Curzio Malaparte

Curzio MALAPARTE (Prato, 9a de junio 1898 – Romo, 19a de julio 1957), denaske Kurt Erich Suckert estis itala ĵurnalisto, dramaturgo, verkisto kaj diplomato. La elektita familinomo por pseŭdonimo uzita ekde 1925 signifas laŭvorte 'de malbona loko', kiel vortoludo kun Buonaparte 'de bona loko', reference al Napoleono Bonaparte. Li estis faŝisto, poste komunisto. Biografio Li estis filo de itala patrino kaj germana patro, kun kiu li ne bone rilatis. Li studis en mezlernejo en kiu antaŭe studis Gabriele D'Annunzio. Kiel junulo, li simpatiis kun anarkiismo, aktivis kun respublika partio kaj rilatis kun Framasonismo. Dum la Unua Mondmilito li militaliĝis kiel volontulo kaj batalis en Francio kaj Italio. Reveninte en Francion post la malvenko de Caporetto, en 1918 lia roto suferis kemian atakon fare de la Germanimperia Armeo, kaj liaj pulmoj estis grave damaĝitaj per la iperito. Lia hospitalo estis bombardita kaj la juna Suckert savis sin saltante tra fenestro. Poste li studis en la Universitato 'Sapienza' de Romo. Lia unua verko temis pri la malvenko de Caporetto, kiun li atribuis al la malkompetenteco de militestroj kaj politikistoj (Romo) kaj li alvokis al ribelo fare de junaj burĝuloj (kiuj tuj iĝos faŝistoj). Faŝisto En 1920 Malaparte aliĝis al la ĵus nasktia faŝisma movado de Benito Mussolini kaj eble en oktobro 1922 li partoprenis en la Marŝo al Romo, sed prie estas kontraŭaj asertoj. En 1923 okazis fama duelo kontraŭ Ottavio Pastore. Sekvajare li iĝis eldonisto inter aliaj de La Voce de Prezzolini. Li praktikis sportojn (spite al sia malbona sano), kiel skermo, biciklado, kaj dueloj.​ Dum la afero de la murdo de la socialisto Giacomo Matteotti, Malaparte estis arda partiano de la perfortaj rotoj, tiel ke li partoprenis en manovro de devojigo: uzado de kolero pro la morto de la faŝisto Bonservizi en Parizo. En 1924 li fondis la ĵurnalon La Conquista dello Stato (La konkero de la ŝtato), kio inspiros al hispana Ramiro Ledesma Ramos lian gazeton La Conquista del Estado. Li apogis la demarŝojn faritajn de Benito Mussolini kaj aliĝis al Nacifaŝisma Partio. Li partoprenis en diversaj gazetaj iniciatoj en la 1920-aj jaroj kaj tendencis al "maldekstreca" faŝismo, kiu altiris gravulojn, kiuj poste aliĝos al kontraŭfaŝismo, kiel Elio Vittorini. En 1929 li veturis al Sovetunio, kie li konis Stalin, Maksim Gorkij kaj Vladimir Majakovskij. Iom post iom li malproksimiĝis disde la faŝisma reĝimo, kiu laŭ li ne estis sufiĉe revolucia, kaj en 1929 li estis nomumita direktoro de la ĵurnalo "La Stampa" de Torino. En 1931 li publikigis en Parizo Technique du coup d'état, kiu estis interpretita kiel propono al perforta konkero de la ŝtato, sed ankaŭ kiel kritiko kontraŭ la strategioj de Mussolini kaj kontraŭ la figuro de Hitler. Tial li estis elpostenigita el "La Stampa". Tiuepoke li diris al konatoj, ke Italo Balbo konspiras kontraŭ Mussolini; tial Balbo denoncis lin kaj Malaparte estis enkarcerigita unue en la roma prizono Regina Coeli kaj poste malliberigita en Lipari, Ischia kaj Forte dei Marmi. Tio daŭris du jarojn kaj duono, ĝis li estis liberigita danke al interveno de Galeazzo Ciano, kaj povis labori por Corriere della Sera, sed kontrolita de la politika polico OVRA. En 1936 li konstruigis al si domon sur klifo en Capri, kio iĝis renkontiĝejo de artistoj. La senatano Giovanni Agnelli malhelpis lian edziĝon al sia vidva bofilino Virginia Bourbon del Monte. Kontraŭ la leĝoj prirasaj de 1938 li dungis Alberto Moravia kaj Umberto Saba, ambaŭ juddevenaj. En 1939 li veturis tra Itala Orienta Afriko, kaj ĉefe en Etiopion, ĵus konkeritan de Italio. Lia kritiko kontraŭ la agreso al Francio rezultigis novajn arestojn en 1938, 1939, 1941 kaj 1943, denove en Regina Coeli. Dua Mondmilito Je la eksplodo de la milito, li estis armeigita kiel kapitano kaj ĵurnalisto de Corriere della Sera en Grekio, Jugoslavio, Ukrainio ktp. Li ne bone traktis la nazian reĝimon. Kaj post kiam li pasigis pli ol unu jaron en Finnlando, la 25an de julio 1943 alvenis la novaĵo de la falo de Mussolini. Reveninte hejmen, li instaliĝis en Capri.