Le Strade Nuove e il sistema dei palazzi dei Rolli di Genova

Xénova: Le Strade Nuove e o sistema dos Palazzi dei Rolli é un Patrimonio da Humanidade da UNESCO que inclúe unha serie de rúas e pazos no centro de Xénova, no noroeste de Italia. As Strade Nuove (italiano para "Rúas Novas") son un grupo de rúas construídas pola aristocracia xenovesa durante a expansión da cidade nun momento no que a República de Xénova estaba no auxe do seu poder financeiro e mariño. Trátase de Via Giuseppe Garibaldi (1558-1583, antigamente Strada Maggiore ou Strada Nuova) e Vía Balbi (1602-1620, antigamente Strada Balbi), seguida máis tarde de Via Cairoli (1778-1786, antigamente Strada Nuovissima). Os Palazzi dei Rolli (italiano para "Palacios das Listas") son un grupo de pazos, a maioría dos cales tamén datan de finais do século XVI e principios do XVII, que estaban asociados a un sistema particular de "aloxamento público" en residencias privadas, onde os hóspedes destacados en visita de Estado á República eran aloxados nun destes pazos en nome do Estado. O 13 de xullo de 2006, corenta e dous dos 163 pazos incluídos orixinalmente nunha das cinco listas públicas chamadas "Rolli" (italiano para "listas") foron seleccionados como Patrimonio da Humanidade pola reunión do comité especial da UNESCO en Vilnius (Lituania). O recinto inclúe un conxunto de pazos renacentistas e barrocos ao longo das chamadas Strade Nuove), que ofrecen unha extraordinaria variedade de solucións diferentes, acadando un valor universal na adaptación ás características particulares do lugar e ás esixencias dunha organización social e económica específica. Tamén ofrecen un exemplo orixinal de rede pública de residencias privadas designadas para acoller visitas estatais. O 20 de xaneiro de 2007, a UNESCO descubriu unha placa na vía Garibaldi, a antiga Strada Nuova, explicando as razóns para a inclusión da Strade Nuove e do sistema dos Palazzi dei Rolli dentro do Patrimonio da Humanidade: Algúns dos Palazzi dei Rolli úsanse hoxe en día como edificios públicos, museos, oficinas e residencias privadas. Entre os pazos abertos ao público, Palazzo Rosso, Palazzo Bianco e Palazzo Doria Tursi constitúen conxuntamente os Museos Strada Nuova situados na vía Garibaldi. O Rolli de Xénova Os Rolli di Genova - ou, máis precisamente, os Rolli degli alloggiamenti pubblici di Genova (en italiano para "Listas dos aloxamentos públicos de Xénova") eran as listas oficiais na época da República de Xénova dos pazos e mansións particulares, pertencentes ás máis distinguidas familias xenoveses, que, en caso de elixirse mediante sorteo público, estaban obrigadas a acoller en nome do Goberno aos visitantes máis destacados durante a súa visita de Estado á República. Máis tarde, estes pazos acolleron a moitos visitantes famosos a Xénova durante o seu Gran Tour, un itinerario cultural por Italia. Hoxe, Palazzi dei Rolli como nome colectivo representa o conxunto dos pazos máis prestixiosos do centro histórico de Xénova, especialmente ao longo das chamadas Strade Nuove, as "Novas Rúas" construídas pola aristocracia xenovesa no cumio do poder económico de Xénova nos séculos XVI e XVII (Via Giuseppe Garibaldi, antigamente Strada Nuova ou Via Aurea, Via Cairoli, antigamente Strada Nuovissima), e vía Balbi, agora sede da Universidade de Xénova). Historia Entre a primeira metade do século XVI e a primeira metade do XVII, a nobreza xenovesa iniciou un coidado planeamento urbanístico para transformar a cidade medieval existente e iniciar unha importante expansión urbana cara ao Norte. O movemento de ampliación dos antigos pazos e a construción de novos suntuosos foi impulsado pola extraordinaria riqueza que chegou á cidade mediante