گورستان یادبود میلان

گورستان یادبود میلان («گورستان یادبود» (به ایتالیایی: Monumental Cemetery) یکی از دو گورستان بزرگ میلان، ایتالیا است که گورستان دیگر آن گورستان بزرگ نام دارد. این گورستان به خاطر فراوانی مقبره‌ها و بناهای تاریخی هنری‌اش مورد توجه است. این بنا که توسط معمار کارلو ماسیاچینی (۱۸۱۸–۱۸۹۹) طراحی شده بود، قرار بود تعدادی از گورستان‌های کوچک پراکنده در سطح شهر را در یک مکان واحد تجمیع کند. این بنا که رسماً در سال ۱۸۶۶ افتتاح شد، از آن زمان تاکنون مملو از طیف گسترده‌ای از مجسمه‌های معاصر و کلاسیک ایتالیایی و همچنین معابد یونانی، هرم‌های سنگی باشکوه و سایر آثار بدیع مانند نسخه کوچک‌شده ستون تراژان بوده است. بسیاری از مقبره‌ها متعلق به سلسله‌های صنعتگر مشهور هستند و توسط هنرمندانی مانند آدولفو وایلد، جیو پونتی، آرتورو مارتینی، آگنوره فابری، لوسیو فونتانا، مداردو روسو، جیاکومو مانزو، فلوریانو بودینی و جیو پومودورو طراحی شده‌اند. ورودی اصلی این مجموعه از طریق فامِدیو صورت می‌گیرد—ساختمانی عظیم با سبک نئو-قرون‌وسطایی که از سنگ و مرمر ساخته شده و حال‌وهوایی شبیه تالار مشاهیر دارد. این بنا نه‌تنها از نظر معماری چشمگیر است، بلکه از نظر نمادین نیز جایگاه ویژه‌ای دارد: در دل آن، آرامگاه شماری از برجسته‌ترین چهره‌های شهر و کشور جای گرفته‌اند، از جمله آلساندرو مانزونی، نویسندهٔ نامدار ایتالیایی که با رمان «نامزدها» نقشی بنیادین در شکل‌گیری زبان و هویت ملی ایتالیا ایفا کرد. فامدیو، با ستون‌های بلند، طاق‌های سنگی، و فضای نیمه‌مذهبی‌اش، همچون معبدی سکولار عمل می‌کند—جایی برای بزرگداشت میراث فرهنگی، ادبی، و اجتماعی. حضور مانزونی در این مکان، پیوندی میان ادبیات و حافظهٔ جمعی برقرار می‌سازد، و بازدید از آن، تجربه‌ای است که تاریخ، زیبایی‌شناسی، و احترام را در یک قاب معماری گرد هم می‌آورد. آرامگاه سیویکو ماسولئو پالانتی که توسط معمار ماریو پالانتی طراحی شده است، آرامگاهی است که برای «میلانزی» یا شهروندان شایسته میلان ساخته شده است. یادبود حدود ۸۰۰ میلانی که در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها کشته شدند، در مرکز بنا قرار دارد و کار گروه BBPR است که توسط نمایندگان برجسته معماری خردگرای ایتالیایی از جمله جیانلوئیجی بانفی تشکیل شده است. این گورستان یک بخش ویژه برای کسانی که به مذهب کاتولیک تعلق ندارند و یک بخش یهودی دارد. در نزدیکی ورودی، نمایشگاهی دائمی از چاپ‌ها، عکس‌ها، و نقشه‌ها برپا شده که روند تاریخی توسعهٔ گورستان را به تصویر می‌کشد. این مجموعه، نه‌تنها جنبه‌های معماری و شهرسازی را مستند می‌کند، بلکه تحولات فرهنگی و آیینی مرتبط با مرگ و یادبود را نیز بازتاب می‌دهد. از جمله اشیای برجستهٔ این نمایشگاه، دو نعش‌کش برقی متعلق به دههٔ ۱۹۲۰ هستند که با باتری کار می‌کردند—نمونه‌هایی نادر از فناوری حمل‌ونقل تدفینی در دوران