အီတလီခမ်းထီ

အီတလီခမ်းထီ (အိန်းကလေတ်: Italy) (အီတလီ: Italia [iˈtaːlja] (listen)) ယို တရာꩻဝင်ႏအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ အီတလီ ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ (Republic of Italy) တဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ဥရောပတွိုက် အခဝ်နဝ်ကို ပင်ႏလယ်ႏထျꩻသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပိဉ်တိစ်ခမ်းထီ၊ သွိသာလန်ခမ်းထီ၊ ဩသထွီးယားခမ်းထီ၊ သလိုဗေးနီးယားခမ်းထီ ဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဖဲ့ꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အီတလီကြွန်မော့ တောမ်ႏ ပင်ႏလယ်ႏဟံႏကို ကို အတန်သွတ်ꩻ ကြွန်နီဗာႏကထွာဒါႏ စစ္စလီကြွန်၊ သာဒီးနီးယားကြွန်တောမ်ႏ ကြွန်ပေႏအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ လွစ်လွစ်တခြင်ခြင် ကအဝ်ႏခေါ်ခေါ် အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ ကထွာဒါႏ သန်မာရီနိုခမ်းထီ တောမ်ႏ ဗာတီကန်သီးတီးခမ်းထီ ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻဒျာႏ အီတလီခမ်းထီ ဟံႏကောင်သဲင်လောင်းသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ Campione d'Italia နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အီတလီခမ်းထီပဲင်ႏလဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻလွေꩻဒျာႏ သွိသာလန်ခမ်းထီကိုသွူ။ အီတလီခမ်းထီ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုန်းမဲင်ႏ ၁၁၆,၃၅၀ မဲင်ႏ (၃၀၁,၃၄၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) တဲင် ခမ်းကိုလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၆၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻရောမ(ရိုးမ / ရိုမ်း) နဝ်ꩻသွူ။ အီတလီခမ်းထီယို ဥရောပတွိုက်သမဲင်ꩻကို ခေတ်တွိုင်ꩻစိုးတွိုင်ꩻ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻဒါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ ရောမခမ်းထီတန် ကအဝ်ႏထွန်ꩻကာꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ အီတလီယို ထွာဖို ကမ္ဘာႏအခဝ်တွို့ꩻ ဗဟိုႏဌာႏနတန်တဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကရီးခါ အီတလီခမ်းထီယို ခွန်ဟော်ꩻခမ်ꩻ ကအိုပ်စိုꩻဒါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် ဗꩻတွိုႏ ၁၉၄၆ ဗာႏ ဇွန်လာနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏလာနဝ်ꩻကို ကေႏညာႏလွေꩻခန်း ခမ်းနမ်းဗွေႏ(သမ္မတ)ခမ်းထီအနေႏတဲင် လွိုက်ဒင်ႏလွေꩻပါ လွတ်တောႏတဲင် တဲမ်းထွို့ꩻလွေꩻခန်း လွောင်ႏဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏတွော့ꩻ အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ အွဉ်ႏထွာလွေꩻအတီႏ ၁၉၄၇ ဗာႏ ဒီသိဉ်ဗာ ၂၃ နီꩻနဝ်ꩻသွူ။ အခေႏခံႏဥပဒေႏနဝ်ꩻအလꩻ ထွာလွဉ် ခမ်းသားလွတ်တောႏ တောမ်ႏ သီးနေက်လွတ်တောႏ တဲင် အဝ်ႏလွတ်တောႏယိုနီဗာႏ မိဉ်ႏပူꩻပေါင်ꩻခြွဉ်းဗူႏ အိုင်ကိုမ်ဝင်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဖန်လွေꩻ စွိုးခွိုꩻလွတ်တောႏ နဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏစွိုးခွိုꩻလွတ်တောႏယို လွိုက်နွောင်ꩻ ခမ်းနမ်းဗွေႏ၊ ဖေႏကေႏညာႏနွောင်ꩻ စဲ့ꩻတွိုက်ꩻတောမ်ႏ တဲမ်းလိတ်ချုတ်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ အာႏကွိုꩻ