Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт

Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт (па-казаску: Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) — вядучая шматпрофільная вышэйшая навучальная ўстанова Казахстану. Вядучая ўстанова сістэмы вышэйшай адукацыі Рэспублікі Казахстан, якая першая прайшла дзяржаўную атэстацыю і пацьвердзіла права на ажыцьцяўленьне адукацыйнай дзейнасьці па ўсіх спэцыяльнасьцях і ўзроўнях. Лідар Генеральнага рэйтынгу ВНУ Казахстану, першы ў гісторыі краіны ляўрэат прэміі Прэзыдэнта Рэспублікі Казахстан «За дасягненьні ў галіне якасьці», дыплямант Прэміі Садружнасьці Незалежных Дзяржаў за дасягненьні ў галіне якасьці прадукцыі і паслуг. Унівэрсытэт, будучы членам Міжнароднай Асацыяцыі унівэрсытэтаў і сузаснавальнікам Эўразійскай Асацыяцыі унівэрсыітэтаў, першы сярод ВНУ Казахстана і краін Цэнтральнай Азіі падпісаў у г. Балоньні Вялікую Хартыю Унівэрсытэтаў, пасьпяхова прайшоў міжнародную сэртыфікацыю на адпаведнасьць сістэмы мэнэджмэнту якасьці (СМЯ) патрабаваньням міжнародных стандартаў ІСО 9000:2000 і атрымаў сьведчаньні найбуйнейшых сусьветных сэртыфікацыйных цэнтраў — Міжнароднай сэртыфікацыйнай сістэмы IQNET. Шматузроўневая сістэма адукацыі КазНУ ўключае: вышэйшую базавую адукацыю (бакаляўрыят), вышэйшую спэцыяльную адукацыю, магістратуру і дактарантуру. Прыём у КазНУ ажыцьцяўляецца па дзяржаўных адукацыйных грантах і на дагаворнай аснове. Падрыхтоўка спэцыялістаў ажыцьцяўляецца па больш як 180 спэцыяльнасьцях. У складзе ўнівэрсытэта функцыянуе 16 факультэтаў, 67 катэдраў, 32 навукова-дасьледчых інстытутаў і цэнтраў, тэхнапарк; працуюць больш за 2 тысячы прафэсараў, дактароў, кандыдатаў навук і дактароў філязофіі, больш за 100 акадэмікаў найбуйнейшых акадэмій, больш за 40 заслужаных дзеячаў Рэспублікі Казахстан, каля 40 ляўрэатаў Дзяржаўных і імянных прэмій РК і 40 лаўрэатаў прэмій маладых вучоных, 47 стыпэндыятаў дзяржаўных навуковых дасьледаваньняў. КазНУ ўключае таксама каледж, інстытут павышэньня кваліфікацыі, 25 спэцыялізаваных дысэртацыйных саветаў па абароне доктарскіх дысэртацый па 67 спэцыяльнасьцях. У навуковую інфраструктуру ўваходзяць таксама 11 цэнтраў. Ва ўнівэрсытэце навучаюцца больш за 25 тысяч студэнтаў і магістрантаў па шматузроўневай сістэме вышэйшай прафэсійнай адукацыі. Ажыцьцяўляецца супрацоўніцтва з 418 найбуйнейшымі міжнароднымі ВНУ сьвету па рэалізацыі сумесных міжнародных праграм навучаньня, абмену студэнтаў і правядзеньня стажыровак. Па выніках дасьледаваньня міжнароднага рэйтынгавага агенцтва QS World University Rankings КазНУ ў 2022 навучальным годзе заняў 150 месца сярод унівэрсытэтаў сьвету. У рэйтынгу QS University Rankings па краінах Усходняй Эўропы і Цэнтральнай Азіі (QS University Rankings EECA 2016), КазНУ заняў 11 месца з 200. У абодвух рэйтынгах КазНУ атрымаў самую высокую адзнаку сярод усіх ВНУ Казахстана і Цэнтральнай Азіі. Гісторыя Казахскі дзяржаўны ўнівэрсытэт (КазДУ) быў адкрыты 15 студзеня 1934 года. 19 студзеня 1934 года ў будынку былой Верненскай гімназіі (вул. Казыбек бі, 18, былая Савецкая) прыступілі да заняткаў 54 студэнты, у тым ліку 32 — фізіка-матэматычнага і 22 — біялягічнага факультэтаў. Пасьля дадатковага набору ў лютым-сакавіку 1934 года колькасьць студэнтаў узрасла да 94, зь якіх 48 былі казахамі. Вучэбную і навуковую працу праводзілі 25 выкладчыкаў, у тым ліку 5 прафэсараў, 10 — дацэнтаў.. У верасьні 1934 года былі праведзены першыя ўступныя іспыты на хімічным факультэце. 