کاخ فارنه‌زه (کاپرارولا)

کاخ فارنه‌زه (کاپرارولا) (به ایتالیایی: Palazzo Farnese di Caprarola) یک کاخ اشرافی در شهر کاپرولا در استان ویتربو، ایتالیا است. این کاخ در قرن شانزدهم به دستور کاردینال آلساندرو فارنه‌زه، نوهٔ پاپ پل سوم ساخته شد و یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری رنسانس در ایتالیا به‌شمار می‌رود. ویژگی منحصربه‌فرد کاخ، نقشهٔ پنج‌ضلعی (پنتاگونال) و حیاط مرکزی مدور آن است که توسط معمار نامدار جاکومو باروتزی دا ویگنولا طراحی شد. تاریخچه خاندان فارنه‌زه یکی از بانفوذترین خاندان‌های ایتالیا در قرون پانزدهم و شانزدهم بود. با انتخاب آلساندرو فارنه‌زه به مقام پاپی با نام پاپ پل سوم (۱۵۳۴–۱۵۴۹)، قدرت این خاندان به اوج رسید. نوهٔ او، کاردینال آلساندرو فارنه‌زه (۱۵۲۰–۱۵۸۹)، تصمیم گرفت کاخی عظیم در کاپرولا بسازد تا هم به‌عنوان اقامتگاه خانوادگی و هم نشانه‌ای از عظمت خاندان باشد. طرح اولیهٔ بنا به معمار آنتونیو دا سانگالو منسوب است، اما کار ساخت از سال ۱۵۵۹ تحت هدایت ویگنولا آغاز شد. او طرحی دفاعی و نظامی (پنج‌ضلعی) را با عناصر اشرافی و مسکونی تلفیق کرد. کار ساخت تا حدود ۱۵۷۵ ادامه یافت و پس از مرگ ویگنولا، شاگردانش پروژه را تکمیل کردند. معماری ساختار بیرونی کاخ فارنه‌زه از بیرون ظاهری شبیه قلعه دارد: دیوارهای ضخیم سنگی و پلان پنج‌ضلعی که یادآور دژهای نظامی رنسانس است. با این حال، ورودی اصلی با پلکان باشکوه به تالار مرکزی می‌رسد که نشان از کاربری اشرافی آن دارد. حیاط مرکزی در قلب کاخ، حیاطی مدور قرار دارد که توسط ایوان‌های دوطبقه محصور شده است. این طراحی نوآورانه امکان نورگیری طبیعی و تهویه را فراهم می‌کرد. راه‌پله مارپیچی راه‌پلهٔ مارپیچی معروف (Scala Regia) یکی از شاهکارهای ویگنولا است. این پلکان پهن و مارپیچ به طبقات بالا می‌رسد و با ستون‌های دوریک تزئین شده است. تزئینات داخلی تزئینات داخلی کاخ توسط گروهی از هنرمندان برجسته به سرپرستی تادئو زوکارو و برادرش فدریکو زوکارو انجام شد. موضوعات نقاشی‌ها شامل: داستان‌ها و اساطیر روم باستان تاریخ خاندان فارنه‌زه نقشه‌های جغرافیایی جهان و ایتالیا در قرن شانزدهم مهم‌ترین تالارها: Sala dei Fasti Farnesiani که وقایع و پیروزی‌های خاندان فارنه‌زه را به تصویر می‌کشد. Sala delle Carte Geografiche که دیوارهایش پوشیده از نقشه‌های دقیق جغرافیایی است. باغ‌ها کاخ با باغ‌های تراسی و چشم‌اندازهای طبیعی احاطه شده است. باغ‌ها شامل مسیرهای مشجر، مجسمه‌های اسطوره‌ای و آب‌نماهای رنسانسی هستند که با سیستم آبرسانی پیشرفته کار می‌کردند. اهمیت فرهنگی کاخ فارنه‌زه (کاپرولا) نمونه‌ای برجسته از ترکیب معماری نظامی و اشرافی رنسانس است. این بنا: الهام‌بخش بسیاری از کاخ‌ها و ویلاهای اشرافی اروپا شد. قدرت و نفوذ خاندان فارنه‌زه را به نمایش گذاشت. یکی از مقاصد گردشگری و پژوهشی مهم در ایتالیا محسوب می‌شود. جستارهای وابسته خاندان فارنه‌زه معماری رنسانس ویتربو منابع