Maison Carrée

Ystyrir y Maison Carrée yn ninas Nîmes, Ffrainc, yn un o'r temlau Rhufeinig gorau sydd wedi goroesi. Saif yn y place de la Maison-Carrée yng nghanol y ddinas. Fe'i codwyd tua'r flwyddyn 19 CC, neu ychydig yn gynt, gan Marcus Vipsanius Agrippa, un o noddwyr amlycaf cyfnod yr Ymerodraeth Rufeinig, a fu'n gyfrifol hefyd am adeiladau'r Pantheon yn Rhufain. Cysegrwyd y deml i'w ddau fab, Caius Caesar a Lucius Caesar, etifeddion mabwysiedig yr ymerodr Augustus, a fu farw yn ifanc ill dau. Ystyr arferol y gair Ffrangeg carrée yw "(o ffurf) sgwâr", ond mae'r hen ystyr yn cynnwys yr ystyr "hirsgwar" hefyd a dyna a olygir yma. Dynodwyd y Maison Carrée yn heneb yn 1840. Heddiw mae'r deml yn amgueddfa. Dolenni allanol (Ffrangeg) Gwefan swyddogol Archifwyd 2009-12-16 yn y Peiriant Wayback (Ffrangeg) Hanes y deml