กัลเลรีอาวิตโตรีโยเอมานูเอเลเซคอนโด

กัลเลรีอาวิตโตรีโยเอมานูเอเลเซคอนโด (อิตาลี: Galleria Vittorio Emanuele II) เป็นหนึ่งในศูนย์การค้าที่เก่าแก่ที่สุดในโลก มีลักษณะเป็นทางเดินและอาคารขนาบ 4 ชั้น คลุมด้วยหลังคาทรงโค้ง ตั้งอยู่ในใจกลางเมืองมิลาน ประเทศอิตาลี ศูนย์การค้าแห่งนี้ตั้งชื่อตามพระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 2 แห่งอิตาลี กษัตริย์พระองค์แรกของราชอาณาจักรอิตาลี โดยได้รับการออกแบบในปี พ.ศ. 2404 และสร้างโดยจูเซปเป เมนโกนี ในช่วงปี พ.ศ. 2408 ถึงปี พ.ศ. 2420 สถาปัตยกรรม โครงสร้างหลักนั้นประกอบไปด้วยทางเดินที่มีช่องโค้ง 2 ทางเดินซึ่งตัดกันตรงพื้นที่รูปแปดเหลี่ยม โดยตั้งอยู่บนถนนที่เชื่อมระหว่างปียัซซาเดลดูโอโมจนถึงปียัซซาเดลลาสกาลา ถนนนี้ถูกปิดด้วยกระจกและหลังคาที่เป็นเหล็กหล่อซึ่งเป็นการออกแบบทางเดินที่มีช่องโค้งยอดนิยมในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตัวอย่างเช่นเบอร์ลิงตันอาร์เคดในลอนดอน ซึ่งเป็นต้นแบบของศูนย์การค้าที่มีหลังคาเป็นกระจกขนาดใหญ่กว่า เริ่มด้วยกาลรีแซ็ง-อูว์แบร์ในบรัสเซลส์ (เปิดในปี พ.ศ. 2390), เดอะแพสซิจในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก (เปิดในปี พ.ศ. 2391), กัลเลรีอาอุมแบร์โตปรีโมในเนเปิลส์ (เปิดในปี พ.ศ. 2433) และบูดาเปสต์แกลละรีอา โดยจุดกึ่งกลางของพื้นที่รูปแปดเหลี่ยมนั้นจะเป็นโดมกระจก ซึ่งกัลเลรีอาของมิลานมีอัตราส่วนที่ใหญ่กว่าศูนย์การค้าที่สร้างก่อนหน้า และเป็นก้าวสำคัญสำหรับวิวัฒนาการการสร้างศูนย์การค้าที่มีหลังคากระจกในยุคใหม่ซึ่งมีกัลเลรีอาแห่งนี้เป็นต้นแบบโดยตรง บนพื้นตรงกลางของรูปแปดเหลี่ยม มีงานโมเสก 4 ชิ้น ทำเป็นรูปตราอาร์มของเมืองหลวงทั้ง 3 แห่งของราชอาณาจักรอิตาลี (ตูริน, ฟลอเรนซ์, โรม) ส่วนชิ้นที่สี่นั้นก็คือตราอาร์มของเมืองมิลานที่ตั้งของกัลเลรีอาแห่งนี้ มีความเชื่อที่ว่าหากสามารถหมุนตัวด้วยส้นเท้าตรงอวัยวะเพศของวัวกระทิง (ในตราอาร์มของเมืองตูริน) ได้ 3 ครั้ง จะทำให้โชคดี แต่การกระทำนี้ทำให้เกิดความเสียหายกับงานโมเสก กัลเลรีอานั้นเชื่อมต่อระหว่างสถานที่สำคัญ 2 แห่งของเมืองมิลาน คือ โบสถ์มิลาน (ดูโอโม) และโรงอุปรากรลาสกาลา อย่างไรก็ตาม กัลเลรีอาก็เป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งเช่นกัน ร้านค้า บ่อยครั้งที่กัลเลรีอานี้ถูกเรียกว่า il salotto di Milano ("เสวนาสโมสรแห่งมิลาน") เนื่องจากมีร้านค้าจำนวนมากและมีความสำคัญในฐานะสถานที่พบปะพูดคุยและรับประทานอาหารค่ำของชาวมิลาน ในปี พ.ศ. 2555 แมคโดนัลด์ถูกห้ามไม่ให้ต่อสัญญาเช่าพื้นที่ หลังจากได้เปิดร้านมาถึง 20 ปี ทางบริษัทโต้แย้งว่าตนเองเป็นผู้เช่าเพียงรายเดียวที่ไม่ได้รับสิทธิ์ที่จะปฏิเสธการเช่าก่อนสำหรับการให้เช่าครั้งใหม่ และกล่าวว่า การประมูลสาธารณะเพื่อหาผู้เช่ารายใหม่มาแทนนั้น "ไม่เป็นธรรม" แมคโดนัลด์ได้ยื่นฟ้องต่อเมืองมิลานเจ้าของที่และเรียกค่าเสียหาย 24 ล้านยูโร โดยระบุว่าการไม่ยอมต่อสัญญาเช่าทำให้แมคโดนัลด์สูญเสียรายได้ไป 6 ล้านยูโรต่อปี ในช่วง 2-3 ชั่วโมงสุดท้ายที่เปิดทำการ ทางร้านได้บริการอาหารและเครื่องดื่มฟรีแก่ลูกค้า 5,000 ราย หลังจากนั้น พื้นที่ส่วนนั้นถูกแทนที่ด้วยปราดา ร้านค้าแฟชั่นชื่อดัง ซึ่งเป็นร้านแห่งที่ 2 ในกัลเลรีอาด้วย ต่อมาแมคโดนัลด์ได้ถอนคำฟ้องหลังจากได้รับโอกาสให้เปิดร้านใหม่ในพื้นที่ใกล้เคียง ในปี พ.ศ. 2556 กัลเลรีอาแห่งนี้มีทั้งร้านขายเสื้อผ้าชั้นสูง (haute couture) ร้านเครื่องเพชรพลอย ร้านขายหนังสือและภาพเขียน รวมไปถึงร้านอาหาร ร้านกาแฟ และบาร์ ร้านบางร้านยังเป็นหนึ่งในบรรดาร้านค้าและร้านอาหารที่เก่าแก่ที่สุดของเมืองมิลานด้วย เช่น บิฟฟีคัฟแฟะ (เปิดเมื่อปี พ.ศ. 2410 โดยปาโอโล บิฟฟี พ่อครัวทำขนมที่ทำขนมถวายกษัตริย์), ภัตตาคารซาวานี, บาร์คัมปารีโนอินกัลเลรีอา เป็นต้น อ้างอิง