Barilla

Barilla Group, 1877 թվականին հիմնադրված իտալական բազմատեսակ սննդի ընկերություն: Այն աշխարհում մակարոնեղենի ամենամեծ արտադրողն է: Ընկերությունը շահագործում է 30 արտադրական օբյեկտ, որոնց կեսը գտնվում է Իտալիայում, իսկ կեսը՝ աշխարհի տարբեր վայրերում: Պատմություն 1877 թվականին Պիետրո Բարիլլա Ավագը հիմնադրել է ընկերությունը՝ որպես հացաբուլկեղենի խանութ (Պարմա, Իտալիա)։ Ընկերությունը ընդլայնվել է 1908 թվականին, իսկ 1910 թվականին Բարիլան բացել է նոր մակարոնի գործարան, որը հագեցած է «անընդհատ թխման» վառարանով։ 1912 թվականին Պիետրո Բարիլա Ավագի մահից հետո նրա որդիները՝ Ռիկարդոն և Գուալտիերոն, ստանձնել են ընտանեկան ընկերության ղեկավարումը՝ տեխնոլոգիական նորարարությունների շնորհիվ ընդլայնելով արտադրանքի ծավալներն ու իրացումը։ Դա թույլ է տվել ընկերությանը 1920-ական և 1930-ական թվականների ընթացքում արագորեն վերածվել Էմիլիա-Ռոմանիա տարածաշրջանի հացի և մակարոնեղենի ամենակարևոր ձեռնարկության։ 1919 թվականին Գուալտիերո Բարիլան մահացել է՝ ընկերության կառավարումը թողնելով իր եղբորը՝ Ռիկարդոյին, և նրա կնոջը՝ Վիրջինիային։ 1947 թվականին մահացել է նաև Ռիկարդոն, և կառավարումն անցել է նրա որդիներին՝ Պիետրոյին և Ջանիին, ովքեր ներկայացնում էին երրորդ սերունդը։ Բարիլա եղբայրների գալստյամբ ընկերությունը զարգացման մեծ փուլ է ապրել, և 1952 թվականին հացի արտադրությունը դադարեցվել է՝ բացառապես մակարոնեղենի վրա կենտրոնանալու համար։ Այդ տարիներին «Barilla»-ն տարածաշրջանային ընկերությունից արագորեն վերածվել է Հյուսիսային Իտալիայում հզոր ներկայություն ունեցող ընկերության, ինչը տեղի է ունեցել արտադրանքի որակի, հավասարակշռված գների և իր նորարարական կարողությունների շնորհիվ (օրինակ՝ մակարոնեղենի փաթեթավորման համար ստվարաթղթի օգտագործումը)։ 1960 թվականին «Barilla»-ն վերածվել է բաժնետիրական ընկերության, իսկ հաջորդ տարիներին նոր գործարաններ է բացել Ռուբիանոյում (ինչը նշանավորել է «Barilla»-ի մուտքը կրեկերների և հացի ձողիկների արտադրության ոլորտ) և Պեդրինյանոյում։ Ընկերությունը մնացել է Բարիլա ընտանիքի ձեռքում մինչև 1971 թվականը, երբ ամերիկյան «W. R. Grace» քիմիական ընկերությունը ձեռք է բերել վերահսկիչ փաթեթը։ Այնուամենայնիվ, «Grace»-ը ընթացիկ օրական կառավարումը թողել է ընկերության հիմնադրի թոռան և անվանակցի՝ Պիետրո Բարիլայի ձեռքում։ Պիետրոն վերականգնել է վերահսկողությունը 1979 թվականին, և այդ ժամանակվանից ի վեր ընկերությունը մնացել է մասնավոր սեփականություն։ 1993 թվականին Պիետրո Բարիլան մահացել է 80 տարեկան հասակում, և ընկերության կառավարումն անցել է նրա զավակներին՝ Գուիդոյին, Լուկային և Պաոլոյին։ Սա սկիզբ է դրել Բարիլա ընտանիքի չորրորդ սերնդին, և 90-ականների ընթացքում ընկերությունը շարունակել է միջազգայնացման