კამპო-დე-ფიორი

კამპო-დე-ფიორი (იტალ. Campo de' Fiori) — მართკუთხა მოედანი პიაცა ნავონას სამხრეთით რომში, იტალიაში, რიონი პარიონესა და რეგოლას საზღვარზე. იგი დიაგონალურად მდებარეობს პალაცო დელა კანჩელერიას სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ერთი კვარტალით ჩრდილო-აღმოსავლეთით პალაცო ფარნეზედან. სახელი თარიღდება შუა საუკუნეებით, როდესაც ეს ტერიტორია იყო მდელო. ისტორია ძველ რომში ეს ტერიტორია იყო გამოუყენებელი სივრცე პომპეის თეატრსა და წყალდიდობისკენ მიდრეკილ ტიბერს შორის. მიუხედავად იმისა, რომ ორსინები დამკვიდრდნენ მოედნის სამხრეთ ფლანგზე მე-13 საუკუნეში, მე-15 საუკუნემდე მოედანი დარჩა განუვითარებელი. პირველი ეკლესია უშუალო სიახლოვეს აშენდა ბონიფაციუს IX-ის პონტიფიკატის დროს (1389-1404), სანტა ბრიგიდა კამპო დე' ფიორი; რაიონის განაშენიანებასთან ერთად, ეკლესია ახლა იმ ყოფილი მოედნის ნაწილს უყურებს, რომელიც ამჟამად პიაცა ფარნეზეა. 1456 წელს, პაპ კალიქსტუს III-ის დროს, კარდინალმა ლუდოვიკო ტრევიზანიმ მოაპირკეთა ეს ტერიტორია, როგორც რიონე პარიონეს გაუმჯობესების დიდი პროექტის ნაწილი. ეს განახლება იყო როგორც შედეგი, ისე მიზეზი იმისა, რომ მის გარშემო რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენობა აშენდა; კერძოდ, ორსინის სასახლე კამპო დე' ფიორიზე თავიდან აშენდა. რენესანსული პალაცო დელა კანჩელერია შეიძლება დავინახოთ ვაზის გრავიურაზე, რომელიც დიდებულად ამაღლდება მოედნის უკიდურესი მარჯვენა კუთხის მიღმა. ვაჭრობა კამპო დე' ფიორი არასდროს ყოფილა არქიტექტურულად ფორმალიზებული. მოედანი ყოველთვის რჩებოდა კომერციული და ქუჩის კულტურის ცენტრად: გარშემო ქუჩებს სახელები ხელობების მიხედვით აქვთ—ვია დეი ბალესტრარი (არბალეტის მკეთებლები), ვია დეი ბაულარი (ზანდუკების მკეთებლები), ვია დეი კაპელარი (ქუდების მკეთებლები), ვია დეი კიავარი (გასაღებების მკეთებლები) და ვია დეი ჯუბონარი (მკერავები). სიქსტუს IV-ის მიერ დამონტაჟებული ახალი შესასვლელი ქუჩებით—ვია ფლორეა და ვია პელეგრინო—მოედანი გახდა ვია პაპალეს („პაპის გზის“) ნაწილი, ქუჩა, რომელიც აკავშირებს წმინდა იოანე ლატერანის ბაზილიკასა და ვატიკანს და რომელსაც პაპი გადის არჩევის შემდეგ ე.წ. „კავალკატა დელ პოსესოს“ დროს, როდესაც იგი ვატიკანიდან ლატერანში მიდის ქალაქის დასაუფლებლად. ამ ურბანულმა განვითარებამ სიმდიდრე მოუტანა ამ ადგილს: კვირაში ორჯერ (ორშაბათს და შაბათს) აყვავებული ცხენების ბაზრობა იმართებოდა და კამპო დე' ფიორიზე ბევრი ფუნდუკი, სასტუმრო და მაღაზია განლაგდა. მათ შორის ყველაზე ცნობილი, ტავერნა დელა ვაკა („ძროხის ფუნდუკი“) დღესაც დგას მოედნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში, ვია დე' კაპელარის დასაწყისში. ის ეკუთვნოდა ვანოცა დეი კატანეის, ალექსანდრე VI ბორჯიას ყველაზე ცნობილ საყვარელს, რომლის ოჯახის ბეჭედიც დღესაც გამოფენილია სახლის ფასადზე. სიკვდილით დასჯა კამპო დე' ფიორიზე საჯაროდ სრულდებოდა სიკვდილით დასჯა. აქ, 1600 წლის 17 თებერვალს, ფილოსოფოსი ჯორდანო ბრუნო ცოცხლად დაწვეს ერეტიკოსობისთვის, და მისი ყველა ნაშრომი წმინდა ოფისის მიერ შეტანილ იქნა აკრძალული წიგნების ინდექსში. 