لاگونا مارانو

لاگونا مارانو (ایتالیایی: Laguna di Marano: Foci dello Stella) یک تالاب گسترده در شمال‌شرقی ایتالیا است؛ این منطقه به‌عنوان تالاب رامسار نیز شناخته شده است و مساحتی در حدود ۱۶۰ کیلومتر مربع دارد. شرح کلی لاگونا مارانو از شهر لیگنانو ساببیادورو (Lignano Sabbiadoro) شروع می‌شود و در امتداد شرق به فاصله‌ای در حدود ۳۰ کیلومتر گسترش دارد. اغلب با لاگونا وِنیز مقایسه می‌شود و گاهی به همراه لاگونا گِرادو، به «لاگونا مارانو-گرادو» اطلاق می‌شود. جغرافیای تالاب به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود: بخش گرادو (Grado Lagoon) در شمال دریای آدریاتیک بخش مارانو (Marano Lagoon) در جنوب آن بخش گرادو بخش گرادو از جزیرهٔ فوسالون (نزدیک گرادو) تا جزیرهٔ آنفورا در دهانهٔ رودخانهٔ کوچک آوسا گسترش دارد. مساحت تقریباً ۹۰ کیلومتر مربع دارد و نزدیک به ۱۲۰ جزیره در آن واقع‌اند. این بخش به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌شود: «Palud de sopra» در شرق و «Palud de soto» در غرب. ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی گرادو شامل خانه‌هایی به نام کازونی (casoni) است که پوشش سقف آن‌ها کاه است و توسط ماهی‌گیران گرادو استفاده می‌شوند. قایق سنتی مردم تالاب «باتِلا» نام دارد؛ کف تخت دارد، معمولاً بین ۵ تا ۱۰ متر طول دارد و به وسیلهٔ پارو هدایت می‌شود. زیر بخش‌ها تالاب غربی (Palud de Soto) تالاب بزرگ‌تر است و شامل تقریباً ۱۰۰ جزیره است، مانند جزیرهٔ زیبای مارتینیانو. از جزیرهٔ سن پیِترو دی‌اُریو گرفته تا جزایر رایاویرینا و گورگو که در گذشته کلیسا داشته یا در جنگ جهانی دوم به کار نظامی رفته‌اند. جزیرهٔ آنفورا، در زمان‌هایی دارای اهمیت استراتژیک بوده است؛ امروزه پلورتو بوسو (Porto Buso) شهری کوچک جزیره‌ای است. تالاب شرقی (Palud de Sora) عمیق‌تر نیست و پس از طرح‌بندی اراضی بازپس‌گرفته شده در جزیرهٔ فوسالون در نیمهٔ اول قرن بیستم، سطح آب این بخش به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. جزایر کمتری دارد ولی تعداد درختان بزرگ و چشمگیری دارند، مخصوصاً جزیرهٔ پانِرا در شرق‌ترین نقطه. جزیرهٔ باربانا محل زیارتی است که قدمتی حدود ۱۵۰۰ سال دارد و جمعی از راهبان فرانسیسکن در آن ساکن‌اند. مراسم سالانه‌ای به نام پرودّون دی باربان (Perdòn di Barban) در اولین یکشنبهٔ ژوئیه برگزار می‌شود؛ در این مراسم کاروانی از قایق‌ها از گرادو به باربانا عبور می‌کند. بخش مارانو بخش مارانو از نظر مساحت تقریباً ۷۰ کیلومتر مربع است و جزایر کمتری نسبت به بخش گرادو دارد. این بخش تحت مدیریت کومونه مارانو لاگوناره (Comune di Marano Lagunare) است، در حالی که بخش گرادو بیشتر تحت مدیریت کومونه گرادو است. بندرها، ماریناها و امکانات قایقرانی متعددی دارد؛ مارینا لیگنانو ساببیادورو بزرگ‌ترین مارینا ایتالیا و یکی از بزرگترین‌ها در اروپا با بیش از ۵٬۰۰۰ اسکله قایقی است. منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ تالاب مارانو بیش از ۱٬۴۰۰ هکتار وسعت دارد و شامل دو منطقهٔ فرعی حفاظت‌شده است: منطقهٔ دهانهٔ رودخانهٔ استِلا (Riserva Foci dello Stella) و منطقهٔ کانال نووو واله (Riserva Valle Canal Novo). زیست‌بوم آن ترکیبی است از درختچه‌های ترشحات آبزی، آب صاف، و تپه‌های شنی. تفاوت در میزان شوری آب از ویژگی‌های خاص این تالاب است که به تنوع زیستی قابل توجهی در بخش خشکی و دریا منجر شده است؛ زندگی پرندگان به‌ویژه جالب توجه است. جزایر اصلی تالاب مارانو-گرادو چند جزیرهٔ مهم این تالاب عبارت‌اند از: Anfora (کانال آنفورا) باربانا بِلی فوسالون گورگو گرادو مارتینیانو جزیرهٔ مورگو پانِرا Porto Buso جزیرهٔ Ravaiarina San Pietro d'Orio Schiusa (کانال) (Wikipedia) اهمیت و حفاظت تالاب مارانو یکی از سایت‌های رامسار است که برای حفاظت از تالاب‌ها و اکوسیستم‌های آبی مهم شناخته شده است. تنوع زیستی بالا، به‌خصوص در حیات پرندگان، آن را به منطقه‌ای مهم برای پرنده‌نگری تبدیل کرده است. وجود اراضی حفاظت‌شده و مدیریت بخش‌های مختلف تالاب کمک به حفظ اکوسیستم‌ها و گونه‌های گیاهی و جانوری می‌کند. منابع https://en.wikipedia.org/wiki/Marano_Lagoon