գործընթացը, որը սկսվել է տասնամյակի սկզբին՝ Պիետրոյի ղեկավարությամբ՝ 1999 թվականին բացելով իր առաջին արտադրական գործարանը ԱՄՆ-ի Այովա նահանգում։ Այս ընդլայնումը շարունակվել է սննդի ոլորտի տարբեր արտասահմանյան ընկերությունների ձեռքբերմամբ, ինչպիսիք են՝ հունական «MISKO» մակարոնեղենի ընկերությունը (1991), թուրքական «Filiz Makarna» մակարոնեղենի ընկերությունը (1994), շվեդական չորահացերի արտադրող «Wasabröd»-ը (1999), ինչպես նաև 2002 թվականին մեքսիկական «Herdez»-ի հետ համատեղ ձեռնարկության հիմնումը (ներառելով «Yemina» և «Vesta» մակարոնեղենի բրենդները)։ 2002 թվականին «Barilla»-ն ձեռք է բերել գերմանական «Kamps AG» ընկերությունը, որը հետագայում՝ 2013 թվականին, վաճառվել է չեխական «Agrofert»-ին՝ բացառությամբ ֆրանսիական հացաբուլկեղենի «Harrys» ընկերության, որը դեռևս պատկանում է «Barilla Group»-ին։ 2007 թվականին «Barilla»-ն բացել է իր երկրորդ արտադրական գործարանը ԱՄՆ-ում՝ Նյու Յորք նահանգի Էյվոն քաղաքում։ 2021 թվականի սկզբին «Barilla»-ն ավարտին է հասցրել Կանադայում «Catelli» ընկերության (ներառյալ «Lancia»-ն) ձեռքբերումը, իսկ Միացյալ Թագավորությունում՝ լոնդոնյան «Pasta Evangelists» ստարտափի հսկիչ փաթեթի գնումը, որը զբաղվում է տուն առաքման համար թարմ մակարոնեղենի արտադրությամբ։ 2022 թվականի դեկտեմբերին խումբը ձեռք է բերել նաև ամերիկյան «Back To Nature» բրենդը, որը մասնագիտացած է բուսական հիմքով և առանց ԳՄՕ-ների (ոչ ԳՄՕ) արտադրանքի մեջ։ Ընդհանուր տեսք Բարիլա ընտանիքը գտնվում է ընկերության ղեկին 1877 թվականին դրա հիմնադրումից ի վեր։ «Barilla Group»-ը վերահսկում է հետևյալ ապրանքանիշերը՝ «Barilla» (մակարոնեղենի և սոուսների միջազգային արտադրող), «Mulino Bianco», «GranCereale», «Pan di Stelle», «Pavesi», «Voiello», «First» (Իտալիա), «Harrys» (Ֆրանսիա), «Wasabröd» (Շվեդիա), «Catelli» (Կանադա), «MISKO» (Հունաստան), «Pasta Evangelists» (Միացյալ Թագավորություն), «Filiz Makarna» (Թուրքիա), «Back To Nature» (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) և «Yemina» (Մեքսիկա): Խումբն արտադրում է մակարոնեղենի բազմաթիվ տեսակներ և հանդիսանում է աշխարհում մակարոնեղենի առաջատար արտադրողը՝ զբաղեցնելով իտալական շուկայի 24,5%-ը։ Այն արտադրում է ավելի քան 160 ձևի և չափի մակարոնեղեն։ «Barilla» բրենդի մակարոնեղենը վաճառվում է աշխարհի բազմաթիվ ռեստորաններում, ինչպիսիք են, օրինակ, «Pastamania» ցանցին պատկանող հաստատությունները։ Ընկերությունը նաև հացաբուլկեղենի առաջատար վաճառողն է Իտալիայում և պատրաստի սոուսների առաջատարը՝ Եվրոպայում։ Շվեդական «Wasa» ընկերության ձեռքբերման շնորհիվ այն նաև չորահացերի (սկանդինավյան հիմնական սննդատեսակներից) աշխարհի առաջատար արտադրողն է՝ տարեկան վաճառելով 60,000 տոննա