Касцёл святога Ігнація Лаёлы і езуіцкі кляштар у Вільні

Касцёл Святога Ігнація Лаёлы і кляштар езуітаў у Вільні — касцёл, размешчаны па адрасе вуліца šv. Ignoto g. 6. Быў пабудаваны ў 1622–1647 гадах ордэнам езуітаў. Гісторыя касцёла і кляштара Езуіты пачалі будаўніцтва манастыра паміж 1602 і 1604 гадамі. Яго цяперашні выгляд быў дасягнуты шляхам будаўніцтва або рэканструкцыі паміж 1622 і 1633 гадамі. Ужо ў 1625 там адбыліся першыя службы. Сярод заснавальнікаў касцёла былі роды Пацаў і Палубінскіх, а таксама Уршуля Меерын, камергерка пры двары караля Жыгімонта III Вазы, якая ахвяравала 9000 злотых. Працы па ўнутраным аздабленні касцёла працягваліся да 1647 года, калі біскуп Геранім Любартавіч Сангушка асвяціў касцёл. Комплекс езуіцкага касцёла і кляштара знаходзіўся ў межах тэрыторыі, абмежаванай вуліцамі Святога Ігнація, Бенедыктынскай і Езуіцкай. Функцыянальная планіроўка касцёла «езуіцкага тыпу» была падобная да касцёла Святога Казіміра. Касцёл быў пабудаваны ў стылі высокага барока. Фасад меў дзве вежы. Інтэр'ер быў багата ўпрыгожаны шматлікімі барочнымі алтарамі. Скляпеністая столь галоўнага нефа ўпрыгожвалася фрэскамі, верагодна, Данкерса дэ Ры. З 1633 года постаць Маці Божай Ларэтанскай, таксама вядомай як Маці Божая Навіцыяту, стала аб'ектам асаблівага культу. У 1655 годзе касцёл і манастыр перайшлі пад уладу расіян, а рэшткі згарэлі ў 1656 годзе. Падчас рэканструкцыі ў манастыры была створана майстэрня, якая аб'ядноўвала манахаў і рамеснікаў розных спецыяльнасцей: муляроў, маляроў, цесляроў і тынкоўшчыкаў. Майстэрня таксама дапамагала ў рэканструкцыі іншых рэлігійных будынкаў у Вільні, якая працягвалася і ў наступныя дзесяцігоддзі. У манастыры таксама размяшчаліся шпіталь і бровар. У 1681 годзе да манастыра была прыбудавана трапезная . У наступныя дзесяцігоддзі інтэр'ер касцёла быў узбагачаны шматлікімі творамі мастацтва, у тым ліку надмагіллем кіеўскага біскупа Томаша Уейскага, які памёр як езуіт. У купале было намалявана васямнаццаць партрэтаў членаў ордэна. У 1737 годзе касцёл і манастыр зноў былі знішчаны пажарам. Абвалілася скляпенне алтарнай часткі . Касцёл быў адноўлены, але ў 1748 годзе зноў згарэў у пажары. Яго рэканструкцыяй кіраваў езуіцкі архітэктар і прафесар Віленскай акадэміі ксёндз Тамаш Жаброўскі . У новым галоўным алтары была размешчана карціна Сымона Чаховіча. Праз манастыр прайшло шмат знакамітых езуітаў, у тым ліку святы Андрэй Баболя, Мацей Сарбеўскі і Марцін Пачобут-Адляніцкі . У 1773 годзе, падчас знішчэння ордэна езуітаў, у манастырскіх будынках жыло 88 манахаў. Кляштар таксама кантраляваў місіі ў Дукштах Піярскіх і Пеліканах. У закінутым манастыры была заснавана семінарыя (1744–1798). Езуіты вывезлі статую Маці Божай Навіцыяту ў Полацк, дзе знаходзілася іх апошняя пляцоўка ў Расійсскай імперыі. Пасля 1820 года езуіты былі выгнаны з Полацка і пераехалі ў Стару Весь каля Бжазова ў Галіцыі, забраўшы з сабой статую. У 1798 годзе расійскія ўлады ператварылі манастыр у казармы, а ў 1869 годзе — касцёл у афіцэрскую сталовую, спустошыўшы пры гэтым яго інтэр'ер. Пасля таго, як Польшча аднавіла незалежнасць, былы езуіцкі комплекс у 1925 годзе быў пераняты польскай арміяй, бо езуіты не маглі дазволіць сабе ўтрымліваць другі касцёл і манастыр; да таго часу ім ужо быў павернуты касцёл Святога Казіміра. Такім чынам, касцёл Святога Ігнація стаў гарнізонным касцёлам, а манастыр — штаб-кватэрай Камандавання Віленскага ўмацаванага раёна. Сам касцёл быў перабудаваны паміж 1926 і 1929 гадамі па праекце Юльюша Клоса . Аднак яго першапачатковы выгляд аднавіць не ўдалося. Сцены касцёла былі пакрыты новымі фрэскамі, і былі дададзены новыя алтары. З 15 снежня 1929 года па 30 верасня 1933 года адміністратарам ваеннай парафіі быў ксёндз Юзаф Гергет. Пасля 1945 года касцёл быў зачынены камуністычнымі ўладамі. Яго інтэр'ер быў цалкам спустошаны, а фрэскі зафарбаваны. Некаторы час у касцёле размяшчаўся кінатэатр, а пазней ён стаў рэпетыцыйнай залай Віленскага філармонічнага аркестра. У 1985 годзе пад кіраўніцтвам Эвалдаса Пурліса манастырскія будынкі былі адноўлены, і ў іх размясцілася тэхнічная бібліятэка. Будынак, які выходзіць на вуліцу Святога Ігнацыя, мае трохпавярховыя аркадныя галерэі. Былая двухпавярховая трапезная, пераабсталяваная ў чытальную залу, захавала свае барочныя скляпенні, упрыгожаныя фрэскамі, знойдзенымі падчас рэканструкцыі. Найбольш каштоўнай з'яўляецца фрэска XVIII стагоддзя з выявай Дзевы Марыі ў атачэнні заснавальнікаў манастыра, у тым ліку караля Жыгімонта III Вазы. У 2002–2003 гадах касцёл быў адрамантаваны, і яму былі нададзены рысы ранняга барока. У алтары знаходзіцца абраз з выявай сустрэчы Ісуса і святога Ігнація Лаёлы. У прэзбітэры бачныя фрагменты фрэсак міжваеннага часу з вайсковымі атрыбутамі. З 23 лістапада 2004 года касцёл Святога Ігнація з'яўляецца ваенным кафедральным саборам Літоўскага ваеннага ардынарыята . Будынкі былога навіцыяту выкарыстоўваюцца Літоўскім міністэрствам нацыянальнай абароны і бібліятэкай вайсковай акадэміі. Галерэя Спасылкі