Oš (lidn, Kirgizstan)

Oš (kirg.: Ош [ɔʃ], uzb.: Oʻsh [Ўш]) om lidn Kirgizstanan päivlaskmas. Se om lidn tazovaldkundan alištusenke (vn 2003 kezakuspäi), valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, om Ošan agjan administrativižeks keskuseks mugažo, ei mülü sihe. Istorii Eländpunkt mainitase ühesandes voz'sadaspäi. Se sai lidnan statusad vl 1876. Oš šingotase šuukkanghiden i tekstilin (puvill) kombinatoil, manalaižiden pompiden tegimel, sömtegimištol (leibän pästand, lihakombinat, tabakan ümbriradmine). Geografijan andmused Lidn sijadase ümbärdajan agjan lodehes, läz Uzbekistanan röunad, Ferganan alangišton päivnouzmas, Ak-Buur-jogen randal (kirg.: Ак-Буура, uzb.: Oqboʻyra 148 km pitte), 870..1100 m korktusil valdmeren pindan päl. Matkad Biškekhasai om 300 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 700 km M43-avtotedme. Lähembaižed sured lidnad oma Manas 47 km pohjoižhe orhal vai 75 km avtol i Andižan (Uzbekistan) 46 km lodeheze orhal vai 55 km avtotedme. Klimat om kontinentaline kuivahk, päivoikaz vodes läbi. Kezakun-elokun lämuz om +25 C°, tal'vkun-uhokun 0..−2 C°. Paneb sadegid 416 mm vodes, enamba keväz'kus-sulakus (61..67 mm kus), vähemba heinkus-sügüz'kus (6..9 mm kus). Paneb lunt 58 sm tal'ven 28 päiväs. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 32..34 % röunoiš heinkus-sügüz'kus, 58..69 % tal'vkus-keväz'kus. Tobmuz Biškekan erineden, Ošas ei ole administrativišt jagandad. Kaik 11 žilod ümbrištos oma alištunuded lidnan administracijale: Almalik, Arek, Gulbaar-Toloikon, Džapalak, Keneš, Kerme-Too, Ozgur, Orke, Pätiletk, Toloikon, Teeke. Žiloiden ühthine ristitišt om 25..27 tuhad eläjid. Eläjad Vl 2009 lidnan da alištunuziden žiloiden eläjiden ühthine lugu oli 258 tuh. ristituid, žiloita — 232 816 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Rahvahad (vaiše lidn, enamba 0,4 % vl 2009): uzbekad — 48,1 %, kirgizlaižed — 43,1 %, venänikad — 2,7 %, turkad — 2,4 %, totarlaižed — 1,2 %, turkmenalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,1 %. Homaičendad Irdkosketused Lidnan administracijan sait (oshcity.kg). (kirg.) (ven.)