Հասան Նասրալլա

Հասան Նասրալլա (արաբերէն՝ حسن نصرالله‎}} ; 31 Օգոստոս 1960, Պուրճ Համուտ - 27 Սեպտեմբեր 2024, Տահիյէ) Փետրուար 1992-էն մինչեւ իր ահաբեկումը՝ Սեպտեմբեր 2024 լիբանանեան Հըզպալլա կուսակցութեան ընդհանուր քարտուղարն էր, կուսակցութեան նախկին ղեկավար Ապպաս Ալ Մուսաուի ահաբեկումէն ետք հրէական ուժերուն կողմէ: Նասրալլա յաճախ կը կոչուէր «Սայյիտ» (السيّد حسن)՝ պատուաւոր տիտղոս մը, զոր Մուհամմէտ մարգարէի թոռը կու տար իր մարգարէ մեծ հօր: Իր ղեկավարութեան օրերուն, Հըզպալլա մասամբ կամ ամբողջովին կը նկատուէր ահաբեկչական խմբաւորում մը բազմաթիւ երկիրներու եւ միութիւններու կողմէ, ինչպէս ԱՄՆ-ի եւ Եւրոպական Միութեան կողմէ: Սակայն Ռուսիա մերժելով Հըզպալլա ահաբեկչական կազմակերպութիւն մը ըլլալը, զայն կը նկատէր օրինաւոր քաղաքական եւ ընկերային կազմակերպութիւն մը: Չինաստան չէզոք դիրք կը պահէր այս գծով եւ շարունակաբար կը հաղորդակցէր Հըզպալլայի հետ: Մանկութիւն, պատանեկութիւն եւ կրթութիւն Հասան Նասրալլա ծնած է 31 Օգոստոս 1960-ին, Պուրճ Համուտ, Շիա իսլամ ընտանիքէ մը, որ ունէր տասը զաւակ. ան իններորդն էր: Իր հայրը՝ Ապտիւլ Քարիմ Նասրալլա ծնած է Պազուրիէի մէջ, որ կը գտնուէր Լիբանանի հարաւը գտնուող Սուր քաղաքին մօտ: Ան պտուղ ու բանջարեղէն կը ծախէր: Մօր անուան մասին տեղեկութիւն չկայ: Հակառակ իր ընտանիքին շատ կրօնամոլ չըլլալուն, Հասան շատ մեծ հետաքրքրութիւն ունէր կրօնագիտութեան հանդէպ: Նախնական ուսման համար կը յաճախէ Ալ-Նաժահ դպրոցը, ապա Սինն Ըլ Ֆիլի պետական վարժարանը: 1975-ին, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը կը ստիպէ Նասրալլա ընտանիքը տեղափոխուելու դէպի հօրենական գիւղ` Պազուրիէ: Այն ժամանակ Հասան Նասրալլա 15 տարեկան էր, ուստի ան իր երկրորդական ուսումը կը ստանայ Սուրի պետական վարժարանին մէջ։ Միաժամանակ, ան կ'անդամակցի Ամալ շարժում շիա իսլամական կուսակցութեան: Նասրալլա կ'ուսանի Պաալպէքի շիաներու ճեմարանին մէջ, որ կը հետեւէր իրաքցի Այաթոլլա Մոհամետ Պաքիր Ալ Սատըրի ուսուցումներուն: 1960-ականներուն, այս այաթոլլան կը հիմնէ Իրաքի Իսլամական Տաուա շարժումը: Ապա, Նասրալլա կը մեկնի Նաժաֆ, Իրաք՝ շիա իսլամական ճեմարանին մէջ շարունակելու համար Իսլամական գիտութիւնը: Սակայն, ան կը ստիպուի Լիբանան վերադառնալ ուսման մէկ բաժինը աւարտելէ ետք՝ 1979-ին, երբ Իրաքի ղեկավար Սատտամ Հուսէյն բազմաթիւ շիա իսլամներ երկրէն կ'արտաքսէր: Արտաքսուող անձերէն են Խոմէյնին եւ Ապպաս Ալ-Մուսաուին: Լիբանան վերադարձէն ետք, ան կ'ուսանէր եւ կը պաշտօնավարէր Ամալ շարժման ղեկավար Ապպաս Ալ-Մուսաուիի դպրոցին մէջ, ապա, կ'ընտրուի Ամալի Պեքաայի ներկայացուցիչ ու կը դառնայ կեդրոնական գրասենեակի անդամ: Նոյն