2 сьнежня 1934 года ўнівэрсытэту было прысвоена імя Кірава С. М. У 1937 годзе быў створаны першы гуманітарны факультэт — факультэт замежных моў; праз год філялягічны факультэт. У станаўленьні ўнівэрсытэта аказалі дапамогу ВНУ Масквы, Ленінграда, Казані, Украіны. Сюды прыехалі працаваць Малюкоў І. Д., Дзьмітры Сакольскі, Канстанцін Пярсідзкі і іншыя навукоўцы. У гады Вялікай Айчыннай вайны 287 студэнтаў і супрацоўнікаў (у тым ліку 135 добраахвотнікаў) пайшлі на фронт. У памяць аб загінуўшых у баях за радзіму ў навучальным корпусе № 4 збудаваны мэмарыял «Слава». У гады вайны ва ўнівэрсытэце працавалі эвакуяваныя ў Алма-Ату член-карэспандэнт АН СССР. Падчас станаўленьня ўнівэрсытэта ў 1930-х — 1940-х гадах з КазДУ была звязана пэдагагічная дзейнасьць такіх значных вучоных таго часу, як Аўэзаў М. А., Хусаінава М. З. і іншых вядомых навукоўцаў і грамадзкіх дзеячаў. У 1941 годзе на базе Казахскага камуністычнага інстытута журналістыкі было створана аддзяленьне журналістыкі філялягічнага факультэта. Пасьля цяжкіх гадоў вайны пачалі адчыняцца новыя факультэты. У 1948 годзе адкрыліся гістарычны, геоляга-геаграфічны, а потым эканамічны факультэты. У 1955 годзе на базе юрыдычнага інстытута адкрыўся юрыдычны факультэт, а зь фізіка-матэматычнага ўтварыліся 2 факультэты — фізічны і матэматычны. У 1963 годзе на базе эканамічнага факультэта КазДУ быў створаны «Алма-Ацінскі інстытут народнай гаспадаркі» (АІНГ),. У 1968 годзе ва ўнівэрсытэце арганізаваны філязофска-эканамічны факультэт і факультэт журналістыкі. У 1971 годзе ўнівэрсытэт узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сьцяга. У 1991 годзе ўнівэрсытэту прысвоена імя аль-Фарабі. 9 студзеня 1993 года ўнівэрсытэту прысвоены стан дзяржаўнай нацыянальнай вышэйшай навучальнай установы. У 2009 годзе Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Аль-Фарабі патрапіў у сьпіс лепшых вышэйшых устаноў у сьвеце па вэрсіі прэстыжнага рэйтынгу унівэрсытэтаў «Таймс». Увайшоў у сьпіс 600 лепшых ВНУ з агульнай колькасьці ўдзельнікаў, якіх 16000. Ва ўнівэрсытэце на момант трапленьня ў рэйтынг вучылася звыш 20 тысяч студэнтаў з розных краін блізкага і далёкага замежжа. У 2014 годзе агенцтва «Эксперт РА» прысвоіла ўнівэрсытэту рэйтынгаваб клясу «С», які азначае «высокі ўзровень» падрыхтоўкі выпускнікоў. Факультэты На дадзены момант у КазНУ існуе 16 факультэтаў: Факультэт геаграфіі і прыродакарыстаньня Факультэт біялёгіі і біятэхналёгіі Фізіка-тэхнічны факультэт Механіка-матэматычны факультэт Факультэт хіміі і хімічнай тэхналёгіі Факультэт філалогіі, літаратуразнаўства і сусьветных моў Факультэт журналістыкі Факультэт інфармацыйных тэхналёгіі Факультэт гісторыі, археалёгіі і этналёгіі Факультэт філязофіі і паліталёгіі Вышэйшая школа эканомікі і бізнэсу Юрыдычны факультэт Факультэт усходазнаўства Факультэт міжнародных адносін Факультэт даўнівжрсытэцкай навукі Факультэт мждыцыны і грамадзкага аховы здароўя Крыніцы Вонкавыя спасылкі Старонка ў сеціве