Astana

Ang Astana (Kazakh and Ruso: Астана), ay ang kabisera ng Kazakhstan. Matatagpuan ito sa mga pampang ng Ilog Ishim sa hilagang bahagi ng bansa, sa loob ng Rehiyon ng Akmola, bagamat hiwalay sa rehiyon ang pamamahala na may natatanging katayuan. Ang opisyal na pagtataya ng populasyon noong 2017 ay 1,029,556 katao sa loob ng mga hangganan ng lungsod, kaya ito ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa Kazakhstan, kasunod ng Almaty na kabisera ng bansa mula 1991 hanggang 1997. Naging kabisera ng Kazakhstan ang Astana noong 1997, at mula noon umunlad ito sa ekonomiya upang maging isa sa pinakamakabagong lungsod sa Gitnang Asya. Ang makabagong Astana ay isang planadong lungsod, tulad ng ibang mga nakaplanong kabisera. Kasunod ng pagiging kabisera nito, lubhang nabago ang hugis ng Astana. Ang panlahat na plano ng Astana ay idinisenyo ng arkitektong Hapones na si Kisho Kurokawa. Bilang luklukan ng pamahalaan ng Kazakhstan, ang Astana ay ang sityo ng Kapulungan ng Parlamento, ang Kataas-taasang Hukuman, ang Pampanguluhang Palasyo ng Ak Orda at maraming mga kagawaran at ahensiya ng pamahalaan. Tahanan ito ng maraming mga gusaling futurist, otel at gusaling tukudlangit. Mayroon ding malawakang mga sistema ng pangangalagang pangkalusugan, isports, at edukasyon ang lungsod ng Astana. Etimolohiya Itinatag noong 1830 bilang pamayanan ng Akmoly o Akmolinsky prikaz (Ruso: Акмолинский приказ), naglingkod ito bilang isang pantanggulang muog para sa mga Siberyanong Cossack. Noong 1832 binigyan ito ng katayuang pambayan at pinangalanang Akmolinsk (Ruso: Акмолинск). Noong Marso 20, 1961 binago ito sa Tselinograd (Ruso: Целиноград, lit. na 'City of tselina') upang itanda ang ebolusyon ng lungsod bilang sentrong pampangasiwaan at pangkalinangan ng Virgin Lands Campaign. Ito ay pinangalanang Akmola (o Aqmola) noong 1992. Ito ay binagong bersiyon ng unang pangalan nito na nagngangahulugang "puting puntod". Noong Dosyembre 10, 1997 pinalitan ng Akmola ang Almaty bilang kabisera ng Kazakhstan. Noong Mayo 6, 1998 binago ang pangalan nito sa Astana, na nagngangahulugang "kabiserang lungsod" sa wikang Kazakh. Noong Marso 20, 2019, ipinanukala ni Pangulong Kassym-Jomart Tokayev ang pagbabago ng pangalan ng Astana sa Nur-Sultan, bilang karangalan sa naunang pangulo at matagal nang namumunong pinuno ng Kazakhstan na si Nursultan Nazarbayev na bumaba sa puwesto isang araw ang nakararaan. Bagamat tinutulan ng mga mamamayan ang panukala, agad na sinang-ayunan ng Parlamento ang pagbabago ng pangalan, at opisyal na naging Nur-Sultan ang pangalan ng kabiserang lungsod sa isang kautusang inilathala noong Marso 23 sa taong iyon. Demograpiya Populasyon Magmula noong Setyembre 2017, ang populasyon ng Astana ay 1,029,556 katao; over double the 2002 population of 493,000. Ang komposisyong etniko ng lungsod magmula noong Setyembre 4, 2014 ay: Kazakh: 65.2% Ruso: 23.8% Ukrainian: 2.9% Tatar: 1.7% Alemang Kazakh: 1.5% Iba pa: 4.9% Kalakhang pook Ang kalakhang pook na nakasentro sa Astana ay kinabibilangan ng Distrito ng Arshaly, Distrito ng Shortandy, Distrito ng Tselinograd, at bahagi ng Distrito ng Akkol sa Rehiyon ng Akmola. Ang pook ay tinitirhan ng 1.2 milyong katao. Mga kapatid na lungsod Napapanatili ng Astana ang opisyal na mga kapatiran sa 18 lungsod. Talababa Mga sanggunian Mga karagdagang babasahin Pospelov, Evgeni (1993). Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь [City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary]. Русские словари. : Invalid |ref=harv () Kozlov, Denis; Gilburd, Eleonory (2013). The Thaw: Soviet Society and Culture during the 1950s and 1960s. University of Toronto Press. ISBN 9781442644601. : Invalid |ref=harv () Khrushchev, Sergei (2010). Никита Хрущев. Реформатор Никита Хрущев. Реформатор [Nikita Khrushchev. Reformer]. Время. ISBN 9785969105331. : Invalid |ref=harv () Mallone, Laura (23 September 2016). "The Eccentric Autocrat Who Spent Billions Inventing A City". Wired. Whyte, Andy (2000). Kisho Kurokawa, Architect and Associates: Selected and Current Works. Images Publishing. ISBN 9781864700190. : Invalid |ref=harv () Vale, Lawrence (2014). Architecture, Power and National Identity. Routledge. ISBN 9781134729210. : Invalid |ref=harv () Mga panlabas na link Opisyal na website Official website of the BIE Expo 2017 Astana-Kazakhstan Naka-arkibo 2018-07-22 sa Wayback Machine.