ویل اسبرتولی

ویل اسبرتولی (همچنین با نام کازا دی سالوت اسبرتولی شناخته می‌شود) یک تیمارستان در پیستویا، ایتالیا بود. سازه اصلی آن در قرن هفدهم ساخته شده است. در سال ۱۸۶۸، توسط آگوستینو اسبرتولی خریداری شد که می‌خواست یک مرکز درمانی برای خانواده‌های ثروتمند ایجاد کند. پس از خدمت به عنوان یک زندان سیاسی در طول جنگ جهانی دوم، در سال ۱۹۵۱ به یک بیمارستان روانی عمومی تبدیل شد. این مجموعه بعداً متروکه شد. مکان ویله اسبرتولی در پارکی واقع در خیابان کولیلیاتو در شهر پستویا، ایتالیا قرار دارد. دروازه ورودی آن به خیابان کوچکی به نام ویای سُلیتاریا باز می‌شود. یکی از دو ساختمان اصلی اولیه، ویلا فرانکینی تاویانی، بر فراز تپه‌ای به نام کوله جیلیاتو ساخته شده و از طریق خیابان بیجیانو—که با درختان سرو احاطه شده—قابل دسترسی است. ساختمان دوم، ویلا تانزی لوگارو، در بخش پایین‌دست همان تپه قرار دارد و از مرکز شهر قابل مشاهده است. در سال‌های بعد، بیش از بیست ساختمان دیگر در اطراف این مجموعه ساخته شد که به تدریج ساختار ویله اسبرتولی را به یک مجموعه گسترده و چندبخشی تبدیل کرد. این گسترش، بازتابی از تحول تاریخی و عملکردی این مکان در طول زمان است—از یک مجموعه ویلایی به فضایی با کاربری‌های متنوع‌تر و پیچیده‌تر. تاریخچه مبدأ دو ساختمان اصلی مجموعه ویله اسبرتولی در فاصله زمانی میان سال‌های ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ میلادی ساخته شدند. این دو ویلا عبارت بودند از ویلا فرانکینی تاویانی، که بر فراز تپه‌ای مشرف به چشم‌انداز طبیعی قرار داشت، و ویلا جیوواکینی روزاتی، که در بخش پایین‌دست همان تپه واقع شده بود. این بناها، با معماری اصیل و متناسب با سبک‌های رایج آن دوران، هسته اولیه مجموعه‌ای را شکل دادند که بعدها با افزودن بیش از بیست ساختمان دیگر، به یکی از گسترده‌ترین و پیچیده‌ترین مراکز درمانی و اقامتی منطقه تبدیل شد. طراحی اولیه این ویلاها، نه‌تنها بازتابی از زیبایی‌شناسی معماری قرن هفدهم بود، بلکه زمینه‌ساز تحول عملکردی مجموعه در قرون بعدی نیز شد. آنها در ابتدا توسط آگوستینو اسبرتولی، پزشک بیمارستان روانی سن بندتو در پزارو، به عنوان محل اقامت شخصی خود خریداری شدند. بین سال‌های ۱۸۶۸ تا ۱۸۷۶، اسبرتولی آنها را به یک بیمارستان روانی تبدیل کرد. اولین بیمار در ۱۸ مارس ۱۸۶۸ بستری شد: یک مرد ۲۹ ساله اهل فلورانس که از صرع رنج می‌برد. پس از بستری شدن او، بیمارستان شروع به شناخته شدن کرد. در عرض چند سال، بیمارانی از سراسر اروپا در بیمارستان تحت درمان قرار گرفتند و همین امر باعث شد اسبرتولی یک پروژه توسعه (۱۸۸۰–۱۹۰۰) را برای پذیرش بیماران بیشتر آغاز کند. در نهایت، زمین‌های بیمارستان ۵۱٬۰۰۰ هکتار (۱۳۰٬۰۰۰ جریب فرنگی) را پوشش می‌داد. داشت و بیش از ۲۰ سازه را در خود جای داده بود که ۹ تای آنها به عنوان ویلا برای اسکان بیماران استفاده می‌شد. در بیمارستان ویله اسبرتولی، بیماران بر اساس جنسیت، جایگاه اجتماعی و نوع بیماری روانی در ساختمان‌های جداگانه اسکان داده می‌شدند. این تفکیک، نه‌تنها برای مدیریت بهتر و مراقبت تخصصی‌تر طراحی شده بود، بلکه بازتابی از ساختار اجتماعی