Աուրելիոսի կամուրջ

Պոնտե Սիստո (իտալ.՝ Ponte Sisto, լատիներեն՝ Pons Sixti), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հայտնի է նաև pons Agrippae, pons Aurelius, pons Antonini, pons Valentiniani և ponte Gianicolense անուններով։ Հատում է Տիբեր գետը, կապում է Ռեգոլա շրջանի Վիա դեյ Պետտինարի փողոցը և Տրաստևերե շրջանի Տրիլուսսա հրապարակը։ Ներկայիս կամուրջը կառուցվել է 1473-1479 թվականներին Սիքստոս IV Պապի հովանավորությամբ։ Կառուցումը գլխավորել է Ճարտարապետ Բաչիո Պոնտելին։ Նա օգտագործել է նախկին` Պոնս Աուրելիոս կամրջի հիմքերը, որը կործանվել էր միջին դարերում։ Պոնս Աուրելիոս Նախկին Պոնտե Սիստո կամուրջը` Պոնս Աուրելիոսն առաջին անգամ հանդիպել է 4-րդ և 5-րդ դարերում, և ավելի ուշ հայտնի է եղել միջնադարում որպես «Pons Antoninus», «Pons Antonini in Arenula», և «Pons Ianicularis id est pons ruptus vulgariter nominatus et Tremelus et Antoninus»: Պոնս Անտոնինոսը մասամբ ավերվել է 772 թվականին՝ այն ժամանակ, երբ Լոմբարդի արքա Դեզիդերիուսը գրավում է Հռոմը։ Կամուրջն իր ներկայիս տեսքը ստացել է Սիքստոս IV Պապի օրոք, և այն ներկայումս կրում է նրա անունը։ Պոնտե Սիստոն Վերածննդյան ժամանակաշրջանում Կամրջի ճարտարապետությունն առանձնահատուկ է, քանի որ այն ունի շրջանաձև «oculus»: Դա կառուցվել է, որպեսզի ջրհեղեղների ժամանակ նվազեցնի գետի ճնշումը կամրջի վրա։ Կամրջի ձախ ծայրերում տեղադրվել են երկու մարմարե սալաքարերի կրկնօրինակներ, որոնց վրա գրված են լատիներեն արձանագրություններ։ Դրանք կազմել է Վերածննդյան ժամակաշրջանի հումանիստ Բարտոլեմո Պլատինան՝ ի պատիվ Սիքստոս IV Պապի` կամուրջը կառուցելու կապակցությամբ։ XYSTVS IIII PONT MAX AD VTILITATEM P RO PEREGRINAEQVE MVLTI TVDINIS AD JVBILAEVM VENTVRAE PONTEM HVNC QVEM MERITO RVPTVM VOCABANT A FVN DAMENTIS MAGNA CVRA ET IMPENSA RESTI TVIT XYSTVMQVE SVO DE NOMINE APPELLARI VOLVIT և MCCCCLXXV QVI TRANSIS XYST QVARTI BENEFICIO DEVM ROGA VT PONTEFICEM OPTIMVM MAXI MVM DIV NOBIS SALVET AC SOSPITET BENE VALE QVISQVIS ES VBI HAEC PRECATVS FVERIS Վիա դեյ Պետտինարի և Վիա Գիուլիա փողոցների անկյունում մի ժամանակ շատրվան կար` Ակվա Պաոլան, որն իրենից ներկայացնում էր հռոմեական ջրուղի։ Պողոս V Պապի օրոք այն վերագործածվել է, որով Բրաչչիանո լճից ջուր էր բերվում Տրաստևերե, և այնտեղից էլ գետի վրայով տարվում էր Կամպո Մարզիո։ Ակվա Պաոլայի ջուրն այսօր ևս ութ մեծ խողովակներով անցնում է գետի վրայով։ Բարոկկո և ժամանակակից շրջան 1662 թվականի օգոստոսի 20-ին կամուրջը հսկող կորսիկացի զինվորների և ֆրանսիացի դեսպանի շքախմբի միջև ծեծկռտուք է սկսվում, որի արդյունքում լուծարվում է կորսիկական պահակախումբը, որը ոստիկանական պարտականություն էր կատարում Հռոմում։ 1870 թվականի ռիսորզիմենտոյից հետո Ակվա Պաոլայի շրջակա կառույցները քանդվում են Lungotevere՝ բուլվարի կառուցման համար։ Շատրվանը տեղափոխվում է Տրիլուսսա հրապարակ՝ կամրջի մյուս կողմում, որտեղ էլ մինչ օրս գործում է։ 1877 թվականին երկու մեծ թուջե անցատեղեր ավելացվեցին կամրջի երկու կողմերում։ Զգալի հակասություններից հետո Հռոմի քաղաքապետ Ֆրանչեսկո Ռուտելլին 2000 թվականին քանդեց դրանք, և այդուհետ կամրջի երթևեկությունը սահմանվեց հետիոտների համար։ Պոնտե Սիստո կամուրջը կապում է հայտնի Կամպո դե Ֆիորին (Վիա դեյ Պետտինարի փողոցի միջով) և վիա Գիուլիան Տրիլուսսա հրապարակը (Տրաստևերե շրջան)։ Ուրբաթ երեկոներին այստեղ իրենց ժամանցն են անցկացնում երիտասարդ հռոմեացիները և զբոսաշրջիկները։ Ծանոթագրություններ Աղբյուրներ Ceccarelli, Giuseppe (Ceccarius) (1940). Strada Giulia (in Italian). Rome: Danesi. Արտաքին հղումներ Welcome to Rome: Ponte Sisto Արխիվացված 2020-11-26 Wayback Machine