Monopoliko katedrala

Monopoliko katedrala edo Santa Maria della Madia basilika (italieraz, Basilica Concattedrale di Maria Santissima della Madia") Italiako Apulia eskualdeko Bari probintziako Monopoli herrian dagoen duomo edo katedral katoliko katolikoa da. Ama Birjinari eskainia dago, Madonna della Madia adbokazioarekin, bertan gordetako hodegetria batengatik eta hari lotutako mirariagatik. Antzina Monopoliko elizbarrutiaren apezpiku-egoitza izan zen, eta 1986tik aurrera Conversano-Monopoli elizbarrutiko konkatedrala da. Katedralari basilika txiki estatusa eman zioten 1921ean. Historia Katedrala erromatar tenplu eta ehorzketa gune baten tokitik gertu altxatu zen. Lanak 1107an hasi ziren bertan, baina ustez teilatu osatzeko haberik ez zegoelako geldiarazi zuten. Miraria gertatu zen 1117an, Madonnaren ikono bat zeraman almadia bat sartu zenean portura. Almadiako enborrak teilatua eraikitzeko erabili ziren, salbu eta batzuk erakusgai daudenak elizan, erlikia gisa. Mirariko almadiagatik esaten zaio Madonnaren irudiari Madonna della Madia. Egitura erromanikoa ez zen osoa izan 1442ra arte, urte horretan sagaratu baitzen. 1972ko aurkikuntza batean, eraikin haren kripta erromanikoa aurkitu zuten lur azpian, eta erakusketa batez hornitua bisitagarri dago 21. mendean. Hiru kanpaidorreetatik bi setio batean kaltetu zituzten 1528an. Geratzen zen dorrea 1686an erori zen, ondoko kale bateko etxeen gainera, eta berrogei bizilagun hil ziren istripuan (beste eliza bat eraiki zen etxeak zeuden tokian: Purgatoriokoa). 1693rako, kanpandorre berri bat altxatu zen. 1738an, Giulio Sacchi apezpikuaren agintepean eliza zaharra suntsitu egin zen eta 1742an eliza berria eraiki zen. Lanak estilo barrokoan amaitu ziren 1772an. 1770ean, Madonna della Madiaren ikonoa koroatu zuten Klemente XIII.a aita santuaren dekretu baten bidez. Apaingarri barroko aberatseko habeartea ikusgarria da, eta alboetako kaperek ere kolorezko marmol ugariz konbinatutako aldare bikainak dituzte. Aldarearen gaineko solairu ireki batean dago, kokapen arkitektoniko ez-ohiko batean, Madonna della Madiaren kapera. Bertan Pietro Bardellinoren bi mihise handi daude, eta Michele del Pezzoren Ama Birjinaren Bizitza irudikatzen duten XVIII. mendeko 6 margolan txiki. Martirien kaperan Michelangelo Signorileren lau margolaneko serie batek (1732) Almadiaren Miraria kontatzen du. Iruditegia Erreferentziak Kanpo estekak Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, Ingelesezko Wikipediako «Monopoli Cathedral» artikulutik itzuli da; zehazki, 2025-04-22ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.