Казахстаны Үндэсний банк

Казахстаны Үндэсний банк (казах. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі) — Казахстан улсын Төв банк юм. Төв байр нь Астана хотод байралдаг. Түүх Казахстаны Үндэсний банк нь ЗХУ-ын Төрийн банкны Казахстаны Бүгд Найрамдах Банкны (1990 оноос хойш - Зөвлөлт Казахстаны Төрийн банк, 1991 оноос хойш - Зөвлөлт Казахстаны Үндэсний Төрийн банк) үндсэн дээр байгуулагдсан юм. 1990 оны 10-р сарын 25-нд Зөвлөлт Казахстаны Дээд Зөвлөл Бүгд Найрамдах Улсын Төрийн Тусгаар Тогтнолын Тунхаглалыг баталсан. 1990 оны 12-р сарын 7-нд Казахстаны Бүгд Найрамдах Улсын Дээд Зөвлөл "Зөвлөлт Казахстанд банк, банкны үйл ажиллагааны тухай" хуулийг баталсан. 1991 оны 6-р сарын 20-нд Зөвлөлт Казахийн Дээд Зөвлөл "Зөвлөлт Казахийн Үндэсний Улсын Банкны Дүрмийн тухай" тогтоол гаргасан. Тогтоолын дагуу Үндэсний Улсын Банк нь Бүгд найрамдах улсын өмч болж, Төв банк болсон. 1993 оны 4-р сарын 13-нд "Казахстаны Бүгд Найрамдах Улсын Үндэсний Банкны тухай" хуулийн дагуу Зөвлөлт Казахийн Үндэсний Банкийг Казахстаны Бүгд Найрамдах Улсын Үндэсний Банк болгон өөрчилсөн. 1995 оны 3-р сарын 30 - 1995 оны 3-р сарын 30-ны өдрийн № 2155 "Казахстаны Бүгд Найрамдах Улсын Үндэсний Банкны тухай" Казахстаны Бүгд Найрамдах Улсын шинэ хууль гарсан. Удирдлага, бүтэц Казахстаны Үндэсний банк нь Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгчид тайлагнадаг боловч түүнд хуулиар олгогдсон эрх мэдлийн хүрээнд үйл ажиллагаандаа бие даасан байдаг. Үндэсний банк нь үйл ажиллагаагаа Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Засгийн газартай уялдуулж, Засгийн газрын эдийн засгийн бодлогыг харгалзан үзэж, үндсэн чиг үүргээ гүйцэтгэх, мөнгөний бодлогыг хэрэгжүүлэхтэй зөрчилдөхгүй тохиолдолд хэрэгжүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлдэг байна. Казахстаны Үндэсний банкны удирдах дээд байгууллага нь Удирдах зөвлөл, өдөр тутмын үйл ажиллагааны удирдлагын байгууллага нь Захирлуудын зөвлөл юм. Удирдах зөвлөл нь 9 гишүүнээс бүрдэнэ. Удирдах зөвлөлд Үндэсний банкны дарга, Үндэсний банкны 4 албан тушаалтан (орлогч дарга нар), Казахстан улсын Ерөнхийлөгчийн нэг төлөөлөгч, Казахстан улсын Засгийн газрын хоёр төлөөлөгч, Үндэсний банкны Санхүүгийн зах зээл, санхүүгийн байгууллагуудын хяналт, хяналтын хорооны дарга нар багтдаг юм. Банкны үе үеийн дарга нар 1992 оны 1-р сар - 1993 оны 12-р сар - Галым Байназаров 1994 - 1996 оны 1-р сар - Даулет Сембаев 1996 оны 1-р сар - 1998 оны 2-р сар - Ураз Жандосов 1998 оны 2-р сар - 1999 оны 10-р сар - Кадыржан Дамитов 1999 оны 10-р сар - 2004 оны 1-р сар - Григорий Марченко 2004 оны 1-р сарын 26 - 2009 оны 3-р сар - Анвар Сайденов 2009 оны 1-р сарын 22 - 2013 оны 10-р сарын 1 - Григорий Марченко 2013 оны 10-р сарын 1 - 2015 оны 11-р сарын 2 - Кайрат Келимбетов 2015 оны 11-р сарын 2 - 2019 оны 2-р сарын 26 - Данияр Акишев 2019 оны 2-р сарын 26 - 2022 оны 1-р сарын 31 - Ерболат Досаев 2022 оны 2-р сарын 3 - 2023 оны 9-р сарын 4 - Галимжан Пирматов 2023 оны 9-р сараас өнөө хүртэл - Тимур Сулейменов