Friaul-Julisch Venetien

Friaul-Julisch Venezie (italiänisch Friuli Venezia Giulia, furlanisch Friûl Vignesie Julie, slowenisch Furlanija Julijska krajina) isch e autonomi Region vo Italie. Geografischi Laag Friaul-Julisch Venezie liit im üsserste Nordoste vo Italie und gränzt im Weste a Venezie, im Norde a Östriich und im Oste a Slowenie. Im Süde liit d Adria. D Küste isch e Landschaftsteil vo dere Region, so wie au d Usläufer vo de Poäbeni im Friaul, de Ostalpe und em Karstgebiet i de Nöchi vo Triest. Gschicht S Friaul, hüt d Provinze Udine und Pordenone, isch 1866 als Teil vom vorhär östriichische Venezie is Königriich Italie iiglideret worde. Julisch Venezie, hüt d Provinze Görz und Triest, isch s ehemalige östriichische Küsteland, wo mit em Vertrag vo Saint-Germain 1919/20 zu Italie cho. Nach em Zweite Wältchrieg isch es zue wiitere Gränzverschiebige zwüsche Italie und Jugoslawie cho. Bis 1954 isch Triest, d Hauptstadt vo de Region, under de Alliierte als freis Territorium verwaltet worde, sithär isch es definitiv e Teil vo Italie. Bevölkerig Näbe Italiänisch git's im Friaul-Julisch Venezie drü anerchännti Minderheitesprache: Furlanisch, Dütsch und Slowenisch. Furlanisch isch e rätoromanischi Sprach, kei italiänische Dialäkt. Dütsch isch die chlinsti Sprachgruppe, gredt i de Täler a de Gränze zu Osttirol und Kärnte. Slowenisch isch d Sprach vo de bestgschützte Minderheit a de Gränze zu Slowenie, vom Kanaltal bis Triest. Weblink