دوورگەی کانتۆن

دوورگەی کانتۆن (ھەروەھا بە کانتۆن یان ئاباریرینگا ناسراوە)، پێشتر بە دوورگەی ماری، دوورگەی ماری بالکۆت یان دوورگەی سوالۆ ناسرابوو، گەورەترین، باکووریترین، و تا ساڵی ٢٠٢٠، تاکە دوورگەی ئاوەدانی دوورگەکانی فینیکسە لە کۆماری کیریباس. دوورگەیەکی مەرجانییە کە لە باشووری ئۆقیانووسی ھێمن ھەڵکەوتووە، نزیکەی لە نیوەی ڕێگای نێوان ھاوایی و فیجیدایە، شوێنێک کە کاتی خۆی وەک وەستانێکی ھێڵی ئاسمانی سوودی ھەبووە. دوورگەکە قردێلەیەکی تەسکی زەوییە لە دەوری گۆماوێک؛ بە ڕووبەری ٤٠ square kilometre (١٥ square mile). نزیکترین دراوسێی کانتۆن دوورگەی بێکەسی ئێندێربێرییە، کە ٦٣ kiloمەتر (٣٩ میل) لە باشووری ڕۆژاوایەوەیە. پایتەختی کیریباس، باشووری تاراوا، ١٬٧٦٥ kiloمەتر (١٬٠٩٧ میل) لە ڕۆژاوایەوەیە. تا ساڵی ٢٠١٥، ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٠ کەس بووە، کە لە ٦١ کەسەوە لە ساڵی ٢٠٠٠دا کەمی کردووە. تاکە گوندی دوورگەکە، تێبارۆنگا، لە خاڵی باکووری ڕۆژاوا، لە خوار ڕێڕەوی فڕینەکەوە ھەڵکەوتووە. کیریباس ناوچەی پارێزراوی دوورگەکانی فینیکسی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ڕاگەیاند، کە لە ساڵی ٢٠٠٨دا پارکەکە فراوانتر کرا. یەدەگی دەریاییی ٤٢٥٬٣٠٠ square kilometre (١٦٤٬٢٠٠ square mile) ھەشت دوورگەی مەرجانی لەخۆدەگرێت، لەوانە کانتۆن. بەھۆی ئەوەی ئاوەدانە، بەڕێوەبردنی دوورگەی کانتۆن لە پلانی بەردەوامیی بەکارھێنانی سەرچاوەکانی کانتۆن (کەی ئاڕ یوو ئەس پی) وەسف کراوە، کە ڕادیۆسێکی ١٢ nautical mile (٢٢ km; ١٤ mi) لە دەوری دوورگەکە دەگرێتەوە. زیاتر لە ٥٠٪ی دوورگەکە و گۆماوەکە لە ناوچەیەکی پارێزراودا دەپارێزرێن. سەرچاوەکان