بین دو جنگ جهانی. این وسایل، با طراحی خاص و عملکرد بی‌صدا، نشان‌دهندهٔ تلاش برای تلفیق احترام، نوآوری، و زیبایی‌شناسی در مناسک مرگ‌اند. حضور آن‌ها در نمایشگاه، پیوندی میان تاریخ صنعتی، آیین‌های شهری، و حافظهٔ جمعی برقرار می‌سازد. بخش یهودیان این بخش که توسط کارلو ماسیاچینی طراحی شده بود، در سال ۱۸۷۲ افتتاح شد تا جایگزین گورستان‌های پورتا تناگلیا، پورتا ماژنتا و پورتا ورچلینا شود. این بخش در شرق گورستان کاتولیک قرار دارد و ورودی جداگانه‌ای دارد. این منطقه نتیجه گسترش سال ۱۹۱۳ به سمت جنوب و شرق است. ساختمان مرکزی در ابتدا ورودی گورستان بود. شماره‌گذاری آرامگاه‌ها در این گورستان تکراری است، زیرا مجموعه به شش بخش اصلی و یک بخش الحاقی در سمت شرق تقسیم شده است. این ساختار چندبخشی، هم حاصل گسترش تدریجی گورستان در طول زمان است و هم بازتابی از نظم اداری و منطقه‌ای در دفن افراد. در کنار این بخش‌ها، سه قطعهٔ عمومی نیز وجود دارد که یکی از آن‌ها به کودکان اختصاص دارد. در این قطعهٔ کودکانه، تدفین‌ها مربوط به سال‌های ۱۸۷۳ تا ۱۸۹۴ هستند و سنگ‌قبرهایی کوچک و ساده، نام و تاریخ درگذشت را بر سطح زمین ثبت کرده‌اند. این سنگ‌ها، با طراحی مینیمال و قرارگیری هم‌سطح خاک، فضایی آرام و بی‌ادعا را شکل می‌دهند—یادآور خاموشی زودهنگام و احترام به زندگی‌های ناتمام. این بناها که از سال ۱۸۶۶ به بعد ساخته شده‌اند، در امتداد مسیرهای پیاده‌روی قرار دارند. همچنین زیارتگاه‌های خانوادگی، دو مورد از آن‌ها به طراحی ماچیانچی ساخته شده‌اند، کولومباریوم‌ها و استخوان‌دان‌ها در امتداد دیوارهای شمالی و غربی گورستان و دفن‌هایی در ساختمان مرکزی وجود دارد. در مجموع ۱۷۷۸ دفن انجام شده است که برخی از آن‌ها یادبود افرادی هستند که در اردوگاه‌های کار اجباری نازی یا در قتل‌عام‌های دریاچه ماجوره، از جمله در مِینا، کشته شده‌اند. در این گورستان، آثار یادمانی فراوانی با ارزش هنری بالا وجود دارند که توسط معماران و مجسمه‌سازان برجسته طراحی و اجرا شده‌اند. این بناها نه‌تنها به‌عنوان آرامگاه، بلکه به‌مثابه آثار هنری مستقل عمل می‌کنند—ترکیبی از نمادپردازی، سبک‌شناسی، و روایت‌های شخصی و جمعی. راهنمایی که جوانّا جینکس و اورنلا سلوافولتا تهیه کرده‌اند، این آثار را با دقت توصیف می‌کند: از آرامگاه‌هایی با تزئینات آرت نوو و نئوکلاسیک گرفته تا مجسمه‌هایی با حال‌وهوای اکسپرسیونیستی یا نمادگرایانه. برخی از این یادمان‌ها، با استفاده از سنگ مرمر، برنز، و موزاییک، نه‌تنها زیبایی بصری دارند بلکه حامل پیام‌هایی دربارهٔ مرگ، خاطره، و هویت‌اند. معمارانی که در بخش یهودی فعالیت داشته‌اند شامل کارلو ماچیانچی (زیارتگاه‌های داویده لئونینو و پیسا)، جووانی باتیستا بوسی (قبر آنسلمو دِ بنِدتی)، اریکوله بالوسی مرکلو (زیارتگاه لئون داوید لوی)، لوئیجی کونکونی (زیارتگاه سگره)، جووانی چروتی (زیارتگاه ویتالی)، کارلو مرونی (قبر