Αστεροσκοπείο της Ρώμης

Το Αστεροσκοπείο της Ρώμης (ιταλ. Osservatorio Astronomico di Roma‎‎) είναι ουσιαστικά ένα σύνολο αστρονομικών εγκαταστάσεων στην Ιταλία, οι οποίες από το 2002 υπάγονται στο Εθνικό Ινστιτούτο Αστροφυσικής (Istituto Nazionale di Astrofisica, INAF). Η ονομασία «Αστεροσκοπείο της Ρώμης» μπορεί να αναφέρεται σε εγκαταστάσεις σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες: στο Μόντε Μάριο και στον Δήμο Μόντε Πόρτσιο Κατόνε. Στο Μόντε Μάριο Στο Μόντε Μάριο λειτουργεί το «Αστρονομικό και Κοπερνίκειο Μουσείο» (Museo Astronomico e Copernicano, MAC), στο ισόγειο της Βίλας Μελλίνι. Αυτή η τοποθεσία, εντός της πόλεως της Ρώμης, σε υψόμετρο 128 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας βρίσκεται σε γεωγραφικό μήκος 12° 27' 8,4" Α, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως ο κύριος μεσημβρινός (αντί εκείνου του Γκρήνουιτς) για τους χάρτες της Ιταλίας μέχρι τη δεκαετία του 1960. Η «παλαιά βιβλιοθήκη» του Αστεροσκοπείου της Ρώμης στο MAC περιέχει 4 χιλιάδες τόμους βιβλίων, αρκετά εκ των οποίων είναι παλαιότατα και εξαιρετικώς πολύτιμα : Υπάρχουν μεταξύ άλλων ένας χειρόγραφος κώδικας του 14ου αιώνα με τα κυριότερα αστρονομικά έργα της εποχής, 5 αρχέτυπα βιβλία, περισσότερα από 270 βιβλία του 16ου αιώνα και 450 βιβλία του 17ου αιώνα. Μεταξύ των αστρονομικών βιβλίων συγκαταλέγονται οι πρώτες εκδόσεις των έργων του Κοπέρνικου, η Μαθηματική σύνταξις («Αλμαγέστη») του Πτολεμαίου, το De sphaera mundi του Σακρομπόσκο, το Rosa Ursina (1626-1630) του Κριστόφ Σάινερ, και οι πρώτες εκδόσεις των βιβλίων του Γαλιλαίου. Στο Μόντε-Πόρτσιο Κατόνε To Αστεροσκοπείο της Ρώμης στο Μόντε-Πόρτσιο Κατόνε βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από το κέντρο της Ρώμης, σε υψόμετρο 420 μέτρα. Ιδρύθηκε το 1938, η οικοδόμησή του άρχισε το 1939 και ολοκληρώθηκε το 1965. Υψώνεται πάνω από τα ερείπια μιας αρχαίας ρωμαϊκής επαύλεως, της «Βίλας της Ματιδίας» του 1ου αιώνα μ.Χ.. Το κτήριο του αστεροσκοπείου είναι επιβλητικό και χρησίμευσε για τη διατήρηση του εξοπλισμού του παλαιού «Εθνικού Αστεροσκοπείου» στη Ρώμη. Σήμερα έχει εκπαιδευτικό ρόλο, με εποπτικά μέσα διδασκαλίας για την εκπαίδευση φοιτητών, και επισκέψεις σχολείων, συλλόγων και του γενικού κοινού. Το 1965 ανεγέρθηκε ένας νέος αστρονομικός σταθμός για ερευνητικές παρατηρήσεις στο Κάμπο Ιμπερατόρε, σε υψόμετρο 2.200 μέτρα, πάνω στο όρος Γκραν Σάσσο. Το 2017 η διαχείριση του σταθμού αυτού μεταφέρθηκε στο νεοϊδρυθέν Αστεροσκοπείο του Αμπρούτσο, οπότε εμπίπτει σε διαφορετικό λήμμα. Το κυρίως κτήριο στη θέση Μόντε-Πόρτσιο Κατόνε είναι τριώροφο και δίπλα του βρίσκεται το κτήριο του ξενώνα για επισκέπτες αστρονόμους, δύο ακόμα οικίσκοι για το βοηθητικό προσωπικό, και τα κτίσματα για το AstroLAB, το LightLAB (αμφότερα είναι διαδραστικά εργαστήρια για μαθητές και μαθήτριες σχολείων), καθώς και ο θόλος που στεγάζει το Τηλεσκόπιο του Μόντε-Πόρτσιο (Monteporzio Telescope, MPT). Το κυρίως κτήριο διαθέτει την αίθουσα συνεδρίων «Livio Gratton» και τη σύγχρονη βιβλιοθήκη. Η συνολική έκταση των κτηρίων είναι περίπου 8.750 τετραγωνικά μέτρα, ενώ μαζί με τους κήπους το Αστεροσκοπείο καταλαμβάνει έκταση 75 στρεμμάτων. Παραπομπές