Vìlla Màddre Cabrini

A Vìlla Màddre Cabrini, za Vìlla Acquarón ò Palàçio Acquarón, a se trêuva in Stràdda Acquarón 22, 22A e in sciâ Montâ Bachérnia 8, 10, 12, 14 in Castelétto, a Zêna, inte 'na poxiçión panoràmica in sciâ çitæ e o sò górfo, vixìn a-a scilençiôza e apartâ gêxa de Sant'Ànna. Za a partî da-o Sèiçénto a vìlla a l'à avûo 'n ròllo centrâle pò-u svilùppo do sò quartê, eséndo stæta a prìmma rescidénsa de canpàgna costroîa inte l'antîgo pàize de Bachérnia. Inte l'Eutoçénto a vìlla e o sò propiêtâio, o Pêo Acquarón, són stæti asæ inportànti pe l'espansción urbâna a nòrd do Pónte Càfaro aprêuvo a l'avertûa da Stràdda Acquarón. Co-o Nêuvecénto a l'êa diventâ a sêde de 'n grànde colêgio, ch'o l'exìste ancón a-a giornâ d'ancheu inte dipendénse da vìlla a levànte da Montâ Bachérnia, e che òua o l'é conosciûo cómme Schêua Sàn Pòulo. O cazaménto prinçipâle o l'é stæto pe cóntra convertîo a 'n ûzo de tîpo rescidençiâle. Da-o pónto de vìsta da sò architetûa, a vìlla a l'à de interesànti strutûe do Sèteçénto che se pêuan ancón védde a-o sò intèrno, méntre o de fêua o l'é pe cóntra rifinîo con di detàggi fæti con cûa segóndo o ciù modèrno stîle eclético. Stöia L'é probàbile chi-â sò costruçión a ségge comensâ into Sèiçénto, co-o cazaménto ch'o l'àiva di vòrti a croxêa e 'n ciàn nòbile, pe êse dêuviâ cómme vìlla de periferîa. Costroîa vixìn a-a gêxa de Sant'Ànna, tiâ sciù into Çinqueçénto, a se trovâva tra e dôe çénte de miâge do Barbaróssa e de miâge nêuve e a l'êa colegâ a-o céntro pe mêzo de 'na crêuza che da-o Portéllo a l'anâva scìnn-a-e Miâge de Ciàppe. In particolâ, into pasòu sta zöna chi a l'êa ciamâ "Bachérnia", nómme ch'o l'é restòu scìnn-a-a giornâ d'ancheu pe indicâ quésto tòcco da crêuza e che se pènsa ch'o vêgne da-o gràn nùmero de ciànte de rêuza sarvæga che gh'êa chi, e quæ faxéivan bén bén de frûti. Co-o pasâ di sécoli, a vìlla a l'é stæta rimanezâ e rialsâ ciù vòtte, in prinçìpio scìnn-a-o quàrto ciàn (cómme testimoniòu da vàrie inmàgine d'época) e pöi co-a realizaçión de 'n gròsso cazaménto mìsso a-o derê da costruçión ciù vêgia. Into Nêuveçénto gh'é stæto azónto o quìnto ciàn e a faciâta a l'é stæta refæta segóndo o stîle neogòtico e eclético. Inte l'Eutoçénto a vìlla a l'êa conosciûa co-o nómme de Vìlla ò Palàçio Acquarón e, d'in gîo, a l'àiva 'n grànde pàrco, dónde gh'êa 'n alevaménto de vàcche ascì, co-o læte prodûto chi ch'o vegnîva vendûo inta "vacherîa" da-arénte a-a staçión superiôre da funicolâre de Sant'Ànna. Scibén chò-u pàrco o l'é stæto bén bén amermòu de dimescioìn aprêuvo a l'espansción edilìçia do sécolo XIX e con l'avertûa de Córso Paganìn e de Stràdda Acquarón, ancón a-a giornâ d'ancheu 'na gròssa pàrte di giardìn a l'é restâ de propiêtæ da vìlla. A-a costruçión de stràdde vixìnn-e o l'à parteçipòu o propiêtâio mæximo da vìlla, ö sæ o Pêo Acquarón, che, into 1886, o l'à realizòu a pròpie spéize a miâgia ch'a l'arêze a fàscia inferiôre do pàrco da vìlla. Inte l'ànno 1917, e Miscionâie do Sâcro Cheu de Gexù da Sânta Màddre Françésca Savério Cabrini àn acatòu a vìlla, cangiàndone o nómme in önô da sò fondatrîxe e trasferéndo chi o colêgio con mêzo convìtto ch'àivan fondòu a Zêna into 1893. Da-o 1931 a diretôa do colêgio a l'êa diventâ a mónega Françésca Savério Savónn-a, gràçie a-a quæ l'instituçión a s'é bén bén svilupâ. Into 1934 o conplèsso de schêue o l'é stæto anpliòu co-în âtro cazaménto, scitoòu da l'âtra pàrte da Montâ Bachérnia, da-arénte a-a staçión superiôre de l'Ascensô Magénta-Cròcco. Quàttro ànni dòppo o colêgio o l'à òtegnûo o riconosciménto de "Licêo" ascì. Co-o sccéuppo da Segónda Goæra Mondiâle l'institûto o l'é stæto tenporaniaménte abandonòu, vegnìndo danezòu into córso di bonbardaménti da çitæ. A-a fìn da goæra, into 1945, i cazaménti són stæti fîto agiustæ e-e schêue són stæte tórna avèrte. A partî da-i ànni òtànta do Nêuvecénto a vílla a l'é diventâ 'n condomìnio rescidençiâle de propiêtæ privâ. Pe cóntra, a dépendance e a pàrte do giardìn a levànte da Montâ Bachérnia són stæti cedûi a-o Comùn e d'ancheu són a sêde da Schêua Sàn Pòulo, con l'intrâ ch'a l'é in sciâ Stràdda de Françésca Cabrini. Galerîa d'inmàgine Nòtte Bibliografîa (IT) Tomâxo Pastorìn, Dizionario delle strade di Genova, Tolozzi, 1968. (IT) Rinâdo Lucardìn, La Circonvallazione a Monte. Genova. Storia dell'espansione urbana dell'Ottocento, Zêna, SAGEP, 2012, ISBN 88-63-73196-9. (IT) Corìnn-a Prâga, Andar per creuse oltre il centro storico 2. Itinerari dal Portello, dal Vico della Croce Bianca e da via Balbi verso la Porta delle Chiappe, Zêna, Erga Edizioni‎, 2016, ISBN 88-81-63933-5. Vôxe corelæ Funicolâre de Sànt'Ànna Zêna Gêxa de Sant'Ànna Âtri progètti Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Vìlla Màddre Cabrini