تارانتو)، چزاره مازوکی (زیارتگاه جولیو فولینیو)، مانفردو د اوربینو (زیارتگاه یاراچ، قبر مایر، قبر باسو، بنای یادبود شهیدان یهودی نازیسم)، جیجوتی زانینی (قبر زانینی)، آدولفو والابریگا (زیارتگاه موسی فولینیو) و لوئیجی پررونه (زیارتگاه گلدفینگر) هستند. مجسمه‌سازانی که آثارشان در این بخش یافت می‌شود عبارتند از: ماریو کادرِلی (زیارتگاه پیسا)، جوزپه دانِلی بنزونی (قبر اوتولنگی فینزی)، لوئیجی ویمِرکاتی (قبر استلا جونگ)، آگوستینو کاراواتی (قبر آلِساندرو فورتی)، ریزاردو گالی (قبر ویتوریو فینزی)، انریکو کاسی (قبر دِ دانینوس)، آتیلیو پرِندونی (قبر اِررا و کنفورتی)، ادواردو خیمِنِس (زیارتگاه تروِس)، جولیو برانکا (قبر جووانی نورسا و میکل‌آنجلو کارپی)، برادران بونفانتی (قبر داویده و بنیامین فوآ)، انریکو آستورری (قبر کارولینا پادوا و فانی لوی کامئو)، اِجیدیو بونینسِگنا (قبر جوزپه لوی)، داریو ویتِربو (کولومباریوم لوی مینزی)، جیانینو کاستیلیونی (قبر اتوره لویس و گلدفینگر)، آدولفو ویلدت (قبر چزاره سارفاتّی)، اوجنیو پلّینی (قبر بتینو لوی)، آریگو مینربی (قبر رِناتو دل مار)، و روبِرتو تِراچینی (قبر نینو کولومبو) هستند. ساختمان مرکزی در ماه مه ۲۰۱۵ با پنجره‌های هنری که نمایانگر دوازده قبیله اسرائیل هستند توسط هنرمند دیه‌گو پناکیو آردمانی، ارتقا یافت. کوره جسدسوزی این گورستان شامل معبد کرماتوریوم است که نخستین کرماتوریوم افتتاح‌شده در جهان غرب به‌شمار می‌رود. این کرماتوریوم در سال ۱۸۷۶ افتتاح شد و تا سال ۱۹۹۲ فعال بود. ساختمان همچنین به‌عنوان کولومباریوم نیز عمل می‌کند. همانند دیگر گور لانه‌کبوتری اولیه در ایتالیا، این بنا به سبک معماری بازآفرینی یونانی ساخته شده است. قبرهای معروف تابلوهایی که در سراسر گورستان قرار دارند، بازدیدکنندگان را به چندین مقبره و بنای تاریخی قابل توجه هدایت می‌کنند. برخی از افراد دفن شده در گورستان عبارتند از: آلبرتو اسکاری (۱۹۱۸–۱۹۵۵)، راننده قهرمانی فرمول ۱ آلبرتو لاتوادا (۱۹۱۴–۲۰۰۵)، کارگردان آلساندرو مانزونی (۱۷۸۵–۱۸۷۳), شاعر، رمان‌نویس، بنیانگذار زبان ایتالیایی مدرن؛ قبر واقع در مرکز فامیدیو آلا مرینی (۱۹۳۱–۲۰۰۹)، شاعر امیلکهر پونچیلی (۱۸۳۴–۱۸۸۶)، آهنگساز آنا کلیسوف (۱۸۵۷–۱۹۲۵), فعال سیاسی انتونیو اسکری (۱۸۸۸–۱۹۲۵), راننده قهرمان گراند پری آنتونیو برنوکی (۱۸۵۹–۱۹۳۹), صنعتکار آریگو بویتو (۱۸۴۲–۱۹۱۸), آهنگساز، کتاب‌نویس آرتورو توسکانینی (۱۸۶۷–۱۹۵۷)، کارگردان و سیلیست برونو موناری (۱۹۰۷–۱۹۹۸)، هنرمند کامیلا سدرنا (۱۹۱۱–۱۹۹۷)، ویرایشگر، نویسنده کامیلو بویتو (۱۸۳۶–۱۹۱۴)، معمار کاندیو کاناو (۱۹۳۰–۲۰۰۹)، روزنامه‌نگار کارلا فراسی (۱۹۳۶–۲۰۲۱)، رقصنده باله؛ اولین زن که در فامیدیو دفن شد کارلو کاتانیو (۱۸۰۱–۱۸۶۹), فیلسوف، وطن‌پرست سیزار مالدینی (۱۹۳۲–۲۰۱۶), بازیکن فوتبال داریو ف (۱۹۲۶–۲۰۱۶), جایزه نوبل ادبیات ۱۹۹۷ دومینکو اندونو (۱۸۱۵–۱۸۷۸)، نقاش امیلیو لونگونی (۱۸۵۹–۱۹۳۲), نقاش انزو جاناتچی (۱۹۳۵–۲۰۱۳), خواننده و نویسنده آهنگ ارنستو بازارو (۱۸۵۹–۱۹۳۷)، مجسمه‌ساز فیلیپو فیلیپی (۱۸۳۰–۱۸۸۷), روزنامه‌نگار، منتقد موسیقی فیلیپو تاماسو مارینیتی (۱۸۷۶–۱۹۴۴)، شاعر و بنیانگذار اصلی جنبش آینده گرایی فیلیپو توراتی (۱۸۵۷–۱۹۳۲), سیاستمدار فرانکا رام (۱۹۲۹–۲۰۱۳), فعال سیاسی، بازیگر فرانچسکو هیز (۱۷۹۱–۱۸۸۲), نقاش فرانچسکو ماریا پیاوی (۱۸۱۰–۱۸۷۶), کتاب‌نویس، شاعر فرانکو کورلی (۱۹۲۱–۲۰۰۳)، تنور اوپرا فرانکو موچینو (۱۹۵۰–۱۹۹۴)، طراح مد گِگِل آولنتی (۱۹۲۷–۲۰۱۲)، معمار گاسپیر کامپاری (۱۸۲۸–۱۸۸۲)، سازنده نوشیدنی ژانروبرتو کاسالجیو (۱۹۵۴–۲۰۱۶), کارآفرین، فعال سیاسی ژیانجیاکومو فلترینلی (۱۹۲۶–۱۹۷۲), ناشر، بازرگان جینو برامیری (۱۹۲۸–۱۹۹۶)، کمدیک و بازیگر جیو پونی (۱۸۹۱–۱۹۷۹), معمار، طراح صنعتی، هنرمند جیو پومودورو (۱۹۳۰–۲۰۰۲)، هنرمند جویان پیسی (۱۹۱۸–۲۰۰۷)، حزب کمونیست ژووانی ترکانی (۱۸۷۷–۱۹۶۱)، ناشر جولیو مونگرلی (۱۸۷۳–۱۹۵۱)، معمار جولیتا پیزی (۱۸۱۰–۱۸۷۸)، نویسنده جورجیا گابر (۱۹۳۹–۲۰۰۳)، خواننده و آهنگساز، کمدی جورجیا گاسلینی (۱۹۲۹–۲۰۱۴), پیانوی جاز، آهنگساز، کارگردان جوزپه میاززا (۱۹۱۰–۱۹۷۹)، بازیکن فوتبال و مربی جوزپه پالانت (۱۸۸۱–۱۹۴۶)، نقاش گیدو کریپکس (۱۹۳۳–۲۰۰۳)، هنرمند کامیک هربرت کیلپین (۱۸۷۰–۱۹۱۶)، بنیانگذار باشگاه فوتبال AC میلان لیو والیانی (۱۹۰۹–۱۹۹۹), نویسنده، سیاستمدار لیلیو باسسو (۱۹۰۳–۱۹۷۸), سیاستمدار لینا مرلین (۱۸۸۷–۱۹۷۹)، سیاستمدار لوکا بلترامی (۱۸۵۴–۱۹۳۳), معمار لوئیجی گیوسانی (۱۹۲۲–۲۰۰۵), کشیش، بنیانگذار «تعارف و آزادی» ماگدا اولیرو (۱۹۱۰–۲۰۱۴), سوپران اوپرا ماریو پالانت (۱۸۸۵–۱۹۷۸)، معمار ماریو تیبرینی (۱۸۲۶–۱۸۸۰) و همسرش آنجیولینا اورتولانی-تیبرینی (۱۸۳۴–۱۹۱۳)، خواننده‌های اپرا. ماداردو روزو (۱۸۵۸–۱۹۲۸)، مجسمه‌ساز پیرو ساکردوتی (۱۹۰۵–۱۹۶۶)، بیمه کننده فیلیپ داوریو (۱۹۴۹–۲۰۲۰)، مورخ هنر رزا کیارینا اسکولاری (۱۸۸۲–۱۹۴۹) مادر ارشد که به جنبش مقاومت ایتالیا کمک کرد سالواتور کواسیمودو (۱۹۰۱–۱۹۶۸)، جایزه نوبل ادبیات ۱۹۵۹ تیمستوکل سولرا (۱۸۱۵–۱۸۷۸), شاعر، آهنگساز اوپرا، کتاب‌نویس اولریکو (۱۸۴۷–۱۹۳۵), ناشر والنتینا کورتز (۱۹۲۳–۲۰۱۹)، بازیگر ولادیمیر هوروویتز (۱۹۰۳–۱۹۸۹), پیانوکار والتر چیاری (۱۹۲۴–۱۹۹۱)، بازیگر شهرداران میلان آلدو آنیاسی (۱۹۲۱–۲۰۰۵)، شهردار (۱۹۶۷–۱۹۷۶) آنجلو فیلیپتی (۱۸۶۶–۱۹۳۶)، شهردار (۱۹۲۰–۱۹۲۲) کارلو توگنولی (۱۹۳۸–۲۰۲۱)، شهردار (۱۹۷۶–۱۹۸۶) امانوئل گرپی (۱۸۵۳–۱۹۳۱)، شهردار (۱۴–۱۹۱۱) امیلیو کالدارا (۱۸۶۸–۱۹۴۲)، شهردار (۱۹۱۴–۱۹۲۰) جینو کاسینی (۱۸۸۵–۱۹۶۴)، شهردار (۱۹۶۱–۶۴) جولیو بلینزاگی (۱۸۱۸–۱۸۹۲)، شهردار (۱۸۶۷–۸۴؛ ۱۸۸۹–۱۸۹۲) مارکو فورمنتینی (۱۹۳۰–۲۰۲۱)، شهردار (۱۹۹۳–۱۹۹۷) ویرجیلیو فراری (۱۸۸۸–۱۹۷۵)، شهردار (۱۹۵۱–۱۹۶۱) نگارخانه دیگر قبرهای معروف منابع