Tharros

Tharros (Tharras ere idatzia, antzinako grezieraz: Θάρρας, ptolemaikoz Τάρραι/Τάρρας, Tárrai/Tárras; latinez: Tarrhae/Tarrhas) Sardiniako mendebaldeko kostaldean zegoen antzinako hiria izan zen. Gaur egun aztarnategi arkeologiko bat da, San Giovanni di Sinis herrixkatik gertu, Cabras udalerrian. Sinisko penintsularen hegoaldeko ertzean dago, eta Oristanoko golkoaren iparraldeko lurmuturra osatzen du, San Markos lurmuturra. Tharros, Ptolomeok eta Antoninoren Ibilbideetan aipatua, uharteko leku garrantzitsuenetako bat izan dela dirudi. Tharros inguruan egindako ikerketa arkeologikoaren arabera, k.a. VIII. mendean feniziarrek sortu zuten hiria. Antzinako herri baten nuraghe baten hondarretan, Su Muru Mannu izeneko muinoaren tontorrean, bertokoek Tofet bat sortu zuten, Mediterraneo mendebaldeko feniziarren zenbait instalazioentzako aire zabaleko leku sakratu komuna, eta kolonizazioaren eta urbanizazioaren lehen seinale gisa ikusia. Indusketek k.a. VIII. mendetik X. mendean abandonatu zuten arte existitu zela frogatu dute. Lehendabizikoz feniziarrak bertan bizi ziren, gero kartagotarrak eta gero erromatarrak. Inbaditzaile sarrazenoen erasoaldien presiopean abandonatu zuten hiria. Setioa, mendeetan zehar, inguruko herrixka eta hirietarako eraikuntzarako materialen harrobi bezala erabili zuten. Egia esan, bertan beti egon da sardiniar gotorleku bat bere existentzia osoan zehar. Inskripzio batek Tharrosetik Corhuserako errepidearen konponketa erregistratzen du, Filipo enperadorearen erregealdia bezain berandu. Antoninoren Ibilbideak behar bezala Corhusetik 18 miliatara eta Othocatik 12 miliatara jartzen du (gaur egungo Santa Giusta Oristandik gertu). Gaur egungo aztarnategia aire zabaleko museoa da, eta oraindik ere indusketak egiten dituzte, hiriaren iraganari buruzko gero eta xehetasun gehiago argitara emateko. Hondarrak kristautasun primitiboaren edo erromatarren nagusitasunaren aldiaren zatirik handienakoak dira. Intereseko egituren artean daude Tofet bera, bainu-instalazioak, tenpluaren zimenduak eta eremuaren zati batean etxebizitzak eta artisau-tailerrak. Objektu gehienak Cagliariko Arkeologia Museoan, Antiquarium Arborensen, Cabras hiriko Arkeologia Museoan eta Londresko British Museumean daude. Erreferentziak Kanpo estekak