جزیره مادره

جزیره مادره، با ۲۲۰ متر عرض و ۳۳۰ متر طول، بزرگ‌ترین جزیره از مجمع‌الجزایر جزایر بورومی است که در بخش ایتالیایی دریاچه ماجیوره در رشته‌کوه‌های آلپ، در استان وربانو کوزیو اوسولا، پیمونت واقع شده است. این جزیره توسط تعدادی ساختمان و سازه معماری اشغال شده و به خاطر باغ‌هایش شناخته می‌شود. در گذشته با نام جزیره دی سن ویتوره و بعدها با نام جزیره ماجیوره شناخته می‌شد. تاریخچه منابع تاریخی موجود نشان می‌دهند که در اواسط قرن نهم، جزیره ایزولا مادره دارای یک کلیسا و یک گورستان بوده است؛ وجود این قبرستان توسط چیزی که امروزه در باغ جزیره با نام «پله‌های مردگان» شناخته می‌شود، یادآوری می‌شود. این مکان‌ها گواهی بر اهمیت مذهبی و اجتماعی جزیره در آن دوره هستند و نشان می‌دهند که جزیره نه تنها یک سکونتگاه کوچک، بلکه محلی با کارکردهای فرهنگی و آیینی بوده است. همچنین، با اطمینان می‌دانیم که زیتون در این جزیره کشت می‌شده است و احتمال دارد محصولات حاصل از این درختان برای اهداف مقدس و آیینی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، مانند تهیه روغن برای مراسم مذهبی یا تقدیم به کلیسا. در سال ۱۰۱۴، امپراتور هاینریش دوم، مالکیت جزیره را به صومعه سان فلیچه در پاویا واگذار کرد و این اقدام، جایگاه جزیره را به عنوان یک ملک مذهبی تثبیت کرد. این انتقال مالکیت به صومعه، نه تنها کنترل جزیره را به نهاد مذهبی واگذار کرد، بلکه زمینه‌ای برای توسعه بیشتر فعالیت‌های مذهبی، کشاورزی و فرهنگی در این منطقه فراهم ساخت و نقش ایزولا مادره را در زندگی دینی و اجتماعی منطقه برجسته‌تر نمود. این داده‌ها نشان می‌دهند که جزیره در طول تاریخ، همواره ترکیبی از کارکردهای مذهبی، کشاورزی و باغی داشته و اهمیت آن فراتر از یک جزیره ساده در دریاچه ماژوره بوده است. در سال ۱۵۰۱، لانچیلوتو بورومئو، یکی از پنج فرزند جووانی سوم بورومئو و کلئوفه پیو دی کارپی، کشت مرکبات را به جزیره معرفی کرد. گیاهان از لیگوریا به همراه یک باغبان (یا هورتولانو) برای مراقبت از آنها آورده شدند. لانچیلوتو ساخت اقامتگاه خانوادگی در جزیره را آغاز کرد که در دهه ۱۵۸۰ توسط رناتو اول بورومئو به سبک رنسانس گسترش یافت. بناهای تاریخی کاخ بورومئو در قرن شانزدهم بر روی باقی‌مانده‌های کلیسای اولیه، قبرستان و احتمالاً قلعه سان ویتوره ساخته شد؛ این قلعه و کلیسا به نام قدیس ویکتور مائورس، شهید مسیحی، نام‌گذاری شده بودند. ساخت کاخ بر روی این آثار تاریخی نشان‌دهنده اهمیت پیوسته جزیره و جایگاه آن در طول قرون بوده است، زیرا مکان‌های مذهبی، تدفینی و دفاعی گذشته، پایه‌ای برای ایجاد یک مجموعه معماری باشکوه فراهم کردند. این کاخ نه تنها به عنوان محل سکونت اشراف بورومئو عمل می‌کرد، بلکه نمادی از قدرت، ثروت و نقش فرهنگی خانواده بورومئو در منطقه بود و با طراحی و ساخت آن، میراث تاریخی جزیره با لایه‌ای جدید از شکوه و معماری بازسازی شد. کاخ بورومئو با باغ‌های باشکوه خود، معروف به باغ‌های گیاه‌شناسی جزیره مادره احاطه شده است؛ این باغ‌ها مساحتی