باغ‌های بوبولی

باغ‌های بوبولی (به ایتالیایی: Giardino di Boboli /'bo.bo.li/) یک پارک تاریخی در شهر فلورانس است که در سال ۱۷۶۶ برای عموم افتتاح شد. این باغ که در ابتدا برای خاندان مدیچی طراحی شده بود، یکی از اولین و مهم‌ترین نمونه‌های باغ ایتالیایی است که بعدها الهام‌بخش بسیاری از دربارهای اروپایی شد. مجسمه‌هایی از سبک‌ها و دوره‌های مختلف، باستانی و رنسانس، در سراسر باغ خودنمایی می‌کنند. همچنین دارای فواره‌های بزرگ و غارهای مصنوعی است، به ویژه غاری که توسط هنرمند، معمار و مجسمه‌ساز برناردو بوونتالنتی بین سال‌های ۱۵۳۶ تا ۱۶۰۸ ساخته شده است. تاریخچه و طرح‌بندی این باغ‌ها، درست پشت کاخ پیتی، مقر اصلی دوک‌های بزرگ مدیچی توسکانی در فلورانس، از اولین و آشناترین باغ‌های رسمی ایتالیایی قرن شانزدهم هستند. سبک باغ‌سازی اواسط قرن شانزدهم، همان‌طور که در اینجا توسعه یافت، شامل توسعه‌های محوری طولانی‌تر، خیابان‌های شنی عریض، عنصر «ساخته شده» قابل توجهی از سنگ، استفاده فراوان از مجسمه‌ها و فواره‌ها و انبوهی از جزئیات بود که در فضاهای نیمه خصوصی و عمومی هماهنگ شده بودند و با لهجه‌های کلاسیک مانند غارها، نیمفئوم‌ها، معابد باغ و موارد مشابه شکل گرفته بودند. باز بودن باغ، با منظره‌ای گسترده از شهر، برای زمان خود غیرمعمول بود. باغ‌ها بسیار مجلل بودند، زیرا هیچ دسترسی به کسی غیر از خانواده نزدیک مدیچی مجاز نبود و تاکنون هیچ سرگرمی یا مهمانی در باغ‌ها برگزار نشده است. باغ‌های بوبولی برای الئونورا دی تولدو، همسر کوزیمو اول د مدیچی، طراحی شدند. این نام ممکن است تحریفی از «بوگولی» یا «بورگولی» باشد، احتمالاً نام خانواده‌ای که قبلاً مالک این زمین بوده‌اند. مرحله اول ساخت این باغ‌ها به سختی توسط نیکولو تریبولو آغاز شده بود که در سال ۱۵۵۰ درگذشت و پس از آن ساخت و ساز توسط بارتولومئو آماناتی ادامه یافت. جورجیو واساری در برنامه‌ریزی و برناردو بوونتالنتی در مجسمه‌سازی و همچنین معماری استادانه غار در حیاطی که کاخ را از باغ آن جدا می‌کند، مشارکت داشتند. باغ فاقد منبع طبیعی آب است. برای آبیاری گیاهان آن، مجرایی ساخته شد تا آب را از رودخانه آرنو در نزدیکی باغ به سامانهٔ پیچیدهٔ آبیاری منتقل کند. محور اصلی، که در نمای پشتی کاخ قرار دارد، از یک آمفی‌تئاتر عمیق بر روی تپه بوبولی بالا می‌رود؛ شکل آن شبیه نیمی از یک هیپودروم یا میدان اسب‌دوانی کلاسیک است. در مرکز آمفی‌تئاتر، که نسبت به موقعیتش نسبتاً کوچک به نظر می‌رسد، هرم سنگی بوبولی مصر باستان قرار دارد که از ویلا مدیچی در رم آورده شده است. این محور اصلی به فواره نپتون ختم می‌شود (که برای فلورانسی‌های بی‌ادب به عنوان «فواره چنگال» برای نیزه سه‌شاخه نپتون شناخته می‌شود)؛ مجسمه نپتون، اثر استولدو لورنزی، هنگام بالا رفتن از شیب، در مقابل خط افق قابل مشاهده است. جولیو پاریجی محور فرعی بلندی را به نام «ویوتولونه» یا «جادهٔ سرو» عمود بر محور اصلی طراحی کرد. این مسیر از میان مجموعه‌ای از تراس‌ها و آب‌نماها عبور می‌کرد که مهم‌ترین آن‌ها مجموعهٔ ایزولوتو بود و در دو سوی آن «بوسکه» ها قرار داشتند. این راه سپس امکان خروج از باغ را تقریباً در نزدیکی «پورتا رومانا» فراهم می‌کرد که یکی از دروازه‌های اصلی شهر دیوارکشی‌شده بود. در سال ۱۶۱۷، پاریجی «غار ولکان» را