Aralsk

Aralsk (qaz. Арал) — Qazaxıstanın Qızılorda vilayətində şəhər, Aral bölgəsinin inzibati mərkəzi. Dəmiryol stansiyası Aral dənizi (qaz. Арал Теңізі). I Arıs —Kandıaqaş dəmir yolu xətti cüt yolludur, normal kalibrli, dizel çəkicidir. Aral dənizi stansiyasından şərq-şimal-şərqə, Zhaksykylysh kəndi ərazisində sodyum xlorid və sodyum sulfatın inkişafına xidmət edən uzunluğu 32 km olan bir yollu dəmir yolu qolu yola düşür. İrqiz - Aralsk - Ayteke-Bi magistral yolu (M-32 Samara - Çimkent şossesinin hissəsi) şəhərdən 2 km şimalda uzanır. 2009-2011-ci illərdə yolda əsaslı təmir işləri aparıldı (əvvəllər Aralskdan bölgənin sərhədinə qədər yolun asfalt örtüyü var idi, daha sonra İrgiz tərəfə pis vəziyyətdə olan yalnız torpaq yol var idi). Küçələrin düzeni rüblük binalarla düzbucaqlıdır; evlər əsasən birmərtəbəli, kərpic, mərkəzdə - ikimərtəbəli, daşdır. Əsas prospektlər asfaltlanıb, qalanları çınqıldır. Tarixi Sovet dövrü İnqilabdan sonra bitişik kəndi olan "Aral dənizi" stansiyası yaşayış məntəqəsi, Qazaxıstan SSR-in Aral bölgəsinin mərkəzi statuslu Aralsk adını aldı. 1919-cu ilin yayında, Aralsk yaxınlığında, general Belovun rəhbərliyi altında Kolçak cənub ordusu dayandırıldı və dağıldı. Bu ordunun bölmələri Sovet Türkistan Respublikasını fəth etmək məqsədi ilə Ufa və Orenburqdan Aktyubinskə hərəkət etdi. Ordu dəmir yolu xətti boyunca hərəkət etdi, Ağlar Aktyubinsk, Emba, Çelkar və Saksaulsku tutdu. Ağ ordu, Aralskın şimal hissəsində Jalqaqaş (Zeldi-Qızım) və 68 (indiki Şirganak) patrulları arasında qırmızılarla qarşılandı. Şirganak qovşağında "ağlar" üçün içməli su olan dəmir yolu sarnıçları dəniz körfəzi boyunca qovşağa yaxınlaşan Xan Xivinski və Türküstanets gəmilərindən vuruldu. Ümumi hücumdan əvvəl düşmən qüvvələri susuz qaldılar ki, bu da döyüşün nəticəsini əsasən Qızıl Ordunun lehinə təyin etdi. Sovet dövründə, Aral dənizindəki iki ən böyük gəmi - Xan Xivinski və Türküstanets, Kirov və Kommuna olaraq dəyişdirildi, 1980-ci illərdə istismardan çıxarıldı və məhv edildi. İstinadlar Xarici keçidlər Возрождённый Арал-2006 Аральск // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.