Ակվա Ֆելիչե

«Ակվա Ֆելիչե» շատրվան (իտալ.՝ Fontana dell'Acqua Felice - Երջանիկ ջրի շատրվան), հայտնի է նաև որպես «Մովսեսի շատրվան», հռոմեական բարոկկո ոճի հուշարձանային շատրվան, որը գտնվում է Հռոմի Կվիրինալ բլրի վրա (Իտալիա)։ Այն ձևավորում է համանուն անտիկ ջրանցույցի ավարտը, որը վերականգնվել է Սիքստոս V պապի հրամանով։ Շատրվանը 1585-1588 թվականների միջև նախագծել և կառուցել է ճարտարապետ Դոմենիկո Ֆոնտանան: Պատմություն 1585 թվականին՝ Սիքստոս V պապի (ի ծնե՝ Ֆելիչե Պերետտի դի Մոնտալտո) կառավարման սկզբում, տասնմեկ հին հռոմեական ջրանցույցներից գործում էր միայն մեկը՝ Ակվա Վիրգոն: Հռոմի բնակիչները ստիպված էին գնալ խմելու ջուր ստանալու միակ շատրվանի մոտ, որը գտնվում էր այժմյան Տրևի շատրվանի մոտ: Սիքստոս V-ը որոշել է վերականգնել մյուս ջրանցույցները, մասնավորապես՝ Ակվա Ալեքսանդրինան, որը վերանվանել է Ակվա Ֆելիչե: Ջրատարի վերջում կանգնեցված շատրվանը հնագույն ժամանակներից ի վեր դարձել է Հռոմի առաջին հուշարձանային շատրվանը: Ջրանցույց կառուցելու Մատեո Բարտոլինիի ձեռնարկած առաջին փորձերը ձախողվել են. նա սխալ էր հաշվարկել ջրանցույցի թեքությունը, ինչի արդյունքում ջրի ճնշումը շատ ավելի թույլ էր, քան անհրաժեշտ էր Կվիրինալ բլուր հասնելու համար: Ջովաննի Ֆոնտանան շարունակել է ջրանցույցի կառուցումը և այն ավարտել 1587 թվականին: Նրա եղբայր Դոմենիկոն կառուցել է հին հռոմեական հաղթակամարի տեսքով շատրվան, որը դասական ոճով պսակել է հզոր ատտիկոսով, որի վրա փորագրել է կառուցողին՝ Հռոմի պապ Սիքստոս V-ին փառաբանող արձանագրություն. SISTVS V PONT. MAX. PICENVS AQVAM EX AGRO COLVMNAE VIA PRAENST. SINISTRORSVM MVLTAR. COLLECTIONE VENARVM DVCTV SINVOSO A RECEPTACVLO MIL. XX A CAPITE XXI ADDVXIT FELICEMQ. DE NOMINE ANTE PONT. DIXIT Սիքստոս V-ը՝ մեծ պոնտիֆիկը Պիչենոյից, ջուր է հավաքել բազմաթիվ աղբյուրներից՝ սկսած քսաներորդից մինչև քսանմեկերորդ մղոնը, որը գտնվում է Կոլոննա տարածքի Պրենեստե ճանապարհի ձախ կողմում, այն բերել է ոլորապտույտ ջրանցույցով և անվանել Ֆելիչե՝ այն անունով, որն ուներ մինչև պոնտիֆիկ դառնալը։Ատտիկոսի վերևում, ճակտոնի վրա, պապական զինանշանը պահող հրեշտակների պատկերներ են։ Կամարներում Հին Կտակարանի կերպարներ են։ Կենտրոնականում Մովսեսի արձանն է, որը 1588 թվականին քանդակել են Լեոնարդո Սորմանին և Պրոսպերո դա Բրեշիան։ Ձախ կամարում կանգնած է Ջովաննի Բատիստա դելլա Պորտայի քանդակած Ահարոնը, իսկ աջում՝ Ֆլամինիո Վակայի և Պիետրո Պաոլո Օլիվիերիի կերտած Հեսու Նավեն։ Արձանների տակից ջուրը հոսում է չորս առյուծների քանդակներով բաժանված սկահների մեջ։ Մովսեսի քանդակը քննադատության է ենթարկվել՝ մյուս կերպարների համեմատ անհամաչափ լինելու պատճառով։ Այնուամենայնիվ, շատրվանը դարձել է կարևոր ճարտարապետական ստեղծագործություն կաթոլիկ եկեղեցու և Հռոմի Սիքստոս V պապի Հավերժական քաղաքի բարելավման քաղաքաշինական ընդհանուր ծրագրում, ինչպես նաև ծառայել է Կվիրինալ բլրի պատմական դերի վերակենդանացմանը: Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Գրականություն Marilyn Symmes, (editor), Fountains, Splash and Spectacle — Water and Design from the Renaissance to the Present. Thames and Hudson, in association with the Cooper-Hewitt National Design Museum and Smithsonian Institution. 1998.