Qyteti metropolitan i Milanos

Qyteti metropolitan i Milanos (italisht: Città metropolitana di Milano) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Lombardias, me kryeqendër Milanon. Ai zëvendësoi ish-provincën e Milanos dhe është një ent territorial i zonës së gjerë. Sipas të dhënave të 1 janarit 2025, ai kishte 3.246.455 banorë, 133 komuna dhe një sipërfaqe prej 1.574,45 km². Gjeografia Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën perëndimore të Lombardias dhe përfshin një hapësirë kryesisht urbane e suburbane, të organizuar rreth Milanos dhe rrjetit të saj të dendur të komunave përreth. Ai kufizohet me provincat e Vazeses, Monzës dhe Brianzas, Bergamos, Kremonës, Lodit, Pavias dhe Novarës. Sipas faqes zyrtare të entit, qyteti metropolitan i Milanos përfshin 133 komuna në një sipërfaqe prej rreth 1.575 km² dhe përbën një hapësirë të integruar metropolitane, ndër më të populluarat në Evropë. Historia Qyteti metropolitan i Milanos është një nga qytetet metropolitane të parashikuara nga ligji italian nr. 56 i vitit 2014, i njohur si Ligji Delrio. Sipas faqes zyrtare të entit, ai zëvendësoi Provincën e Milanos duke filluar nga 1 janari 2015. Si ent i zonës së gjerë, ai ushtron funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe organizimit të shërbimeve me interes metropolitan, në lidhje të ngushtë me rolin qendror të Milanos në Itali veriore. Ndarja administrative Qyteti metropolitan përbëhet nga 133 komuna. Përveç Milanos, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Sesto San Giovanni, Cinisello Balsamo, Legnano, Rho, Cologno Monzese, Paderno Dugnano dhe San Giuliano Milanese. Administrata Kryetari metropolitan është Giuseppe Sala, i cili e ushtron këtë funksion si kryetar i komunës së Milanos. Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane. Selia institucionale ndodhet në Palazzo Isimbardi, në Via Vivaio 1 në Milano. Demografia Qyteti metropolitan i Milanos kishte 3.246.455 banorë më 1 janar 2025. Ai është një nga territoret metropolitane më të populluara të Italisë dhe një nga më të dendurat në vend. Qendra më e madhe është Milano, e ndjekur nga Sesto San Giovanni, Cinisello Balsamo, Legnano, Rho dhe qendra të tjera të brezit urban e suburban përreth kryeqytetit lombard. Transporti Territori metropolitan i Milanos është një nga nyjat më të rëndësishme të transportit në Itali dhe në Evropë. Milano Centrale është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe ka 24 binarë për shërbimin e udhëtarëve. Zona metropolitane shërbehet gjithashtu nga sistemi aeroportual i Milanos, i përbërë nga Linate dhe Malpensa. Sipas profilit institucional të SEA-s, sistemi aeroportual milanez regjistroi rreth 42 milionë pasagjerë në vitin 2025. Kultura dhe turizmi Brenda territorit metropolitan ndodhet një nga sitet më të njohura italiane të UNESCO-s, kompleksi i Santa Maria delle Grazies me Darka e Fundit të Leonardo da Vinçit. Qyteti metropolitan promovon gjithashtu itinerare kulturore dhe turistike në të gjithë territorin, si I Cammini Metropolitani, Strada delle Abbazie dhe itineraret e lidhura me Leonardon dhe dukatin e Milanos. Shih edhe Milano Lombardia Italia Provinca e Milanos Referime Lidhje të jashtme Faqja zyrtare