Qaragʻandi hayvonot bogʻi

Qaragʻandi hayvonot bogʻi (qozoqcha: Қарағанды хайуанаттар бағы) – Qozogʻistondagi eng qadimgi hayvonot bogʻlaridan biri. 1938-yilda tashkil etilgan. 43,5 gektar maydonni egallaydi, shundan atigi 8 gektar oʻzlashtirilgan. Qaragʻandi hayvonot bogʻining eng mashhur aholisi orasida ovozli taqlid qilishga qodir boʻlgan Batir ismli hind fili bor edi. Tarixi Sovet davri 1987-yil boshida hayvonot bogʻida 159 turdagi (69 turdagi sutemizuvchilar, 25 turdagi qushlar, 14 turdagi sudraluvchilar, 3 turdagi amfibiyalar, 25 turdagi baliqlar) hayvonlarning 700 dan ortiq namunalari mavjud edi. Hayvonot bogʻida saqlanadigan 15 tur Xalqaro Qizil kitobga, 14 tur SSSR Qizil kitobiga va 8 tur Qozogʻiston SSR Qizil kitobiga kiritilgan. 1980-yillarning oxirida hayvonot bogʻida 26 tur, jumladan, pantera va yaguar koʻpaygan. 1980-yillarning oxiriga kelib Qaragʻanda hayvonot bogʻi Qaragʻanda davlat universiteti, Qaragʻandi tibbiyot instituti, Qaragʻandi viloyat tarix-oʻlkashunoslik muzeyi, Qaragʻandi tabiatni muhofaza qilish jamiyati, shahar maktablari va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. Har yili hayvonot bogʻiga 800 mingga yaqin kishi tashrif buyurgan. Hozirda 2012-yilda Qaragʻanda hayvonot bogʻiga mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan alohida muhofaza qilinadigan tabiiy hudud maqomi berildi. 2013-yilda hayvonot bogʻida 2700 dan ortiq jonivor boʻlgan boʻlsa, 2015-yilga kelib ularning soni 1600 taga kamaydi. 2013-yilda 328 ta sutemizuvchilar bor edi, lekin 2015-yilga kelib faqat 287 tasi qolgan; Hayvonot bogʻidan 4 tur yoʻqolib ketgan. 2014-yilda 1249 ta qush turidan 2015-yilga kelib faqat 246 tasi qolgan; 2 turi yoʻqolib ketgan. Sudralib yuruvchilar va baliqlar soni ham kamaydi. Xuddi shu davrda hayvonot bogʻiga tashrif buyurishning kamayishi kuzatildi: 2013-yilda 175 ming kishi, 2014 yilda 113 ming va 2015-yilda 85,9 ming kishi. Biroq bu vaqt ichida koʻrgazmalar soni 25 dan 60 taga koʻpaydi. 2015-yilda hayvonot bogʻini saqlash uchun shahar byudjetidan 102,5 million tenge ajratilgan. Oʻsha yili hayvonot bogʻining 1968-yilda qurilgan bosh binosi xavfli deb topilib, 2016-yilda buzish rejalashtirilgan edi. Yangi bino qurilishi rejalashtirilgan. Planiruetsya stroitelstvo novogo zdaniya. 2018-yilda shahar hokimiyati yangi bino qurilishi uchun 1,2 milliard tenge ajratdi. 2019-yilda hayvonot bogʻi direktorini oʻzgartirdi; oldingisi parklarni boshqarish uchun tayinlangan. 2020-yil yanvar oyida shahar maʼmuriyati koʻmagida hayvonot bogʻi vasiylik kengashi tuzildi. Faollar yangi bino qurilishida jiddiy muammolarni payqashdi: uning derazalari yoʻq edi, ish rejasi esa eskizga mos kelmadi. 2020-yil avgust oyida yangi bino qurilishi toʻxtatildi. Manbalar