​ Liaj du libroj plej famaj temas pri la milito, nome Kaputt (1944) kaj La pelle (La haŭto), 1949, laŭ kiu oni filmis La pelle (1981). En la fino de la milito li kunlaboris kun la usona armeo de okupacio. Postmilite Inter 1947 kaj 1949 en Parizo li dediĉas sin al verkado. En 1950 li faris sian nuran filmon Il Cristo proibito kun Raf Vallone kaj Alain Cuny. Temas pri militveterano kiu revenas hejmen por venĝi la morton de sia frato, mortigita de germanoj. Ekde 1945, Malaparte intencis proksimiĝi al la Komunista Partio, sed li estis malakceptita. Post la establado de la Popola Respubliko Ĉinio en 1949, Malaparte interesiĝis pri la maoisma versio de komunismo. En 1957 li ekveturis tra Sovetunio kaj Ĉinio, invitite al omaĝo al la verkisto Lu Xun. Ŝajne li povis intervjui Mao Zedong, kaj petis liberecon por grupo de pastroj kaj kristanoj arestitaj, kion li atingis. En 1957 li devis subite reveni en Italion, grave malsana. Verkoj En Esperanto "Febo", Sennaciulo, 1441-1443, julio-septembro 2025, pp. 19-20. Tradukis Roland Platteau. Eseo Viva Caporetto!, Prato: Stabilimento Lito-Tipografico Martini, 1921, poste La rivolta dei santi maledetti, Aria d'Italia, 1921 Le nozze degli eunuchi, Roma: La Rassegna Internazionale, 1922 L'Europa vivente, Firenze: La Voce, 1923; en L'Europa vivente e altri saggi politici, Firenze: Vallecchi, 1923 Italia barbara, Torino: Piero Gobetti, 1925; Roma: La Voce, 1927 Intelligenza di Lenin, Milano: Treves, 1930 Technique du coup d'état, Parizo: Bernard Grasset, 1931, 1948; poste Tecnica del colpo di Stato, Milano: Bompiani, 1948 I custodi del disordine, Torino: Fratelli Buratti Editori, 1931 Le bonhomme Lénine, Paríizo: Bernard Grasset, 1932; poste Lenin buonanima, Firenze: Vallecchi Mussolini segreto (Mussolini in pantofole), Roma: Istituto Editoriale di Cultura, 1944; kiel "Candido" Il sole è cieco, Vallecchi, 1947 Deux chapeaux de paille d'Italie, París: Denoel, 1948. Les deux visages d'Italie: Coppi et Bartali, 1949; poste Coppi e Bartali. Milano: Adelphi, 2009 Due anni di battibecco, 1955 Maledetti toscani, Firenze: Vallecchi, 1956, 1959 Io, in Russia e in Cina, 1958; Firenze: Vallecchi Mamma marcia, 1959; Firenze, Vallecchi; kun Lettera alla gioventù d'Europa kaj Sesso e libertà, postfazione di Luigi Martellini, Milano: Leonardo, 1990, 1992 L'inglese in paradiso, Firenze: Vallecchi, 1960. Benedetti italiani, 1961; Firenze, Vallecchi Viaggi fra i terremoti, Firenze, Vallecchi, 1963 Journal d'un étranger à Paris, 1966; en itala Diario di uno straniero a Parigi, Firenze: Vallecchi Battibecco. 1953-1957, Milano, Aldo Palazzi, 1967 Il battibecco: inni, satire, epigrammi, Torino, Fògola, 1982 Rakontado Avventure di un capitano di sventura, Roma: La Voce, 1927. Don Camaleo, Génova: rivista La Chiosa diretta da Elsa Goss 1928 (poste Don Camaleo e altri scritti satirici, Firenze: Vallecchi, 1946) Sodoma e Gomorra, Milano: Treves, 1931 Fughe in prigione, Firenze: Vallecchi, 1936 Sangue, Firenze: Vallecchi, 1937 Donna come me, Milano: Mondadori, 1940; Firenze: Vallecchi, 2002 Il sole è cieco, Milano: Il Tempo, 1941; Firenze: Vallecchi, 1947 Il Volga nasce in Europa, Milano: Bompiani, 1943; en Il Volga nasce in Europa e altri scritti di guerra, Firenze: Vallecchi Kaputt, Napoli: Casella, 1944; Milano: Daria Guarnati, 1948; Vallecchi, Firenze 1960, 1966; Adelphi, 2009 La pelle, Roma-Milano: Aria d'Italia, 1949, 1951; Firenze: Vallecchi, 1959; Milano: Garzanti, 1967; Milano: Adelphi, 2010 Storia di domani, Roma-Milano: Aria d'Italia, 1949 Racconti italiani, 1957; Firenze: Vallecchi Il Ballo al Kremlino, Firenze: Vallecchi, 1971; Milano: Adelphi, 2012. Muss. Il grande imbecille (1999) Luni Editrice, ISBN 8879841777, ISBN 978-8879841771 Teatro Du côté de chez Proust. Impromptu en un acte, Parizo: Théâtre de la Michodière, 1948 Das Kapital. Pièce en trois actes, Parizo: Théâtre de Paris, 1949 Anche le donne hanno perso la guerra, 1954, Poezio L'Arcitaliano, Firenze e Roma: La Voce, 1928 (poste L'Arcitaliano e tutte le altre poesie), Firenze: Vallecchi, 1963 Il battibecco, Roma-Milano: Aria d'Italia, 1949 Kino Il Cristo proibito, Italio, 1951 Călătoria lui Gruber, Rumanio, 2009 Referencoj En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Curzio Malaparte hispane.