قلعه پولنتسو

قلعه پولنتسو (ایتالیایی: castello di Pollenzo) در پولتنسو، روستایی از توابع برا، استان کونئو واقع شده است. این بنا یکی از اقامتگاه‌های خاندان ساووی است که در سال ۱۹۹۷ از سوی یونسکو به‌عنوان میراث جهانی ثبت شد. این مجموعه بخشی از نظامی از قلعه‌ها، کاخ‌ها و بناهای عمومی است که به ابتکار دوک‌ها، شاهزادگان و پادشاهان شاخه‌های گوناگون خاندان ساووی ساخته شدند؛ از جمله شاخهٔ ساووی–کارینیانو که شاه ساردنی، کارلو آلبرتو، از آن برخاسته بود. تاریخچه در تاریخ دوهزارسالهٔ پولنتسو (که رومیان آن را «پولنتیا» می‌نامیدند)، استحکامات، قلعه‌ها و کلیساهای متعددی بارها ساخته و ویران شده‌اند. اقامتگاه فئودالی و رنسانسی پولنتسوی باستان (موزهٔ برا — که بخشی از مجموعهٔ «کاستلی آپرتی» است — آثار رومی و اوایل قرون وسطی را از کاوش‌های باستان‌شناسی این محل به نمایش می‌گذارد) پس از درگیری‌های شدیدی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی میان شهرهای بزرگ ناحیهٔ پایین پیه‌مونت، که به نابودی کامل آن انجامید، به مقر کنتی از خاندان اشرافی ویسکونتی به نام آنتونیو پورو تبدیل شد. او در سال ۱۳۸۶ ساخت قلعه‌ای را به دست مهندس آندرئا دا مودنا آغاز کرد. چند دهه بعد، این دژ به اقامتگاه اشرافی و باشکوهی برای مارکی‌های رومانیانو بدل شد. آنان در نیمهٔ دوم سدهٔ شانزدهم، بازسازی گسترده‌ای از قلعه را بر پایهٔ الگوهای سبک مانیریستی آغاز کردند؛ سبکی که باید در ارتباط با معماری‌های هم‌دوره در ساویلیانو، سالوتسو، آلبا و کازاله مونفراتو بررسی شود. تنها تعداد اندکی از آثار سنگ‌تراشی و اسناد باقی‌مانده، بازسازی دوره‌ای درخشان از تاریخ و هنر این بنا را ممکن ساخته‌اند؛ دوره‌ای که در فاصلهٔ سال‌های ۱۸۳۲ تا ۱۸۴۷ به‌طور کامل از میان رفت. دگرگونی‌های دورهٔ کارلو آلبرتو نمونهٔ پولنتسو در آن سال‌ها بازتابی گویا از نگرش رمانتیک کارفرمای آن، شاه کارلو آلبرتو، بود؛ نگرشی که از طریق هنرمندان او در قالب احیای سبک گوتیک، دور از الگوهای کلاسیک هورس والپول، نمود یافت. مداخلات دوران کارلو آلبرتی باعث ویرانی کامل بیشتر بخش‌های روستای قرون وسطایی و آغاز دورهٔ جدید شد؛ از جمله بیشتر استقرارهای روستایی و دفاعی سدهٔ چهاردهم، کلیسای سان ویتوره، و ساختارهای زیربنایی منطقه (راه‌های داخلی و خارجی و چهار پل میان پولنتسو، ایزولا و کرانهٔ راست رودخانهٔ تانارو). بخش بزرگی از قلعه نیز، هم در نمای بیرونی — که تنها برج اصلی تقریباً دست‌نخورده باقی ماند — و هم در فضای داخلی، نابود شد. همهٔ این دگرگونی‌ها به نام بازآفرینی یک «قرون وسطای خیالی» انجام گرفت، اما با آمیزه‌ای از عناصر متناقض در قالبی کلاسیک و پرزرق‌وبرق که معمار پلاجو پالاجی آن را آرمان‌پردازی کرده بود. در کنار پلاجو پالاجی، معمار ارنستو ملانو در طراحی ساختمان‌ها و معمار خاویر کورتن در طراحی پارک