و پزشکی آن دوران نیز بود. چند تن از روان‌پزشکان برجسته در این بیمارستان فعالیت داشتند، از جمله چزاره لومبروزو—استاد پزشکی قانونی در دانشگاه تورین و بنیان‌گذار انسان‌شناسی جنایی—و اوژنیو تانزی، مدیر بیمارستان روانی سن سالوی در فلورانس. حضور این چهره‌ها نشان‌دهنده جایگاه علمی و تخصصی ویله اسبرتولی در تاریخ روان‌پزشکی ایتالیاست. در میان بیماران مشهور این مجموعه، می‌توان به فرانچسکو بوناینی، حقوق‌دان برجسته، و سورینو فراری، شاعر و منتقد ادبی ایتالیایی که از دوستان نزدیک شاعر نامدار پاسکولی بود، اشاره کرد. پس از درگذشت آگوستینو اسبرتولی در سال ۱۸۹۸، پسرش نینو—که خود نیز روان‌پزشک بود—ادامه‌دهنده راه پدر شد و روند توسعه مجموعه را پی گرفت. نینو اسبرتولی، دکتر جولیو کازانووا را به‌عنوان مدیر منصوب کرد و با ادغام ویله اسبرتولی و ویله کازانووا (ساخته‌شده در سال ۱۸۹۵)، مؤسسه‌ای بزرگ با عنوان «ساناتوریوم بزرگ توسکانا» بنیان نهاد که تا سال ۱۹۱۹ فعالیت داشت. در سال ۱۹۲۰، این مجموعه به یک گروه خصوصی از شهر پستویا واگذار شد، و فصل تازه‌ای در تاریخ آن آغاز شد. بیماری‌های روانی مختلفی در ویل اسبرتولی درمان می‌شدند، از جمله افسردگی، صرع، الکلیسم، اختلالات خودبیمارانگاری، هذیان مزمن، جنون و دیوانگی. طیف وسیعی از درمان‌ها بسته به نوع بیماری اعمال می‌شد، از جمله استفاده از برق برای درمان فلج خفیف، آب‌درمانی، استفاده از یخ روی سر، زالو و داروهای تاول‌زا روی سر و مقعد. جنگ جهانی دوم در طول دوره فاشیسم در سال‌های ۱۹۴۳–۱۹۴۴، شهر پیستویا هدف سه حمله هوایی سنگین قرار گرفت. به دلیل خسارات ناشی از بمباران، مقامات جمهوری سوسیالیستی ایتالیا زندانیان را از زندان پیستویا به ویل اسبرتولی منتقل کردند و بیمارستان را به بازداشتگاهی برای زندانیان سیاسی تبدیل کردند. در سال ۱۹۴۴، سیلوانو فدی و دیگر پارتیزان‌هایی که با رژیم فاشیست می‌جنگیدند به ساختمان‌ها حمله کردند و ۵۴ مرد و ۳ زن (۲ یهودی) را آزاد کردند. پس از جنگ، ویل اسبرتولی برای خدمت به هدف اصلی خود بازسازی شد. بسته شدن در سال ۱۹۵۰، مجموعه ویله اسبرتولی که در آن زمان در مالکیت یک گروه خصوصی از شهر پستویا قرار داشت، به استان پستویا واگذار شد و به بیمارستانی استانی با تخصص در نوروانسیک‌پزشکی تبدیل گردید. بازرسی نخست‌وزیر وقت ایتالیا، آلچیده دِ گاسپری، از این مرکز نشان داد که شرایط آن برای درمان مناسب نیست؛ دلایلی چون سطح پایین مراقبت از بیماران، کمبود تجهیزات، ضعف در مدیریت پرونده‌ها، ازدحام بیش از حد و فرسودگی زیرساخت‌ها، همگی در این ارزیابی منفی نقش داشتند. در سال ۱۹۷۸، روان‌پزشک برجسته فرانکو بازالیا، نظام اصلاحی ملی‌ای را با عنوان «قانون بازالیا» پایه‌گذاری کرد. هدف این قانون، پایان دادن به رفتارهای غیرانسانی با بیماران روانی و تمرکز بیشتر بر مطالعه و درمان علمی بیماری‌ها بود. اجرای این قانون منجر به تعطیلی ویله اسبرتولی در تاریخ ۱۳ مه ۱۹۷۸ شد—هم‌زمان با بسته شدن تمامی بیمارستان‌های روانی در سراسر ایتالیا. پس از آن، ویله اسبرتولی به ارائه خدمات درمانی غیرروانی روی آورد، اما این روند نیز به‌تدریج متوقف شد و در نهایت، ساختمان‌های