Qyteti metropolitan i Kaljarit

Qyteti metropolitan i Kaljarit (italisht: Città metropolitana di Cagliari) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Sardenjës, me kryeqendër Kaljarin. Ai zëvendësoi ish-Provincën e Kaljarit dhe është një ent territorial i zonës së gjerë. Më 1 janar 2025 kishte 536.245 banorë dhe përfshinte 70 komuna. Gjeografia Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën jugore të Sardenjës dhe ka një sipërfaqe prej 4.311,47 km². Ai përfshin hapësira bregdetare, fusha, zona kodrinore dhe qendra të brendshme, duke u shtrirë nga gjiri i Kaljarit deri në një pjesë të territorit të brendshëm jugor të ishullit. Ndër hapësirat natyrore më të njohura të territorit metropolitan janë plazhi i Poettos, që shtrihet ndërmjet Kaljarit dhe Quartu Sant'Elenës, si edhe parku i Molentargius-Saline, një nga zonat e lagështa më të rëndësishme të zonës mesdhetare. Historia Qyteti metropolitan i Kaljarit u krijua me ligjin rajonal të Sardenjës nr. 2 të 4 shkurtit 2016 për riorganizimin e sistemit të autonomive lokale. Sipas faqes zyrtare të entit, ai subentroi në funksionet e Provincës së Kaljarit nga 1 janari 2017. Më pas territori i tij u ridefinua në kuadër të reformës rajonale të vitit 2021 dhe të fazës zbatuese të viteve 2024–2025, duke kaluar nga konfigurimi fillestar me 17 komuna në entin aktual me 70 komuna, të zgjeruar edhe me pjesë të territorit të ish-Provincës së Sud Sardegnas. Ndarja administrative Qyteti metropolitan përbëhet nga 70 komuna. Përveç Kaljarit, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Quartu Sant'Elena, Selargius, Assemini, Capoterra, Sestu dhe Monserrato. Administrata Kryetari metropolitan është Massimo Zedda. Sipas faqes zyrtare të entit, në bazë të ligjit rajonal sardenj, kryetari i komunës së Kaljarit ushtron edhe funksionin e kryetarit metropolitan. Zedda u shpall kryetar i Kaljarit më 17 qershor 2024 dhe, si rrjedhojë, mori edhe detyrën metropolitane. Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane. Selia institucionale dhe përfaqësuese ndodhet në Palazzo Regio, në Piazza Palazzo në Kaljari, ndërsa selia ligjore ndodhet në Viale Francesco Ciusa 21. Demografia Qyteti metropolitan i Kaljarit kishte 536.245 banorë më 1 janar 2025. Qendra më e madhe është Kaljari, me 146.692 banorë, e ndjekur nga Quartu Sant'Elena, Selargius, Assemini dhe Capoterra. Territori metropolitan përfaqëson hapësirën urbane dhe suburbane më të rëndësishme të jugut të Sardenjës dhe përqendron pjesën kryesore të funksioneve administrative, ekonomike dhe të shërbimeve të kësaj pjese të ishullit. Transporti Kaljari është nyja kryesore e transportit në jug të Sardenjës. Stacioni hekurudhor i Kaljarit ka 8 binarë në shërbim të trenave të udhëtarëve. Transporti ajror i territorit metropolitan mbështetet te Aeroporti i Kaljarit-Elmas “Mario Mameli”, i cili regjistroi 5.254.433 pasagjerë gjatë vitit 2025. Kultura dhe turizmi Territori metropolitan i Kaljarit përfshin disa nga zonat turistike dhe kulturore më të njohura të jugut të Sardenjës. Midis tyre dallohen plazhi i Poettos, parku i Molentargius-Saline dhe Nora, një nga qendrat më të rëndësishme fenikase, punike dhe romake të ishullit, që ndodhet në territorin e komunës së Pulas. Faqja zyrtare e qytetit metropolitan i paraqet turizmin, itineraret dhe ngjarjet si një pjesë të rëndësishme të identitetit dhe të zhvillimit të territorit të tij. Shih edhe Kaljari Sardenja Italia Provinca e Kaljarit Referime Lidhje të jashtme Faqja zyrtare