ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రల్

జోసెఫ్ ఎటియెన్ ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రాల్ (1830 సెప్టెంబరు 8 – 1914 మార్చి 25) ఒక ఆక్సిటన్ రచయిత, నిఘంటుకర్త. ఆయన ప్రోవెన్సాల్ రూపంలోని ఆక్సిటన్ భాషకు చెందిన ప్రముఖ సాహితీవేత్త. తన కవితా సృష్టిలోని సరికొత్త స్వతంత్రత, నిజమైన ప్రేరణ, తన ప్రజల సహజ దృశ్యాలు, స్థానిక ఆత్మను విశ్వసనీయంగా ప్రతిబింబించినందుకు, అలాగే ప్రోవెన్సాల్ భాషా పండితునిగా చేసిన విశిష్ట కృషికి గాను ఆయనకు 1904 సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఆయన ఫెలిబ్రిజ్ ఉద్యమ స్థాపక సభ్యుల్లో ఒకరు, అలాగే అకాడెమీ దే మార్సెయ్ సభ్యుడు. తన మాతృభాషలో ఆయన పేరు మిస్ట్రాలియన్ లిప్యంతరీకరణ ప్రకారం ఫ్రెడెరి మిస్ట్రాల్ , లేదా సాంప్రదాయ లిప్యంతరీకరణ ప్రకారం ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రాల్ (లేదా Mistrau)గా వ్రాయబడుతుంది. మిస్ట్రాల్ ఖ్యాతికి ఒక ముఖ్య కారణం అల్ఫోన్స్ దే లామార్టిన్, ఆయన తన పత్రిక Cours familier de littérature యొక్క 40వ సంచికలో మిస్ట్రాల్ రచించిన దీర్ఘకావ్యం Mirèio ప్రచురణ అనంతరం ప్రశంసించడం. మిస్ట్రాల్‌తో దీర్ఘకాల స్నేహం కొనసాగించిన అల్ఫోన్స్ డోదే, తన Lettres de mon moulin కథాసంపుటిలోని "Poet Mistral" అనే కథలో ఆయనను స్మరించాడు. జీవిత చరిత్ర మిస్ట్రాల్ దక్షిణ ఫ్రాన్స్ లోని బూష్-దూ-రోన్ విభాగంలోని మయ్యాన్ గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు ధనిక భూస్వామ్య రైతులు. తండ్రి ఫ్రాన్సువా మిస్ట్రాల్ సెంట్-రెమీ-దే-ప్రోవెన్స్ కు చెందినవాడు. తల్లి అడిలైడ్ పౌలినెట్. 1471 నాటికే ఆయన పితృవంశ పూర్వికుడు మెర్మెట్ మిస్ట్రాల్ మయ్యాన్‌లో నివసించినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. 1588 నాటికి మిస్ట్రాల్ కుటుంబం సెంట్-రెమీ-దే-ప్రోవెన్స్‌లో స్థిరపడింది. తన తల్లిదండ్రులు ప్రేమలో ఉన్న కాలంలో వారికి చిన్న చిన్న సందేశాలు అందించిన ఒక పేద బాలుడి జ్ఞాపకార్థం ఆయనకు ప్రోవెన్సాల్ పేరు "ఫ్రెడెరి" పెట్టారు. ఆ బాలుడు కొద్దికాలానికే ఎండదెబ్బతో మరణించాడు. మిస్ట్రాల్ సుమారు తొమ్మిదేళ్ల వయస్సు వరకు పాఠశాలకు వెళ్లలేదు. పాఠశాలకు వెళ్లిన తరువాత తరచుగా తరగతులు ఎగ్గొట్టడం వల్ల, ఆయన తల్లిదండ్రులు సెంట్-మిషెల్-దే-ఫ్రిగోలేలోని మోన్సియర్ డొన్నాట్ నిర్వహించిన వసతి పాఠశాలకు పంపించారు. నీమ్స్ లో బ్యాచిలర్ పట్టా పొందిన తరువాత, 1848 నుండి 1851 వరకు ఎక్స్-ఆన్-ప్రోవెన్స్ లో న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించాడు. అనంతరం ప్రోవెన్స్ స్వాతంత్ర్యానికి, ముఖ్యంగా "సంస్కృత యూరప్ యొక్క తొలి సాహిత్య భాష"గా భావించిన ప్రోవెన్సాల్ భాష పునరుద్ధరణకు జీవితాన్ని అంకితం చేశాడు. ఎక్స్-ఆన్-ప్రోవెన్స్‌లో చదువుతున్న సమయంలో ఆయన ప్రోవెన్స్ చరిత్రను లోతుగా అధ్యయనం చేశాడు. తండ్రి నుండి ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, ఆయన ఈ విధంగా సంకల్పించాడు: "ప్రోవెన్స్‌లో జాతి భావనను మళ్లీ మేల్కొలపాలి; దేశపు సహజ, చారిత్రక భాషను పునరుద్ధరించడం ద్వారా ఈ పునర్జన్మను తీసుకురావాలి; దైవిక కవిత్వపు శ్వాసతో ప్రోవెన్స్‌కు మళ్లీ గౌరవాన్ని తీసుకురావాలి." మిస్ట్రాల్ దృష్టిలో "జాతి" (race) అనే పదం ఒకే భాష, ఒకే భూమి, ఒకే చరిత్రతో అనుబంధం కలిగిన ప్రజలను సూచిస్తుంది. ప్రోవెన్స్ భాష పునరుద్ధరణ కోసం జీవితాంతం చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా, ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రాల్‌కు 1904లో సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి ప్రదానం చేయబడింది. ఆయనను ఉప్సాలా విశ్వవిద్యాలయంకు చెందిన ఇద్దరు స్వీడిష్ ఆచార్యులు నామినేట్ చేశారు. ఆ సంవత్సరంలో మరొక విజేత హోసే ఎచెగరాయ్, తన స్పానిష్ నాటకాలకుగాను ఈ బహుమతిని పొందాడు. ఇద్దరూ బహుమతి మొత్తాన్ని సమానంగా పంచుకున్నారు. మిస్ట్రాల్ తనకు వచ్చిన బహుమతి మొత్తంలోని భాగాన్ని ఆర్ల్స్ లో ఒక మ్యూజియం స్థాపనకు వినియోగించాడు. ఈ మ్యూజియం స్థానికంగా మ్యూజియోన్ ఆర్లటెన్ (Museon Arlaten)గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది ప్రోవెన్సాల్ జానపద కళలకు సంబంధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన సంగ్రహాలయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులో ఫర్నిచర్, సంప్రదాయ వస్త్రాలు, మట్టిపాత్రలు, పనిముట్లు, వ్యవసాయ సాధనాలు మొదలైనవి ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. అదనంగా, మిస్ట్రాల్‌కు లెజియోన్ ద'ఒనర్ (Légion d'honneur) పురస్కారం కూడా లభించింది. సాధారణంగా ఈ పురస్కారం జాతీయ స్థాయిలో విశిష్ట సేవలకు మాత్రమే ప్రదానం చేయబడుతుంది. అయితే మిస్ట్రాల్ కృషి ప్రధానంగా ప్రోవెన్స్ ప్రాంతానికే పరిమితమైనప్పటికీ, అతని అసాధారణ సేవలను గుర్తించి ఈ గౌరవాన్ని అందించారు. 1876లో మిస్ట్రాల్ బర్గండీ ప్రాంతానికి చెందిన మేరీ-లూయిజ్ రివియర్ (1857–1943)ను డిజోన్ కేథడ్రల్ (Cathédrale Saint-Bénigne de Dijon)లో వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి సంతానం లేదు. మిస్ట్రాల్ 1914 మార్చి 25న తాను జన్మించిన అదే గ్రామమైన మయ్యాన్‌లో మరణించాడు. 1930 ఏప్రిల్ 6న, ఆయన జన్మ శతాబ్ది సందర్భంగా, కాన్ పట్టణంలో ట్యూబీ విక్టర్ రూపొందించిన ఆయన శిల్పాన్ని ఆవిష్కరించి మరణానంతరం సత్కరించారు. ఆ ఉన్నత శిల్పంలో ప్రోవెన్స్కు ప్రతీకగా నిలిచిన ఒక యువతి, నెర్తే, మిరేయ్, కాలెండాల్, ఎస్తెల్లె పాత్రల సమక్షంలో మిస్ట్రాల్‌కు ఒక పుస్తకాన్ని సమర్పిస్తున్నట్లు చిత్రించబడింది. ఫెలిబ్రిజ్ మిస్ట్రాల్ తన గురువులలో ఒకరైన జోసెఫ్ రూమనిల్ తో పాటు మరో ఐదుగురు ప్రోవెన్సాల్ కవులతో కలిసి 1854 మే 21న ఫెలిబ్రిజ్ అనే సాహిత్య, సాంస్కృతిక సంఘాన్ని స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ లక్ష్యం ఆక్సిటన్ భాషను ప్రోత్సహించడం, పునరుజ్జీవింపజేయడం. సెయింట్ ఎస్తెల్ ఆశ్రయంలో ఏర్పడిన ఈ ఉద్యమంలో, స్పెయిన్‌లో రాణి ఇసబెల్లా II పాలన కారణంగా దేశం విడిచి వచ్చిన కాటలాన్ కవులు కూడా చేరారు. ఈ సంస్థ స్థాపక సభ్యులు (వారి ప్రోవెన్సాల్ పేర్లలో): జౌసే రూమనిహో, ఫ్రెడెరి మిస్ట్రాల్, థియోదోర్ ఒబనెల్, ఆంసేఉమే మత్యూ, జాన్ బ్రునెట్, ఆంఫోస్ టావాన్, పాల్ జియెరా. ఫెలిబ్రిజ్ ఉద్యమం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. లాంగ్ ద్‌ఒక్ (Langue d'Oc) భాషా ప్రాంతంలోని 32 విభాగాల్లో కొనసాగుతున్న కొద్ది ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక సంస్థలలో ఇది ఒకటి. మిస్ట్రాల్ ప్రోవెన్స్ భాషను పునరుద్ధరించడమే కాక, దానిని మహాకావ్య కవిత్వ శిఖరాలకు చేర్చడానికి కృషి చేశాడు. భాషను అత్యంత స్వచ్ఛమైన రూపంలో పునర్నిర్వచించేందుకు ఒక నిఘంటువు రూపొందించాడు. అలాగే ఆ భాషను అసలు రూపంలో మాట్లాడిన ట్రూబడూర్ల గీతాలను సేకరించి లిఖితపరిచాడు. నిఘంటు రచన: Lou Tresor dóu Félibrige మిస్ట్రాల్ రచించిన Lou Tresor dóu Félibrige (1878–1886) ఇప్పటికీ ఆక్సిటన్ భాషకు సంబంధించిన అత్యంత సమగ్ర నిఘంటువుగా, నిర్వచనాల ఖచ్చితత్వం వల్ల అత్యంత విశ్వసనీయ గ్రంథాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతోంది. ఇది రెండు విస్తృత సంపుటాలలో వెలువడిన ఆక్సిటన్-ఫ్రెంచ్ ద్విభాషా నిఘంటువు. ఇందులో ప్రోవెన్సాల్‌తో సహా ఒక్ (oc) భాషా కుటుంబంలోని అన్ని ప్రధాన మాండలికాలు చేర్చబడ్డాయి. ఈ నిఘంటువు ముద్రణా రూపకల్పన, దిద్దుబాట్లలో ఫ్రాన్స్వా విడాల్ చేసిన సహకారం మిస్ట్రాల్ ప్రత్యేకంగా గుర్తించాడు. మిరేయో – మిరెయ్ మిస్ట్రాల్ యొక్క అత్యంత ప్రాధాన్యమైన కృతి Mirèio (మిరెయ్). ఇది ఎనిమిది సంవత్సరాల శ్రమ అనంతరం 1859లో ప్రచురించబడింది. పన్నెండు గీతాలుగా నిర్మితమైన ఈ దీర్ఘ ప్రోవెన్సాల్ కావ్యం, భిన్న సామాజిక వర్గాలకు చెందిన ఇద్దరు యువ ప్రోవెన్సాల్ ప్రేమికులు విన్సెంట్, మిరెయ్‌ల విఫల ప్రేమకథను వివరిస్తుంది. మిరెయ్ (ప్రోవెన్సాల్‌లో Mirèio) అనే పేరు meraviho అనే పదానికి సమానరూపం; దాని అర్థం "అద్భుతం" లేదా "వింత". ఈ కావ్యం ద్వారా మిస్ట్రాల్ తన భాషను ప్రోత్సహించడమే కాక, ప్రోవెన్స్ ప్రాంతపు సంస్కృతిని కూడా పరిచయం చేశాడు. ఇందులో, పురాణం ప్రకారం తారాస్క్ అనే డ్రాగన్‌ను తరిమికొట్టినట్లు చెప్పబడే సెంత్-మారీ-ద-లా-మేర్ గురించి, అలాగే ప్రసిద్ధ ప్రాచీన శిల్పం వీనస్ ఆఫ్ ఆర్ల్స్ గురించి ప్రస్తావించాడు. కావ్యానికి ముందుగా ప్రోవెన్సాల్ ఉచ్చారణపై ఒక సంక్షిప్త వివరణను జతచేశాడు. కథలో, మిరెయ్ తల్లిదండ్రులు ఆమెను ఒక ధనిక ప్రోవెన్సాల్ భూస్వామితో వివాహం చేయాలని కోరుకుంటారు. కానీ ఆమె