مجموعه رها شدند. این پایان، بازتابی از تحولی بنیادین در نگرش به سلامت روان در ایتالیا بود. قرن بیست و یکم در سال ۲۰۱۹، منطقه توسکانی با برنامه‌ای برای بازسازی ساختاری موافقت کرد که در سال ۲۰۲۰ اجرا نشد این ویلاها به روی عموم بسته هستند. اتاق‌های اصلی بیماران، نقاشی‌های جالبی از جمله تصاویر اسلحه، افراد و درختان را روی دیوارها حفظ کرده‌اند. اعتقاد بر این است که این نقاشی‌ها توسط بیماران کشیده شده‌اند. در نمای بیرونی ساختمان‌ها، برخی از دستگاه‌هایی که برای درمان بیماران با استفاده از الکتروشوک درمانی استفاده می‌شدند، نگهداری می‌شوند. سایر آثار باستانی شامل اسناد، بطری‌های آب، سوابق پزشکی و کتاب‌ها هستند. در سال‌های اخیر، برخی افراد به‌صورت غیرقانونی وارد ساختمان‌های متروکهٔ ویله اسبرتولی شده‌اند. با این حال، دسترسی به این مجموعه به‌شدت محدود شده و تنها ساکنان محلی که مسئولیت پاک‌سازی دستگاه تصفیه آب را برعهده دارند، اجازه ورود رسمی دارند. اگرچه این مکان برای عموم بسته است، امکان دریافت مجوز ویژه از انجمن سلامت ایتالیا (ASL) وجود دارد. این مجوز، تحت شرایط خاص و با هدف‌های مشخص صادر می‌شود. معماری سازه‌های اصلی (۱۸۶۸–۱۸۹۰) ویلاهای اصلی: ویلا فرانچینی ۳۹ فوت ارتفاع، سه طبقه و مساحت سطح ۲۱٫۵ متر در ۱۷٫۵ متر دارد. این بنا به سبک معمول یک ویلای قرن هجدهمی ساخته شده است، با نمایی از سه ردیف پنجره و یک بالکن که با نرده‌های آهنی با نشان خانوادگی اسبرتولی در بالای آن تزئین و شکل گرفته است. این ساختمان توسط یک باغ محصور با گروهی از ستون‌ها احاطه شده بود، که در بالای آن جعبه‌های گل قرار داشت و یک دروازه آهنی توسط معمار گیرولامو د روسی ساخته شده بود. تا سال ۱۸۹۴، این دروازه تنها راه دسترسی به سازه بود. ورودی با بنای یادبود گالیله تزئین شده است. ویلا روساتی ۴۲ فوت ارتفاع دارد و همچنین سه طبقه است و مساحت سطح آن ۴۵ متر در ۱۰٫۵ متر است. سقف شامل سه بالکن است که ارتفاع بیشتری ایجاد می‌کند. مانند ویلا فرانچینی، ساخت ویلا روساتی به قرن ۱۸ میلادی برمی‌گردد. امروزه، فضای داخلی در مقایسه با ویلا فرانچینی به خوبی نگهداری می‌شود، با سالن‌هایی در طبقه همکف و اول که هر دو با نرده‌های آهنی و نقاشی‌هایی روی دیوارها تزئین شده‌اند. اولین گسترش و سازماندهی مجدد سایت (۱۸۸۰–۱۸۹۶) افزایش تقاضا از سوی بیماران جدید، موجب آغاز دوره‌ای بیست‌ساله از توسعه عمرانی در مجموعه ویله اسبرتولی شد که از سال ۱۸۸۰ آغاز گردید. این گسترش زیرساختی، به آگوستینو اسبرتولی امکان داد تا بیماران را بر اساس معیارهایی چون نوع بیماری روانی، جنسیت، و وضعیت مالی، در ساختمان‌های مختلف مستقر کند. چنین تفکیکی، نه‌تنها به بهینه‌سازی مراقبت‌های درمانی کمک می‌کرد، بلکه بازتابی از ساختار اجتماعی و پزشکی آن دوران بود. جایی که درمان، نظم اداری، و سلسله‌مراتب اجتماعی در طراحی فضاهای درمانی به‌طور هم‌زمان حضور داشتند. این توسعه، پایه‌گذار شکل‌گیری یک نظام پیچیده و چندلایه در مدیریت سلامت روان شد که تا دهه‌ها بعد نیز تأثیرگذار باقی ماند. این آسایشگاه با همکاری ویلا فرانچینی و ویلا روساتی بازسازی شد. معماران کارلو