پيٽڪسائي

پٽوسائي (فرانسيسي: Patuxai؛ لاو: ປະຕູໄຊ؛ فتح جو در، اڳوڻو نالو: انوساوالي، فرانسيسي: Monument Aux Morts)، لائوس جي راڄڌاني ويانچان جي مرڪز ۾ هڪ جنگي يادگار آهي، جيڪا سال 1957ع ۽ 1968ع جي وچ ۾ تعمير ڪئي وئي. پيٽوڪسائي انهن سورمائن لاءِ وقف ڪئي وئي هئي، جيڪا فرانس کان آزادي جي جدوجهد ۾ وڙهيا هئا. لائو ٻولي جو نالي کي ان کي مختلف طريقن؛ پٽوڪسائي ۽ پٽوسائي طور ترجمو ڪيو ويو آهي. ان کي پٽوڪسائي محراب يا ويانچان جي فتح جي محراب (Arc de Triomphe of Vientiane) پڻ سڏيو ويندو آهي جيئن ته اها پيرس جي آرڪ ڊي ٽرائومف سان مشابهت رکي ٿي. پر اها ڊيزائن ۾ مڪمل طور تي لاؤشين آهي، جيڪا ڏندڪٿائي مخلوقن، جهڙوڪ "ڪناري" (اڌ ماده ۽ اڌ پکي)، جي نقاشي سان سينگاريل آهي. پٽوسائي ويانچان جي مرڪز ۾ لين زانگ ايونيو جي آخر ۾ واقع آهي. يادگار جي چوڌاري "پيٽوڪسائي پارڪ" آهي. تاريخ پٽوسائي ٻن سنسڪرت لفظن؛ "پتو" معني "دروازو يا در" ۽ "زائي"، جيڪا "جايا" جي بگڙيل شڪل آهي، معني "فتح"، جو مرڪب آهي. تنهن ڪري ان جو مطلب آهي "فتح جو دروازو". پٽوسائي لاؤ جي تاريخ جي هڪ انتشار واري دور ۾ ٺاهيو ويو هو. اهو ان وقت ٺاهيو ويو جڏهن لاؤس ۾ فرانس جي سرپرستي ۾ هڪ بادشاهت هئي ۽ اصل ۾ صرف "انوساولي" (يادگار) جي نالي سان مشهور هئي، جيڪا لاؤ سپاهين جي ياد ۾ وقف ڪيو ويو، جيڪا ٻي مهاڀاري جنگ دوران ۽ 1949ع ۾ فرانس کان آزادي جي جنگ ۾ مارجي ويا هئا. يادگار آمريڪي فنڊ ۽ سيمينٽ، اصل ۾ هڪ نئون هوائي اڏو ٺاهڻ جي مقصد لاء فراهم ڪئي وئي هئي، جي بدران شاهي لاؤ حڪومت يادگار تعمير ڪرائي ڇڏيو. جن جي ڪارڻ، هن کي طنزيه طور تي "عمودي رن وي" جو لقب ڏنو ويو. يادگار سال 1957ع ۾، لاؤ جي سپاهي، اڳوڻي صحافي ۽ مجسمه ساز، ٿام سياسٿسينا پاران ڊزائين ڪيو ويو هو. سندس منصوبو پبلڪ ورڪس ڊپارٽمينٽ، ملٽري انجنيئرنگ ڊپارٽمينٽ ۽ ڪيترن ئي نجي معمارن پاران جمع ڪرايل منصوبن مان چونڊيو ويو هيو. ٿام کي پنهنجي ڪم لاءِ 30,000 لاؤ ڪپ مليا، جڏهن ته تعمير جي لاگت جو اندازو 63 ملين لاؤ ڪپس لڳايو ويو هو. مئي 1975ع ۾ ڪميونسٽ پاٿيٽ لاؤ انقلابي، آمريڪا جي اتحادي حڪومت جو تختو اونڌو ڪيو ۽ قديم بادشاهت جو خاتمو ڪري ڇڏيو. انهن يادگار جو نالو بدلائي، آمريڪا ۽ فرانس جي حمايت يافته ڪٺ پتلي حڪومت تي فتح جي يادگار جي طور تي "پٽوسائي" رکيو. گيلري ٻاهريان ڳنڍڻا حوالا