita ta' sussidji pubbliċi, kontribuzzjonijiet obbligatorji mill-ħaddiema, u sistemi ta' ko-pagament. Is-sistema hija ffinanzjata prinċipalment permezz ta' 3 programmi: MediSave: huwa programm nazzjonali ta' assigurazzjoni tas-saħħa li għalih il-ħaddiema jikkontribwixxu b'mod obbligatorju, li jikkontribwixxu bejn 8-10.5% tad-dħul tagħhom. Dan il-programm jippermetti l-inklużjoni tal-membri tal-familja, u l-fondi akkumulati fih jiffinanzjaw l-ispejjeż mediċi kollha tal-membri tal-familja f'istituzzjonijiet pubbliċi. MediShield Life: huwa programm nazzjonali li jkopri speċifikament kontijiet mediċi kbar, ġeneralment ikkawżati minn problemi serji tas-saħħa, inċidenti jew mard sever. MediFund: huwa l-programm tal-gvern iddisinjat speċifikament għal nies bi dħul baxx li ma jistgħux ikopru pjan tas-saħħa. Dawk li jeħtieġu din it-tip ta' kopertura għandu jkollhom l-approvazzjoni mill-Ministeru tas-Saħħa biex jaċċessawha. Fil-belt ta' Singapore hemm l-Isptar Kwong Wai Shiu. Kultura Minkejja ċ-ċokon tiegħu, Singapore għandu diversità ta' lingwi, reliġjonijiet, u kulturi.L-eks-Prim Ministri ta' Singapore Lee Kuan Yew u Goh Chok Tong iddikjaraw li Singapore ma jaqbilx mad-deskrizzjoni tradizzjonali ta' nazzjon, billi sejħulha ta' soċjetà fi tranżizzjoni, li jindika l-fatt li s-Singaporjani mhux kollha jitkellmu l-istess lingwa, jaqsmu l-istess reli;jon jew gandhom l-istess drawwiet.L-imgieba u l-attitudnijiet ta' kull Singaporjan huma influwenzati, fost affarijiet orajn, mill-lingwa nattiva u r-reliġjon taghom. Is-Singaporjani li jitkellmu bl-Ingliż bħala lsien matern tagħhom għandhom it-tendenza li jxaqilbu lejn il-kultura tal-Punent u l-kultura Nisranija, filwaqt li dawk li jitkellmu ċ-Ċiniż bħala lsien omm tagħhom għandhom it-tendenza li jxaqilbu lejn il-kultura Ċiniża u l-Konfuċjaniżmu. Is-Singaporjani li jitkellmu bil-Mala għandhom it-tendenza li jxaqilbu lejn il-kultura Malajana, li min-naħa tagħha hija marbuta mill-qrib mal-kultura Iżlamika.L-armonija razzjali u reliġjuża hija meqjusa mis-Singaporjani bħala parti kruċjali mis-suċċess ta' Singapore u kellha rwol fil-bini ta' identità ta' Singapore. Meta Singapore kiseb l-indipendenza mir-Renju Unit fl-1963, il-biċċa l-kbira taċ-ċittadini tiegħu kienu ħaddiema temporanji mingħajr l-ebda intenzjoni li joqogħdu b'mod permanenti.Kien hemm ukoll minoranza mdaqqsa ta' nies tal-klassi tan-nofs imwielda lokalment, magħrufa bħala Peranakans jew Baba-nyonya, dixxendenti taċ-Ċiniżi. immigranti tas-seklu ħmistax u sittax. Bl-eċċezzjoni tal-Peranakans li wegħdu l-lealtà tagħhom lejn Singapore, il-biċċa l-kbira tal-lealtajiet tal-ħaddiema kienu mal-pajjiżi rispettivi tagħhom tal-Malasja, iċ-Ċina u l-Indja. Wara l-indipendenza, il-gvern beda proċess intenzjonat biex joħloq identità u kultura Singaporjana. Singapore għandu reputazzjoni bħala stat nanny.Il-gvern ukoll jagħmel enfasi kbira fuq il-meritokrazija, fejn wieħed jiġi ġġudikat abbażi tal-ħila. Il-fjura nazzjonali ta' Singapore hija l-orkidea ibrida, Vanda 'Miss Joaquim', imsemmija b'tifkira ta' mara Armena mwielda f'Singapore, li qasmet il-fjura fil-ġnien tagħha f'Tanjong Pagar fl-1893. Ħafna simboli nazzjonali, bħall-arma ta' Singapore u s-simbolu tar-ras tal-iljun ta' Singapore, jagħmlu użu mill-iljun peress li Singapore huwa magħruf bħala l-Belt tal-Iljun. Festi reliġjużi ewlenin huma festi pubbliċi. Letteratura Matul is-snin 90, meta nħoloq il-Kunsill Nazzjonali tal-Arti biex imexxi l-iżvilupp tal-arti tal-ispettaklu, flimkien mal-forom tal-arti viżwali u letterarja.Il-Gallerija Nazzjonali ta' Singapore hija l-mużew ewlieni tan-nazzjon b'madwar 8,000 xogħol minn artisti Singaporei u tax-Xlokk tal-Asja. Il-Mużew tal-Arti ta' Singapore jiffoka fuq l-arti kontemporanja. Il-Mużew tad-Disinn Red Dot huwa ddedikat għall-arti u d-disinn ta' oġġetti għall-ħajja ta' kuljum, li jospita aktar minn 1,000 oġġett minn 50 pajjiż. Il-Mużew ArtScience f'forma ta' lotus jospita wirjiet li jivvjaġġaw li jħalltu l-arti max-xjenza. Mużewijiet importanti oħra jinkludu l-Mużew taċ-Ċiviltajiet Asjatiċi, il-Mużew Peranakan, u d-Dar tal-Arti. Esplanade huwa l-akbar ċentru tal-arti tal-ispettaklu f'Singapore. Fl-2016 biss, ospitat 5,900 avveniment artistiku u kulturali b'xejn. Il-letteratura ta' dan il-mikro-stat tinkludi ġabra ta' xogħlijiet letterarji minn Singaporjani miktuba primarjament fl-erba' lingwi uffiċjali tal-pajjiż: l-Ingliż, il-Malay, il-Mandarin u t-Tamil. Singapore qed jitqies dejjem aktar li għandu erba' sotto-letteraturi aktar milli waħda biss. Bosta xogħlijiet importanti ġew tradotti u murija f'pubblikazzjonijiet bħar-rivista letterarja Singa, ippubblikata fis-snin tmenin u disgħin ma’ pubblikaturi bħal Edwin Thumboo u Koh Buck Song, kif ukoll antoloġiji multilingwi bħal Rhythms: A Singaporean Millennial Anthology Of Poetry ( 2000). ), fejn il-poeżiji ġew kollha tradotti tliet darbiet kull waħda. Diversi kittieba Singaporei bħal Tan Swie Hian u Kuo Pao Kun ikkontribwew xogħol f'aktar minn lingwa waħda. Singapore għandu kultura mużikali diversa li tvarja minn pop u rock għal mużika folk u klassika tal-Punent. Din tal-aħħar għandha rwol importanti fil-ħajja kulturali permezz ta' gruppi bħal Singapore Symphony Orchestra (SSO), imwaqqfa fl-1979, jew Singapore National Youth Orchestra (li hija ffinanzjata mill-Ministeru tal-Edukazzjoni) u Singapore Symphony Orchestra ta' Braddell Heights. Ħafna orkestri u ensembles jinstabu wkoll fl-iskejjel sekondarji u l-kulleġġi tal-komunità. Komunitajiet varji għandhom tradizzjonijiet mużikali etniċi distinti tagħhom stess: Ċiniż, Malajan, Indjan, u Eurasian. Bil-forom tradizzjonali tagħha ta' mużika u diversi stili mużikali moderni, il-fużjoni ta' forom differenti tirrappreżenta d-diversità mużikali tal-pajjiż.Huwa ċentru reġjonali għal wirjiet u festivals internazzjonali. Il-kantanti pop tiegħu jinkludu Stefanie Sun, JJ Lin, Liang Wern Fook, Taufik Batisah, u Dick Lee, li huwa famuż għall-komponiment ta' kanzunetti tematiċi għall-Jum Nazzjonali, inkluż Home. Gastronomija Id-diversità tal-kċina Singaporea ġejja mill-kombinazzjoni tagħha ta' konvenjenza, varjetà, kwalità, u prezz.Ikel lokali huwa spiss assoċjati ma' etniċità partikolari: Ċiniż, Malajan, u Indjan; iżda d-diversità tal-kċina kompliet tiżdied bl-ibridizzazzjoni ta' stili differenti (per eżempju, kċina Peranakan, taħlita ta' kċina Ċiniża u Malaja). Fiċ-ċentri tal-bejjiegħa, id-diffużjoni kulturali hija eżempju minn tilari tal-bejjiegħa tradizzjonali Malajan li jbigħu wkoll ikel Tamil. Tilari Ċiniżi jistgħu jintroduċu ingredjenti Malasjani, tekniki tat-tisjir jew platti sħaħ fil-firxa tal-catering tagħhom.Ross tat-tiġieġ Hainanese, ibbażat fuq id-dixx tat-tiġieġ Hainanese Wenchang, huwa meqjus bħala platt nazzjonali ta' Singapore. Il-belt-stat għandha xena tal-ikel b'saħħitha li tvarja minn ċentri tal-bejjiegħa (barra), qrati tal-ikel (bl-arja kondizzjonata), kafetteriji (barra b'sa tużżana tilari tal-bejjiegħa), kafetteriji, ikel Fast food, kċejjen sempliċi, każwali, famużi u ristoranti high-end. Il-kċejjen tas-sħab u l-kunsinna tal-ikel qed jiżdiedu wkoll, b'70% tar-residenti li jordnaw mill-apps tal-kunsinna mill-inqas darba fix-xahar. Bosta ristoranti minn koki ċelebritajiet internazzjonali jinsabu fi ħdan ir-resorts