در امتداد این محور بنا کرد. باغ‌ها مراحل متعددی از گسترش و بازسازی را پشت سر گذاشته‌اند. در قرن هفدهم وسعت آن‌ها به اندازهٔ کنونی، یعنی ۴۵۰٬۰۰۰ مترمربع (۱۱۱ جریب)، افزایش یافت. باغ‌های بوبولی به‌تدریج به صورت موزه‌ای روباز از تندیس‌های باغی درآمده‌اند که هم آثار باستانی رومی و هم آثار قرن شانزدهم و هفدهم را در بر می‌گیرند. در مرحله اول ساخت، آمفی تئاتر در دامنه تپه پشت کاخ حفاری شد. در ابتدا با لبه‌های بریده شده و گیاهان سبز شکل گرفت، اما بعداً با بازسازی با سنگ تزئین شده با مجسمه‌هایی بر اساس اسطوره‌های رومی مانند فواره اقیانوس (که توسط جامبولونیا ساخته شده و بعداً به مکان دیگری در همان باغ منتقل شد) رسمیت یافت. غار کوچک ماداما و غار بزرگ توسط واساری آغاز و توسط آماناتی و بوونتالنتی بین سال‌های ۱۵۸۳ تا ۱۵۹۳ تکمیل شدند. حتی در حین انجام کارهای مرمت در سال ۲۰۱۵، مجسمه‌های غار بزرگ همچنان در معرض نمایش بودند؛ آن‌ها نمونه‌های شاخصی از مجسمه‌سازی و معماری سبک منریسم هستند. این غار که از داخل و خارج با استالاکتیت‌ها تزئین شده و در ابتدا مجهز به آب‌راه‌ها و پوشش گیاهی سرسبز بوده است، به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود. بخش اول برای ایجاد توهم یک غار طبیعی، پناهگاهی که به چوپانان اجازه می‌دهد از خود در برابر حیوانات وحشی محافظت کنند، نقاشی دیواری شده بود. در ابتدا مجسمه‌های «زندانیان میکل‌آنژ» (که اکنون با کپی جایگزین شده‌اند) در آن قرار داشتند، مجسمه‌هایی که ابتدا برای مقبره پاپ ژولیوس دوم در نظر گرفته شده بودند. اتاق‌های دیگر غار شامل مجسمه معروف «ونوس حمام» اثر جامبولونیا و گروهی از مجسمه‌های «پاریس و هلن» اثر وینچنزو دِ روسی مربوط به قرن هجدهم است. فواره نپتون در دامنهٔ تپه بالای آمفی‌تئاتر، رمپی دوشاخه قرار دارد که به فوارهٔ نپتون منتهی می‌شود. ویژگی اصلی این فواره، حوضچه‌ای بزرگ با تندیسی برنزی از نپتون در مرکز آن است که توسط استولدو لورنزی در فاصلهٔ سال‌های ۱۵۶۵ تا ۱۵۶۸ ساخته شد. این فواره هم‌زمان با همتای مشهورتر خود، یعنی فوارهٔ نپتون اثر آمّاناتی، ساخته شد؛ فواره‌ای که در گوشهٔ کاخ وچّیو در میدان «پیازا دلا سینیوریا» در مرکز فلورانس قرار دارد. در بالاترین بخش دامنه، تندیس «فراوانی» قرار گرفته است. در مجموع، این آثار به نظر می‌رسد اشاره‌ای به افسانه‌ای داشته باشند که در آن آتنا و نپتون برای دستیابی به مقام حامی آتن با یکدیگر رقابت می‌کنند. در آن افسانه، نپتون با سه‌شاخهٔ خود زمین را می‌کوبد و از آن آب می‌جوشد. فوارهٔ باکّینو فوارهٔ باکّینو اثری مجسمه‌سازی متعلق به سال ۱۵۶۰ میلادی اثر والریو سیولی (۱۵۲۹–۱۵۹۹) است که شامل مجسمه‌ای به شکل دلقک کوتوله مشهور دربار کوزیمو اول د مدیچی، دوک بزرگ توسکانی، نانو مورگانته، است که از روی باکوس مدل‌سازی شده و سوار بر لاک‌پشت است. در سال ۱۵۷۲ این مجسمه به یک فواره تبدیل شد. جزیره ایزولوتو ایزولوتو جزیره‌ای بیضی‌شکل درون برکه‌ای محصور درختان است و تقریباً در انتهای محور فرعی ویوتولونه قرار دارد. در مرکز این جزیره، فوارهٔ اقیانوس جای گرفته و در خندق پیرامون آن، تندیس‌های «پرسئوس و آندرومدا» (از مکتب جیامبولونیا) قرار دارند. طراحی ایزولوتو حدود سال ۱۶۱۸ توسط جولیو و آلفونسو پاریجی انجام شد. نگارخانه منابع