حدود هشت هکتار را پوشش می‌دهند و ساخت آن‌ها به سبک باغ انگلیسی از اواخر قرن هجدهم آغاز شد و در محل یک باغ مرکبات قدیمی بنا گردید. طراحی باغ‌ها با مسیرهای پیچیده، تپه‌های کوچک و ترکیب هنرمندانه گونه‌های گیاهی، نمونه‌ای برجسته از باغ‌های رمانتیک اروپایی را ارائه می‌دهد و تجربه‌ای سرشار از آرامش و زیبایی طبیعی برای بازدیدکنندگان فراهم می‌آورد. یکی از عناصر برجسته و پرارزش باغ‌های جزیره مادر، بخش معروف به «پله‌های مردگان» است که توجه بازدیدکنندگان را همواره به خود جلب می‌کند. این پله‌ها در چند دهه اخیر با کاشت و رشد مجموعه‌ای چشمگیر از گیاهان ویستریا مزین شده‌اند و ترکیبی خیره‌کننده از رنگ‌ها و بافت‌های گیاهی را ارائه می‌دهند، به‌گونه‌ای که چشم هر بیننده‌ای را به خود معطوف می‌کنند. این تزئینات گیاهی، علاوه بر ایجاد جلوه‌ای بصری جذاب، فضایی سرشار از آرامش و زیبایی طبیعی در امتداد پله‌ها به وجود آورده‌اند و راه رفتن در این مسیر را به تجربه‌ای چندبعدی و به‌یادماندنی تبدیل کرده‌اند. اهمیت «پله‌های مردگان» تنها به دلیل ارزش تاریخی و فرهنگی آن‌ها نیست؛ بلکه ترکیب هوشمندانه تاریخ با زیبایی‌شناسی طبیعی، این بخش را به نمادی از پیوند میان میراث گذشته و خلاقیت طبیعت تبدیل کرده است. حضور گیاهان ویستریا و دیگر پوشش‌های گیاهی، حس زنده بودن و پویایی را به این ساختار تاریخی می‌بخشد و تجربه بازدیدکنندگان را غنی‌تر می‌کند. بازدید از این بخش، فرصتی است برای تأمل در تاریخ جزیره، لذت بردن از چشم‌اندازهای رنگارنگ و آرامش ناشی از محیط طبیعی، و درک عمیق‌تر ارتباط میان معماری تاریخی و طراحی باغ‌های مدرن به سبک رمانتیک انگلیسی. به این ترتیب، «پله‌های مردگان» نه تنها بخشی از تاریخ باغ، بلکه یکی از برجسته‌ترین نقاط دیدنی و خاطره‌انگیز جزیره مادر محسوب می‌شود. کلیسای کوچک خانوادگی سال ۱۸۵۸ نیز قابل توجه است؛ برخلاف کلیسای ایزولا بلا، این کلیسا هیچ مقبره یا بنای یادبود تدفینی ندارد. این کلیسا برخلاف کلیسای ایزولا بلا، فاقد مقبره‌ها یا بناهای یادبود تدفینی است و بیشتر به عنوان یک فضای مذهبی خصوصی و محل عبادت اعضای خانواده بورومئو عمل می‌کرده است. طراحی و معماری این کلیسا با حفظ سادگی و در عین حال ظرافت، بازتاب‌دهنده سبک دوره‌ای است که در آن ساخته شده و حس صمیمیت و خصوصی بودن را به بازدیدکنندگان منتقل می‌کند. این کلیسای خانوادگی، علاوه بر کارکرد مذهبی، نشان‌دهنده اهمیت نقش خانواده بورومئو در زندگی فرهنگی و مذهبی جزیره است و گواهی بر تأکید آن‌ها بر ایجاد فضاهای اختصاصی برای عبادت و نیایش دارد. نبود مقبره یا یادبودهای تدفینی، تمرکز بازدیدکنندگان را به جنبه معنوی و زیبایی‌شناسانه فضا جلب می‌کند و تجربه‌ای متفاوت نسبت به دیگر کلیساهای جزیره ارائه می‌دهد. فضای داخلی ساده اما با جزئیات معماری ظریف، نورپردازی مناسب و موقعیت مکانی مناسب در دل باغ، این کلیسا را به محلی آرام و دلپذیر برای تفکر، دعا و تجربه معنوی تبدیل کرده است و ارتباط مستقیمی با محیط طبیعی و باغ‌های اطراف برقرار می‌سازد. منابع