ժամանակաշրջանին, 1980-ին, Սատտամ Հուսէյն սպաննել կու տայ Սատըրը: Նախնական գործունէութիւններ 1982-ի Լիբանանի պատերազմէն ետք, Նասրալլա կ'անդամակցի Հըզպալլայի: 1989-ին, Հասան Նասրալլա կը մեկնի Քոմ, Իրան, ուր ալ աւելի կը մասնագիտանայ կրօնագիտութեան մէջ: Նասրալլա կը հաւատայ, որ իսլամութիւնը ամէն տեսակի ընկերային հարցերու լուծումը ունի՝ ըսելով, «Իսլամութիւնը պարզ միայն աղօթելու եւ գովաբանելու կրօնք չէ, այլ անիկա աստուածային խօսք մըն է՝ ուղղուած համայն մարդկութեան, անիկա կրնայ պատասխանել անձի մը բոլոր ընդհանուր եւ անձնական հարցումներուն: Իսլամութիւնը կրօնք մըն է ընկերութեան մը, որ կրնայ պայքարիլ եւ համայնք մը կազմել»:" 1991-ին, Նասրալլա կը վերադառնայ Լիբանան եւ կը դառնայ Հըզպալլաի ղեկավարը, երբ Մուսաուի՝ նախկին քարտուղարը, կը սպաննուի հրէական օդանաւի մը միջոցով: Այդ ժամանակամիջոցին, Նասրալլա իր կնոջ՝ Ֆաթիմա Եասսինի եւ իր հինգ զաւակներուն հետ կ'ապրէր Հարաւային Պէյրութի մէջ: Սեպտեմբեր 1997-ին, իր անդրանիկ որդին՝ Մուհամետ Հատին Իսրայէլի զինուորներու դէմ կռիւի ընթացքին կը նահատակուի, Լիբանանի հարաւը գտնուող Ժապալ Ալ-Ռաֆէի մէջ քոմանտոյական գործողութենէ մը ետք: Հըզպալլայի ղեկավարութիւն 1992-ին, Մուսաուիի սպաննութենէն ետք, Նասրալլա կը դառնայ Հըզպալլայի ընդհանուր քարտուղարը: Իր ղեկավարութեան ժամանակ, Հըզպալլա մեծ հրթիռներ կը գնէ: Այսպիսով անոր կարելի կ'ըլլայ Իսրայէլի հիւսիսը հարուածել, հակառակ անոր, որ Իսրայէլ այդ ժամանակ կ'իշխէր հարաւային Լիբանանին վրայ։ 1993-ին, Իսրայէլ գործողութեան մը կը ձեռնարկէ: Գործողութեան ընթացքին, Լիբանանի մէջ փլուզումներ տեղի կ'ունենան: Բայց, ի վերջոյ, Իսրայէլ Լիբանանի վրայ իր յարձակումները կը դադրեցնէ, ինչպէս նաեւ Հըզպալլա կը համաձայնի հիւսիսային Իսրայէլի վրայ յարձակումները կասեցնել: Բայց, կարճ ժամանակ ետք, հակամարտութիւնները կը վերսկսին: 1996-ին, Իսրայէլ կը ձեռնարկէ Զայրոյթի խաղողի գործողութեան՝ փակելով լիբանանեան բոլոր կարեւոր քաղաքները եւ ռմբակոծելով սուրիական զինուորական կեդրոնը: 16 օրուան յարձակումներէն ետք, Լիբանանի եւ Իսրայէլի միջեւ զինանադադարի համաձայնագիր կը ստորագրուի: Սակայն, այս համաձայնութիւնն ալ երկար չի տեւեր: Իսրայէլի մէջ, շատ կ'արծարծուէր հրէական ուժերուն Լիբանանի մէջ մնալուն հարցը, որովհետեւ յստակ էր, թէ Հըզպալլա պիտի չդադրեցնէր հրթիռներու արձակումը Իսրայէլի վրայ։ Հարաւային Լիբանանի մէջ ծանր կորուստներէ ետք, հրեայ քաղաքագէտներ կը սկսին վիճիլ, թէ այս պատերազմը կրնայ վերջ գտնել միայն, երբ Իսրայէլ նահանջէ Լիբանանէն: 2000-ին, անոնք կը քաշուին Լիբանանէն: Անկէ ետք, Հարաւային Լիբանանի բանակը, որ կը հովանաւորուէր Իսրայէլի կողմէ կ'անցնի Հըզպալլայի հրամատարութեան: Այդ բանակի անդամներէն մէկ մասը կը փախչի դէպի Իսրայէլ, սակայն մեծ թիւ մըն ալ կը բռնուի Հըզպալլայի կողմէ: Այս յաջողոթիւնը Հըզպալլայի համբաւը կը բարձրացնէ Լիբանանի եւ իսլամական աշխարհին մէջ: Նասրալլա Լիբանանի եւ արաբական աշխարհի կողմէ կը նկատուի Հարաւային Լիբանանի մէջ Իսրայէլ-Լիբանան պատերազմին Լիբանանի յաղթանակ բերողը: Այս մէկը կը նպաստէ կուսակցութեան մակարդակի բարձրացման Լիբանանի մէջ: Նասրալլա մեծ դեր կը խաղայ 2004-ի Իսրայէլի եւ Հըզպալլայի միջեւ բանտարկեալնեու փոխանակման մէջ, ինչ որ պատճառ կը դառնայ բազմաթիւ լիբանանցիներուն եւ պաղեստինցիներու ազատ արձակման, ինչպէս իր որդիին, որ կը վերադառնայ Լիբանան: Այս համաձայնութիւնը արաբական աշխարհին կողմէ կը նկատուի փառաւոր յաղթանակ Հըզպալլաի համար եւ Նասրալլա անձնապէս կը գովաբանուի իր ձեռք ձգած նուաճումներուն համար: Լոնտոնի մէջ գտնուող Ալ-Շարք Ալ-Աուսաթ թերթի Դեկտեմբերի թիւին մէջ կ'ըսուի, թէ Օգոստոս 2007-ին կազմակերպութեան զինուորական թեւին հրամանատարութիւնը կը յանձնուի Նասրալլայի փոխանորդին՝ Նայիմ Քասըմին: Հըզպալլա կը հերքէ այս լուրը՝ ըսելով, որ այս մէկը շարժումին ժողովրդականութիւնը կը տկարացնէ: Հոկտեմբեր 2008-ին, Հաշիմ Սաֆի Ալ-Տին՝ իր զարմիկը, կը նշանակուի Նասրալլայի յաջորդը՝ իբրեւ Հըզպալլայի ընդհանուր քարտուղար: Իր ղեկավարութեան օրերուն, Հըզպալլա մասամբ կամ ամբողջովին կը նկատուէր ահաբեկչական խմբաւորում մը բազմաթիւ երկիրներու եւ միութիւններու կողմէ, ինչպէս ԱՄՆ-ի եւ Եւրոպական Միութեան կողմէ: Արաբական Լիկան Հըզպալլան իբրեւ ահաբեկչական խմբաւորում դասեց 2016-ին, սակայն 2024-էն սկսեալ այս կեցուածքը փոխուած է: 2015-ի տուեալներով, Ռուսիան կը մերժէ Հըզպալլան ճանչնալ իբրեւ ահաբեկչական խմբաւորում եւ զայն կը նկատէ օրինական ընկերային եւ քաղաքական կուսակցութիւն: Գալով Չինաստանին, 2012-ի տուեալներով ան չեզոքութիւն կը պահէ եւ մշտական հաղորդակցութեան մէջ կը մնայ կուսակցութեան հետ: Ազգային հոսանք կուսակցութեան հետ հասկացողութեան յուշ Նասրալլա բանակցութիւններ կը սկսի վարել Ազգային ազատ հոսանք կուսակցութեան նախկին ղեկավար եւ այժմ Լիբանանի հանրապետութեան նախագահ Միշել Աունի հետ: Հըզպալլա կը խոստանայ իր զէնքերը վար առնել, երբ իր բանտարկեալները եւ Շըպաայի ագարակները վերադարձուին: Նասրալլա նաեւ կը համաձայնի Հարաւային Լիբանանի բանակի անդամները ներել եւ ազատ արձակել: Իր կարգին, Ազգային ազատ հոսանքը կ'աշխատի Լիբանանի խորհրդարանի ընտրութեան ձեւը փոխելու համար եւ ուղղելու դէպի «մէկ անձ, մէկ քուէ»-ի ուղղութեամբ: Ըստ քննադատներու կարծիքներուն, Հըզպալլայի զէնքերու յանձնումին համաձայնութիւնը այդքան ալ յստակ չէ եւ այս մէկը կը նպաստէ Հըզպալլայի զօրութեան ու անոր ոչ շիա երեսին: 2006-ի Իսրայէլ-Լիբանան պատերազմ 2006-ին կը սկսի Լիբանանի պատերազմը, երբ Հըզպալլա իսրայէլեան սահմաններուն մէջ կը ձեռնարկէ յարձակումի մը, որու ընթացքին զոհ կ'երթայ 3 հրեայ զինուոր եւ կ'առեւանգուի 2 զինուոր: Ռմբակոծումներու ժամանակ, հրեաները կ'ուզեն հարուածել Հըզպալլայի դիրքերը, ինչ որ պատճառ կը դառնայ մեծ մասով շիա իսլամներով բնակուած Հարաւային Պէյրութի ահաւոր քանդումին: 3 Օգոստոս 2006-ին, Նասրալլա պատկերասփիւռէն արտասանած իր ճառին մէջ կը յայտարարէ, թէ պիտի ռմբակոծէ Թել Աւիւը ի վրէժ հրեաներու Պէյրութի ռմբակոծումերուն՝ ըսելով, «Եթէ ռմբակոծէք Պէյրութը, իսլամական ընդդիմադիր ուժերը պիտի հարուածեն Թել Աւիւը եւ այս մէկը անոնք Աստուծոյ օգնութեամբ կրնան ընել»: Ան կ'աւելցնէ, որ Հըզպալլա կը վնասէ իսրայէլցի զօրքերը: Պատերազմի ժամանակ, Նասրալլա կարգ մը արաբական երկիրներու կողմէ կը քննադատուի, ինչպէս Յորդանանի, Եգիպտոսի եւ Սէուտական Արաբիոյ կողմէ: Յորդանանի Ապտիւլլա Բ. թագաւորը եւ Եպիպտոսի նախագահ Հոսնի Մուպարաքը կը զգուշացնեն 14 Յուլիսին՝ ըսելով, որ այս քայլը շրջանը ենթակայ կը դարձնէ վտանգի, ինչ որ չի նպաստեր արաբական երկիրներու շահին, իսկ Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարար իշխան Սէուտ Ալ-Ֆայսալ այս յարձակումները կը նկատէ անսպասելի, անպատշաճ եւ անպատասխանատու՝ աւելցնելով, որ այս քայլը շրջանը նահանջի կը մղէ, ինչ որ անընդունելի է մեզի համար: Նասրալլա շատ մեծ քննադատումներու առարկայ կը դառնայ նաեւ Լիբանանի մէջ։ Յառաջդիմական ընկերվարական կուսակցութեան ղեկավար եւ Լիբանանի մէջ Տրուզ համայնքի ամէնէն ազդեցիկ անձերէն Ուալիտ Ժոմպլաթ կ'ըսէ. «Շա՛տ լաւ, ուրեմն ան հերոս մըն է, բայց կ'ուզեմ իր հերոսութիւնը փորձել: Իրաւունք ունիմ ընելու, քանի որ երկիրս կրակի մէջ է: Ուրիշ բան մըն ալ, մենք չհամաձայնեցանք»: Ան կ'աւելցնէ. «Ան կ'ուզէ Լիբանանի մայրաքաղաքը այրել, երբ կը պայքարի յանձնուելու դէմ»: Ըստ իրանցի լրագրող Ամիր Թահերիի, պատերազմին կը յաջորդէ «Կանաչ ջրհեղեղ»-ը (Ալ-Սայլ ալ-ախտար): «Ասիկա կը վերաբերի մեծ գումարներուն, զորս Հըզպալլա բաժնած է պատերազմէն ազդուած Պէյրութի եւ հարաւի քաղաքացիերուն: Այդ դրամները Իրանէն Պէյրութ կը հասնին Սուրիոյ ճամբով եւ կը բաժնուին կռուողներուն միջոցով: Այն անձը, որ կրնայ իր տան քանդումին մասին տեղեկութիւն հաղորդել, կը ստանայ 12,000 ամերիկեան տոլար՝ բաւական մեծ գումար մը Լիբանանի համար՝ պատերազմէն ազդուելէն ետք»: 27 Օգոստոս 2006-ին Նիու Թիւի պատկերասփիւռի կայանէն սփռուած հարցազրոյցի մը ընթացքին, Նասրալլա կ'ըսէ, որ եթէ գիտնար, թէ 2 իսրայէլցի զինուորներու առեւանգումը