Ostona

Ostona (qozoqcha: Астана); eski nomi: Nur-Sulton (qozoqcha: Нұр-Сұлтан) — Qozogʻiston poytaxti (1997-yil 10-dekabrdan beri). Hozirgi kunda shaharning hududi 200 km2. Ishim daryosining oʻng sohilida joylashgan. Temir yoʻl tuguni. Aeroport bor. Aholisi 1 136 008 kishi (2020). Sanoati Mashinasozlik va metallni qayta ishlash (qishloq xoʻjalik mashinalari, nasos, vagon remonta, gaz apparaturasi, choʻyan kuyish va boshqa zavodlar), oziq-ovqat (goʻsht, sut, non mahsulotlari, pivo zavodi), yengil (chinni zavodi, tikuvchilik fabrikasi va boshqa) sanoatlari rivojlangan. Gʻisht, temir-beton materiallari, uy-joy qurilish qismlari, asfalt, keramika mahsulotlari ishlab chiqariladi. TETS ishlab turibdi. Elektr uzatkich liniyalari Ostonani Qaragʻandi, Pavlodar, Petropavl, Rudniy bilan bogʻlagan. Tarixi Shahar eski qismining koʻchalari toʻgʻri burchak shaklida tuzilgan. Ostonada 1960-yildan katta qurilish ishlari boshlandi. 1961—92-yillar bosh plani boʻyicha shaharning janubi-sharqiy qismidagi boʻsh yerlarda tipovoy loyiha asosida koʻp qavatli binolar qurilgan, yangi turar joy mikrorayonlari va jamoat binolari (Madaniyat saroyi, 1960—64, meʼmorlar O. Kratsklis, D. Danneberg, P. Fogel), Yoshlar uyi (1974, meʼmor A. T. Polyanskiy va boshqa), „Ishim“ mehmonxonasi, telemarkaz va boshqalar barpo etilgan. Ostonada 4 oliy oʻquv yurti, teatr, oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeylari bor. Ostona 1830-yilda Oqmoʻla qalʼasi sifatida barpo qilingan. Nomi Shaharning nomi 1961-yilgacha Akmolinsk, 1992-yilgacha Tzelinograd, 1998-yilgacha Oqmola boʻlgan. 2022-yilda Nur-Sulton deb atalgan. Ostona shahri 1997-yildan beri Qozogʻiston Respublikasining poytaxti boʻlib kelmoqda. Undan avval Olmaota shahri mamlakatning poytaxti boʻlgan. Ichki boʻlinishi Ostona Sariarqa tumani, Alma-Ata tumani va Yesil tumani boʻlib boʻlinadi. Qiziqarli xabarlar Ostona — Osiyo poytaxtlarining ichida shimoliy qutbga eng yaqin joylashgan. Ostona — Yer sharidagi eng sovuq poytaxtlarning biridir, Mongoliya poytaxti Ulan-Batordan issiq, Kanada poytaxti Ottavadan sovuq. Maorif Kollejlar Ostona politexnik kolleji Tibbiyot kolleji Inovatsion texnalogiyalar kolleji Moliyaviy-iqtisoiy kolleji Gumanitar kolleji (Pedagogik kollej) Gumanitar-yuridik kolleji QazGYuU Yevrosiyo gumanitar institutining kolleji „Turon“ kolleji Boshqarish kolleji Moliyaviy akademiyaning kolleji Iqtisodiyot, oziq-ovqatlarni standartlash va texnalogiyalar kolleji Savdo-sanoat va iqtisodiyot kolleji Iqsodiy-hududiy kolleji Qozoq texnologiya va biznes universitetining kolleji Transport va aloqa kolleji Oliy oʻquv yurtlari Ostona shahrida 10 tadan ziyod oliy oʻquv yurtlati bor, shulardan: Qozogʻiston Respublikasining Prezidenti davlat boshqarish akademiyasi L. N. Gumilev nomli Yevrosiyo milliy universiteti Yevrosiyo gumanitar instituti Qozoq milliy sanʼat universiteti S.Seyfullin nomli qozoq agrotexnik universiteti Qozoq gumanitar-yuridik universiteti M. V. Lomonosov nomli Moskva davlat universitetining Qozogʻistondagi filiali Qozogʻiston-Rossiya universiteti Ostona tibbiyot universiteti Nazarboyev Universiteti Moliya akademiyasi Qozoq moliyaviy-iqtisoiy va xalqaro savdo universiteti Qozoq texnalogiya va biznes universiteti Sport saroylari Bosh stadion Nur-Sultan Arena — 30 000 kishini sigʻdira oladi. Qajimuqan Munaytpasov nomidagi stadoin — 12 350 kishini sigʻdira oladi. Yopiq konʼki saroyi — 8 773 kishini sigʻdira oladi. Alau muz saroyi — 8 000 kishini sigʻdira oladi. Sari-Arqa — 8 000 kishini sigʻdira oladi. Qozogʻiston sport saroyi — 6 532 kishini sigʻdira oladi. Aholisi Ostona shahrining aholisi 2000-yil bilan solishtirganda 169,2-ming kishiga koʻpayib, 2006-yilning boshida 550,2 ming kishiga yetdi. Aholi soni boʻyicha Ostona Qozogʻistondagi Olmaoti shahridan keyin 2-oʻrinda. Milliy tarkibi Hamdoʻst shaharlari Shaharning nazarga tushgan joylari Sulu-Jasil bulvari — Ostona markazidagi yangi koʻcha. Oq-Oʻrda — Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining qarorgohi. Boyterak — Ostonaning asosiy ramzi. Mustaqillik saroyi — davlatning rasmiy tadbirlarini, forumlarni, majlislarni, uchrashuvlarni, syezdlarni oʻtkizish joyi hisoblanadi. Barqarorlik va tinchlik saroyi — Dunyo va milliy dinlar liderlarining sʼezini oʻtkizish uchun moʻljallangan bino. Xan-Shatir — Ostonaning eng yirik koʻngil ochar markazi. Manbalar