արտադրանք։ «Barilla Group»-ն ունի 30 արտադրական տարածք, որոնցից 15-ը գտնվում են Իտալիայում, իսկ 15-ը՝ աշխարհի այլ երկրներում։ Արտադրական գործարանները տեղակայված են Իտալիայում, Հունաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Ռուսաստանում, Շվեդիայում, Թուրքիայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում (Էյմսում՝ Այովա, և Էյվոնում՝ Նյու Յորք), Մեքսիկայում և Կանադայում։ Ընկերությունը նաև ալրաղացներ ունի Իտալիայում, Հունաստանում, Շվեդիայում, Թուրքիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Չնայած նրա գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Պարմայում, այն ունի կորպորատիվ գրասենյակներ նաև մի շարք այլ երկրներում, ինչպիսիք են՝ Ավստրիան, Բելգիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Հունաստանը, Նիդերլանդները, Լեհաստանը, Ռուսաստանը, Սլովենիան, Շվեդիան, Շվեյցարիան, Թուրքիան, ԱՄՆ-ը, Մեքսիկան, Բրազիլիան, Ավստրալիան և Ճապոնիան։ Մեծ Բրիտանիայում «Barilla»-ի արտադրանքը տարածվում է «Euro Food Brands Ltd» ընկերության կողմից։ «Barilla»-ի իտալական արտադրական հզորությունները գտնվում են Պարմայում, Ֆոջայում, Մարչանիզեում, Կաստիլիոնե դելե Ստիվիերեում, Կրեմոնայում, Մելֆիում, Ռուբիանոյում, Նովարայում, Մուջայում և Ասկոլի Պիչենոյում։ Հունաստանում (Թեբեի մոտ) գտնվող նրա գործարանն իր մեծությամբ երրորդն է Եվրոպայում։ Այն գործարանը, որտեղ արտադրվել է մակարոնեղենը, փաթեթավորման վրա նշվում է համապատասխան տառային կոդով, մինչդեռ Իտալիայում արտադրված ապրանքները հստակորեն մակնշվում են որպես այդպիսին։ 2024 թվականին ընկերության շրջանառությունը կազմել է 4,883 միլիարդ եվրո, իսկ զուտ շահույթը՝ 142 միլիոն եվրո։ 2026 թվականին, երրորդ տարին անընդմեջ, Barilla-ն իր հեղինակության համար 2026 թվականի Global RepTrak® 100 վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցրել է առաջին տեղը որպես սննդի արտադրող՝ ընդգրկվելով նաև համաշխարհային լավագույն 10-յակում՝ զբաղեցնելով ընդհանուր առմամբ 9-րդ տեղը։ Այլ գործունեություններ 1987 թվականին Պիետրո Բարիլայի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Բարիլայի պատմական արխիվը՝ ընկերության պատմական փաստաթղթերը հավաքելու, պահպանելու և հարստացնելու համար՝ սկսած 1877 թվականից։ Արխիվը գտնվում է Պարմայի մոտ գտնվող Պեդրինյանո քաղաքի Բարիլայի գործարանում և պարունակում է ավելի քան 60,000 փաստաթուղթ՝ բաժանված ըստ ոլորտների, այդ թվում՝ հետագայում ընկերության մեջ ներառված ապրանքանիշերի՝ Voiello, Mulino Bianco, Pavesi, Filiz, Wasa, Harrys-ի կողմից ստեղծված փաստաթղթերը։ 1999 թվականի նոյեմբերի 30-ին Իտալիայի մշակույթի նախարարությունը Բարիլլայի պատմական արխիվն հայտարարել է «ուշագրավ պատմական հետաքրքրություն ներկայացնող», քանի