جدید با او همکاری داشتند. جنبهٔ مثبت مداخلهٔ ساووی در پولنتسو آن بود که در ساخت‌وسازهای تازه، هنرمندانی به کار گرفته شدند که در پی خلق شکلی طراحی‌شده و آگاهانه بودند، چه در مقیاس مجموعهٔ کلی و چه در جزئی‌ترین آثار. این ویژگی را می‌توان در آثار پلاجو پالاجی (که در بایگانی پالاجی کتابخانهٔ آرکیجینازیو بولونیا، طرح نئوکلاسیک واقعی اما اجرانشدهٔ او برای نمای قلعه نیز شناسایی شده است)، ارنستو ملانو، کارلو بلوزیو، مونکالوو و جوزپه دوم گاجینی مشاهده کرد. در کنار این هنرمندان که شاه مأموریت بازآفرینی کامل چهرهٔ پولنتسو را به آنان سپرده بود، گروهی از هنرمندان و صنعتگران برجسته (از جمله پیترو کرمونا) نیز همکاری داشتند تا تصویری نو از شهرک با میدان و فواره‌اش، کلیسا، «کاشینای آلبرتینا»، قلعه و در نهایت، نهاد مرکزی آن، یعنی «آجنتزیا» پدیدآورند. کنت پولنتسو ویتوریو امانوئل سوم در ۹ مه ۱۹۴۶ از سلطنت کناره‌گیری کرد و نام کنت پولنتسو را برای خود برگزید. انتقال مالکیت در پی دگرگونی نهادی سال ۱۹۴۶، قلعه همچون دیگر املاک خصوصی خاندان ساووی درگیر دعوی حقوقی‌ای شد که در نهایت به مصادرهٔ دارایی‌ها منجر نگردید. قلعه و بخشی از املاک وابسته تا سال ۱۹۷۲ در مالکیت این خانواده باقی ماند، تا آن‌که در همان سال به خانوادهٔ «فروس»، مالکان شرکت لوازم خانگی کاستور، فروخته شد. این ملک هنوز در مالکیت خصوصی قرار دارد. کلیسای سان ویتوره به قلعه، کلیسای سان ویتوره نیز متصل است که آن هم در دههٔ ۱۸۴۰ میلادی به سبک نئوگوتیک و به دست ارنستو ملانو ساخته شد. درون کلیسا، تابلوی نقاشی «شهادت سان ویتوره» اثر کارلو بلوزیو و همچنین یک غرفه چوبی ارزشمند از سدهٔ شانزدهم میلادی وجود دارد که از صومعهٔ استافاردا به این‌جا منتقل شده است. مجموعه‌ای که با نام آجنتزیا شناخته می‌شود، بنایی بزرگ به‌صورت حیاط‌دار است که روبه‌روی کلیسای سان ویتوره و در میدان ویتوریو امانوئله دوم قرار دارد. ساخت آن از سال ۱۸۳۳ آغاز شد و کارکرد اصلی‌اش میزبانی از ادارهٔ کل املاک خاندان ساووی بود. کارلو آلبرتو قصد داشت یک مزرعهٔ کشاورزی نمونه ایجاد کند تا در آن به آزمایش و بهبود بازده فعالیت‌های کشاورزی و شراب‌سازی بپردازد. پس از جنگ جهانی دوم، این ساختمان به حال متروک درآمد. در سال ۲۰۰۰، انجمن غذای آهسته با پشتیبانی سرمایه‌های دولتی و خصوصی، ملک را خرید و کار مرمت آن را آغاز کرد که در سال ۲۰۰۴ به پایان رسید. امروزه این مجموعه میزبان دانشگاه علوم خوراک‌شناسی، بانک شراب، هتل لاجنتسیا و رستوران گاردن است. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Castello di Pollenzo». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵. پیوند به بیرون وبگاه رسمی آجنتزیای پولنتسو "قلعه پولنتسو و اقامتگاه‌های سلطنتی ساووی". "انجمن شهرهای ایتالیا و سایت‌های یونسکو - اقامتگاه‌های ساووی".