ताहागाः

ताहागाः (Canyon) धइगु तसकल हे ताःहाकःगु व ब्या म्हो जूगु गाः खः। थुकिया निखें तसकं हे धःस्वाःगु (Steep) ल्वहँया पाः वा खों (Cliffs) दइ। आपालं खुसि तच्वःगु बाहा वनिगु झ्वलय् ल्वहँयात तछ्यानाः थन्यागु ताहागाः दयेकी। उत्पत्ति व भौगोलिक प्रक्रिया ताहागाः दयेकेगु मू प्रक्रियात थ्व खः: खुसिया क्षयीकरण (River Erosion): खुसिया लः तसकं याकनं बाहाः वइबलय् बँया जगल्वहँ (Bedrock) यात तछ्यायेगु ज्या याइ। थ्व प्रक्रिया द्वलंद्वः दँ तक न्ह्याइ। टेक्टोनिक उत्थान (Tectonic Uplift): बँया प्लेट च्वय् थहां-क्वहां वनिबिले ताहागाः दयेकी। जलवायु नापंया हिलाः(Weathering): सुक्खा थाय्य् फय् व Flash floods पाखें ल्वहँयात जीर्ण याना ताहागाः दयेकेफु। हलिंया नांजाःगु ताहागाःत ग्रान्ड क्यान्यन (Grand Canyon): अमेरिकाया कोलोराडो खुसिं दयेकातःगु हलिंया दकलय् प्रसिद्ध ताहागालय् छगू। कालीगण्डकी ताहागाः: नेपाःया अन्नपूर्ण व धौलागिरी गुँया दथुइ दूगु हलिंया दकलय् गाःवंगु (Deepest) ताहागाः दु। आर्थिक व पर्यावरणीय महत्त्व पर्यटन: ताहागाःया अद्भुत बनावट स्वयेत चाहिलामि वइ। जलविद्युत: ताहागाःया संकुचित भागय् बाँध (Dam) दयेकाः विद्युत उत्पादन यायेत अःपु जुइ। जैविक विविधता: ताहागाः दूगु थाय् दुने विशेष कथंया जीवजन्तु व वनस्पति दइ। ब्वनादिसँ Powell, J. W. (1875). Exploration of the Colorado River of the West and Its Tributaries. National Geographic - Earth Science: Canyons.