ელენეს მავზოლეუმი

ელენეს მავზოლეუმი — უძველესი ნაგებობა რომში, იტალიაში, მდებარეობს ვია კასილინაზე. ის ააშენა რომის იმპერატორმა კონსტანტინე I-მა 326-330 წლებში. შენობა თავდაპირველად აიგო, როგორც მისი სამარხი, რაზეც იქ ნაპოვნი სარკოფაგი მიუთითებს, მაგრამ მოგვიანებით გადაეცა იმპერატორის დედას, ელენეს, რომელიც გარდაიცვალა 330 წელს. მავზოლეუმსა და კატაკომბებთან მისვლა შესაძლებელია სანტი მარსელინო ე პიეტრო ად დუას ლაუროსის ეკლესიის დასავლეთით. ისტორია ტერიტორია, სადაც მავზოლეუმი მდებარეობს, სავარაუდოდ იმპერიული საკუთრება იყო და გამოიყენებოდა როგორც სასაფლაო. ამას მოწმობს მრავალი წარწერაც. ვარაუდობდნენ, რომ ნეკროპოლისი განზრახ გაანადგურა კონსტანტინემ, როგორც შურისძიება ეკვიტებზე, რადგან ისინი პონტე მილვიოს ბრძოლაში მაქსენციუსის მხარეს იყვნენ. იქვე, კენტოჩელეს ახლანდელ პარკში, იყო დიდი რომაული ვილა „ad Duas Lauros“, რომელიც მოგვიანებით ელენეს ეკუთვნოდა და ცნობილი იყო, როგორც ფლავიელი ქრისტიანების სახლი. მოგვიანებით მან ქონება ეკლესიას შესწირა. მავზოლეუმმა მალევე მიაღწია მაქსიმალურ ფართობს-თითქმის ორ ჰექტარს და იყო ვალენტინიან III-ის გარდაცვალების ადგილი. აქ დაარსდა მარცელინუსისა და პეტრეს კატაკომბები და კონსტანტინემ მათ საფლავებთან ააგო ბაზილიკა მოწამეთათვის. ლანზონისა და დაჩესნეზე დაყრდნობით, ამ მხარეში იყო ქალაქი, რომელიც ცნობილია როგორც სუბაგუსტა, ხოლო მავზოლეუმთან მდებარე ტაძრის ოთხი ეპისკოპოსი მონაწილეობდა რომში გამართულ სინოდებში 465-502 წლებში. საყდარი შეტანილია კათოლიკური ეკლესიის ტიტულოვანი საყდრების სიაში. არქიტექტურა შენობას აქვს წრიული გეგმა და შედგება ორი ცილინდრისგან. ზედა არის უფრო მცირე დიამეტრის მქონე (27,7 მეტრი), ხოლო შიდა არის უფრო დიდი (20,2 მეტრი). თავდაპირველი სიმაღლე იყო 25,4 მეტრი, დღეს კი შემცირდა 18 მეტრამდე. შიგნითა ქვედა ცილინდრს აქვს რვაკუთხა ფორმა. წვეროებზე არის ნიშები, მართკუთხა და ნახევარწრიული. ერთ-ერთ მათგანს ჰქონდა შესასვლელი. ნიშებთან შესაბამისობაში, ზედა რგოლში რვა თაღოვანი სარკმელია. გუმბათის გასანათებლად მასში შედიოდა დიდი ამფორები (როგორც რომულუსის ტაძარში ან ვილა გორდიანის მავზოლეუმში), რომლებიც მხოლოდ ახლა გამოჩნდა-თაღის ჩამონგრევის შემდეგ. ამან განაპირობა მავზოლეუმის შუა საუკუნეების სახელწოდება „Torre delle pignatte“, რაც ნიშნავს "ვაზების კოშკს". შესასვლელისკენ მიმავალი მართკუთხა ნიშა, სავარაუდოდ, ინახავდა ელენეს სარკოფაგს. სარკოფაგის გარე ფასადი მორთულია ომის სცენებით, რადგან ის თავდაპირველად იმპერატორი კონსტანტინესთვის იყო განკუთვნილი. ლიტერატურა გიარდინა, ანდრეა (1986). Società romana e impero tardoantico / Istituzioni, ceti, economia. Rome: Laterza. ISBN 978-88-420-2690-7. წყაროები ინტერნეტში turismoroma.org pleiades.org archweb.org სქოლიო