Jasiiradda Chizumulu

Jasiiradda Chizumulu waa tan ka yar labada jasiiradood ee ku yaal Harada Malawi, tan kale ee weynina waa Likoma island oo u dhow, kuwaas oo wada samaystay Degmada Likoma. Labadan jasiiradood waxay u jiraan dhowr kiiloomitir oo keliya Mozambique, waxaana gebi ahaanba ku hareeraysan biyaha dhuleed ee Mozambique, laakiin waxay ka tirsan yihiin Malawi. Sidaas darteed, waxay yihiin dhul-gooni ah (exclaves) oo ka tirsan Malawi. Tani waxay dhacday sababtoo ah jasiiradaha waxaa deegaameeyay Anglican adeegayaal diini ah oo ka faafayay bariga Nyasaland, halkii ay ka ahaan lahaayeen Boortaqiiskii gumeystay Mozambique. Boqortooyada Ingiriiska ayaa asal ahaan sheegtay dhammaan Harada Nyasa/Harada Malawi, laakiin 1954-tii waxay heshiis la saxiixdeen Boortaqiiska, kaas oo aqoonsaday bartamaha harada inay tahay xadka u dhexeeya hantidooda iyo Mozambique, taas oo jasiiradahan ka dhigtay dhul-gooni ah. Chizumulu waxaa lagu gaari karaa markab uumi oo ka yimaada dekadda Nkhata Bay ee dhulka weyn ee Malawi. Markabka MV Ilala ee toddobaad walba ka gudba Harada Malawi ayaa istaaga Chizumulu. Doonyo yaryar oo ay ku jiraan doonyaha dhow-ga ayaa ka gudba marinka u dhexeeya Likoma iyo Chizumulu. Jasiiraddu waxay hoy u tahay dad lagu qiyaaso 4,000 oo qof. Sida Likoma, jasiiraddu waxay inta badan cuntadeeda ka keensataa dhulka weyn. Waxaa jasiiradda ka jiro koronto laga bilaabo 6 am ilaa 10 pm (iyadoo nasasho ay jirto inta u dhaxaysa 12 iyo 2 pm), mana jirto waddo baabuur. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira waddo si fiican loo dhisay oo ku wareegsan bannaanka jasiiradda, taas oo lagu lugeyn karo qiyaastii saddex saacadood. Jasiiraddu waxay ka kooban tahay laba buurood oo waaweyn, iyadoo dhanka koonfureed ay ku yaallaan dhul siman. Beeraha xididka baradhada macaan (Cassava) ayaa daboola inta badan jiirarka hoose ee buuraha, halka qaybaha sare ay yihiin kaymo. Waxaa jira geedo badan oo baobab ah. Dadka deegaanka waxay ku hadlaan lahjadda Nkamanga, oo ah lahjad ka mid ah Chitumbuka. Naadi kubadda cagta ah oo la yiraahdo Chizumulu United ayaa ka qaybqaata Horyaalka Premier League ee Gobolka Waqooyi, oo ku jira heerka 3-aad ee kala sarreynta kubadda cagta Malawi. Xusuusin Xiriirinta dibadda Qoraalka blog-ga safarka Sawirro ku yaal world-traveller.org