Qyteti metropolitan i Napolit

Qyteti metropolitan i Napolit (italisht: Città metropolitana di Napoli) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Kampanias, me kryeqendër Napolin. Ai zëvendësoi ish-provincën e Napolit dhe është një ent territorial i zonës së gjerë. Sipas të dhënave të 1 janarit 2025, ai kishte 2.963.633 banorë, 92 komuna dhe një sipërfaqe prej 1.176,72 km². Gjeografia Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën qendrore të Kampanias dhe përfshin një hapësirë shumë të urbanizuar, të organizuar rreth Napolit dhe rrjetit të dendur të komunave përreth tij. Ai kufizohet me provincat e Kazertës, Beneventos, Avelinos dhe Salernos. Territori metropolitan përfshin bregdetin e Gjirit të Napolit, zonën flegree, territorin vesuvian, gadishullin sorrentin dhe ishujt e Iskias, Kaprit dhe Proçidas. Në peizazhin e tij spikat edhe prania e Vezuvit, që përfaqëson një nga elementet natyrore më karakteristike të territorit. Historia Qyteti metropolitan i Napolit është një nga qytetet metropolitane të parashikuara nga ligji italian nr. 56 i vitit 2014, i njohur si Ligji Delrio. Ai zëvendësoi Provincën e Napolit nga 1 janari 2015, duke i pasuar asaj në funksionet dhe marrëdhëniet juridike. Si ent i zonës së gjerë, ai ushtron funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe organizimit të shërbimeve me interes metropolitan, në lidhje të ngushtë me rolin qendror të Napolit në Italinë jugore. Ndarja administrative Qyteti metropolitan përbëhet nga 92 komuna. Përveç Napolit, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Giugliano in Campania, Torre del Greco, Pozzuoli, Casoria, Castellammare di Stabia, Portici dhe Ercolano. Administrata Kryetari metropolitan është Gaetano Manfredi, i cili e ushtron këtë funksion si kryetar i komunës së Napolit. Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane. Selia institucionale ndodhet në Palazzo Matteotti, në Piazza Matteotti 1 në Napoli. Demografia Qyteti metropolitan i Napolit kishte 2.963.633 banorë më 1 janar 2025. Ai është një nga territoret metropolitane më të populluara të Italisë dhe, për nga dendësia e popullsisë, një nga më të dendurat në vend. Qendra më e madhe është Napoli, me 909.013 banorë në të njëjtën datë, e ndjekur nga Giugliano in Campania, Torre del Greco dhe Pozzuoli. Transporti Territori metropolitan i Napolit është një nga nyjat kryesore të transportit në Italinë jugore. Napoli Centrale është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe ka 23 binarë për shërbimin e udhëtarëve. Zona metropolitane shërbehet gjithashtu nga Aeroporti Ndërkombëtar i Napolit-Capodichino, i cili regjistroi 13.271.522 pasagjerë gjatë vitit 2025. Kultura dhe turizmi Brenda territorit metropolitan ndodhen disa nga sitet më të rëndësishme kulturore të Italisë. Midis tyre spikasin Qendra historike e Napolit, e njohur si Trashëgimi Botërore e UNESCO-s që nga viti 1995, dhe Zonat arkeologjike të Pompeit, Ercolanos dhe Torre Annunziatas, të përfshira në listën e UNESCO-s që nga viti 1997. Një element i rëndësishëm i trashëgimisë jomateriale të territorit është edhe Festa dei Gigli, që zhvillohet në Nola dhe bën pjesë në listën përfaqësuese të trashëgimisë kulturore jomateriale të UNESCO-s në kuadrin e kremtimeve me struktura të mëdha procesionale të mbajtura mbi supe. Shih edhe Napoli Kampania Italia Provinca e Napolit Referime Lidhje të jashtme Faqja zyrtare