Либерал-демократиялық партия (Жапония)

Либерал-демократиялық партия (жапон. 自由民主党 дзию: минсюто:), кейде ЛДП — Жапонияның саяси партиясы. ЛДП 1955 жылдан бері билікте (соның ішінде коалиция құрамында), 1993–1994 және 2009–2012 жылдарды санамағанда. Тарихы ЛДП 1955 жылғы 15 қарашада екі партияның – Либералды және Демократиялық – бірігуінің нәтижесінде құрылды. Партияны уақытша басқарып тұрған комиссия Итиро Хатояма, Такэтора Огата, Бамбоку Оно және Букити Микиден тұрды. Жапониядағы ең ірі партияның құрылу салтанаты Токионың Тюо университетінде өтті. Сол күні «Партияны құру туралы декларация», «Бағдарлама», «Партия хартиясы», «Партия миссиясы» және «Партияның саяси бағдарламасы» қабылданды. ЛДП-ның алғашқы төрағасы 1956 жылғы сәуірде өткен кезектен тыс съезде премьер-министр Итиро Хатояма болды. Кейіннен бұл партия Жапонияда жетекші партияға айналды. Партияның барлық жетекшілері, Ёхэя Коно мен Садакадзу Танигакидан басқа, бір уақытта премьер-министр болған. 1955 жылдан бастап, партия дерлік үздіксіз билік құрып келді. 1983-1986 жылдар аралығында Жаңа либерал клубпен коалиция құрды. 1993 жылдың жазында ЛДП-да бөлініс орын алды, нәтижесінде 1993 жылдың тамызында 11 ай бойы оппозицияға кетіп, коалициялық үкіметтерге билікті берді. 1994-1996 жылдары Социалистік партиямен коалиция құрды, оны социалистердің жетекшісі Томиити Мураяма басқарды. 1996-2009 жылдары қайтадан жетекші орынға шыққаннан кейін, кіші партиялардың қолдауымен елдің үкіметін қалыптастырды. 2009 жылдың 30 тамызындағы парламенттік сайлаулардың нәтижесінде оппозицияға өтті, бірақ 2012 жылғы мерзімінен бұрынғы сайлаулардың қорытындысымен билік партиясының статусын қайтадан алды. 2019 жылдың шілдесінде өткен парламенттік сайлаулардың нәтижесінде ЛДП жоғарғы палатаның көпшілігін сақтап қалды, алайда өкілдердің саны 123-ден 113-ке қысқарды. 2022 жылдың 11 шілдесінде өткен жоғарғы палатаның сайлауында ЛДП жеңіске жетті. ЛДП мүшелері парламентте 63 орын алса, «Комэйто» партиясының мүшелері 13 мандат алады, осылайша блок 125 парламент мүшесінің ішінен 76-ын құрайды. Саяси позициясы Либерал-демократиялық партияны негізінен консервативті көзқарастағы ауыл тұрғындары қолдайды, сонымен қатар бюрократия, ірі корпорациялар (Кэйрэцу) және зияткерлік еңбек қызметкерлері арасында танымалдылыққа ие. Ішкі саясатта партия консервативті бағытты ұстанады және халық көпшілігінің қолдауына ие. Бірақ билік партиясы ретінде «әкімшілік ресурс» қолдану туралы айыптаулар жиі кездеседі. ЛДП-ны қаржылық жанжалдар да алаңдатады. Солшыл партиялардан айырмашылығы, ЛДП ешқашан нақты саяси идеология мен философияға ие болмады. Партия мүшелері оппозициялық партияларға қарағанда оңшыл болып табылады, бірақ заңсыз оңшыл топтардан кем радикалды. ЛДП саясаты дәстүрлі түрде келесі мақсаттармен байланысты: экспорт негізінде жылдам экономикалық өсуді қамтамасыз ету, АҚШ-пен тығыз ынтымақтастық. Соңғы жылдары партияның жүргізген реформалары бюрократиялық жүйені жеңілдетуге, мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіруге, қартайып бара жатқан халықпен байланысты салық реформасын қоса алғанда, шаралар қабылдауға бағытталған. 1990-жылдардағы саясаттың басқа басымдықтары Жапонияның Азия-Тынық мұхит аймағындағы ықпалын күшейту, ішкі сұранысты арттыру, ғылымды дамыту және ақпараттық қоғамды қалыптастыру болды. 2016 жылғы Кеңесшілер палатасына сайлау алдында партия Жапонияның соғыс жүргізуіне, құрлықтық, теңіздік және әскери-әуе күштерін құруына тыйым салатын Конституцияның 9-бабын өзгерту қажеттігін мәлімдеді. Премьер-министр Синдзо Абэ бастаған коалиция бұл бапты айқын ескіру деп санап, оның күшін жоюды талап етті, КХДР тарапынан әлеуетті әскери қауіптің барын ескере отырып. Конституцияға сәйкес өзгеріс парламенттің екі палатасының 2/3 дауысы бойынша қабылдануы тиіс, содан кейін ол халықтық референдумда бекітілуі қажет. Осы мақсатқа жету үшін ЛДП-Комэйто коалициясының төменгі палатада қажетті дауысы бар. Жапонияның билеуші Либерал-демократиялық партиясының сыртқы саясат жөніндегі кеңесі 2020 жылдың 15 қарашасында қол қойылған кеңейтілген өңірлік экономикалық серіктестік туралы келісімді мақұлдады. Дереккөздер Сілтемелер Ресми сайты (ағыл.)