Սուրբ Վարդան եկեղեցի (Վիլնյուս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցի (այլ կիրառումներ) Սուրբ Վարդան եկեղեցի (լիտ.՝ Šv. Vardano armėnų apaštališkoji bažnyčia), հայկական առաքելական եկեղեցի Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսյում։ Հանդիսանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Բալթյան երկրների հայոց թեմի երեք եկեղեցիներից մեկը՝ Տալլինի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ և Ռիգայի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցիների հետ միասին։ Համակարգում է լիտվահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է մայրաքաղաքի Յուոզապավիչիաուս գ. 11ա հասցեում: Աղոթատունը կառուցվել է 2006 թվականին: Այն Վիլնյուսի միակ հայկական եկեղեցին է։ Լիտվայի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության կայքը եկեղեցին ներկայացնում է որպես միաստվածական ուսմունքը դավանող, որը չի պատկանում ավանդական կրոնական համայնքներին և հասարակություններին։ Պատմություն Եկեղեցին գտնվում է 18-րդ դարի նախկին կաթոլիկ մատուռում: Այն գտնվում է Սուրբ Հրեշտակապետ Ռաֆայելի գերեզմանատուն կոչվող հին գերեզմանատան մուտքի մոտ: Պահպանվող գերեզմանատան տարածքը գրեթե հասնում է Ներիսի ափին գտնվող Զվեյո փողոցին՝ մոտավորապես Ժալիոջի և Մինդաուգասի կամուրջների միջև: Բազմահարկ շենքերի կողքին գտնվող մատուռը Վիլնյուսի քաղաքային քաղաքապետարանը վարձակալության է տվել հայ համայնքին: Լքված մատուռը հավատացյալների կողմից վերածվել է եկեղեցու: Դրա մակերեսը 54 քմ է, և կողքին կառուցվել է համայնքին պատկանող նմանատիպ տարածքի շենք։ Այս վայրում գտնվող հին գերեզմանատունը հիմնադրվել է 1791 թվականին, Սուրբ Հրեշտակապետ Ռաֆայել եկեղեցու մոտ ծխական համայնքի հիմնադրումից հետո։ 18-րդ դարի վերջին գերեզմանատանը կառուցվել է աղյուսե մատուռ։ 1812 թվականից հետո գերեզմանատունը լքվել է ծխական համայնքի հիմնադրումից հետո։ 1830 թվականին գերեզմանատունը կրկին վերականգնվել է, և մոտավորապես 1844 թվականին վերակառուցվել է գերեզմանատան մատուռը։ Վիլնյուսի նահանգապետության իշխանությունները 1866 և 1868 թվականներին հրամանագրերով փակել են գերեզմանատունը։ 19-րդ դարի վերջին այն շատ անտեսված էր, և մատուռը վերանորոգման կարիք ուներ։ 1903 թվականին թույլտվություն է ստացվել գերեզմանատունը կազմակերպելու և մատուռը վերականգնելու համար։ 20-րդ դարում 1970-ականների սկզբին անհատական ​​թաղումները դեռևս տեղի էին ունենում։ Հետպատերազմյան տասնամյակներում գերեզմանատան տարածքը այլևս չէր պահպանվում։ 1970-ական թվականներին գերեզմանոցի հյուսիսային և արևելյան մասերը ավերվեցին շինարարական աշխատանքների ժամանակ, և միայն գերեզմանոցի մատուռն էր մնացել։ 1989 թվականին Լեհական միության նախաձեռնությամբ գերեզմանոցի կենտրոնական մասում (մատուռի առջև) տեղադրվեցին մետաղական խաչերով երեք խորհրդանշական գերեզմաններ՝ Հայրենական բանակի զոհված զինվորների հիշատակը հարգելու համար։ 1991-1992 թվականներին գերեզմանոցի հնագիտական ​​հետախուզական հետազոտություններ են իրականացվել։ 1990-ական թվականներին գերեզմանոցի մատուռում ստեղծվել են ստեղծագործական արհեստանոցներ։ 2006 թվականին մատուռը փոխանցվել է հայկական կրոնական համայնքին։ Ծանոթագրություններ