Trablus

Trablus ya da Osmanlı dönemindeki ismi ile Trablusgarp, 2021 yılında yaklaşık 1,317 milyonluk nüfusuyla Libya'nın başkenti ve en büyük şehridir. Libya'nın kuzeybatısında, çölün kenarında, Akdeniz'e uzanan ve bir koy oluşturan kayalık bir kara parçası üzerinde yer almaktadır. Trablus limanını ve ülkenin en büyük ticaret ve üretim merkezini içermektedir. Ayrıca Trablus Üniversitesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır. Trablus, MÖ 7. yüzyılda Fenikeliler tarafından kurulmuş ve Libyco-Berberi adı Oyat (Punik: 𐤅𐤉𐤏𐤕, romanize: Wyʿt) olarak adlandırılmıştır, daha sonra Sirenayka'nın Yunan yöneticilerinin eline Oea (Antik Yunanca: Ὀία, romanize: Oía) olarak geçmiştir. Şehrin uzun tarihi nedeniyle Trablus'ta arkeolojik öneme sahip birçok yer bulunmaktadır. Trablus ayrıca, Libya sistemindeki en üst düzey idari birim olan şabiye'yi, yani Trablus Bölgesi'ni de ifade edebilir. Tarihi Trablus şehri milattan önce yedinci yüzyılda Fenikeliler tarafından "Oea" adıyla kuruldu. Günümüzde Burç el-Hahiye isimli bir bölgedeki bir yükseltide yer aldığı düşünülen bu yerleşime yönelik herhangi bir arkeolojik kazı gerçekleştirilmemiştir. Daha sonra o dönemde bir Grek kolonisi olan Sirenayka bölgesinin idaresine geçti. Milattan sonra üçüncü yüzyılda Roma İmparatorluğu topraklarında bulunan Oea, bu bölgede bulunan üç şehirden (diğerleri Sabratha ve Leptis) en büyüğü olması nedeniyle Grekçe kökenli bir kelime olan, "üç şehir" anlamını taşıyan "Tripolis" adını aldı, ayrıca Trablusgarp Bölgesi'nin ("Tripolitania", "üç şehir bölgesi") başkenti oldu. Bu dönemde aktif bir limanı olsa da, Kuzey Afrika kıyılarındaki rüzgârın yönü dolayısıyla ticaret ve kültür bağlantıları esasen Yunanistan limanlarıyla gerçekleşti. Bunun yanı sıra Pantelleria adası aracılığıyla Sicilya'ya da ulaşılmaktaydı. Bizans döneminde aktif bir liman kenti durumunda olan Trablus'un Sirenayka bölgesiyle olan bölgesel deniz yolu bağları da güçlendi. Bu dönemde İskenderiye'den Kartaca'ya deniz yoluyla gidilirken durak noktası olan liman, tarımsal ürün ve hayvan ihracatında kullanıldı. İskenderiye Patrikliği, İskenderiye-Trablus-Kartaca güzergâhındaki gemi trafiğinin önemli bir kısmından sorumluydu. Bu denizcilik faaliyetleri şehrin sosyal yapısını şekillendirmiştir. Kardeş şehirler Cezayir Cezayir Belgrad Sırbistan Belo Horizonte Brezilya 2003 Madrid İspanya İzmir Türkiye Saraybosna Bosna-Hersek 1976 Ayrıca bakınız Trablusgarp Bölgesi Kaynakça