პიაცა სანტა-მარია-ინ-ტრასტევერს შადრევანი

პიაცა სანტა-მარია-ინ-ტრასტევერს შადრევანი (იტალ. Fountain in Piazza Santa Maria in Trastevere) — შადრევანი, რომელიც მდებარეობს სანტა მარია ინ ტრასტევერეს ეკლესიის წინ არსებულ მოედანზე, რომში, იტალიაში. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, ეს რომის უძველესი შადრევანია, რომელიც თარიღდება VIII საუკუნით. ამჟამინდელი შადრევანი დონატო ბრამანტეს ნამუშევარია, გვიანდელი დამატებებით ჯან ლორენცო ბერნინისა და კარლო ფონტანასგან. ისტორია ითვლება, რომ შადრევანი ამ მოედანზე VIII საუკუნიდან დგას, თუმცა მისი აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. შადრევნის ნახატი გამოჩნდება რომის რუკაზე, რომელიც პიეტრო დელ მასაიომ 1471 წელს შექმნა, შადრევნის წარმოშობის ლეგენდის აღწერასთან ერთად. ლეგენდის თანახმად, რომელიც გვხვდება ევსებიუსის ქრონიკაში, ნათარგმნი და დასრულებული წმინდა იერონიმეს მიერ მეხუთე საუკუნეში, ქრისტეს დაბადების ღამეს ეკლესიის წინ სასწაულებრივად გამოჩნდა ზეთის შადრევანი, რის შედეგადაც მას მიენიჭა სახელი „სანტა მარია ინ ფონტიბუს“ (წმინდა მარიამი წყაროებში). თავდაპირველი შადრევანი წყლით მარაგდებოდა რომაული აკვედუკით, აქვა ტრაიანა. როდესაც აკვედუკი დაინგრა რომში შემოჭრების დროს, წყალი მოდიოდა იანიკულუმის ბორცვის ქვეშ არსებული მიწისქვეშა წყაროებიდან. ძველ შადრევანს, რომელიც დელ მასაიოს ნახატზეა გამოსახული, ჰქონდა ორი აუზი, ერთი მეორეს ზემოთ, საიდანაც წყალი ქვემოთ მდებარე აუზში ჩაედინებოდა. შადრევანი რეკონსტრუირებულ იქნა 1499-1500 წლებში ჯოვანი ლოპესის, პერუჯის ეპისკოპოსისა და სანტა მარია ინ ტრასტევერეს სამრევლოს ეპისკოპოსის ბრძანებით, რომელმაც დავალება მისცა დონატო ბრამანტეს, წმინდა პეტრეს ბაზილიკის არქიტექტორს. ბრამანტემ მოაშორა ზედა აუზი და დაამატა ოთხი გამოქანდაკებული ქვის მგლის თავი, ლოპესების ოჯახის ემბლემა. ის გახდა რომში მრავალი სხვა შადრევნის მოდელი. შადრევანი კვლავ რეკონსტრუირებულ იქნა 1604 წელს არქიტექტორ ჯიროლამო რაინალდის მიერ, რომელიც იყო კარლო რაინალდის მამა - პიაცა დელ პოპოლოს ორი ეკლესიის არქიტექტორი. იმ დროს შადრევანი მიერთებულ იქნა ახლად აღდგენილ აქვა ფელიჩე აკვედუკთან. 1659 წელს შადრევანი მიუერთდა აქვა პაოლას აკვედუკს და კვლავ განაახლა ბერნინიმ. ბერნინიმ შეცვალა რვაკუთხედი აუზი, გადაიტანა შადრევანი ეკლესიის წინ მდებარე თავდაპირველი ადგილიდან მოედნის ცენტრში ახალ ადგილას და აუზის გარშემო დაამატა ოთხი გამოქანდაკებული ზღვის ნიჟარა. XVII საუკუნის ბოლოს არქიტექტორმა კარლო ფონტანამ ბერნინის ნიჟარები შეცვალა თავისი საკუთარი გამოქანდაკებული ნიჟარებით, რომლებიც შიგნით იყო მიმართული. შადრევანი მთლიანად ხელახლა აშენდა 1873 წელს, ბერნინისა და ფონტანას დიზაინის მიხედვით, მაგრამ ნაკლებად ძვირადღირებული მასალების გამოყენებით. ამ შემთხვევაში, მთავარი აუზი აღდგენილი იქნა ბარდიჯლიოს მარმარილოთი და S.P.Q.R. წარწერა მოთავსდა ნიჟარების გარე მხარეზე. ის კვლავ აშენდა 1930 წელს. ბოლო სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა 1984 წელს. მაშინ როცა მოედანი შეიძლება საკმაოდ მშვიდი იყოს დღის განმავლობაში, საღამოს ხალხი იკრიბება შადრევნის გარშემო, საფეხურებზე ჯდომით. ბიბლიოგრაფია Maurizia Tazartes, Fontaines de Rome, (French edition translated from Italian), Citadelles & Mazenot, Paris, 2004 Marilyn Symmes, Editor, Fountains - Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present, Thames and Hudson, in association with Cooper-Hewitt National Design Museum and the Smithsonian Institution, 1998. რესურსები ინტერნეტში Lucentini, M. (31 December 2012). The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City. ISBN 9781623710088. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიაცა სანტა-მარია-ინ-ტრასტევერს შადრევანი სქოლიო