Jewel Changi aireportua

Jewel Changi aireportua (Jewel izenez ere ezaguna) natura-gaiko aisialdi eta merkataritza-gune bat da, Singapurreko Changi aireportuko 1, 2 eta 3 terminalek inguratuta eta haiekin lotuta. Bere erdiguneak munduko barne-ur-jauzirik altuena du, Rain Vortex, terrazatan antolatutako baso batez inguratuta. Jewel-ek lorategiak, erakargarri turistikoak, hotela, ia 300 txikizkako denda eta jatetxe inguru, baita ekipajea aurretik fakturatzeko instalazioak ere. Azalera osoak 135.700 m2 ditu (1.461.000 oin koadro), hamar solairutan banatuta: bost lur gaineko mailan eta bost sotoan. Erakargarri turistikoen artean daude: baso harana edo «Forest Valley», bost solairuko barne-lorategia, eta goiko mailan dagoen Canopy Park, lorategiak eta aisialdirako instalazioak dituena. Jewel-ek, egunean, 300.000 bisitari inguru jasotzen ditu. 2019ko urrian, ireki eta sei hilabetera, 50 milioi bisitari izan zituen, urte osoko hasierako helburua gaindituz. 2024an, 80 milioi baino gehiagoko errekorra lortu zuen, ireki zenetik handiena Konplexua eta aireportua Changi-n daude, Singapur ekialdeko muturrean, Singapur erdigunetik 20 km ipar-ekialdera, gutxi gorabehera. Erakargarri turistikoak Baso harana Baso harana edo «Forest Valley» Asiako barne-lorategi handienetako bat da; bost solairu eta gutxi gorabehera 22.000 metro koadroko azalera du (240.000 oin koadro), Jewel Changi aireportuaren bihotzean kokatua, mundu osoko altitude handiko oihan tropikaletan bizi diren 120 espezietako 3.000 zuhaitz eta 60.000 zuhaixka inguru ditu. PWP Landscape Architecture-k sortu, eta diseinatu zuen. Euri zurrunbiloa Euri zurrunbiloa edo «Rain Vortex» munduko barneko ur-jauzirik handiena eta altuena da, 40 metroko (130 oin) altuerarekin. Euri-ura birzirkulatzen du, eta teilatura ponpatzen da zulo biribil batetik libreki erortzeko, minutuko 37.850 litro emariz, soto-mailako igerileku batera. Beheko aldean dagoen inbutu akriliko batek zipriztinak saihesten ditu, eta ur-jauziaren soinua isolatzen du. Toroide itxurako teilatuak beirazko 9.000 pieza baino gehiago ditu, 200 x 150 metro hartzen dituztenak Ur-jauziaren aho gisa begi-inklinatu bat du, zeinak eraikinaren jarraipena forma likidoan osatua balitz bezala jokatzen duen. Gauez, ur-jauziaren horma zirkularrak 360 graduko eszenatoki bihurtzen dira argi eta soinu ikuskizun baterako. Jewel-en gehiegizko hezetasuna saihesteko, ur-jauziaren fluxua txandaka egiten da jauzi eta tanta artean, airearen turbulentzia murrizteko. WET Design-eko ingeniariek egindako diseinu-prozesuak barne hartu zuen bosten bateko eskalako modelo bat eta berezko tamainako prototipo partzial bat probatzea. Changi aireportuko terminalak lotzen dituen Skytrain trenak ur-jauziaren ondotik igarotzen da lurraren gainetik, aireportuan geratzen diren bidaiariek Vortex eta Jewel bera ikusteko aukera izan dezaten. Erreferentziak