ٽوڪيو اسٽاڪ ايڪسچينج

ٽوڪيو اسٽاڪ ايڪسچينج (東京証券取引所, Tōkyō Shōken Torihikijo)، جنهن کي مختصر طور تي توشو (Tosho) يا TSE چيو ويندو آهي، جاپان جي شهر ٽوڪيو ۾ واقع هڪ اسٽاڪ ايڪسچينج آهي. هي ايڪسچينج جاپان ايڪسچينج گروپ (JPX) جي ملڪيت آهي، جيڪا هڪ هولڊنگ ڪمپني آهي. JPX جو بنياد جولاءِ 2012ع ۾ ٽوڪيو اسٽاڪ ايڪسچينج گروپ ۽ اوساڪا سيڪيورٽيز ايڪسچينج جي انضمام سان پيو. باقاعدي طور تي JPX پهرين جنوري 2013ع تي لانچ ڪئي وئي. جائزو TSE هڪ گڏيل اسٽاڪ ڪمپني (kabushiki gaisha) طور تي رجسٽرڊ آهي. ان جو مرڪزي دفتر ٽوڪيو جي ضلعي چوئو (Chūō) ۾ واقع آهي، جيڪو جاپان جو وڏو مالي مرڪز آهي. هن مارڪيٽ کي ٽريڪ ڪرڻ لاءِ اهم انڊيڪس Nikkei 225 آهي، جنهن ۾ جاپان جي مشهور ڪاروباري اخبار Nihon Keizai Shimbun پاران چونڊيل ڪمپنيون شامل آهن. ٻيو اهم انڊيڪس TOPIX آهي. ڪم جا ڪلاڪ ايڪسچينج ۾ واپار جا عام ڪلاڪ صبح 9:00 کان 11:30 تائين ۽ منجهند 12:30 کان 3:30 تائين هوندا آهن. هي مارڪيٽ هفتي جي آخري ڏينهن (ڇنڇر، آچر) ۽ جاپان جي قومي موڪلن تي بند رهندي آهي. اسٽاڪ مارڪيٽ جا حصا 4 اپريل 2022ع کان، ٽوڪيو اسٽاڪ ايڪسچينج پنهنجي مارڪيٽ جي جوڙجڪ کي تبديل ڪري ٽن نون حصن ۾ ورهايو آهي: پرائم مارڪيٽ (Prime Market): وڏيون عالمي ڪمپنيون. اسٽينڊرڊ مارڪيٽ (Standard Market): وچولي درجي جون ڪمپنيون. گروٿ مارڪيٽ (Growth Market): تيزي سان وڌندڙ نيون ڪمپنيون. 21 آگسٽ 2023ع تائين TSE تي ڪل 3,899 ڪمپنيون لسٽ ٿيل هيون. تاريخ ٻي عالمي جنگ کان اڳ ٽوڪيو اسٽاڪ ايڪسچينج جو بنياد 15 مئي 1878ع تي پيو. 1943ع ۾ ان کي جاپان جي ٻين 11 ايڪسچينجن سان ملائي هڪ مرڪزي "جاپاني اسٽاڪ ايڪسچينج" بڻايو ويو، پر ٻي عالمي جنگ جي پڇاڙيءَ ۾ بمباري سبب ان کي بند ڪيو ويو. جنگ کان پوءِ موجوده نالي سان هن ايڪسچينج جو ٻيهر آغاز 16 مئي 1949ع تي ٿيو. 1980ع واري ڏهاڪي ۾ هن مارڪيٽ غير معمولي ترقي ڪئي ۽ 1990ع ۾ هي دنيا جي مارڪيٽ ڪيپيٽلائيزيشن جو 60 سيڪڙو بڻجي وئي هئي. 30 اپريل 1999ع تي روايتي "ٽريڊنگ فلور" بند ڪيو ويو ۽ سڄو نظام اليڪٽرانڪ واپار تي منتقل ڪيو ويو. 2001ع ۾ ان کي هڪ باقاعدي اسٽاڪ ڪمپني بڻايو ويو. ٽيڪنيڪل مسئلا TSE جي تاريخ ۾ ڪجهه وڏا ٽيڪنيڪل حادثا به ٿيا آهن. پهرين نومبر 2005ع تي نئين سسٽم ۾ خرابي سبب واپار ساڍا چار ڪلاڪ معطل رهيو. اهڙي طرح پهرين آڪٽوبر 2020ع تي هڪ ميڪانيڪي خرابي سبب سڄو ڏينهن واپار بند رهيو، جيڪو ان جي تاريخ جو بدترين ٽيڪنيڪل حادثو هو. حوالا ٻاهريان ڳنڍڻا Tokyo Stock Exchange Website Top Executive Interviews "SOU" "Tokyo Exchange Struggles With Snarls in Electronics", The New York Times, 13 December 2005 "Fujitsu execs take pay cut after Tokyo exchange crash", The Register, 25 November 2005