954-я выпрабавальная база супрацьлодкавага ўзбраення ВМФ Расіі

954-я выпрабавальная база супрацьлодкавага ўзбраення ВМФ Расіі (руск.: 954-я испытательная база противолодочного вооружения ВМФ России) — воінская часць (злучэнне) цэнтральнага падпарадкавання Ваенна-марскога флоту Расіі, аб’ект расійскай ваеннай і геапалітычнай прысутнасці ў Цэнтральна-Азіяцкім рэгіёне. Размешчана ў мястэчку Койсары, прыгарадзе горада Каракол, на беразе заліва Пржэвальскага возера Ісык-Куль, у Кыргызстане, на вышыні 1609 м над узроўнем мора. Скарочанае найменне базы — 954 ВБСВ ВМФ РФ (руск.: 954 ИБПВ ВМФ РФ); умоўнае найменне — вайсковая часць 87366. Гісторыя Заснавана ў 1943 годзе ў выніку эвакуацыі сюды палігона «Дагдызель», які размяшчаўся раней у Дагестане. З моманту заснавання новага палігона ў акваторыі возера сталі выпрабоўваць узоры міннай і тарпеднай зброі, а таксама глыбінных бомбаў для патрэб ваенна-марскога флоту СССР. Днём нараджэння базы лічыцца 24 жніўня 1955 года. Менавіта тады над Ісык-Кулем афіцыйна быў узняты сцяг ВМФ СССР. З таго ж года на базе прыступілі да тэставання новых узораў вадалазнага рыштунку і падводных апаратаў. З 1993 года праводзяцца выпрабаванні выключна глыбакаводнага вадалазнага рыштунку і тарпедных сістэм: «Шквал», «Футляр» і іншых. Дзейнасць Усе выпрабаванні праводзяцца з захаваннем патрабаванняў па бяспецы і абароны навакольнага асяроддзя, як таго патрабуюць заканадаўства Кыргызстана і міжнародныя дамоўленасці, устаноўленыя паміж Кыргызстанам і Расіяй. У сувязі з гэтым на палігоне выпрабоўваюцца тарпеды выключна з электрычнымі рухальнымі ўстаноўкамі, без баявых частак і паліва. Згодна з пагадненнем паміж Расійскай Федэрацыяй і Кыргызстанам ад 5 ліпеня 1993 года база прызнана расійскай уласнасцю. Дзякуючы таму, што вада ў Ісык-кулі зімой не замярзае, палігон можа выконваць задачы па прызначэнні круглы год. Значныя глыбіні возера Ісык-Куль дазваляюць выпрабоўваць усе тыпы сучаснага глыбакаводнага рыштунку і ўзбраення. Размяшчэнне палігона ў акваторыі замкнёнага ўнутранага вадаёма выключае магчымасць сачэння за выпрабаваннямі і перахопу іспытуемых узораў судамі трэціх краін. Вырабы абаронных прадпрыемстваў з розных частак Расіі прывозяць на возера па чыгунцы да порта Балыкчы, далей баркас дастаўляе вырабы на базу, дзе яны размяшчаюцца на тарпедных караблях для правядзення выпрабаванняў. Асноўныя выпрабаванні праводзяцца ў цэнтральнай частцы возера на вялікай адлегласці ад берага, што выключае магчымасць сутыкнення вырабаў з зямлёй ці староннімі прадметамі. Пасля правядзення выпрабаванняў асноўныя элементы рухавікоў і іншых падыспытных вырабаў усплываюць з-пад вады самі. У выпадку страты якіх-небудзь частак вырабаў іх дастаюць са дна возера вадалазы. На самой базе ўстаноўлены ачышчальныя збудаванні, якія зводзяць да мінімуму магчымасць забруджвання вадаёма ў выніку выпрабаванняў на беразе. У склад базы ўваходзіць таксама расійска-кіргізскае сумеснае прадпрыемства «Улан», якое займаецца распрацоўкай новага і выпрабаваннем серыйнага тарпеднага ўзбраення. Прадпрыемства размяшчаецца ў г. Прыстань-Пржэвальск. Акрамя выпрабаванняў, асабісты склад базы прыцягваецца: да навукова-даследчай дзейнасці, уключаючы правядзенне археалагічных даследаванняў дна возера Ісык-Куль; для аказання садзейнічання ратавальнікам Міністэрства надзвычайных сітуацый Кыргызстана ў выратаванні і пошуку людзей, узняцці патанулых судоў, адказвае за пошукава-выратавальнае забеспячэнне палётаў над возерам самалётаў дыслакаваных на авіябазе «Кант»; для аказання садзейнічання сілавым ведамствам Кыргызстана ў забеспячэнні бяспекі масавых мерапрыемстваў, якія праводзяцца на возеры. Экіпажы судоў прыцягваюцца да падстрахоўкі супрацоўнікаў службы аховы прэзідэнта Кыргызстана з боку возера. для ўзаемадзеяння з мясцовым насельніцтвам, аказання дапамогі пры правядзенні розных відаў работ, правядзення Дзён адчыненых дзвярэй, сустрэч са школьнікамі, штогадовага святкавання Дня Перамогі. Склад Тарпедны катэр праекта 206. Бартавы нумар — ОК-443. Дастаўлены на возера ў канцы 1960-х гг. Мае два 533-мм тарпедных апарата для адстрэлу вопытных тарпед. Выкарыстоўваўся пры выпрабаваннях падводных ракет тыпу «Шквал»; Вопытнае судна праекта 1824 «Андрэй Лежнін». Бартавы нумар — АС-213. Даўжыня 55 м (самае буйное судна на возеры); Плывучы стэнд праекта 05090 «Шэльф»; ВКТ (вопытны катэр-тарпедалоў) праекта 1416. Бартавы нумар — АС-35; ВКТ праекта 1416. Бартавы нумар — АС-368; ВКТ праекта 1416. Бартавы нумар — АС-1328; Вопытны катэр праекта Р376 «Койсары». Бартавы нумар — ОК-373; Катэры праекта Р376. Бартавыя нумары: ОК-458, ОК-471, ОК-1773, ОК-1774 і ОК-1790; Катэр праекта 371. Бартавы нумар — РК-2147; Катэр-смеццязборшчык праекта 1515. Крыніцы Відэа Командир базы ВМФ России на Иссык-Куле поздравил кыргызстанцев с Днём Независимости Секретная военная база России на Иссык-Куле / «Настоящее время» Празднование Дня ВМФ на Иссык-Кульской базе в 2011 году