1889 წელს ეტორე ფერარიმ მის სიკვდილის ზუსტ ადგილზე მონუმენტი მიუძღვნა: იგი გამომწვევად დგას ვატიკანისკენ პირით და გაერთიანებული იტალიის პირველ დღეებში აზროვნების თავისუფლების წამებულად ითვლებოდა. წარწერა საფუძველზე გვამცნობს: A BRUNO – IL SECOLO DA LUI DIVINATO – QUI DOVE IL ROGO ARSE („ბრუნოს – მის მიერ ნაწინასწარმეტყველები საუკუნე – აქ, სადაც კოცონი იწვოდა“). ამ მოედანზე 1624 წელს ასევე დაწვეს თეოლოგისა და მეცნიერის მარკო ანტონიო დე დომინისის სხეული. ინფამური სპანას პროცესის მსჯავრდებული ქალი მომწამვლელები, მათ შორის ცენტრალური ფიგურა თავად ჯირონიმა სპანა, აქ სიკვდილით დასაჯეს 1659-1660 წლებში. ადამიანების გარდა, წმინდა ოფისმა თალმუდიც დაწვა კამპო დე' ფიორიზე; წიგნის დაწვა მოხდა 1553 წლის 9 სექტემბერს, ებრაული ახალი წლის დღესასწაულის, როშ ჰაშანას პირველ დღეს.. 2011 წელს კამპო დე' ფიორის ბაზრის ქუჩაზე დამაგრდა ფირფიტა, რომელიც ამ ინციდენტს აღნიშნავს (ამ მოვლენის მემორიალიზაციის იდეა შთაგონებული იყო ჯორდანო ბრუნოს მონუმენტით).. ფირფიტაზე ციტირებულია თალმუდის აღწერა რაბი ჰანანია ბენ ტერადიონის წამებისა, რომელიც ცოცხლად დაწვეს თორის გრაგნილში გახვეული; ასევე ციტირებულია „შა'ალი სერუფა ბა-ეშ“, გლოვის პოემა, დაწერილი მეირ როტენბურგელის მიერ მას შემდეგ, რაც მან 1242 წელს პარიზში თალმუდის ხელნაწერებით დატვირთული ურმები დაწვეს. 1858 წელს საცხოვრებელი კვარტლის დანგრევამ გააფართოვა კამპო დე' ფიორი, და 1869 წლიდან იქ იმართება ყოველდღიური ბოსტნეულისა და თევზის ბაზრობა, რომელიც ადრე პიაცა ნავონაზე ტარდებოდა. ძველი საქონლის შადრევანი, ცნობილი როგორც ლა ტერინა („სუპის ჯამი“) 1889 წელს გადაიტანეს და ჩაანაცვლეს ასლით, რომელიც ახლა გამოიყენება მოჭრილი ყვავილების სიახლის შესანარჩუნებლად. მისი წარწერა: FA DEL BENE E LASSA DIRE („გააკეთე სიკეთე და ალაპარაკე“) შეესაბამება ბაზრის მოჭორავე ბუნებას. შუადღის შემდეგ, ადგილობრივი ფეხბურთის თამაშები გზას უთმობს ღია ცის ქვეშ კაფეებს. ღამით კამპო დე' ფიორი შეხვედრის ადგილია ტურისტებისა და ახალგაზრდებისთვის, რომლებიც ქალაქის ყველა კუთხიდან მოდიან. 2000 წლის შემდეგ ის გახდა ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ღამის ადგილი მთვრალი ტურისტებისა და ფეხბურთის გულშემატკივრების მიერ თავდასხმებისა და ჩხუბების გამო. რესურსები ინტერნეტში Lucentini, M. (31 December 2012). The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City. ISBN 9781623710088. სქოლიო