ญะร็อช

ญะร็อช (อาหรับ: جرش) หรือ เกราซา (กรีกโบราณ: Γέρασα, เสียงอ่านภาษากรีกแอตติก: [gérasa], เสียงอ่านภาษากรีกคอยนี: [ˈgerasa]) เป็นนครในภาคเหนือของประเทศจอร์แดน ศูนย์กลางการปกครองของเขตผู้ว่าราชการญะร็อช มีประชากร 50,745 คน ณ ปี 2015 หลักฐานเก่าแก่ที่สุดของการตั้งรกรากในญะร็อชสามารถย้อนไปถึงยุคหินใหม่ ดังที่พบในแหล่งตัลอะบูซอวัน (Tal Abu Sowan) ซึ่งมีการค้นพบซากโครงกระดูกมนุษย์ที่อายุ 7500 ปีก่อนคริสต์กาล ญะร็อชเฟื่องฟูมากในสมัยกรีก เฮลเลนนิสติก โรมัน และไบแซนไทน์ จนถึงกลางศตวรรษที่ 8 เมื่อเกิดแผ่นดินไหวกาลิลีในปี 749 และแผ่นดินไหวตามอีกจำนวนหนึ่งทำลายนครไปมาก กระนั้น ในปี 1120 ซะฮีร์ อัดดีน ตอฆเตคิน แห่งดามัสกัส ได้สั่งให้กองพลขนาด 40 คนสร้างป้อมปราการขึ้นในญะร็อช ปัจจุบันไม่ทราบแน่ชัดว่าป้อมนี้อยู่ที่ใดของเมือง แต่เข้าใจว่าเป็นจุดสูงสุดทางตะวันออกเฉียงเหนือของประตูเมือง ก่อนจะถูกครอบครองและทำลายทิ้งจนหมดในปี 1121 โดยบอลด์วินที่สอง กษัตริย์แห่งเยรูซาเลม หลังจากนั้นมา บรรดานักรบครูเสดพากันทิ้งร้างนครญะร็อชและถอยทัพไปตั้งอยู่ที่ซะกิบทางตะวันออกแทน ญะร็อชถูกทิ้งร้างกระทั่งปรากฏอีกครั้งในบันทึกทางประวัติศาสตร์เมื่อต้นสมัยปกครองของออตโตมันในต้นศตวรรษที่ 16 ในบันทึกสำมะโนประชากรปี 1596 ระบุว่ามี 12 ครัวเรือนที่เป็นมุสลิมอยู่ในญะร็อช กระนั้น นักโบราณคดีพบหลักฐานของหมู่บ้านมัมลุกขนาดเล็กตั้งอยู่ที่เขตเหนือของเมือง ซึ่งบ่งบอกว่ามีการกลับมาตั้งรกรากในญะร็อชแล้วก่อนสมัยออตโตมัน การขุดค้นทางโบราณคดีตั้งแต่ปี 2011 แสดงให้เห็นว่าญะร็อชในสมัยยุคกลางอิสลามมีหลักฐานสิ่งปลูกสร้างและเครื่องปั้นดินเปาจากสมัยยุคกลางอิสลาม/มัมลุก ซากของนครโบราณนี้เริ่มค่อย ๆ ปรากฏตัวอีกครั้งจากการขุดค้นหลายครั้งนับตั้งแต่ปี 1925 และยังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน ปัจจุบัน ญะร็อชเป็นที่ตั้งของหนึ่งในซากนครกรีกโรมันที่อนุรักษ์สภาพไว้ดีที่สุด จนได้รับสมญาว่าเป็นปอมเปอีแห่งตะวันออกกลาง รวมถึงเป็นจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวหนึ่งของจอร์แดนเหนือ ด้วยยอดเข้าชม 330,000 คนในปี 2018 ถือเป็นหนึ่งในสถานที่ที่มีผู้เยี่ยมชมมากที่สุดในประเทศ ทุก ๆ ปี นครจะจัดเทศกาลญะร็อช ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมวัฒนธรรมแนวหน้าของตะวันออกกลางที่มีผู้เข้าร่วมชมหลายพันคนต่อป อ้างอิง