Թագավորական մզկիթ (Պրիշտինա)

Թագավորական մզկիթ, Պրիշտինա քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց (ալբ․՝ Xhamia e Mbretit; թուրքերեն՝ Hünkâr Camii)։ Տեղակայված է Կոսովոյի մայրաքաղաք Պրիշտինայում։ Հանդիսանում է կարևոր սրբավայր Կոսովոյի իսլամադավան բնակչության՝ ալբանացիների, պոմակների և տորբեշների համար, ինչպես նաև պատմամշակութային շինություն՝ կառուցված օսմանյան տիրապետության շրջանում, երբ ընթանում էր Ալբանիայի իսլամացման գործընթացը։ Թագավորական մզկիթը մշակութային ժառանգության «Ճարտարապետական» կատեգորիայի հուշարձան է՝ հաստատված 848/1953 համարով: Անվանում Սրբավայրը հայտնի է որպես «թագավորական» մզկիթ, քանի որ կառուցվել է Օսմանյան կայսրության՝ Կոստանդնուպոլիսը գրաված Մեհմեդ II սուլթանի կողմից 1461 թվականին։ Մուտքի մուտքի մոտ գտնվող արաբերենի այբուբենով վեց շարքով գրված արձանագրությունը որպես շինարարության ճշգրիտ ամսաթիվ նշում է Գրիգորյան օրացույցով 1461 թվականը, այսինքն՝ իսլամական օրացույցով Հիջրա 865 թվականը: Հուշարձանի, կառուցվածքի, կառուցման եղանակի և դեկորատիվ տարրերի հիման վրա այն դասվում է Արևելյան Եվրոպայի իսլամական ճարտարապետության ամենակարևոր շենքերի շարքին: Պատմություն Մզկիթը կառուցվել է որպես Պրիշտինայի լանդշաֆտի վրա գերիշխող շենք: Ավստրո-թուրքական պատերազմների ժամանակ՝ 17-րդ դարի վերջին, այն ժամանակավորապես վերածվել է կաթոլիկ եկեղեցու: Այստեղ է թաղվել ամենահայտնի ալբանացի գրողներից մեկը՝ Պետեր Բոգդանին, որը նաև ավստրիամետ ապստամբների ակտիվ առաջնորդներից էր: Օսմանցիների կողմից վերահսկողությունը վերականգնելուց հետո՝ 1690 թվականին, Պետեր Բոգդանիի ոսկորները օսմանյան զինվորները հանել և նետել են փողոց: Այն վերականգնվել է 1682-83 թվականներին՝ սուլթան Մեհմեդ IV-ի օրոք, և դարեր անց՝ 1955 թվականի երկրաշարժից հետո: Հուշարձանը 1953 թվականին Հուշարձանների պաշտպանության նահանգային գրասենյակի կողմից հայտարարվել է պետական ​​պաշտպանության տակ, քանի որ այն վատ վիճակում էր: Մասնակի պահպանման աշխատանքներ են իրականացվել 1955-1990 թվականներին: 2004 թվականին Թուրքիայից մասնագիտացված խմբի կողմից պատրաստվել են հետագա վերականգնման ուսումնասիրություններ և պլաններ, որոնք 2006 թվականին հաստատվել են Կոսովոյի և Թուրքիայի մշակութային ժառանգության մարմինների կողմից: Տես նաև Թագավորական մզկիթ, Էլբասան (Ալբանիա) Թագավորական մզկիթ, Բերատ (Ալբանիա) Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