Hirochíma ha Nagasáki ojekapupárõguare

Hirochíma ha Nagasáki ojekapupárõguare, oiko karai Harry S. Truman, Tetãvore Joapykuéra rendota, oityka rire mokõi tembipu mboka guasu Hapõ mburuvi ári. Upe niko oiko ára 6 ha 9 jasypoapy ary 1945-pe, táva Hirochíma ári peteĩháme ha upéi Nagasáki ári, upe rire Hapõ ndaipu'akái ñorairõme ha oñeme'ẽ, upéicha opákuri Ñorairõ Guasu Mokõiha. Poteĩ jasy aja, Tetãvore Joapykuéra oity mboka Hapõ tavakuéra ári, upe rire oity ku tembipu mboka guasu héra Little Boy táva Hiroshima ári arakõime 6 de agosto de 1945, ha upéi ombokapu ku mboka guasu héra Fat Man táva Nagasáki ári arapópe, 9 jasypoapy. Amo 105 000 térã 120 000 tekove omano ha 130 000 tekove hasyite, ojekapupa rire. Ko'ãga peve, ã jekapupa añónte niko tembipu mboka guasu jeporu oporojuka hag̃ua. Manhattan Rembiaporã rupive, yvypóra ojapókuri mboka guasu okapúva, átomo rendyry ijapopyréva. Mokõi umi mbokágui ojapo hikuái upe tembiaporãre. Oñembohérakuri mboka peteĩha Little Boy, ha ojeitykasékuri Hirochíma ári, upe ambuéva oñembohéra Fat Man, ojeity hag̃ua Nagasáki ári. Umi tembipu mboka guasu oipurúva tumingue'a rendyry (energía atómica) imbareteveite mboka okapúva ambuévagui, ha ombyaiveite avei. Upe guive, araka'evéma yvypóra ndoipuru jeýi mboka umícha oñorairõvo. Amo ary 1945 ipahápe, oñeimo'ã 166 000 tekove omano Hirochíma távape ha 80 000 Nagasáki-pe ho'a guive umi mokõi mboka guasu, amo 246 000 omanóva, ojeipapárõ, hákatu ojeikuaa 120 000 omanónte umi ára mboka guasu ho'a. Umi omanóva apytepe, 15 térã 20 % omano hasyitégui randipytu (radiación) oporojukáva rupive. Upe guive, hetáva umi omano huguy iñakytã'aívagui (leucemia) (231 tekove) ha opaichagua akytã'ai mba'asy ambuéva (334 tekove), umi hasýva ijágui hetére randipytu osẽva mboka guasúgui. Ã mokõi távape, umi omanóva hetakue tuichavéva ha'e akue tapichakuéra ndaha'éiva ñorairõhára. Ohasa rire 6 ára Nagasáki ojekapupa, 15 jasypoapy aja, Hapõ mburuvi oñeme'ẽ ha omomarandu ndaipu'akái Ñorairõ Guasu Mokõihápe, upéva hekópe oñemoĩkuri kuatiápe ára 2 jasyporundy. Hapõ oñeme'ẽvo, opáma paraguasu Py'aguapy ñorairõ, ha upéicha avei, Ñorairõ Guasu Mokõiha opa. Hapõ daipu'akáigui, oike ijyvy apekuépe Tetãvore Joapykuéra ha umi iñorairõhára irũ —ha oipytyvõ avei chupe tetã Autarália, Índia, Tavetã Joaju ha Selánda Pyahu— ha Hapõ ojeheko me'ẽ va'erã umi Mbohapy Tekorã rupive, he'íva Hapõ ndaikatúi oreko, ojapo térã omoinge mboka guasu oipurúva tumingue'a rendyry ijyvýpe. Ta'anga Mandu'apy Joajuha "La bomba atómica de Hiroshima: Lo que fue el infierno en la Tierra" «Recuerdos De Hiroshima Y Nagasaki». Archivado desde el original, el 13 de abril de 2009. Ojehechákuri árape: 27 de abril de 2009.