Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës

Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës (ASHAK) është themeluar më 20 dhjetor 1975 në Prishtinë me Ligj të veçantë të Kuvendit të Kosovës. Akademia e Kosovës është institucioni më i lartë i shkencës dhe i artit në Kosovë. Interesi publik e kombëtar i Akademisë shprehet në ushtrimin e veprimtarisë së saj në fushën e shkencës dhe të artit, që përfshin kultivimin, nxitjen dhe zhvillimin e mendimit shkencor dhe të krijimtarisë artistike. Selia e Akademisë është në Prishtinë. Në muajin dhjetor u formua Komisioni për themelimin e saj. Në tetor të vitit 1975 Komisioni kishte bërë zgjedhjen e 11 anëtarëve të rregullt dhe 2 korrespondentë të Shoqatës. Në vitin 1978 Shoqata u avancua në Akademi. Akademia përbëhet nga tri organe kryesore nga Kuvendi, Kryesia dhe Kryetari. Ndër to organi më i lartë është Kuvendi i Akademisë dhe përbëhet nga të gjithë anëtarët e rregullt dhe korrespondentë të saj. Prezentues i Akademisë është Kryetari i Akademisë. Akademia ka anëtarë të rregullt, anëtarë korrespondentë, anëtarë të jashtëm. Akademikët d.m.th shkencëtarët që bartin titullin Akademik ata janë anëtarë të përjetëshëm. Në kuadër të Akademisë në fillim kishte anëtarë të të gjitha komuniteteve që vepronin dhe jetonin në Kosovë; shqiptarë, serbë, boshnjakë etj. Në prill të vitit 1989 u ndërprefinancimi i veprimtarisë së Akademisë me "arsyetim" se nuk i përmbushte standardet jugosllave dhe se me angazhimet e saj publike e rëbdonte rendin kushtetues të ish-Jugosllavisë. Së pari ASHAK doli me Deklaratën Kushtetuese,pastaj doli në mbrojtje të të drejtave të njeriut në Kosovë,sidomos të shqiptarëve në kuadër të ish-Jugosllavisë,e përkrahu Referendumin për pavarësi,intensifikoi bashkëpunimin me Akademinë e Shqipërisë etj. Në vitin 1992 Kuvendi i Serbisë,edhe pse nuk ishte themelues i kësaj Akademie,shpalli të mbyllur ASHAK-un.Anëtarët e kësaj Akademie nuk e përfillën vendimin e Serbisë dhe vazhduan punën në kushte dhe rrethana të jashtëzakonshme deri në vitin 1994 policia serbe mbylli godinën e ASHAK-ut duke e përdorur atë për qëllime të tjera. Gjatë viteve të punës jashtë objektit ,Akademia e vazhdoi punën e rregullt,duke publikuar revista e publikime të tjera shkencore e shoqërore.Publikimin e veprave shkencore e ndihmuan shumë donatorë,në mesin e tyre duhet vequar firmën "Salbatring" me pronar Hetem Ramdani i cili për veprimtarinë botuese të Akademisë dhuroi 40.000 dollarë,Shefki Neziri dhuroi 8.000 franga zvicerane ,Enti i Teksteve dhe Mjeteve Mësimore të Kosovës,i cili veprimtarinë e vet botuese e zhvillonte po ashtu në kushte dhe rrethana të jashtëzakonshme,jashtë objektit të vet,në shtëpi private,arriti t'i ndihmonte Akademisë në realizimin e planit botues ( 4 tekste në vit). Lista e donatorëve që e ndihmuan Akademinë gjatë gjiithë atyre viteve është e gjatë. Seksionet Akademia ka katër seksione: Seksionin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë Seksionin e Shkencave Shoqërore Seksionin e Shkencave të Natyrës Seksionin e Arteve. Seksionet udhëhiqen nga sekretarët e seksioneve. ASHAK-u ka