Малави

Малави (ингил. Malawi, ньянджа Malaŵi /məˈlɔːwi,məˈlɑːwi,ˈmæləwi/), официал аты — Малави Республика (ингил. Republic of Malawi; 1964 джылгъа дери Ньясаленд, ингил. Nyasaland) — Къыбыла Африканы кюнчыгъыш кесегинде орналгъан, тенгизге чыкъмагъан кърал. Ара шахары — Лилонгве. Географиясы Малави бла къыбылада эмда къыбыла-кюнчыгъышда Мозамбик (чекни узунлугъу — 1498 км), кюнбатышда Замбия (847 км), шималда Танзания (512 км) чеклешедиле. Кюнчыгъышда Мозамбик эмда Танзания бла чеки Ньяса кёл бла барады. Малавины кёбюсю таулу джерде орналыбды. Уллу Рифт ёзен шималдан къыбылагъа кеседи къралны. Бу терен чунгурда Малави (башха аты Ньяса) кёл орналады. Малави кёл Африкада ючюнчю кёл болуб къралны 25% территориясын алады. Уллу Рифт ёзенден кюнбатышгъа 910 - 1220 м орта мийиклиги бла мийик сыртлыкъла орналадыла. Къралны эм мийик джери, Малавины къыбыла кесегинде орналгъан тау - Муланье (3002 м). Малавины баш суу - Шире суу Малави кёлню къыбыла къыйырындан чыгъъыб 400 км къыбылагъа барыб Мозамбикде Замбези суугъа кошулады. Климаты Малавины къургъакъ къыш бла саваннаны тропик климаты барды (Кёппени климат классификациясы бла — Aw). Ноябрдан апрелге дери джангурлу джай, майдан октябргъа дери къургъакъ къыш болады. Таулада 2 км ёрге дараджада къар тюшюб температура 0°C-дан тюбюне тюшерге болады. Эм джылы ноябрь айда орта температурасы таулада 20 °C-дан, Малави кёлню джагъасында 27 °C-гъа дери тюрленеди, эм сууукъ июль айда уа таулада 14 °C, кёл джагъасында 19 °C болады. Джылгъа джаум, ёзенледе 750—1000 мм, таулада 2500 мм джетеди. Политикасы Малави — унитар президент республикады. Башчылыкъны 5 джылгъа сайлангъан президент этеди. Закончыгъарыучу власть бир палата болгъан Миллет ассамблеядан къуралады. Миллет ассамблеяда 5 джылгъа сайлангъан 193 депутат олтурады. Ингилиз хакъ модель Малавини сюдлюк системасыны тамалындады. Малавини бойсунмагъан сюдлюк системасы Баш аппеляция сюдден, Мийик сюдден, Урунууда келишиулени сюдден эмда беш дараджагъа бёлюнген магистрат сюдледен къуралады. Административ бёлюнюу Малави 28 округдан къуралгъан юч провинциягъа бёлюнеди: Шимал провинция, Ара провинция, Къыбыла провинция. Сурат галерея Белгиле