Calabria

Vos an lenga piemontèisa Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. Calabria Pais Italia Lenghe italian, nòrd-calabrèis (varietà dël napolitan), sud-calabrèis (varietà dël meridional estrem) Provinse 5: Catanzaro, Regi Calabria, Croton, Cosensa, Vibo Valentia Capital Catanzaro Popolassion - total - densità 1 947 131 ab. (Gené 2019) 127,92 ab./km² Surfassa - total 15 221 km² Comun-e 404 Pressident Mario Oliverio La Calabria a l'é na region ëd l'Italia meridional, situà a la ponta dla penìsola italian-a (ël "dil" dlë stival). Sò cap-leu a l'é Catanzaro . A conta 1.832.147 abitant (2025) e a l'ha na surfassa 'd 15.222 km² . Geografìa La Calabria a confin-a a nòrd con la Basilicata . A l'é bagnà a òvest dal Mar Tiren e a est dal Mar Jòni; a sud-òvest, lë Stret ëd Messin-a a la separa da la Sicilia . Ël teritòri a l'é prevalentement colinos e montagnos: le colin-e a coato ël 49,2% dla region, le montagne ël 41,8% e le pian-e mach ël 9% . Ij prinsipaj massiss a son el Polin (con la sima pì àuta dla region, ël Mont Serà Dolcedòrm, 2.267 m), la Sila (n'ampli autopian boscos) e l'Aspromont . Ij fium pì important a son ël Crati, ël Neto e le caraterìstiche fiumare (cors d'eva a régim torentissi) . Stòria La region a l'ha 'd rèis antiche. A l'é stàita abità da popoj com j'Enotri e ij Brussi . A l'é stàita ël cheur dla Magna Grecia, con sità important 'me Croton (andova a l'ha vivù Pitàgora) e Locri . A l'época roman-a a l'era part dla Regio III Lucania et Bruttii . D'apress a l'é stàita dominà da Bizantin, Norman, Svevi, Angioin e Aragonèis . Dël 1860 a l'é intrà ant ël Regn d'Italia con la spedission dij Mila . La region a l'é caraterisà da na granda diversità lenghìstica, con la presensa ëd minoranse grecàniche, arbëreshe e ossitan-e . Monument e Leu d'anteresse La Calabria a goerna 'd tresor artìstich e naturaj. Ant ël Museo Archeològich ëd Reggio Calabria a son conservà ij famos Bronz ëd Riace . D'àutri sit amportant a son Capo Colonna (antica colonia greca) e ij borgh medievaj com Pentedattilo . La region a l'ha tre parch nassional: ël Parch dël Pollino (ël pì grand d'Italia), ël Parch dla Sila e 'l Parch ëd l'Aspromont . Le coste a son famose për la blëssa dël mar, con destinassion com Tropea, Capo Vaticano e la Riviera dij Cedri . Economìa Tradissionalment basà an sl'agricoltura (euli, agrum, vin), ant j'ùltim agn l'economìa dla region a l'ha mostrà 'd segnaj positìv. Dël 2025, ël PIL a l'é chërsù d'1,3%, dzortut grassie a l'industria alimentar, le costrussion (ligà al PNRR) e ij servissi . L'ocupassion a l'é aumentà e la disocupassion a l'é calà . La Calabria a l'é 'dcò 'n produtor amportant d'euli d'uliva e d'agrume . Ël turism a l'é 'n setor an chërsùa, possà da le blësse naturaj e dai sit archeològich . Aministrassion La region a l'é spartìa an sinch provinse: Catanzaro (capleugh), Cosensa, Croton, Res ëd Calabria e Vibo Valentia . Ël President dla Region a l'é Roberto Occhiuto (dal 2021) . Sità e provinse La Calabria a l'ha 5 provinse: Catanzaro (CZ) Cosensa (CS) Croton (KR) Res ëd Calabria (RC) Vibo Valentia (VV) Anliure esteriore Sit istitussional Aiuto per la lettura Ayuda para la lectura Help for Reading Rintré ant la Piòla Contaté j'Aministrator Lìber për Amprende Coression ortogràfica Tastadura piemontèisa Portaj e Proget Agiut pr'ij Contributor Travajòt sempi