պատերազմ պիտի պայթեցնէր, ան այս հրահանգը չէր տար: «Մենք չկասկածեցանք, նոյնիսկ 1 առ հարիւր, որ առեւանգումը այս ժամանակ եւ այս ուժգնութեամբ պատերազմի դուռ կը բանար: Ես համոզուած ու վստահ եմ, որ այս պատերազմը նախապէս ծրագրուած է եւ զինուորներու առեւանգումը իրենց պատճառաբանութիւնն է պատերազմը պայթեցնելու, բայց եթէ գիտնայի 11 Յուլիսին, որ գործողութիւնը պատերազմի պիտի մղէ, արդեօք պիտի ուզէի՞ ընել: Կ'ըսեմ ո՛չ, վստահ ո՛չ»: Սուրիոյ քաղաքացիական պատերազմ 25 Մայիս 2013-ին, Նասրալլա կը յայտարարէ, որ Հըզպալլա իր մասնակցութիւնը կը բերէ Սուրիոյ քաղաքացիական պատերազմին ընդդէմ ծայրայեղ իսլամներուն եւ կը խոստանայ, որ իր խումբը պիտի չարտօնէ սուրիացի զինեալներու Լիբանանի սահմանամերձ քաղաքներու վրայ իշխել: Ան կը հաստատէ, որ Հըզպալլա կը կռուի Սուրիոյ Քուսայր քաղաքին մէջ՝ Սուրիոյ ազգային բանակի կողքին: Պատկերասփռուած ճառերէն մէկուն ընթացքին ան կ'ըսէ, թէ եթէ Սուրիան իյնայ ԱՄՆ-ի,Իսրայէլի եւ թաքֆիրիներու ձեռքը, ժողովուրդը շատ սեւ օրերու դէմ յանդիման կը գտնուի:" Յուլիս 2014-ին, Նասրալլայի եղբօր կամ քրոջ որդիներէն մէկը կը սպաննուի Սուրիոյ մէջ՝ կռիւի ընթացքին: Իր կարծիքը համաշխարհային քաղաքականութեան մասին 2000-էն առաջ Լիբանանի վրայ Իսրայէլի գերիշխանութեան մասին «Ինչպէ՞ս կրնանք մեր երկրին մէջ հրէական իշխանութեան վերջ տալ: Կ'անդրադառնանք Պաղեստինի, Արեւմտեան պանքի, Ղազայի, Ղոլանի եւ Սինայի մէջ։ Կու գանք այն եզրակացութեան, որ մենք չենք կրնար վստահիլ Արաբական Լիկային կամ Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան: Զէնք բարձրացնելն ու կռուիլը միակ միջոցն է մեր առջեւ»: Իսրայէլի եւ արաբ-իսրայէլեան հակամարտութեան մասին 2000-ին, «Տը Ուաշինկթըն փոսթ»-ի հետ հարցազրոյցի մը ժամանակ, Նասրալլա կ'ըսէ. «Դէմ եմ Իսրայէլի հետ որեւէ տեսակի հաշտութեան, նոյնիսկ «Իսրայէլ» անունով պետութեան մը գոյութիւնը չեմ ճանչնար: Անոր ներկայութիւնը կը նկատեմ անօրէն եւ անարդար: Ճիշդ ասոր համար ալ, եթէ Լիբանան ուզէ խաղաղութեան համաձայնագիր մը ստորագրել այս գծով եւ այս հարցը խորհրդարանին մէջ դրուի, մեր երեսփոխանները կը մերժեն. Հըզպալլա կը մերժէ որեւէ ձեւով հաշտութիւն Իսրայէլի հետ»: 26 Մայիս 2000-ին, Իսրայէլի Հարաւային Լիբանանէն դուրս գալէն ետք, Հասան Նասրալլա կ'ըսէ. «Կ'ըսեմ ձեզի, որ «Իսրայէլ» միջուկային զէնքեր ունի եւ շրջանին ամէնէն զօրաւոր օդուժը սարդոստայնէ մը դիւրաբէկ է»: 2006-ին, Նասրալլա կ'ըսէ, որ Իսրայէլի կործանումէն զատ շրջանի հակամարտութիւններու լուծում չկայ: 30 Նոյեմբեր 2009-ին, երբ Հասան Նասրալլա կը կարդայ կուսակցութեան նոր քաղաքական հռչակագիրը, կը յայտարարէ, որ իրենց հարցը Իսրայէլի հետ անոնց հրեայ ըլլալուն պատճառով չէ, այլ անոնց արարքներուն պատճառով, որոնցմով հողեր եւ սրբատեղիներ կը քանդուին: 17 Ապրիլ 2012-ին, Ճուլիըն Ասէյնճի հետ պատկերասփռուած հարցազրոյցի մը ընթացքին, Նասրալլա կ'ըսէ, որ Իսրայէլի պետութիւնը անօրէն է ու անօրէն ալ կը մնայ: Անիկա հիմնադրուած է ուրիշներէն գրաւուած հողերուն վրայ։ Ան կ'աւելցնէ. «Եթէ բռնի ուժով տունդ գրաւեմ, անիկա 50 կամ 100 տարիէն իմ սեփականութիւնս չի դառնար»: Ըստ իրեն, Հըզպալլա չ'ուզեր մէկը սպաննել եւ իսրայէլ-պաղեստինեան հակամարտութեան միակ լուծումը պաղեստինեան հողերուն վրայ հիմնադրութիւնն է ժողովրդավարական պետութեան մը, ուր իսլամները, հրեաներն ու քրիստոնեաները կ'ապրին խաղաղութեամբ, սակայն ԱՄՆ չի ձգեր ժողովուրդին Հըզպալլայի խօսքը մտիկ ընել: 2 Օգոստոս 2013-ին, Երուսաղէմի օրուան Նասրալլա կ'ըսէ, որ Իսրայէլ քաղցկեղ մըն է, որ պէտք է ոչնչանայ: 11 Սեպտեմբեր 2001-ի յարձակումներուն եւ ԱՄՆ-ի մասին «Համաշխարհային առեւտրական կեդրոնի աշխատողները ի՞նչ գործ ունին Միջին Արեւելքի մէջ տեղի ունեցող պատերազմին հետ: Ուրեմն, կը դատապարտենք այս եւ նոյնանման արարքները: Փենթակոնի մասին բան մը չեմ ըսած, այսինքն՝ կը մնանք լուռ: Մենք երբեք չենք քաջալերեր այս մէկը կամ դէմ կը դնենք այս մէկուն: Անշուշտ, մենք Ուսամա պըն Լատընի մեթոտը եւ ձեւը չենք գովեր եւ իրենց բազմաթիւ կատարած գործողութիւնները շատ յստակօրէն դատապարտած ենք»: 2008-ի մահափորձի անհիմն տարաձայնութիւն Իրաքեան լրատու աղբիւր «Ալ-Մալաֆ»-ը 15 Հոկտեմբեր 2008-ին կը հաղորդէ, որ Հըզպալլաի ընդհանուր քարտուղար Հասան Նասրալլա նախորդ շաբաթ թունաւորուած է եւ իրանցի բժիշկներ Լիբանան եկած են զինք բժշկելու: Կը հաղորդուի, որ քիմիական թունաւոր նիւթ մը գործածուած է շիա ղեկավարին դէմ: Մինչեւ իրանցի բժիշկներու ժամանումը, Նասրալլա վատ առողջական վիճակի մէջ էր։ Ալ-Մալաֆ կ'աւելցնէ, որ աղբիւրները կը հաւատան, թէ այս թունաւորումը իսրայէլական մահափորձ մըն է: Հըզպալլա կը հերքէ այս լուրը: Լիբանանի խորհրդարանի անդամ եւ Հըզպալլաի անդամ Ալ-հաժ Հասան կ'ըսէ. «Այս լուրը սուտ եւ շինծու է: Ճիշդ է, որ շաբաթէ մը ի վեր չեմ տեսած զինք, բայց ան լաւ է»: Սեպտեմբեր 1997-ին, իսրայէլական Մոսատ խումբը կը փորձէ ահաբեկել Համասի ղեկավար Խալետ Մաշալը՝ ականջին մէջ թոյն կաթեցնելով: Սակայն փորձը կը ձախողի եւ մասնակիցներէն երկուքը կը ձերբակալուին, իսկ երրորդը՝ կը յանձնուի Ամմանի մէջ Իսրայէլի դեսպանատան: Փետրուար 2008-ին, Հըզպալլաի փոխ-հրամանատար Իմատ Մուղնիահ Դամասկոսի մէջ կ'ահափեկուի: Հըզպալլա Իսրայէլը կը մեղադրէ իբրեւ պատասխանատու, հակառակ որ Իսրայէլ կը մերժէ իր պատասխանատուութիւնը: Նասրալլայի նախորդը՝ Ապպաս Ալ-Մուսաուի իսրայէլեան օդային սարքէ մը կը սպաննուի 1992-ին Լիբանանի մէջ: Նասրալլայի անհիմն մահափորձի տարաձայնութեան հերքումը 25 Հոկտեմբեր 2008-ին, Հըզպալլա կուսակցութեան պատկերասփիւռի կայանին հետ իր ունեցած հարցազրոյցի ընթացքին, Նասրալլա կը հերքէ մահափորձի լուրը՝ Իսրայէլն ու ԱՄՆ մեղադրելով լուրը շինելուն համար: Ան այս լուրը կը նկատէ Հըզպալլայի դէմ հոգեբանական պատերազմ մը, որ ցոյց տրուի, թէ կուսակցութիւնը ունի ներքին հարցեր եւ մահափորձի թակարդներ: Ան նաեւ կը բացատրէ, որ եթէ լաւապէս պրպտում կատարուի համացանցին վրայ, ապա ի յայտ կու գայ, որ այս լուրերը հաղորդող կայքերը ամերիկեան եւ իսրայէլեան շահերուն համար կ'աշխատին: Հասան Նասրալլա կ'աւելցնէ, որ կուսակցութիւնը նախ ի մտի ունէր գրաւոր նամակով մը լուրը հերքելու, բայց երբ լրատու գործակալութիւններ սկսան հաղորդել այս մասին, որոշեցինք պատկերասփռուած հարցազրոյցով մը զայն ընելու եւ այսօր ես հոս եմ ըսելու, որ ես թունաւորուած չէի»: Ժողովրդական մշակոյթին մէջ 2006-ի Իսրայէլ-Լիբանան պատերազմի միջոցին, Նասրալլայի մասին երկու երգ յօրինուած է տարբեր գաղափարներով: Լիբանանի Բազէ երգը գրուած է Արեւելեան պանքի եւ Ղազայի մէջ եւ «Եալլա եա Նասրալլա» (Նասրալլայի դէմ) Իսրայէլի մէջ: 2007-ին, լիբանանցի երգիչ Ալաա Զալզալի «Եա Նասրալլա» երգը յօրինած է՝ ի յարգանք Հըզպալլայի կատարած գործերուն: Այլ յարգանքի երգ մըն ալ յօրինուած է Հըզպալլայի համար, այս անգամ լիբանանցի երգիչ Ժուլիա Պութրոսի կողմէ: Այս երգը կը կոչուի «Ահիպպաի», որ կը նշանակէ «սիրելիներս», որմէ Ժուլիա ազդուած էր 2006-ի պատերազմի Նասրալայի ուղղած խօսքէն Հըզպալլայի կռուողներուն: Մահ 27 Սեպտեմբեր 2024-ի երեկոյեան, իսրայէլեան օդուժը կը ռմբակոծէ Տահիյէի մէջ գտնուող Հըզպալլայի կեդրոնը՝ թիրախաւորելով Նասրալլան: Այս դէպքին հետեւանքով նուազագոյնը 6 մեռեալ եւ 90 վիրաւոր կ'արձանագրուի, ինչպէս նաեւ անյայտ կորածներ: Յաջորդ օրը իսրայէլեան բանակը կը հաղորդէ Նասրալլայի սպաննութիւնը, որ յետագային կը հաստատեն Հըզպալլան եւ լիբանանեան բանակը: Ան կը մահանայ պայթումէն յառաջացած թունաւոր նիւթերու ներշնչման հետեւանքով, քանի որ վիրաւորման հետքեր չկան իր դիակին վրայ: Սակայն այլ աղբիւրներու համաձայն ան մահացած է չափազանց ցնցումի հետեւանքով յառաջացած սրտի կաթուածէ: Հաշիմ Սաֆի Ըլ Տինը, որ պիտի ստանձնէր կուսակցութեան ղեկավարութիւնը քանի մը օր ետք կը սպաննուի իսրայէլեան հրթիռով մը: 29 Հոկտեմբեր 2024-ին, Նայիմ Քասեմ կ'ընտրուի Հըզպալլայի ընդհանուր քարտուղար: Իր սպաննութենէն ետք, Նասրալլա կը թաղուի գաղտնի վայրի մը մէջ՝ կանխարգիլելու համար իր հետեւորդներու թիրախաւորումը յուղարկաւորութեան ժամանակ: Անձնական կեանք 1978-ին Նասրալլա կ'ամուսնանայ Ֆաթիմա Մուսթաֆա Եասինի հետ եւ միասին կ'ունենան 4 որդիներ եւ 1 դուստր: 12 Սեպտեմբեր 1997-ի գիշերը Լիբանանի Միլխ գիւղին մէջ Իսրայէլ կը սպաննէ 4 Հըզպալլայի կռուողներ, որոնցմէ էր Նասրալլայի 18-ամեայ որդին՝ Մուհամմատ Հատին: Այս լուրը առնելով Հասան Նասրալլա կ'ըսէ.