Tarento

Tarento (italieraz Taranto) Italiako hegoaldeko Apulia eskualdeko hiria da, izen bereko probintziako hiriburua, Tarentoko golkoan. 193.941 biztanle zituen 2009an. Italiako Itsas Armadaren basea da. Arkeologia-museoa du. Industriagune garrantzitsua (metalgintza, ontzigintza, janari-industria, ehungintza, petrolio-findegiak) da. Arrantza ere aipagarria da. Geografia Tarento Italiako Apulia eskualdeko Joniar itsasoko hegoaldera ematen duen portu naturala da, non eta Apuliaren kostalde luzeena Salentoko penintsularen iparraldean dagoen, Adriatikora begira. Tarentoko Golkoa badia zabal bat da, baina haren barruan beste bi badia estuago daude, babesa emanez hiriari eta bere portuari, kanpoko badiari Mar Grande edo Itsaso Handia deritzo, eta bere kanpoaldean Chenadi uharteak daude. Itsaso Handia itsasarte estu batek konektatzen du barruragoko Mar Piccolo edo Itsaso Txikiarekin, zeina era berean bi senaditan banatua dagoen, Primo Seno eta Secondo Seno deituak. Senadi bien arteko ur tarte estuagoa Ponte Punta Penna Pizzone edo Aldo Moro zubia delakoak gurutzatzen du. Hiri zaharra, uharte bat Itsaso Handi eta Txikia konektatzen duen itsasartea uharte batek okupatzen du, eta hori da Tarento zaharraren gunea, hor sortu zen antzinako hiria, 21. mendean Città Vecchia, Borgo Antico edo Taranto Vecchia deitua, hiri zaharra. Uharte bi zubik konektatzen dute penintsula italiarrarekin, ekialdekoa Ponte Girevole edo birakaria, Frantzisko Paolakoaren zubia ere deitua. Uharte honek forma nolabait laukizuzena du, 280 metro zabal alde batetik, eta kilometro bat luze. Hiri modernoa uharte horretatik kanpo zabaldu da, Itsaso Handi eta Txikiaren inguruan, eta alde zaharra gune deprimitu bezala geratu da neurri handi batean. 2017an 2.400 biztanle zituen hiri zaharrak, non eta 1977an 15.000 ziren. Alde zaharreko eraikinen artean dago hiriko katedrala, San Cataldorena. Mugakideak Tarento udalerriak honako udalerri hauekin egiten du muga: CarosinoFaggianoFragagnanoGrottaglieLeporanoMassafraMonteiasiMonteparanoPulsanoSan Giorgio IonicoSan Marzano di San GiuseppeStatteLizzanoMontemesolaRoccaforzataVilla Castelli Historia K.a. VIII. mendean Espartatik iritsitako kolonoek sortu zuten, eta Grezia Handiko kolonia garrantzitsuena izan zen. K.a. 272. urtean erromatarrek hartu zuten. K.a. 212. urtean Anibalek konkistatu zuen, eta K.a. 209. urtean Erromak berreskuratu zuen. Geroago godoek, bizantziarrek, lonbardiarrek, musulmanek eta normandiarrek menderatuko zuten. 1497. urteaz geroztik Aragoiko koroaren mende egon zen, eta haien presentziaren oinordekoa da hiri zaharreko Castello Aragonese delakoa, gaztelu aragoitarra, gotorleku handi bat. 1801. urtean Napoleonek hartu zuen, eta 1860. urtean Italiaren barnean geratu zen. 1923. urtean izen bereko probintziako hiriburu bihurtu zen. 1940an Erresuma Batuko hegazkinek bonbardatu zuten, II. Mundu Gerrako aire-eraso aipgarrienetako batean, zeinean Italiako itsas-armadari kolpe latza eman zioten. Klima Erreferentziak Kanpo estekak (Italieraz) Tarentoko udalaren webgunea, comune.taranto.it