ავგუსტუსის ფორუმი

ავგუსტუსის ფორუმი (ლათ. Forum Augustum; იტალ. Foro di Augusto) — რომის იმპერატორების ფორუმიდან ერთ-ერთი, რომელიც აშენებულია ავგუსტუსის მიერ (ძვ. წ. 27 – ახ. წ. 14 წწ.). მასში შედის მარსი-შურისმაძიებლის ტაძარი. დაუსრულებელი ფორუმი და მისი ტაძარი გაიხსნა ძვ. წ. 2 წელს, მშენებლობის დაწყებიდან 40 წლის შემდეგ. ისტორია ტრიუმვირმა ოქტავიანემ ძვ. წ. 42 წელს ფილიპის ბრძოლის დროს აღთქმა დადო, რომ ააშენებდა ტაძარს მარსის, რომაელთა ომის ღმერთის პატივსაცემად. ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ, მარკუს ანტონიუსისა და ლეპიდუსის დახმარებით, ოქტავიანემ შური იძია თავისი აღმზრდელი მამის, იულიუს კეისრის მკვლელობისთვის. ძვ. წ. 27 წელს იგი გახდა რომის პრინცეფსი ავგუსტუსის სახელით და დაგეგმა ტაძრის აშენება ახალ ფორუმზე, რომელიც მის სახელს ატარებდა. ავგუსტუსმა გამოიყენა სოციალური პროპაგანდა იულიუს კეისრის ანდერძის გაგრძელებით, რომ შეექმნა „ყველა არსებულზე დიდი“ მარსი შურისმაძიებლის ტაძარი, განათავსა რა ის ტაძარში, დაუკავშირა საკუთარი თავი თავის ღვთაებრივ აღმზრდელ მამას და მოიპოვა მჭიდრო კავშირი რომაულ მოსახლეობასთან გარდაცვლილი დიქტატორისადმი მათი სიყვარულის მეშვეობით. მიწის უმეტესი ნაწილი, სადაც ფორუმი უნდა აშენებულიყო, უკვე თავად ავგუსტუსის საკუთრებაში იყო. თუმცა, თავდაპირველი გეგმები მოითხოვდა მეტ სივრცეს, ვიდრე მას ჰქონდა და დასჭირდებოდა დამატებითი მიწის შეძენა ან ექსპროპრიაცია. ამის ნაცვლად, გეგმები ოდნავ შეიცვალა, ამიტომ ზოგიერთი ასიმეტრია თვალსაჩინოა, განსაკუთრებით ტერიტორიის აღმოსავლეთ კუთხეში. სვეტონიუსი აღნიშნავს, რომ ავგუსტუსს არ სურდა ახლომდებარე მესაკუთრეების სახლების ძალით წართმევა. ამ მიწის საკითხებმა, ისევე როგორც მრავალმა არქიტექტურულმა შეცდომამ, გააჭიანურა მშენებლობა. დაუსრულებელი ფორუმი და მისი ტაძარი გაიხსნა, მშენებლობის დაწყებიდან 40 წლის შემდეგ ძვ. წ. 2 წელს. ახ. წ. 19 წელს ტიბერიუსმა დაამატა ორი ტრიუმფალური თაღი ტაძრის ორივე მხარეს უმცროსი დრუზუსისა და გერმანიკუსის გერმანიაში მათი გამარჯვებების პატივსაცემად. ახ. წ. 112 წელს ტრაიანეს ფორუმის გახსნასთან ერთად, ავგუსტუსის ფორუმზე ნაპოვნი წარწერების რაოდენობა შემცირდა, რაც მიანიშნებს, რომ მისი ბევრი ფუნქცია ახალ ადგილას გადაიტანეს, თუმცა ადრიანემ გარკვეული აღდგენითი სამუშაოები ჩაატარა. ექსედრის საგანმანათლებლო და კულტურული გამოყენება დაფიქსირებულია გვიანდელ ანტიკურ პერიოდში. ფორუმის შესახებ ბოლო მითითება თარიღდება ახ. წ. 395 წლით. არქეოლოგიური მონაცემები მიუთითებს, რომ სტრუქტურები სისტემატურად დაიშალა VI საუკუნის პირველ ნახევარში, სავარაუდოდ იმიტომ, რომ ის სერიოზულად დაზიანდა მიწისძვრის ან ომების დროს. ავგუსტუსის ფორუმი იყო რომის დიდი საჯარო შენობებიდან ერთ-ერთი პირველი, რომელიც გაქრა, რაც ასევე ხსნის მისი თავდაპირველი სახელის ხსოვნის სწრაფ დაკარგვას. IX საუკუნეში ნანგრევი ტაძრის პოდიუმზე აშენდა ბაზილიანური მონასტერი. X საუკუნისთვის ფორუმი იმდენად გადაიტვირთა ნანგრევებითა და მცენარეულობით, რომ ადგილობრივებმა მას უწოდეს Hortus mirabilis (საოცარი ბაღი). რესურსები ინტერნეტში Roth, Leland M. (1993). Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning, First, Boulder, CO: Westview Press, გვ. 222. ISBN 0-06-430158-3. Earl, Donald C. (1968). The Age of Augustus. New York: Crown Publishers, გვ. 116. (1970) The Cambridge Ancient History, New, London: Cambridge University Press, გვ. 193. Lucentini, M. (31 December 2012). The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City. Interlink. ISBN 9781623710088. სქოლიო