ประเทศคิริบาส

คิริบาส (คิริบาสและอังกฤษ: Kiribati ออกเสียง /ˈkɪrɨbæs/) หรือชื่อทางการว่า สาธารณรัฐคิริบาส (อังกฤษ: Republic of Kiribati; คิริบาส: Ribaberiki Kiribati) เป็นชาติเกาะที่ตั้งในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนตอนกลาง หมู่เกาะปะการัง 33 แห่งของประเทศกระจายทั่วพื้นที่ 3,500,000 ตารางกิโลเมตรใกล้เส้นศูนย์สูตร ชื่อประเทศที่เขียนในภาษาอังกฤษคือ "Kiribati" ออกเสียงในภาษาพื้นเมืองว่า [ˈkiɾibas] ซึ่งมาจากการทับศัพท์คำว่า "Gilberts" ของคนในท้องถิ่น เนื่องจากว่าชื่อเดิมในภาษาอังกฤษของหมู่เกาะหลักคือ "หมู่เกาะกิลเบิร์ต" (Gilbert Islands) การเมือง ประธานาธิบดีอาโนเต ตองมาจากพรรคการเมืองเสียงข้างน้อย แต่สามารถทำงานร่วมกับพรรคการเมืองเสียงข้างมากได้ ปัญหาที่สำคัญในขณะนี้คือชาวเกาะบานาบาพยายามแยกตัวเป็นรัฐภายใต้การคุ้มครองของประเทศฟีจี การแบ่งเขตการปกครอง คิริบาสแบ่งการปกครองได้ 3 แบบ คือ 3 หน่วย 6 เขต 21 เกาะ : 3 หน่วย หมู่เกาะกิลเบิร์ต (Gilbert Islands) หมู่เกาะไลน์ (Line Islands) หม่เกาะฟีนิกซ์ (Phoenix Islands) 6 เขต เขตบานาบา (BanaBa) เขตเซนทรัลกิลเบิตส์ (Central Gilberts) เขตเกาะไลน์ (Line Islands) เขตนอร์เทิร์นกิลเบิตส์ (Northern Gilberts) เขตเซาเทิร์นกิลเบิตส์ (Southern Gilberts) เขตตาราวา (Tarawa) 21 เกาะ เกาะอะไบอัง (Abaiang) เกาะอะเบมานา (Abemama) เกาะอะรันนูกา (Aranuka) เกาะอะโรเร (Arorae) เกาะบานาบา (Banaba) เกาะเบรู (Beru) เกาะบูตาริตารี (Butaritari) เกาะกันตัน (Kanton) เกาะคิริสมาส (Kiritimati) เกาะคูเรีย (Kuria) เกาะไมอานา (Maiana) เกาะมาคิน (Makin) เกาะมาราเก (Marakei) เกาะนิกูเนา (Nikunau) เกาะโนนูตี (Nonouti) เกาะโอโนตัว (Onotoa) เกาะตาบิเตอูอี (Tabiteuea) เกาะตาบูเอรัน (Tabuaeran) เกาะตามานา (Tamana) เกาะตาราวา (Tarawa) เกาะเตไรนา (Teraina) ภูมิศาสตร์ คิริบาสตั้งอยู่ในโอเชียเนียเป็นหมู่เกาะล้อมรอบด้วยอะทอลล์และแนวหินโสโครกที่กว้างใหญ่ คิริบาสยังนับเป็นประเทศที่สามารถมองเห็นพระอาทิตย์ขึ้นเป็นประเทศแรกในโลกอีกด้วย เนื่องจากเป็นประเทศที่ตั้งอยู่บนเส้นแวง 180 องศา ตามมาตรฐานเส้นแบ่งเขตวัน เศรษฐกิจ คิริบาสถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก มีรายได้ประชาชาติต่อหัวต่ำกว่า 1,000 ดอลลาร์สหรัฐ คิริบาสเคยมีรายได้มหาศาลจากการส่งออกฟอสเฟตจากเกาะบานาบา ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 80 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด และเป็นร้อยละ 50 ของงบประมาณรัฐบาล อย่างไรก็ตามฟอสเฟตได้หมดลงในปี พ.ศ. 2522 ส่งผลกระทบรุนแรงต่อเศรษฐกิจ ทำให้รายได้ประชาชาติต่อหัวลดลงกว่าครึ่งหนึ่งระหว่างปี 2522 - 2524 ปัจจุบัน เศรษฐกิจของคิริบาสขึ้นอยู่กับดอกเบี้ยจาก The Revenue Equalization Reserve Fund ซึ่งเป็นเงินที่คิริบาสสะสมจากการส่งออกฟอสเฟต มีมูลค่าประมาณ 600 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย และรัฐบาลบริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ คิริบาสยังมีรายได้จากการให้สัมปะทานประมง และจากแรงงานคิริบาสนอกประเทศ รวมทั้งความช่วยเหลือจากต่างประเทศ และการท่องเที่ยว ด้วยลักษณะภูมิประเทศและข้อจำกัดในการเพาะปลูก ทำให้คิริบาสต้องนำเข้าสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตแทบทุกชนิด การคมนาคม ท่าอากาศยานนานาชาติบอนรีกีในตาราวาเป็นท่าอากาศหลักของประเทศคิริบาส สายการบินของประเทศคิริบาสได้แก่แอร์คิริบาสและโครอลซันแอร์เวย์สามารถเดินทางไปยังเกาะต่าง ๆ ในหมู่เกาะกิลเบิร์ตได้ แต่ไม่มีสายการบินในประเทศที่สามารถบินไปถึงหมู่เกาะไลน์และหมู่เกาะฟีนิกซ์ได้ เฉพาะหมู่เกาะไลน์เท่านั้นที่สามารถเดินทางด้วยเครื่องบินได้โดยเดินทางผ่านฟีจีแอร์เวย์จากท่าอากาศยานนานาชาตินาดีในประเทศฟีจีไปยังท่าอากาศยานแคสซิดีบนเกาะคิริสมาส ประชากร การสำรวจสำมะโนประชากรในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2020 ระบุว่ามีจำนวนประชากร 119,940 คน โดยประมาณร้อยละ 90 อาศัยอยู่ในหมู่เกาะกิลเบิร์ต และร้อยละ 52.9 ของประชากรกลุ่มนี้อาศัยอยู่บนตาระวาใต้ ซึ่งรวมถึงเบติโอ ที่เป็นเขตเมืองที่ใหญ่ที่สุด ​จนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้ ผู้คนส่วนใหญ่มักอาศัยอยู่ตามหมู่บ้านที่มีประชากรตั้งแต่ 50 ถึง 3,000 คนบนหมู่เกาะรอบนอก บ้านเรือนส่วนใหญ่สร้างขึ้นจากวัสดุที่หาได้จากต้นมะพร้าวและต้นเตยทะเล ภัยแล้งที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและสภาพดินที่ไม่อุดมสมบูรณ์เป็นอุปสรรคต่อการทำเกษตรกรรมขนาดใหญ่ ชาวเกาะจึงหันไปพึ่งพาทะเลเป็นหลักเพื่อการดำรงชีวิตและการหาเลี้ยงชีพ ประชากรส่วนใหญ่เป็นนักเดินเรือแคนูแบบติดทุ่นและชาวประมง ในขณะที่การทำไร่มะพร้าวแห้ง (Copra) ถือเป็นแหล่งรายได้และการจ้างงานอันดับสอง ​ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประชากรจำนวนมากได้ย้ายถิ่นฐานเข้าไปยังตาระวาซึ่งเป็นเมืองหลวงที่มีความเป็นสังคมเมืองมากกว่า โดยมีเบติโอเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุด และพื้นที่เซาท์ตาราวายังเป็นศูนย์รวมของเมืองขนาดใหญ่แห่งอื่น ๆ เช่น บิเกนิเบว และ เตอาโอราเอเรเก ปัจจุบันจำนวนประชากรของเซาท์ตาราวาในปี ค.ศ. 2024 คาดการณ์ไว้ที่ 69,710 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับปี ค.ศ. 1978 ที่มีประชากรเพียง 17,921 คน เชื่อชาติ ชนพื้นเมืองของคิริบาสเรียกว่า ชาวไอ-คิริบาส (I-Kiribati) ในทางชาติพันธุ์ ชาวไอ-คิริบาสถือเป็น ชาวไมโครนีเซีย ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ย่อยของ ชาวออสโตรนีเซียน หลักฐานทางโบราณคดีเมื่อไม่นานมานี้บ่งชี้ว่าชาวออสโตรนีเซียนเป็นกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานบนหมู่เกาะแห่งนี้เมื่อหลายพันปีก่อน ในช่วงราวคริสต์ศตวรรษที่ 14 ชาวฟีจี ชาวซามัว และชาวตองงาได้เข้ามารุกรานหมู่เกาะแห่งนี้ ทำให้เกิดความหลากหลายทางชาติพันธุ์และนำเอาลักษณะเฉพาะของ ภาษาพอลินีเชียน เข้ามา อย่างไรก็ตาม การแต่งงานข้ามกลุ่มระหว่างบรรพบุรุษทุกกลุ่มส่งผลให้ประชากรมีความกลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกันพอสมควรทั้งในด้านรูปลักษณ์และประเพณี วัฒนธรรม หมายเหตุ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น Map of Kiribati from World Maps Kiribati National Tourism Office Parliament of Kiribati เก็บถาวร 2011-07-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Kiribati National Climate Change Portal เก็บถาวร 2 กุมภาพันธ์ 2012 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Chief of State and Cabinet Members (archived 6 May 2009) ข้อมูลทั่วไป Kiribati. The World Factbook. Central Intelligence Agency. Kiribati from UCB Libraries GovPubs (archived 7 June 2008) Kiribati from the BBC News Wikimedia Atlas of Kiribati Phoenix Islands Protected Area[usurped] Exhibit: The Alfred Agate Collection: The United States Exploring Expedition, 1838–1842 from the Navy Art Gallery (archived 14 January 2012) Birds of Kiribati from Conservation International