prósperas actividades de financiamento a varias potencias europeas. En particular, a aristocracia xenovesa financiou as custosas empresas da Coroa española, como o exército de mercenarios que España mantivo en Flandres desde 1566 ata a paz de Westfalia en 1648. A clase dominante de Xénova, mesturando nobreza de sangue con novas riquezas mercantís, buscaron reforzar o seu prestixio coa construción de grandes palacios urbanos e vilas suburbanas de infrecuente esplendor. Os Rolli, ou, máis precisamente, os Rolli degli alloggiamenti pubblici di Genova (en italiano para "Listas dos aloxamentos públicos de Xénova") foron listas oficiais establecidas en 1576 polo Senado xenovés, unha institución aristocrática que tomou protagonismo como consecuencia das reformas oligárquicas do Príncipe e do Almirante Andrea Doria, para determinar os pazos dos que dispoñía o Goberno para garantir que a República de Xénova puidese ofrecer un aloxamento axeitado aos hóspedes máis notables que visitaban habitualmente a cidade, como príncipes, reis, diplomáticos ou autoridades relixiosas. O feito de que non se elixise un só palacio, senón moitos, foi un sinal de que as autoridades da República de Xénova consideraban a toda a cidade como un "pazo real republicano". Os Palazzi dei Rolli subdividíronse en función do seu prestixio en tres categorías, co tamaño, a beleza e a importancia como criterios principais para seleccionar se cada palacio era apto para acoller cardeais, príncipes e vicerreis, señores feudais, embaixadores ou gobernadores. Só tres palacios se consideran axeitados para albergar aos máis altos dignatarios, como papas, emperadores, reis e cardeais e príncipes máis importantes: o Palazzo Doria Spinola en Salita Santa Caterina, o Palazzo Grimaldi Doria Tursi na actualidade, vía Garibaldi e o Palazzo Lercari Parodi, tamén na actual Via Garibaldi. Os "Rolli" ou "Listas" conservados ata hoxe foron cinco: 1576 (incluíndo 52 pazos); 1588 (111); 1599 (150); 1614 (96); e 1664 (95). En total, houbo 162 pazos incluídos polo menos unha vez nunha destas listas oficiais. Citas Leve a carta á señora Mojon, na vía Balbi; este é un dos tres nomes dunha rúa principal, que tamén é a máis fermosa de Italia (Stendhal, Journal d'un vojage en Italie et en Suisse pendant l'annee 1828, 1828 ) Intentei visitar tres galerías de pinturas famosas en via Balbi. Como os propietarios teñen o bo costume de vivir nos cuartos onde se atopan os cadros, cómpre chamar varias veces, e moitas veces a impaciencia que me xeran as negativas arrogantes dos criados quita a alegría de ver os cadros. Os ricos de Xénova viven case sempre no terceiro piso para poder ver o mar. As escaleiras son de mármore, pero cando, despois de subir cen deses chanzos, un criado te mantén agardando durante quince minutos, logo di: "Súa Excelencia aínda está no seu cuarto, volva mañá", está permitido mostrar un ataque de mal humor, sobre todo cando hai que saír pola noite (Stendhal, Memoires d'un touriste, 1837) Patrimonio da Humanidade Le Strade Nuove e o sistema dos Palazzi dei Rolli convertéronse en Patrimonio da Humanidade en 2006. Os criterios para esta selección foron explicados pola UNESCO do seguinte xeito: Criterio (II): O conxunto das Strade Nuove e os pazos relacionados presentan un importante intercambio de valores sobre o desenvolvemento da arquitectura e o urbanismo nos séculos XVI e XVII. A través dos tratados de arquitectura da época, estes exemplos foron difundidos facendo das Strade Nuove e dos pazos tardorenacentistas de Xénova un fito significativo no desenvolvemento da arquitectura manierista e barroca en Europa. Criterio (IV): As Strade Nuove de Xénova son un exemplo destacado de conxunto urbano formado por