Тамгалы

Петро́гліфы археалагі́чнага ландша́фту Тамгалы́ (Танбалы́) — адзін з найбольш старажытных і яркіх помнікаў наскальнага мастацтва Сямірэчча, з 2004 года з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Тут у канцы 1950-х гадоў было выяўлена свяцілішча з вялікай колькасцю наскальных малюнкаў, яго вывучэнне пачалося ў 1970-1980-я гады. Урочышча Тамгалы размешчана ў 170 км на паўночны захад ад горада Алма-Аты ў гарах Анракай. Большасць петрогліфаў размешчана ў ніжняй частцы галоўнай цясніны і ў прылеглай да яе з захаду бакавой цясніне, а таксама ў 7 саях, размешчаных на паўночны захад ад асноўнай цясніны. Агульная колькасць малюнкаў у галоўнай цясніне — каля 2000. Усе яны ўмоўна падзеленыя на 7 груп. Адлік груп ідзе ад вусця цясніны. Сустракаюцца выявы сонцагаловых божастваў, пераадзетых, воінаў-паліцаносцаў, шлюбных пар, парадзіх, а таксама шматфігурныя кампазіцыі з выявамі людзей і жывёл, сцэны палявання на жывёл і сцэны ахвярапрынашэння быкоў. Сюжэты з выявамі калясніц сустракаюцца рэдка. Вядомы шматлікія салярныя знакі. Большая частка петрогліфаў адносіцца да эпохі бронзы. Малюнкі, выкананыя ў сакскім «звярыным» стылі, размешчаны ў асноўным асобна ад больш старажытных петрогліфаў, але ў некаторых выпадках дапаўняюць ці нават перакрываюць іх. Сярэдневяковыя наскальныя малюнкі выбітыя на сопках вакол цясніны і ў прылеглых бязводных саях. Цэнтральны комплекс вылучаецца найбольшай канцэнтрацыяй петрогліфаў і, як мяркуецца, алтароў, што паказвае на магчымае цырыманіяльнае прызначэнне гэтага месца для ахвярапрынашэнняў. Акрамя петрогліфаў у Тамгалы выяўлена вялікая колькасць старажытных пахаванняў: каменныя скрыні-цысты сярэдняга і позняга бронзавага веку, курганы з зямлі і камянёў перыяду ад ранняга жалезнага веку да цяперашняга часу. Зноскі Спасылкі Петроглифы Тамгалы — творчество бронзового века Архівавана 13 жніўня 2020.