Мадридтың король ботаник баҡсаһы

Мадридтың король ботаника баҡсаһы (исп.Real Jardín Botánico de Madrid) — Испанияның баш ҡалаһы Мадридта Прадо музейы менән йәнәш урынлашҡан ботаника баҡсаһы. Тарихы Баштағы баҡса 1755 йылдың 17 октябрендә король Фердинанд VI бойороғо буйынса барлыҡҡа килә. Ул Мансанарес йылғаһы буйында, хәҙерге Пуэрта- де-Йерро районы эргәһендә урынлашҡан булған. Унда ботаник Хосе Кер үҫтергән ике меңдән ашыу үҫемлектәр урынлаштырыла. 1774 йылда Карл III баҡсаны хәҙерге урынына күсерергә ҡуша. Баҡса асылғас, һуңғы күсеүе 1781 йылда була. Архитекторҙары Франческо Сабатини һәм Хуан де Вильянуэва. Баҡса 1794 йылда Алессандро Маласпина тарафынан Испанияға алып килгән үҫемлектәр арҡаһында ҙурая. 1857 йылда директор Мариано де ла Пас Граэльс ваҡытында яңы оранжерея һәм ҙур булмаған баҡса төҙөлә, ул һуңынан Буэн-Ретиро паркына күсерелә. 1886 йылда баҡса территорияһында күп ағастар дауыл арҡаһында юҡҡа сыға. 1942 йылда король ботаника баҡсаһы Испанияның Тарихи баҡсаларҙың мәҙәни мираҫ исемлегенә индерелә. 1974 йылдан алып 1981 йылға тиклем ботаника баҡсаһы реконструкцияға ябыла, уның барышында тәүге планировкаһы тергеҙелә. Тасуирламаһы Әлеге ваҡытта баҡса ете төп өлөшкә бүленә, шулай уҡ уның территорияһында биш оранжерея бар. Баҡсала бөтәһе 90 мең самаһы үҫемлектәр үҫә, улар араһында яҡынса 1500 ағас бар. Миллиондан ашыу үҫемлектәр өлгөһөнән торған ботаника баҡсаһының гербарийы ике бүлеккә — криптогамикка (бәшмәк, мүк һәм башҡа үҫемлектәр өсөн) һәм фанерогамикка (сәскәле үҫемлектәр өсөн) бүленә. 1941 йылдан ботаника баҡса Anales del Jardín Botánico de Madrid журналы сығара. Шулай уҡ ҡарағыҙ Гинеа, Эмилио Иҫкәрмәләр Һылтанмалар Real Jardín Botánico de Madrid (исп.). — Официальный сайт. Дата обращения: 10 март 2014.