palacios aristocráticos de alto valor arquitectónico, que ilustran a economía e a política da cidade mercantil de Xénova no auxe do seu poder nos séculos XVI e XVII. O proxecto propoñía un espírito novo e innovador que caracterizou o Século dos Xenoveses (1563 a 1640). En 1576, a República de Xénova estableceu unha lista legal de Rolli que recoñece os pazos máis destacados para aloxamento oficial de hóspedes distinguidos. O Palazzi dei Rolli incluído no Patrimonio da Humanidade Estes son os corenta e dous pazos incluídos actualmente pola UNESCO no Patrimonio da Humanidade: Os Palazzi dei Rolli non incluídos na lista da UNESCO Aínda se conservan os seguintes Palazzi dei Rolli pero, debido á partición ou ao uso alterado, non foron incluídos no Patrimonio da Humanidade da UNESCO: Os días Rolli En 2009, despois de que os Palazzi dei Rolli recoñecéranse como Patrimonio da Humanidade da UNESCO, o Concello de Xénova iniciou os chamados Rolli Days, dedicados á visita gratuíta de edificios públicos e privados. Cada vez proponse un itinerario diferente, con estudantes de arte, arquitectos e guías profesionais que ofrecen visitas guiadas, case todas de balde. Os Rolli Days teñen lugar dúas veces ao ano, normalmente durante unha fin de semana de maio e outra en setembro. Unha excepción a esta regra fíxose con motivo do décimo aniversario do recoñecemento da UNESCO en 2016, cando se dedicaron tres fins de semana aos Rolli Days en abril, maio e outubro. O número de edificios salientables abertos ao público durante os Rolli Days aumentou co paso do tempo. Máis recentemente, tamén se engadiron á oferta turística pazos non pertencentes orixinalmente ao sistema Rolli (como exemplo, algúns edificios históricos da Universidade de Xénova), vilas suburbanas e igrexas. Palazzo Grillo sede da Fundación De André Un dos pazos Rolli, o Palazzo Grillo na Piazza delle Vigne, foi destinado pola propiedade para albergar a Fundación leva o nome de Fabrizio De André, famoso compositor de Xénova. A inauguración das instalacións foi en 2019, décimo aniversario da súa morte en 2009. No interior da vivenda, situada no centro de Xénova, hai unha cafetería e restaurante, un auditorio, salas públicas (aulas e información) dedicadas ao estudo da escola xenovesa de cantautores, a última planta da residencia é un lugar de encontro entre invitados. FAI está en proceso de completar a rehabilitación e restauración de Villa Saluzzo Bombrini, no barrio de Albaro, coñecido como Il Paradiso e habitado na súa mocidade por De André. Imaxes Notas Referencias Véxase tamén Bibliografía Fiorella Caraceni (1992), Una strada rinascimentale: via Garibaldi a Genova, Genova, SAGEP Giorgio Doria (1995), Nobiltà e investimenti a Genova in Età moderna, Genova Gioconda Pomella (2007), Guida Completa ai Palazzi dei Rolli Genova, Genova, De Ferrari Editore(ISBN 9788871728155) Mauro Quercioli (2008), I Palazzi dei Rolli di Genova, Roma, Libreria dello Stato (ISBN 9788824011433) Fiorella Caraceni Poleggi (2001), Palazzi Antichi e Moderni di Genova raccolti e disegnati da Pietro Paolo Rubens (1652), Genova, Tormena Editore (ISBN 9788884801302) Mario Labò (2003), I palazzi di Genova di P.P. Rubens, Genova, Nuova Editrice Genovese Outros artigos Xénova Ligazóns externas [1] Sitio web oficial da Rolli e Nuove Strade de Xénova - Patrimonio da Humanidade http://www.palazzideirolli.it/ Palazzi dei Rolli di Genova UNESCO World Heritage Site [2] Arquivado 09 de abril de 2021 en Wayback Machine. Rolli de Xénova [3] Perspectiva [4] Arquivado 18 de xullo de 2006 en Wayback Machine. Proceso de inclusión entre Patrimonio da Humanidade As razóns para conceder o status da UNESCO Arquivado 22 de novembro de 2007 en Wayback Machine.