- «Հպարտ եմ, որ նահատակի մը հայրն եմ»: Ծանօթագրութիւններ Աղբիւրներ Tucker Spencer C., Roberts Priscilla (2008)։ The Encyclopedia of the Arab-Israeli Conflict: A Political, Social, and Military History [4 volumes]: A Political, Social, and Military History։ ABC-CLIO։ ISBN 978-1851098422 Young Michael (2010)։ The Ghosts of Martyrs Square: An Eyewitness Account of Lebanon's Life Struggle։ Simon and Schuster։ ISBN 978-1439109458 Գրականութիւն Bergman, Ronen. "The Fall of Hezbollah’s Leader." Bloomberg. 24 June 2013. Արտաքին յղումներ "The Multilingual Website of Sayyed Hassan Nasrallah" Archived 2017-06-10 at the Wayback Machine. Updated source of contents related to him in 31 languages. Its archive is being completed from the link below: "The Multilingual Page of Sayyed Hassan Nasrallah" Archived 2017-10-19 at the Wayback Machine. "Hizballah: A Primer", Lara Deeb, 31 July 2006 "Inside the Mind of Hezbollah", Washington Post, 16 July 2006. Nasrallah: Israel temporary country YNET "Seyyed Hasan Nasrallah's Autobiography" Archived 2021-06-14 at the Wayback Machine., Ya Lesarat Ol-Hoseyn (Tehran), Federation of American Scientists Intelligence Resource Program, 10 August 2006 Ճառեր եւ հարցազրոյցներ Nasrallah's Sun Video Archived 2021-06-25 at the Wayback Machine. Speech given on 26 May 2008 Archived 8 December 2008 at the Wayback Machine. Video Clip of Speech given on 14 August 2007 Եություպի վրայ Interview on 11 August 2007 Archived 22 February 2007 at the Wayback Machine. Interview with Al-Jazeera on 20 July 2006 Archived 27 August 2006 at Archive.is Speech on 8 August 2006 Archived 22 February 2012 at the Wayback Machine. Speech on 3 August 2006 Archived 26 August 2006 at the Wayback Machine. Speech on 31 July 2006 Archived 28 August 2006 at Archive.is Speech on 14 July 2006 Archived 25 August 2006 at Archive.is Speech on 8 March 2005 Archived 20 August 2006 at Archive.is Video Clip of Victory Speech on 22 September 2006 Archived 17 August 2023 at the Wayback Machine. Interview with Al-Jazeera The Beirut File: An Interview with Hassan Nasrallah by Mahir Tan Archived 2006-04-30 at the Wayback Machine. (May 2003)