Ōrs

Miranduléś C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Ōrs 'n ōrs brûn (ursus arctos) Dominì: Eukaryota Rèign: Animalia Clâd: Ferae Phylum: Chordata Clâsa: Mammalia Órdin: Carnivora Sòtórdin: Caniformia Infraórdin: Arctoidea Famija: Ursidae Fischer de Waldheim 1817 Sòtfamija: Ailuropodinae • Tremarctinae • Ursinae Sòrta: Ursus americanus • Ursus arctos Ailuropoda melanoleuca • Ursus thibetanus Melursus ursinus • Tremarctos ornatus Helarctos malayanus • Ursus maritimus 'L ōrs (orso in itagliàṅ) 'l è na bèsta salvàdga ch'la fà part dla famìja di Ursidae, cun sōl òt spéci. A part al panda, ch'al magna praticamènt sōl al bambù, e 'l ōrs biànc, ch'al magna praticamènt sōl dla carna e 'l è 'l più grand ad tut, gl'atri siē spéci i màgnan da tut, cuma la fruta ma anc al mēl ch'i pòrtan via diretamènt da 'l bréschi dal béghi. Descrisiòṅ 'N ōrs biànc (ursus maritimus) Un panda (ailuropoda melanoleuca) I vìv'n in Nordamèrica, Sudamèrica, Európa e Àśia e i pōlan scampàr sinquànt'an. In Itàglia at pō catàr 'l ōrs brûn alpèṅ in di Alp e 'l ōrs brûn marsicàṅ in di Apenèṅ in Sèntritàglia, in dal regiòṅ darènt a 'l Abrùs. In gènar i vìvan da par lōr a part al perìud d'l acupiamènt e quànd la màdar la gh'à da tiràr sù i fiōi. Al fémni i faṅ da òṅ a siē ursét a la vòlta durànt 'l Invéran, dòp sèt-òt méś da quànd i èṅ armàśi préggni. I gh'aṅ di còrp grand e pēś, lung dagnóra anc tri métar, mént'r i òć, la cóa e gl'uréci, tóndi, i èṅ pìculi. Al mantèl 'l è pîṅ cun di pēi drusi. I pē i èṅ curt e fòrt, cun sinc grifi p'r òṅ, che 'l ōrs al pògia par tèra cun tuta la piànta quànd al gira esénd un plantìgrad. In bóca la gh'à na quarantìna 'd dènt a 'l incìrca. I èṅ bòṅ ad naśàr in gir dimóndi bèṅ quànd i vaṅ a pascàr da magnàr, durànt al giōran o anc ad nòt. Anc s'l è dimóndi grôs, 'l ōrs brûn al pōl rivàr anc a i siesènt chilo, al gh la cava a cùrar dimóndi fòrt ma anc ad nudàr e a rapàr-as. In Invèran dimóndi spéci i vaṅ in ibernasiòṅ, druànd al gras mis sù par scampàr mént'r i pònsan, anc par sènt dè. 'L ōrs al ténd a n far gnanc a mènt a i cristiàṅ ma dal vòlti i pōlan dvintàr periculóś purtànd anc di atàc, specialmènt quànd na màdar la gh'à da difénd'r i sò fiōi. Culegamènt estéran (IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani Àtar prugèt Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro Wikiquote contiene citazioni di o su Ōrs Wikimedia Commons contiene file multimediali su Ōrs v · d · m Elènc dal bèsti divìśi par clas Anfìbi nòstar marasàndula • rana • ròsp Aràcnid nòstar piuśèl • ragn • śéca • scurpiòṅ Cefalópud nòstar fōlp Chromadorea nòstar anisàkis Cistôd nòstar tègna sólium Clitelàda nòstar bēg • sangvétula • séntur Cundrìt nòstar squâl Diplòpuda nòstar sèntgàmbi Echiùra dal mónd pés cas Gastròpud nòstar lumàga • lumagòt Insèt nòstar bēg dal légn • béga • bègatèṅ • càmula • cavalēr • cavaléta • furbśìna • furmìga • galavròṅ • gril • luśla • mósca • mósca di bagn • musrèṅ • parpàja • parpajóla • piàtla • piōć • pisulèṅ 'd argìnt • pulga • scaravàś • sigàla • simśa • sinsàla • spóś • tavàṅ • térmula • vrèspa dal mónd mósca sasìna Malacustràca nòstar granfi Mamìfar nòstar àśan • béndula • caṅ • castôr • cavàl • cavariōl • cavra • cunèṅ • delfîṅ • gat • lévra • linsa • lódra • lóv • marturèl • muscardèṅ • nimàl • nùtria • ōrs • papastrèl • pégura • póndga • ris • sèruv • śghirét • signàl • sórag • tas • tópa • vaca • vólp dal mónd baléna • camèl • cangûr • capibàra • ding • diàvul dla Taśmàgna • drumedàri • elefànt • fòca • ghepàrd • jéna • kuàla • lèòṅ • leupàrd • muféta • panda • pruciòṅ • siacàl • sìmia • tapîr • tigra Pés nòstar bôtel • bucàcia • gòb • lus • sardèla • scardva • sfója • sìvul • sturiòṅ • ténca dal mónd cichlasoma salvini • lactòria c'n i còran • marlùs • pés pajàs • piràgna • rénga • śgómbar • tôṅ Rétii nòstar angòr • bisa • galàna • luśèrta dal mónd brookesia micra • cucudrìl Secernentéa nòstar anchilustóma duodenàł • strungilòid stercuràlis • wucherèria bancròfti Sèntgàmbi nòstar scutigera coleoptrata Uśèi nòstar alòc • barbagiàṅ • bècalégn • canvarèṅ • clómb • córuv • cuc • curnàcia • falchét • faśàṅ • faraóna • franguèl • gardlèṅ • gaśa • grandòć • mérul • nàdar • gabiàṅ • galìna • lòdula • òca • pàser • pavòṅ • pètrós • pelicàṅ • pisàcra • pudajóla • pujàna • rundanìna • ruśgnōl • sèlga • sivéta • stóral • tòc • tórd • tórtura • uślèṅ dal fréd dal mónd canarèṅ • culibrì • kiwi • papagàl • pinguîṅ • strus