Эндэрберы

Э́ндэрберы (англ.: Enderbury) — востраў у групе астравоў Фенікс. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча - 5,1 км². Незаселены. Гісторыя Адкрыты ў 1823 г. брытанскімі кітабоямі і названы ў гонар лонданскага суднаўладальніка Сэмюэля Эндэрберы. У 1856 г. ЗША абвясцілі востраў свабодным для здабычы гуана амерыканскімі грамадзянамі. Здабыча каштоўнага ўгнаення вялася амерыканскай "Кампаніяй гуана астравоў Фенікс" у 1860 - 1877 гг. Асабліва прыбытковым стаў 1870 г., калі было здабыта 6 тысяч тон гуана. У 1878 г. амерыканцаў змянілі брытанцы, але не мелі таго ж поспеху — большая частка радовішча ўжо была вычарпана. У 1880-ыя гг. брытанскія здабытчыкі пакінулі Эндэрберы. Хаця прырода маленькага вострава была вынішчана, Вялікабрытанія і ЗША працягвалі спрэчкі аб яго тэрытарыяльнай прыналежнасці да 1939 г., пакуль ён не быў разам з суседнім Кантонам абвешчаны сумесным уладаннем. У 1938 - 1942 гг. на Эндэрберы жылі 4 амерыканскія каланісты, але ў сувязі з падзеямі II Сусветнай вайны іх паселішча было тэрмінова ліквідавана. У 1979 г. востраў увайшоў у склад Кірыбаці. У 2010 г. Эндэрберы разам з іншымі астравамі Фенікс (Кірыбаці) быў уключаны як ахоўваемая тэрыторыя ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Прырода Востраў мае каралавае паходжанне і ўяўляе сабою закрыты атол з невялікай унутранай лагунай (0,6 км²). Клімат субэкватарыяльны засушлівы. Першародная прырода вострава была разбурана ў выніку чалавечай дзейнасці ў XIX ст. Большая частка паверхні пакрыта вапняковымі скаламі і толькі часткова зарастае травой і хмызнякамі. Дрэваў вельмі мала. Эндэрберы — важнае месца для размнажэння зялёных чарапах і некаторых відаў марскіх птушак. Выдатна захаваўся падводны свет мясцовага каралавага рыфа. Спасылкі ENDERBURY ISLAND. Phoenix Group Архівавана 1 чэрвеня 2012. Enderbury Island Архівавана 7 кастрычніка 2012. Island Description Архівавана 22 лютага 2012.