Нарын

Нарын — Кыргызстандын борбордук бөлүгүндө, деңиз деңгээлинен болжол менен 2000-2040 метр бийиктикте жайгашып, Нарын облусунун административдик борбору. Нарын шаары — өлкөнүн эң суук аймактарынын бири катары белгилүү. Шаар аркылуу Нарын дарыясы агып өтөт. Географиялык жактан шаар тоолор менен курчалган жана стратегиялык жактан Кытайга чыккан жолдордун бири болуп саналат. 2026-жылга карата Нарын шаарынын калкынын саны 42 476 адамды түзөт. Калктын басымдуу бөлүгүн кыргыздар түзөт (90%дан жогору). Мындан тышкары, аз санда орустар, өзбектер жана башка улут өкүлдөрү да жашайт. Шаардын жалпы аянты — 40,5 км². Тарых Нарын шаарынын аймагы - тээ байыркы таш доорунан бери эле адамзат жашаган жер. Мында Ала-Тоо археологиялык эстелик жайларында байыркы кишилердин калтырган таш куралдары табылган. 19-кылымда бул аймакта Kокондук чеп курулган. 1868-жылы орусиялык аскерлер Түндүк Кыргызстанды басып алганда, Нарында да атайын аскердик бекемделген жайды негиздешкен. Акырындап ал жай ири кыштакка жана шаарчага айлана берген. География Шаар Сыр-Дарыя дарыясына башат болгон Нарын дарыясынын жээгинде жайгашкан. Климаты - континенталдык. Климаты Социалдык-экономикалык абал Шаарда айыл чарба өнүмдөрүн кайра иштеп чыгуу менен байланышкан бир катар чакан ишканалар (эт комбинаты, сүт комбинаты), электр тармагын тейлөө мекемелери бар. Нарын шаарындагы «Жамал» торт кондитердик ишканасы 2003-жылы ачылып, иш үч киши менен башталган. Учурда бул ишканада 15 адам иштеп жатат. Жабдыктар Корея жана Орусиядан алынып келинип, таттуу азыктардын 35 түрү европалык жана мурдагы кеңештик технология менен жасалат. Транспорт Нарын шаарынын негизги унаа каражаты - автомобиль транспорту. Шаарда автобус, троллейбус жана таксилер жүрүп турат. Шаардын чыгышында 5 чакырымдай алыстыкта Нарын аба майданы жайгашкан. Нарын мамлекеттик университет Шаарда Нарын мамлекеттик университети, Кыргыз Мамлекеттик Юридикалык академиясынын колледжи, Борбордук Азия Университети жана башка да бир катар окуу жайлар, мектептер жайгашкан. Нарын областтык музыкалык драма театры өлкөдөгү даңазалуу театр чордондорунун бири. Нарын шаарында таалим алган атактуу кишилер Нарын шаарында мурдагы өлкө башчылары Аскар Акаев, Роза Отунбаева, эл акыны Эсенгул Ибраев, академик Үсөн Асанов, ж.б. таалим алышкан. Жумамүдүн Шералиев, Муратбек Рыскулбековдор Нарын шаарында жашап, эмгектенишкен Боордош (шерик) шаарлар жана аймактар Булактарга шилтемелер http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_naryn_kasiet_mambetkul_kyzy/2270235.html http://kyrgyzinfo.ru/tekst/geografiya/naryn.html Archived 2021-06-02 at the Wayback Machine