ფენიქსის კუნძულები

ფენიქსის კუნძულები (ინგლ. Phoenix Islands) — არქიპელაგი წყნარ ოკეანეში, შედგება 8 ატოლისაგან და 2 წყალქვეშა რიფისაგან. ეკუთვნის კირიბატის რესპუბლიკას. არქიპელაგის დასავლეთით მდებარეობს გილბერტის კუნძულები, აღმოსავლეთით — ლაინის კუნძულები (ცენტრალური პოლინეზიის სპორადები). გეოგრაფია კუნძულების მცენარეულობა მსგავსია მეზობელი გილბერტისა და ლაინის კუნძულების მცენარეულობისა: ქოქოსის პალმები (ზოგიერთ კუნძულზე იყო პლანტაციები), ლათ. Messerschmidia argentea და სხვა ბალახოვანი მცენარეები. ძუძუმწოვრებიდან კუნძულებზე ბინადრობენ ადამიანის მიერ აქ შემოყვანილი მხოლოდ პოლინეზიური ვირთხები. სანაპირო წყლები მდიდარია თევზით. ფენიქსის კუნძულების ბევრ კუნძულზე ბუდობენ ზღვის ფრინველები. კუნძულები ბირნი, მაკ-კინი და რავაკი (ფენიქსი) ზღვის ნაკრძალია. ფენიქსის კუნძულები 2008 წლის 28 იანვრიდან მსოფლიოში ყველაზე დიდი ზღვის ნაკრძალია (ფართობი შეადგენს 410 500 კმ²-ს). 2010 წელს მისი ტერიტორია იუნესკომ გამოაცხადა მსოფლიო მემკვიდრეობად. ისტორია კუნძულების ადრეული ისტორია არაა შესწავლილი. მხოლოდ ისაა ცნობილი, რომ კუნძული მანრა (სიდნი) ევროპელების მოსვლამდე დასახლებული იყო პოლინეზიელებით (ამას ამტკიცებს კუნძულზე არქეოლოგიური გათხრები). თვითონ ფენიქსის კუნძულები აღმოაჩინეს ევროპული და ამერიკული გემებით XIX საუკუნეში. შემდგომში ისინი გახდნენ წყნარი ოკეანის კუნძულებზე გუანოს მოპოვების მწარმოებელი კომპანიის ინტერესის ობიექტი. ამან მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა კუნძულების ფლორას და ფაუნას. 1979 წლის 12 ივლისს კირიბატისთვის დამოუკიდებლობის მინიჭებამდე ფენიქსის კუნძულები ეკუთვნოდა დიდ ბრიტანეთს. მოსახლეობა არქიპელაგის ყველა კუნძული, კუნძულ აბარირინგას (კანტონი) გარდა, რომელზეც ცხოვრობს 31 ადამიანი (2010), დაუსახლებელია. სქოლიო