میرزاچول

میرزاچول (روسی: Голодная степь، ت. «بیابان گرسنگی») دشتی از خاک‌های بادرفتی به مساحت تقریبی ۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع است که در ساحل چپ رودخانه سیردریا در کشور ازبکستان قرار دارد. این دشت از دهانه دره فرغانه تا مرز تاجیکستان در شرق، و تا ولایت سیردریا و بخش شمالی ولایت جیزک در غرب امتداد می‌یابد. همچنین در جنوب با رشته‌کوه ترکستان هم‌مرز است. دشت میرزاچول از نظر جغرافیایی، از نظر جغرافیایی، ادامهٔ جنوب‌شرقی بیابان قزل‌قوم به‌شمار می‌آید. این دشت دارای میانگین بارندگی سالانه‌ای در حدود ۲۴۰ میلی‌متر و آب‌وهوایی قاره‌ای و شدید است؛ به‌گونه‌ای که میانگین دما از حدود ۲۸ درجهٔ سانتی‌گراد در ماه ژوئیه تا حدود ۲- درجهٔ سانتی‌گراد در ژانویه تغییر می‌کند. تلاش‌هایی که از اواخر قرن نوزدهم میلادی برای آبادسازی این ناحیه آغاز شد، به‌تدریج دشت میرزاچول را از بیابانی خشک و کم‌حاصل به منطقه‌ای کشاورزی با نظام آبیاری گسترده تبدیل کرد. امروزه، با حدود ۵۰۰٬۰۰۰ هکتار زمین آبیاری‌شده و زیر کشت، میرزاچول یکی از مراکز اصلی تولید پنبه و غلات در ازبکستان به‌شمار می‌رود. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی، سه کانال اصلی آبیاری برای انتقال آب به مزارع کلخوز و سوخوز این دشت احداث شد. این کانال‌ها عبارت‌اند از: کانال‌های مرکزی و شمالی که بخش شمالی را به جنوبی دشت متصل می‌کنند، و کانال جنوبی که ارتباط میان بخش‌های شرقی و غربی دشت را برقرار می‌سازد. گلستان و ینگی‌یر، هر دو در ولایت سیردریا، مراکز اصلی جمعیت در استپ میرزاچول هستند. جستارهای وابسته بدبخت‌دالا، که در روسی با عنوان بیابان گرسنگی شمالی شناخته می‌شود. منابع