لیوی و فرانچسکو آزوری، طراحی مجدد را بر اساس «غرفه‌های پراکنده» انجام دادند، مدلی خاص با هدف ایجاد محیطی متفاوت از ایده معمول بیمارستان‌ها. این امر به‌طور قابل توجهی در بهبودی بیماران نقش داشت و احساسی آرام از خانواده و اجتماع ایجاد می‌کرد. این مکان شامل یک قالب روستایی با ساختمان‌های مستقل احاطه شده توسط باغ‌ها بود. ویلا روزاتی، به‌دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش، بعدها با عنوان «ویلا دی مِتسوجورنو» شناخته شد. این ساختمان شامل ۵۰ آپارتمان مجلل بود و به‌طور خاص برای بیماران ثروتمند از هر دو جنس اختصاص یافته بود. فضای داخلی و امکانات این ویلا، با هدف فراهم‌سازی محیطی راحت، خصوصی و با کیفیت بالا طراحی شده بود. بیماران ساکن این بخش، افزون بر خدمات درمانی ممتاز، امکان شرکت در مراسم مذهبی روزهای یکشنبه را نیز داشتند؛ مراسمی که توسط مدیریت مجموعه سازمان‌دهی می‌شد. این برنامه‌ها، بخشی از تلاش برای حفظ پیوند معنوی، ایجاد حس تعلق، و تقویت جنبه‌های انسانی در فرایند درمان بودند. بلوک دوم که ویلا دی لوانته نام داشت، در سال ۱۸۸۰ ساخته شد و محل اقامت بیماران مرد بود. این بلوک شامل ۲۴ اتاق، از جمله سه اتاق تفریحی و یک باغ بود. ویلا سنترال در سال ۱۸۹۶ ساخته شد و با نام ویلا فرانچینی نیز شناخته می‌شد. این ساختمان به آپارتمان‌هایی برای بیماران زن ساکن و برای کارکنان کلیدی، از جمله مدیر مؤسسه و بازرس زن، تقسیم شده بود. این سازه‌ها توسط یک سیستم تلفن داخلی و یک قنات خصوصی به هم متصل بودند. گسترش ویلا فرانچینی (۱۸۹۳–۱۸۹۶) در سال ۱۸۹۳، روند توسعه مجموعه ویله اسبرتولی ادامه یافت و ویلا مرکزی با افزودن آشپزخانه‌های جدید، سالن غذاخوری و حمام گسترش داده شد. این اصلاحات، با هدف بهبود کیفیت زندگی روزمره بیماران و ارتقای سطح خدمات درمانی صورت گرفت. همچنین، ورودی تازه‌ای برای این ویلا ساخته شد تا بیماران بتوانند به‌طور مستقیم و آسان به مرکز مجموعه ویلاها دسترسی داشته باشند. این تغییرات، بخشی از تلاش‌های گسترده برای تبدیل مجموعه به یک فضای درمانی منظم، انسانی و کارآمد بود. در سال ۱۸۹۶ یک ویلای دیگر به نام ویلا سرنا ساخته شد. این ویلا به آپارتمان‌های لوکسی تقسیم شده بود که در اختیار بیماران زن ثروتمند قرار می‌گرفت. این ویلا شامل حمام، اصطبل و خانه‌ای برای باغبان بود. ساخت ویلینی (۱۸۹۶–۱۹۵۱) تقسیم بیماری‌ها با ساخت ساختمان‌های جدید معروف به ویلینی مورد توجه قرار گرفت. دو ساختمان ویلینی در مجاورت ویلا مرکزی و ویلا لوانته قرار داشتند و بخشی از طراحی دقیق و عملکردی مجموعه ویله اسبرتولی را تشکیل می‌دادند. هر یک از این ساختمان‌ها شامل شش اتاق، یک حمام مشترک برای تمامی بیماران، یک گالری، و یک طبقه زیرشیروانی با سه پنجره در بخش پشتی بود. ورود بیماران به این بخش از طریق ورودی اصلی ویلا لوانته صورت می‌گرفت. ساختار داخلی این ساختمان‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده بود که در طبقه همکف، یک راهرو طولانی با اتاق‌های بیماران قرار داشت. درهای اتاق‌ها دارای سوراخ مرکزی به قطر ۵ سانتی‌متر بودند تا امکان نظارت پرسنل فراهم باشد، و دیوارها با پوشش‌های