Torceło

Torceło ła xe na ìxoła situà inte ła xona setentrionałe de ła łaguna de Venesia dełimità a sud-ovest da 'l canal de Buran, a nord e a est confina co łe formasioni pałudoxe de ła Roxa e de ła Centrega. L'è un łogo torìstego un mucio frequentà. El sò nome co ogni probabiłedà el deriva da Torricellium, el nome de ła prinsipałe tore de guardia de Altin, o forse de un sò quartiere. Ła xe stà una de łe prime ìxołe de ła Laguna de Venesia a èsar abitae, tra el V el VI secoło, a cauxa de ła vicinansa co Altin. I exułi de ła sità Altin i ghe gheva trasferio anca ła sede episcopałe inte el 639, sopravisua sin al 1818, quando che ła xe stà sopresa e tacà a queła de ła visina sità de Venesia. L'ixoła xe sta co Masorbo e Buran ła testa de ponte de 'l comerso venesiàn verso el Mar Adriatico, e ła xe stà cusì fiorente da aver mijaja de çitadini. Se parla de numeri che i osiła intrà i 20 000 e 50 000 rexedenti inte el XVI secoło. Ma la sò visinansa a ła sità de Venesia, l'aria malsana e łe continue pestiłense, durìsima quełe del XIV secoło e del XVI secoło, łe ga provocà un progresivo svodamento de l'ìxoła. I edifisi i xe ndà in rovina o i xe stà smantełai par fornir łaterisi e materiałi łapidei par el sviłupo ediłisio de Venesia. Atualmente l'ìxoła ga poche desine de àneme, anca se remane una de łe magiori atrasion turistiche de ła sità de Venesia, co na baxełega, na Ceza e un Muxeo de storia.