Եվրոպական տիեզերական աստղագիտության կենտրոն

Եվրոպական տիեզերական աստղագիտության կենտրոնը (ԵՏԱԿ), որը գտնվում է Մադրիդի մոտ՝ Իսպանիայում, Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ԵՏԳ) հետազոտական կենտրոն է։ ԵՏԱԿ-ը ԵՏԳ-ի առաքելությունների միջոցով իրականացվող տիեզերական գիտության՝ աստղագիտության, Արեգակնային համակարգի հետազոտության և հիմնարար ֆիզիկայի առաջատար հաստատությունն է։ Այն հյուրընկալում է ԵՏԳ-ի աստղագիտական և մոլորակային բոլոր առաքելությունների գիտական գործողությունների կենտրոնները և դրանց գիտական տվյալների արխիվները։ ԵՏԳ-ի Սեբրերոսի կայանի խոր տիեզերքի հաղորդակցության ալեհավաքները գտնվում են մոտակայքում։ Գտնվելու վայր ԵՏԱԿ-ը գտնվում է Վիլաֆրանկա դել Կաստիլյոյի մոտ՝ Վիլյանուեվա դե լա Կանյադա համայնքի սահմաններում, Մադրիդից 30 կմ արևմուտք՝ Գուադառամա հովտում։ Տարածքը շրջապատված է նոսր անտառածածկով և հարակից է 15-րդ դարի Աուլենսիայի ամրոցի ավերակներին։ Առաքելություններ ԵՏԱԿ-ից կառավարված անցյալ և ընթացիկ առաքելությունները ներառում են, այբբենական կարգով՝ Ակարի, BepiColombo, Կասսինի-Հյուգենս, Cluster, Exomars, Գեյա, Հերշել տիեզերական աստղադիտակ, Հաբլ տիեզերական աստղադիտակ, ԻՏԱ, INTEGRAL, IUE, Ջեյմս Ուեբ տիեզերական աստղադիտակ, LISA Pathfinder, Mars Express, Պլանկ, Ռոզետա, ԱՀԱ, Solar Orbiter, Venus Express և XMM-Newton։ Ապագա առաքելությունների թվում են Athena-ն, Euclid-ը, JUICE-ը և Plato-ն։ Բացի խոր տիեզերքի և Արեգակնային համակարգի հետազոտությունից, ԵՏԱԿ-ում է իրականացվում SMOS՝ Երկիրը դիտարկող արբանյակի տվյալների մշակումը, ինչպես նաև CESAR կրթական ծրագիրը։ ԵՏԱԿ-ը նաև ներգրավված է ԵՏԳ-ի այն առաքելություններում, որոնք իրականացվում են այլ տիեզերական գործակալությունների հետ համագործակցությամբ։ Օրինակներից է Ակարին՝ ճապոնական ղեկավարությամբ իրականացված առաքելություն՝ ինֆրակարմիր երկնային դիտարկում կատարելու համար, որը արձակվել է 2006 թվականի փետրվարի 21-ին։ Համագործակցային ծրագրերի թվում է ՆԱՍԱ-ի ղեկավարած Ջեյմս Վեբի տիեզերական աստղադիտակը, որը Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի հաջորդորդն է։ Հաղորդակցություն ԵՏԳ-ի ռադիո երկրային կայանը տիեզերանավերի հետ հաղորդակցության համար գտնվում է Սեբրերոսում, Ավիլա նահանգում, Մադրիդից մոտ 90 կմ և ԵՏԱԿ-ից 65 կմ հեռավորության վրա։ Այս հաստատությունը կարևոր աջակցություն է տրամադրում ԵՏԱԿ-ի գործունեությանը։ 2005 թվականի սեպտեմբերին բացված Սեբրերոսն ունի 35 մետրանոց ալեհավաք, որն օգտագործվում է Մերկուրի, Վեներա, Մարս և ավելի հեռու իրականացվող առաքելությունների հետ հաղորդակցվելու համար։ Մադրիդի խոր տիեզերքի հաղորդակցության համալիրը նույնպես գտնվում է մոտակայքում և շահագործվում է Ազգային օդատիեզերական տեխնիկայի ինստիտուտի կողմից։ Այն Խոր տիեզերքի ցանցի կայան է, որը հիմնականում օգտագործվում է ՆԱՍԱ-ի առաքելությունների համար, սակայն երբեմն լրացնում է Սեբրերոսին ԵՏԳ-ի տիեզերանավերի հետ հաղորդակցության մեջ։ Այն ունի 70 մետրանոց ալեհավաք, վեց 34 մետրանոց ալեհավաք և մեկ 26 մետրանոց ալեհավաք։ ԵՏԱԿ-ի տարածքում գտնվում են երկու 15 մետրանոց ռադիոալեհավաքներ, որոնք շահագործումից հանվել են 2017 թվականին։ Այլ հաստատություններ ԵՏԱԿ-ը նաև հյուրընկալում է Իսպանիայի աստղակենսաբանության կենտրոնի մասնաճյուղը։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք