يورال ندي

يورال (Ural)، جن کي يائڪ /ˈjaɪk/ جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، هڪ درياء آهي جيڪو يورپ ۽ ايشيا جي وچ واري براعظمي حد ۾ روس ۽ قازقستان مان وهندو آهي. اهو يورال جبلن جي سلسلي جي ڏاکڻي حصي مان نڪرندو آهي ۽ ڪيسپئن سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪندو آهي. 2,428 ڪلوميٽر (1,509 ميل) ڊگهي، يورال ندي وولگا ۽ ڊينيوب کان پوءِ يورپ ۾ ٽئي نمبر ڊگهي ۽ ايشيا ۾ 18هون نمبر ڊگهي ندي آهي. يورال کي روايتي طور تي يورپ ۽ ايشيا جي براعظمن جي وچ ۾ حد جو حصو سمجهيو ويندو آهي. يورال ندي يورال جبلن ۾ ڪروگليا جبل جي ويجهو نڪرندي آهي ۽ اتر طرف وهندڙ ٽوبول ندي جي ڏکڻ متوازي ۽ اولهه ۾ وهندي، ميگنيٽوگورسڪ ذريعي، ۽ يورال جي ڏکڻ ڇيڙي جي چوڌاري، اورسڪ ندي ذريعي، جتي اهو اولهه ۾ موڙ ڪري تقريباً 300 ڪلوميٽر (190 ميل) تائين، اورينبرگ تائين وهندي آهي، جتي اها سڪمارا ندي ۾ شامل ٿئي ٿي. اورينبرگ کان اها اولهه طرف جاري رهي ٿي، پوء قازقستان ۾ داخل ٿئي ٿي ۽ "اورال" ۾ ٻيهر ڏکڻ ڏانهن رخ ڪري ٿي ۽ هڪ وسيع هموار ميدان مان گذرندي آهي جيستائين اها "اٽيراؤ" ۾ ڪجهه ڪلوميٽر هيٺ ڪيسپين سمنڊ تائين پهچي ٿي جتي اها هڪ وڻ جهڙو ڊيلٽا ٺاهيندي آهي. نالو ٻي صدي عيسوي ۾ ٽالميءَ هن درياهه کي ڊائيڪوس (Δάϊκος) سڏيو. يولين ڪولاڪووسڪي هن کي ترڪ "ججڪ" يا "Яик" طور پڙهي ٿو ۽ ان بنياد تي هن کي ترڪ ڳالهائيندڙن طور سڃاڻي ٿو. بهرحال، جيرارڊ ڪلاسن تڪرار ڪري ٿو ته اهو نالو ٻي صدي جي شروعات ۾ ترڪ اصل جو ٿي سگهي ٿو ۽ ان جي بدران ان کي سارماتين اصل سان منسوب ڪري ٿو. پڻ ڏهين صدي جي لکت "ڊي ايڊمنسٽرانڊو امپيريو" ۾، بازنطيني شهنشاهه ڪانسٽنٽين ستون پورفيروجينٽس يورال درياءَ کي "گيچ" طور حوالو ڏنو. نالو "يائڪ" (Яйыҡ) هن وقت بشڪير ٻولي ۾ ۽ "زائڪ" (Жайық) قازق ٻولي ۾ استعمال ٿئي ٿو. پوء جي يورپي متنن ۾ ان جو ذڪر ڪڏهن ڪڏهن "رائمنس فلويئس" جي نالي سان ۽ 1140ع جي روسي تاريخ ۾ "يائڪ" جي نالي سان ڪيو ويندو آهي. سال 1775ع ۾ روس جي ڪيٿرائن ٻئي پاران درياءَ جو نالو روسي ٻولي ۾ يورال رکيو ويو. تاريخ جاگرافي هائيڊروگرافي جانورن جون نسلون صنعت پڻ ڏسو لينا ندي يورال جبل حوالا ٻاهريان ڳنڍڻا Zonn, Igor S.; Kostianoy, Andrey & Kosarev, Aleksey N. (2010). The Caspian Sea Encyclopedia. Springer. ISBN 978-3-642-11523-3.