Lunbardî

Arzân Bulgnaiṡ Piasintëin C'l artìcul chè 'l è scrit in Arzân Al pruvînci Lumbêrdi La Lumbardéia l'é ‘na regiòun italiâna cun cîrca nōv miliòun d'abitânt. La só capitêl l'é Milân. La Lumbardéia la cunfîna a mezanôt cun la Svésra (Cantòun Ticîn e Grisòun), a sîra cun al Piemûnt, a matèina cun al Vènet e cun al Trintèin-Êlt Âdis/Sudtirōl, e a mezdé cun l' Emélia-Rumâgna. L'aministrasiòun regiunêla l'é int al Gratacēl Pirelli, a Milân. Al nòm Al nòm Lumbardéia al vîn da la parôla tedèsca e longobêrda Langbardland o Langbardaland, che cun al tradusiòun ch' în stêdi fâti dôp l’é dvintê préma Langbard e dôp Longobardia o Langobardia fîn ad arivêr a Lumbardéia, ch' al vré dîr "Tèra di Longobêrd". I cèinter principêl dal pruvînci Lumbêrdi Milân Còm Léch Pavéia Mòunsa e Briânsa Bêrgum Brèsa Mântva Cremòuna Sòndri Varèiş Lôd St artéccol qué l é scrétt in bulgnaiṡ Al pruvénzi lunbèrd La Lunbardî l'è na regiån itaglièna con stra sè e nå nôv migliòn d'abitànt. La so capitèla l'è Milàn. La Lunbardî la cunféna piò sò cun la Svézzra (Cantån Tizén e Grisòn), a sîra col Piemånt, a maténna col Vènet e col Trentén-Elt Égg’/Südtirol, e piò zå cun l'Emégglia-Rumâgna. L'aministraziån regiunèl l'è int'al Gratazîl Pirelli, a Milàn. Al nòmm Al nòmm Lunbardî al vénn da la parola germànica e lungubèrda Langbardland o Langbardaland, che cun al traduziòn ch'ali én stè fati dåpp l'è advintè prémma Langbard e dåpp Longobardia o Langobardia fén ad arrivèr a Lunbardî, ch'al vré dîr "Tèra dî Lungubèrd". Äl chèplôg ed pruvénzia d'la Lunbardî Milàn Còm Lècch Pavî Månza e Briänza Bêrgum Brèsa Mantva Carmånna Sondri Varais Lôd C'l artìcul chè 'l è scrit in Piasintëin Al pruvénzi lumbàrdi La Lumbardia (in italian: Lombardia) l'é una region d' l'Italia nord-ucidentäla. In dil so 12 pruvinci i ga stan pö d' növ milion d'abitant. La so capitäla l'é Milan. La cunfëina a nord cun la Svisera, a ovest cul Piemont, a est cul Venet e cul Trintëin-Ält Adige e a süd cun l'Emilia-Rumagna. Al num Lumbardia al vegna da la parola germanica-lungubärda Langbardland o Langbardaland che, dop dil mudifich in latëin e in italian, l'é cambiä in Langbard, po in Longobardia o Langobardia par 'rivä al num d'incö. Völ di "Tera di Lungubärd", la tera d' cul popul germanic ca l'era vegn zu in Italia in dal 568 d.C. e l'äva mis la so capitäla a Pavia. Alura la Longobardia l'era una zona bëin püsè granda d' cula d'adès. Al simbul d' la region l'é la rösla camuna (in bianc cun dré dal verd) e l'é stä ispirä da un'incision in sil predi d' la Val Camonica ch' i ävan fat i om d' l'antiga civiltä di Camuni. Cun la rösla i völan ricurdä la storia milenäria e la caltüra antiga d' la region. A gh'é una leg' d' la region par dä o dä mia 'l parmès da druä al simbul lumbärd. Al motto üficiäl d' la Lumbardia l'é: "Una regione per fare" (una region par fä). Geugrafia La Lumbardia la s' divìda quäsi a metä tra pianüra (pö o menu 'l 47,1%) e muntagna (40,5%). Al 12,4% ca 'l resta la culëina. La region la pöl ves dividì anca in quatar zoni par descriv il carateristich geugrafich: la pärt propri cun i Älp, vüna d' meza muntagna (Preälp) o culëina, un'ätra d' pianüra (Älta e Basa) e cula suta 'l Po. Vìncol Carlo Biotti v · d · m Regiòn d'Itâglia RegiòunAbròzz · Basilichèda · Calâbria · Canpâgna · Emégglia-Rumâgna · Friåul · Lâzi · Ligûria · Lunbardî · Mèrch · Mulîs · Piemånt · Pògglia · Sardàggna · Sizégglia · Tuschèna · Trentén-Elt Adds · Onbria · Val d'Aosta · Vènet