Garisenda dorrea

Garisenda dorrea (italieraz, Torre della Garisenda eta Boloniako dialektoz la Gariṡannda edo Tårr Måzza, dorre motza) Boloniako Bi Dorreen artean txikiena da, Asinelli dorrearen ondoan dago. 1109 eta 1119 urteen artean eraiki zela uste da eta Garisenda familiaren izena eman zitzaion. 21. mendean, Garisenda dorrea 48 metro garai da eta 3.2 metroko inklinazioa dauka. Hasiera batean, 60 metro inguruko altuera izango zuen, baina XIV. mendean gaina moztu egin behar izan zioten, azpian zorua beheratzen ari zelako eta, ondorioz, inklinazioa gero eta arriskutsuagoa gertatzen ari zelako. Historia Erdi Aroko hiriak zituen dozenaka dorreetarik geratu diren bi aipagarrien artean dago. Familien arteko lehia izan zitekeen dorre garaiak eraikitzeko grina, Italiako beste hiri batzuetan bezala. Inklinazioaren arazoaz gain, dorrearen egiturak gainera kalte gehigarriak jasan zituen Erdi Aroan, barruan ogi-labeak eraiki zirenean. XV. mendearen hasieran, dorrea Arte dei Drappieri edo oihalgileen gremioak erosi zuen, XIX. mendearen amaiera arte, non udala bilakatu zen jabe. 2023ko urrian hiriak dorrea itxi zuen, egitura gehiegi okertuko ote zen zantzuak agertu ondoren. Aste gutxiren buruan, hiriak iragarri zuen dorrea erortzeko arriskuan zegoela, eta hesi bat eraiki zuten, erorketa gertatzekotan hondakinak geldiarazteko eta kaltea txikitzeko. 2025ean plangintza bat zehaztu zen, lur azpian 30 metrorainoko indartze lanak egiteko, eta dorreari 12 metroko altueran bi euskarri jartzeko. Erreferentziak Kanpo estekak Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko Wikipediako «Due Torri, Bolonya» artikulutik itzuli da; zehazki, 2026-01-02ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.