integrati. Hemm restrizzjonijiet tad-dieta reliġjużi ( Musulmani ma jieklu majjal u Hindus ma jieklu ċanga), u hemm ukoll grupp sinifikanti ta' veġetarjani. Il-Festival tal-Ikel ta' Singapore, li jiċċelebra l-kċina Singaporea, isir kull sena f'Lulju. Qabel is-snin tmenin, l-ikel tat-triq kien jinbiegħ prinċipalment minn immigranti miċ-Ċina, l-Indja u l-Malasja lil immigranti oħra li kienu qed ifittxu togħma familjari. F'Singapore, l-ikel tat-triq ilu assoċjat ma 'ċentri tal-bejjiegħa b'żoni ta' bilqiegħda komunali. Dawn iċ-ċentri tipikament ikollhom għexieren sa mijiet ta' tilari tal-ikel, kull wieħed jispeċjalizza fi platt wieħed jew aktar relatati.Filwaqt li l-ikel tat-triq jista' jinstab f'ħafna pajjiżi, il-varjetà u l-ambitu taċ-ċentri Ċentri tal-bejjiegħa ċentralizzati li jservu ikel tat-triq tradizzjonali f'Singapore huwa uniku.153 Mill-2018, kien hemm 114-il ċentru tal-bejjiegħa mifruxa madwar iċ-ċentru tal-belt u s-subborgi tal-qalba. Huma miżmuma mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Ambjent, li tikklassifika wkoll kull post tal-ikel għall-iġjene. L-akbar ċentru tal-bejjiegħa jinsab fit-tieni sular tal-kumpless ta' Chinatown, li fih aktar minn tilari 200. Il-kumpless huwa wkoll id-dar tal-irħas ikel fid-dinja b'istilla Michelin: skutella tar-ross tat-tiġieġ bi zalza tas-sojja jew taljarini. għal S$2 (US$ 1.50). Żewġ tilari tal-ikel fit-toroq fil-belt huma l-ewwel fid-dinja li rċevew stilla Michelin, li jaqilgħu stilla waħda kull wieħed. Sports L-isports tal-ilma huma wħud mill-aktar popolari f'Singapore. Fl-Olimpjadi ta' Rio de Janeiro 2016, Joseph Schooling rebaħ l-ewwel midalja tad-deheb Olimpika ta' Singapore, bil-farfett ta' 100 metru f'ħin rekord Olimpiku ġdid ta' sekondi 50. Il-baħħara ta' Singapore kellhom suċċess fl-istadju internazzjonali, u t-tim Optimist tiegħu huwa kkunsidrat fost l-aqwa fid-dinja. Minkejja d-daqs tiegħu, il-pajjiż iddomina l-kompetizzjonijiet tal-għawm fil-Logħob tax-Xlokk tal-Asja. It-tim tal-waterpolo tal-irġiel tiegħu rebaħ il-midalja tad-deheb tal-Logħob tas-SEA għas-27 darba fl-2017, u kompliet l-itwal sensiela ta' rebħiet f'Singapore f'dan l-isport.Singapore ospita l-Olimpjadi taż-Żgħażagħ tas-Sajf tal-2010, f'dik 3,600 atleta minn 204 pajjiż ikkompetew f'26 sport. Il-gżira hija dar għal ONE Championship, l-akbar promozzjoni tal-arti marzjali mħallta fl-Asja.It-tim tan-nisa tat-table tennis ta' Singapore kien midalja tal-fidda fl-Olimpjadi ta' Beijing 2008.160161 Saru ċampjins tad-dinja fl-2010 meta għelbu liċ-Ċina fil-Kampjonati Dinji tat-Table Tennis tat-Timijiet fir-Russja , li kisret is-serje ta' reb[a ta' 19-il sena ta/-?ina.Il-Weightlifter Tan Howe Liang kien l-ewwel midalja Olimpika ta’ Singapore, li reba[ fidda fil-Log[ob ta’ Ruma mill-1960. Il-kampjonat tal-futbol ta' Singapore, il-Premier League ta' Singapore, ġie mniedi fl-1996 bħala S. League u jikkonsisti f'disa' klabbs, inklużi żewġ timijiet barranin. Is-Singaporee Slingers, li qabel kienu Hunter Pirates tal-Australian National Basketball League, huma wieħed mit-timijiet inawgurali tal-ASEAN Basketball League, li twaqqfet f'Ottubru 2009. Il-Kranji Racecourse hija mmexxija mis-Singapore Turf Club u tospita diversi laqgħat fil-ġimgħa, inklużi tlielaq internazzjonali, notevolment is-Singapore Airlines International Cup. Singapore beda jospita rawnd tal-Kampjonat Dinji tal-Formula 1, il-Grand Prix ta' Singapore fiċ-ċirkwit ta' Marina Bay Street fl-2008. Kienet it-tiġrija inawgurali tal-F1 bil-lejl, u l-ewwel tiġrija fit-toroq tal-F1 fl-Asja. Huwa meqjus bħala avveniment importanti fil-kalendarju tal-F1. Simboli u ikonografija