Basilica di Santa Croce (Lecce)

Gurutze Santuaren basilika (italieraz, Basilica di Santa Croce) Lecceko eliza bat da, Italiako Apulian, XVII. mendeko arte barrokoaren maisulana. Hiriko arkitekto handienen lana da, XVII. mendean Leccen eta bere eskualdean garatu zen arkitektura barrokoko estilo bereziaren adibiderik nabarmenena. Estilo hori kanpoko apainketa landuaren oparotasunak markatzen du, eta barnealdean ere ikusten ahal da. Ezaugarriak Basilikaren eraikuntzak ia mende bat iraun zuen, 1549tik 1646ra, familia juduak kanporatu zituzten hiriko terrenoetan (Lecceko museo judua ondoan dago 21. mendean), eta hainbat arkitektok parte hartu zuten. Hasiera batean estilo errenazentistan proiektatu bazen ere, lan gehienak (batez ere fatxadaren goialdea eta atariak) XVII. egin ziren inguruko eta garaiko estilo barroko berrian. Aurrealdea Fatxadaren behealdea, eliz ataria propio, estilo klasiko errenazentistan eraiki zen obren lehen fasean (1549tik 1580ra), baita kupula ere, gurutzaduraren gurutzean, 1590ean amaitu zena. Lehen lan horiek Gabriele Riccardiri zor zaizkio, Lecceko lehen arkitekto ospetsua eta barrokoaren aitzindaria. Bigarren obra tarte batek, 1606tik aurrera, fatxadako hiru atari barrokoen adjuntua ikusten du: Francesco Antonio Zimbaloren lana dira, Lecceko lehen arkitekto barroko hutsa. Hala ere, fatxadaren zatirik bitxiena, hau da, bigarren eta hirugarren ordenak (balkoi landuaren gainean) eta arrosetoia (1646an amaitua), Cesare Penna eta Giuseppe Zimbaloren lana da, azken honek Celestini Jauregiaren planoak ere egin zituelarik hirian garai bertsuan, estilo argi bat markatuz. Kanpoaldea iruditan Barrualdea Elizaren barrualdea soilagoa da; izan ere, hasieran, XVI. mendearen bukaeran, estilo errenazentistan eraiki zen, eta barrokoa nabarmendu baino ez da egiten. Habeartearen ganga zurezko sabai gangatu batez estalita dago, XVII. urreztadurez apainduta. XVI., XVII. XVIII. mendeetako Lecceko eskolako maisu-maistrek, batez ere Oronzo Tisok, kaperetako aldare eta erretaulak egin zituzten. Erreferentziak Kanpo estekak Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko Wikipediako «Basilique Sainte-Croix de Lecce» artikulutik itzuli da; zehazki, 2025-05-20ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.