పేద బుట్టల తయారీదారుడైన విన్సెంట్‌ను ప్రేమిస్తుంది; విన్సెంట్ కూడా ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. ముగ్గురు ధనిక వరులను తిరస్కరించిన తర్వాత, విన్సెంట్‌ను వివాహం చేసుకోవడానికి తల్లిదండ్రులు అంగీకరించకపోవడంతో నిరాశ చెందిన మిరెయ్, ప్రోవెన్స్ సంరక్షక దేవతలను ప్రార్థించేందుకు సెంత్-మారీ-ద-లా-మేర్కు ఒంటరిగా బయలుదేరుతుంది. టోపీ తీసుకెళ్లడం మర్చిపోవడంతో ఎండదెబ్బకు గురై, చివరకు తన తల్లిదండ్రుల సమక్షంలో విన్సెంట్ చేతుల్లోనే మరణిస్తుంది. మిస్ట్రాల్ ఈ గ్రంథాన్ని అల్ఫోన్స్ దే లామార్టిన్కు ఈ విధంగా అంకితం చేశాడు: "లామార్టిన్‌కు: నీకు నేను మిరెయ్ను అంకితం చేస్తున్నాను; ఇది నా హృదయం, నా ఆత్మ; ఇది నా యౌవన సంవత్సరాల పుష్పం; ఇది లా క్రో ప్రాంతపు ద్రాక్షగుత్తి, ఆకులతో సహా – ఒక రైతు సమర్పించే వినమ్ర కానుక." లామార్టిన్ ఉత్సాహంతో ఇలా రాశాడు: "ఈ రోజు నేను మీకు ఒక శుభవార్త చెబుతున్నాను! ఒక మహాకవి జన్మించాడు... మన కాలంలో నిజమైన హోమరిక్ కవి... అవును, మీ మహాకావ్యం ఒక అద్భుతకృతి... మీ గ్రంథపు పరిమళం వెయ్యి సంవత్సరాలకైనా చెదరిపోదు." మిరెయ్ను మిస్ట్రాల్ స్వయంగా ఫ్రెంచ్‌లోకి అనువదించాడు. తరువాత ఇది యూరప్‌లోని దాదాపు పదిహేను భాషల్లోకి అనువదించబడింది. 1863లో చార్ల్స్ గునో దీన్ని మిరెయ్ అనే ఒపెరాగా రూపాంతరం చేశాడు. రచనలు Mirèio (1859) Calendau (1867) Lis Isclo d'or (1875) Nerto (లఘు నవల, 1884) La Rèino Jano (నాటకం, 1890) Lou Pouèmo dóu Rose (1897) Moun espelido, Memòri e Raconte (Mes mémoires – స్వీయ స్మృతులు, 1906) Discours e dicho (1906) La Genèsi, traducho en prouvençau (1910) Lis óulivado (1912) Lou Tresor dóu Felibrige ou Dictionnaire provençal-français embrassant les divers dialectes de la langue d'oc moderne (1878–1886) Proso d’Armana (మరణానంతరం ప్రచురితం; 1926, 1927, 1930) Coupo Santo (1867) ఆధారాలు Mistral, Frédéric (1915) [1906]. Mes Origines: Mémoires et Récits de Frédéric Mistral (Traduction du provençal) (in ఫ్రెంచ్). Paris: Plon-Nourrit. Mistral, Frédéric; Maud, Constance Elizabeth (1907). Memoirs of Mistral. London: Edward Arnold. మూలాలు బాహ్య లింకులు ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రల్ on Nobelprize.org మూస:StandardEbooks Works by Frédéric Mistral at Project Gutenberg Works by or about ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రల్ at Internet Archive Works by ఫ్రెడెరిక్ మిస్ట్రల్ at LibriVox (public domain audiobooks) ఫెలిక్స్ షార్పంతియే రూపొందించిన Le Jardin des Félibres శిల్పంలో మిస్ట్రాల్ చిత్రణ మూస:Nobel Prize in Literature Laureates 1901-1925 మూస:1904 Nobel Prize winners