edhe Departamentin e Bibliotekës dhe të Administratës. Kryesia Kryetar: Akademik Mehmet Kraja Nënkryetar: Akademik Justina Shiroka Pula Sekretar i përgjithshëm: Akademik Besnik Krasniqi Sekretar i Seksionit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë: Akademik Sabri Hamiti Sekretar i Seksionit të Shkencave Shoqërore: Gjyljeta Mushkolaj Sekretar i Seksionit të Shkencave të Natyrës: Fetah Podvorica Sekretar i Seksionit të Arteve: Akademik Zeqirja Ballata Sekretare e Akademisë: Lendita Pula Anëtarë të rregullt Ali Aliu Anton K. Berishaj Arsim Bajrami Arsim Morina Bardh Rugova Besnik Krasniqi Eqrem Basha Fejzullah Krasniqi Frashër Demaj Hivzi Islami Isa Mustafa Isuf Krasniqi Justina Shiroka Pula Jusuf Bajraktari Kujtim M. Shala Mehmet Kraja Muhamedin Kullashi Nexhat Daci Rauf Dhomi Rexhep Ismajli Rexhep Qosja Sabri Hamiti Shkumbin Munishi Xhevdet Xhafa Zejnullah Rrahmani Zeqirja Ballata Anëtarë korrespondentë Enver Hamiti Fetah Podvorica Gjyljeta Mushkolaj Ismet Jonuzi Mehmet Halimi Muhamet Mala Myzafere Limani Nysret Krasniqi Qamil Haxhibeqiri Zake Prelvukaj Anëtarë të jashtëm Abdylmenaf Bexheti Alajdin Abazi Brian D. Joseph Emin Riza Françesko Altimari Irena Sawicka Matteo Mandala Mentor Petrela Muhamed Mufaku Noel Malcolm Oliver J. Schmitt Victor Friedman In memoriam Të rregullt Agim Çavdarbasha Ali Hadri Ali Podrimja Anton Pashku Besim Bokshi Dervish Rozhaja Edi Shukriu Ekrem Myrtezai Engjëll Berisha Enver Gjerqeku Esad Mekuli Esat Stavileci Eshref Ademaj Fehmi Agani Feriz Krasniqi Gazmend Zajmi Hajredin Hoxha Ibrahim Kodra Ibrahim Rugova Idriz Ajeti Jashar Rexhepagiq Latif Susuri Luan Mulliqi Mark Krasniqi Minir Dushi Muharrem Berisha Musa Haxhiu Muslim Mulliqi Osman Imami Pajazit Nushi Ramiz Abdyli Rexhep Ferri Ruzhdi Pllana Sali Gashi Syrja Popovci Tahir Emra Vladeta Vuković Vukašin Vuk Filipović Të jashtëm Agnja Desnickaja Aleksandar Stipçeviq Bahri Beci Branko Paviçeviq Çesk Zadeja Christian Gut Dragisha Ivanoviq Dusan Kanazir Ed-Hem Çamo Eric P. Hamp Gjelosh Gjokaj Grga Novak Gunnar Svane Ibrahim Kodra Ismail Kadare Janez Milçinski Joseph Milie-Emili Kolë Popa Kolec Topalli Kristaq Prifti Leonard Newmark Michael Roux Mihajlo Apostolski Neils S. Cherniack Pavle Saviq Radoslav Katiçiq Ramiz Abdyli Robert Elsie Shaban Demiraj Tish Daija Tomë Berisha Wilfried Fiedler Anëtarë nderi Ferid Murad Kryetarë deri tani Esad Mekuli (20.12.1975 – 29.01.1979) Idriz Ajeti (29.01.1979 – 11.05.1982) – (25.05.1995 – 09.07.1996) – (09.07.1996 – 08.11.1999) Dervish Rozhaja (11.05.1982 – 10.05.1984) Syrja Pupovci (11.05.1984 – 09.05.1986) Vukašin Vuk Filipović (09.05.1986 - 24.05.1990) Musa Haxhiu (24.05.1990 – 04.06.1992) Mark Krasniqi (04.06.1992 – 27.06.1993) Gazmend Zajmi (27.06.1993 – 30.06.1994) – (30.06.1994 – 25.05.1995) Nexhat Daci (08.11.1999 – 30.11.2002, 2017-2019) Rexhep Ismajli (2003 - 2009) Besim Bokshi (2009 - 2012) Hivzi Islami (2012 - 2017) Mehmet Kraja (2019 - aktualisht) Lidhje të jashme Faqja zyrtare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës Shih edhe Akademia e Shkencave e Shqipërisë Shkenca dhe teknologjia në Shqipëri Burime