نرم عایق‌کاری شده بودند تا هم ایمنی بیماران حفظ شود و هم از انتقال صدا جلوگیری گردد. در طبقه بالا، فضای زیرشیروانی به پرستاران اختصاص داشت و به‌عنوان محل استراحت و نظارت آنان مورد استفاده قرار می‌گرفت. این طراحی، تلفیقی از کنترل، مراقبت، و ملاحظات انسانی بود که در خدمت حفظ امنیت و کرامت بیماران قرار داشت. واگذاری قدرت (۱۸۹۸–۱۹۵۱) در سال ۱۸۹۸، نینو اسبرتولی به گسترش خود ادامه داد، از جمله گلخانه‌ها، انبارها، انبارهای مواد غذایی، نجاری، ساخت ساختمان‌های ویلینی و یک نیروگاه. یک راهروی سرپوشیده نیز برای اتصال سازه اصلی به ساختمان‌های دیگر ساخته شد تا پزشکان و پرستاران بتوانند راحت‌تر از یک مکان به مکان دیگر حرکت کنند. در سال ۱۹۰۶، این سازه با خرید ملک جدیدی به نام «ویلا داگلاس» یا «لا فالکونرا» گسترش یافت و تا سال ۱۹۲۰ در همان مکان باقی ماند. نینو اسبرتولی مدیریت ساختمان‌ها را به دکتر جولیو کازانووا سپرد ، که ساختمان‌های ویل اسبرتولی را به ویل دی کازانووا ملحق کرد. منطقهٔ جدید مجموعه ویله اسبرتولی با سبکی التقاطی و چشم‌نواز طراحی شده بود که دو ویلای قرن هفدهمی را در بر می‌گرفت. این ویلاها در میان باغ‌هایی سرسبز با فواره‌ها، دریاچه‌های مصنوعی، خیابان‌های درخت‌کاری‌شده، و ساختمانی ویژه برای استخر و زمین تنیس قرار داشتند. این معماری، با هدف فراهم‌سازی محیطی آرام و مجلل برای بیماران طبقات متوسط تا مرفه جامعه طراحی شده بود. مجموعه شامل ۱۵ ساختمان بود که در دل پارکی وسیع جای گرفته بودند؛ پارکی که با گونه‌های متنوعی از درختان مانند سرو، کاج، و انواع بلوط از جمله بلوط همیشه‌سبز پوشیده شده بود. افزون بر این، یک ملک کشاورزی نیز بخشی از مجموعه را تشکیل می‌داد که در آن درختان زیتون و تاک‌های انگور پرورش می‌یافتند. افسانه در طول سال‌ها، داستان‌های زیادی برای توضیح ریشه‌های این مکان مطرح شده است. یکی از آنها بیان می‌کند که این ویلا توسط خانوادهٔ سبرتولی خریداری شده است، زمانی که یکی از پسران آگوستینو دچار اختلالات روانی شد. طبق این نظریه، سبرتولی زندگی خود را وقف یافتن درمانی برای پسرش کرد. تلاش‌های او ناموفق بود و پسر درگذشت. به افتخار مرگ او، پدر تصمیم گرفت تمام ثروت خود (از جمله ویلاها) را به هر کسی که بتواند به درمان افراد مبتلا به همان نوع اختلال روانی کمک کند، اهدا کند. طبق داستان‌های بازدیدکنندگان، می‌توان صداهای جیغ، ناله و گریه را شنید که گفته می‌شود از ارواح بیماران گذشته می‌آید. داستان دیگری ادعا می‌کند که پیانوی قدیمی که در سالن مرکزی سازه پیدا شده است، هنوز توسط پسر اسبرتولی نواخته می‌شود. گفته می‌شود پس از بازدید از سازه، احساسی از غم بر بازدیدکنندگان غالب می‌شود - گویی ارواح بیماران قدیمی می‌خواهند آنها دردی را که در زمان زندگی در آنجا احساس می‌کردند، احساس کنند. شخصیت‌های برجسته بیماران سورینو فراری فرانچسکو بوناینی پارتیزان‌ها و میهن‌پرستان آلوارو بوکاردی والوریس پولی آلدو کالوگی وینیسیو جوزفردی لاندو سیلوانو فدی روانپزشکان چزاره لومبروزو اوژنیو تانزی جستارهای وابسته لگه باساگلیا بیمارستان روان‌پزشکی مومبلو فاشیسم ایتالیایی جنگ جهانی دوم منابع