որ այն «վկայում է Պարմայում սննդի արդյունաբերության զարգացման և Իտալիայում հասարակության զարգացման մասին»։ 2018 թվականից ի վեր գործում է և հասանելի է նոր ինտերնետային կայքը, որտեղ հնարավոր է այցելել արխիվի տարբեր բաժիններ, որոնց թվում են լուսանկարչական գրադարանը և հեռուստատեսային գովազդը՝ ավելի քան 2700 գովազդային հոլովակներով։ 2001 թվականին Barilla պատմական արխիվը եղել է Museimpresa-ի հիմնադիր գործընկերներից մեկը, իտալական ասոցիացիա, որը հավաքում է ավելի քան 100 անդամ որպես թանգարաններ, արխիվներ և մշակութային հաստատություններ։ 2014 թվականին Բարիլլայի պատմական արխիվը նպաստել է Կոլեկիոյի (Պարմա) մոտ գտնվող Կորտե դի Ջարոլայում 11-րդ դարի բենեդիկտյան Գրանչիայի հինավուրց մակարոնի թանգարանի տեղադրմանը, որը ներառում է սարքավորումներ և հետաքրքիր փաստաթղթեր, այդ թվում՝ 1850 թվականի մակարոնի ամբողջական գործարան և 1837 թվականի արդյունաբերական սպագետիի ամենահին նմուշը: Մակարոնեղենի թանգարանը ներառված է Պարմա նահանգի սննդի թանգարանների շարքում, ինչպես նաև նույն Կորտե դի Ջարոլայում տեղակայված լոլիկի թանգարանում: 2009 թվականին ստեղծվել է BCFN - Բարիլլա սննդի և սնուցման կենտրոնը (այժմ՝ «Fondazione Barilla»). այն բազմամասնագիտական, անկախ վերլուծական կենտրոն է, որը աշխատում է սննդի կայունության և առողջ ապրելակերպի ոլորտներում։ Հովանավորություն և առաջխաղացում 2020 թվականի դրությամբ ընկերության «գլոբալ վկայությունը» Ռոջեր Ֆեդերերն է։ Ընկերությունը մի քանի անգամ հովանավորել է Իտալիայի բասկետբոլի ազգային թիմին, ինչպես նաև իտալացի մրցարշավորդ Ալեքս Զանարդին։ Ավելին, Barilla-ն ներկայումս հանդիսանում է ԱՄՆ լեռնադահուկորդ Միքայելա Շիֆրինի և թենիսիստուհի Կոկո Գաուֆի գլխավոր հովանավորը։ 2021 թվականին Barilla-ն ստեղծել է Spotify-ի նվագացանկ՝ երգերով, որոնք նախատեսված էին կատարյալ մակարոնեղենի համար հենց այնքան ժամանակով։ 2025 թվականին Ֆորմուլա 1-ը հայտարարել է Barilla-ի հետ համագործակցության մասին՝ որպես սպորտի «պաշտոնական մակարոնի գործընկեր»։ Barilla Hellas A.E. Barilla Hellas A.E.-ն, որը հայտնի է իր ներքին առևտրային անվամբ՝ MISKO, Barilla Group-ին պատկանող հունական ընկերություն է, որը մակարոնեղեն է արտադրում և վաճառում Հունաստանում: Այն նաև սպասարկում է աշխարհի այլ մասեր, մասնավորապես՝ հունական սփյուռքը: MISKO-ն՝ Հունաստանի ամենամեծ մակարոնեղենի արտադրողը, հիմնադրվել է Պիրեյոսում1927 թվականին և 1991 թվականին ձեռք է բերվել Barilla-ի կողմից, որը վաճառում էր Barilla-ի մակարոնեղենն ու սոուսները իր սեփական արտադրանքի շարքի հետ միասին: 2000 թվականին ընկերությունը Բեոտիայում կառուցել է նոր արտադրական օբյեկտ, որը երրորդ ամենամեծն է Եվրոպայում։ Հակասություններ 2013 թվականին ընկերության նախագահ Գուիդո Բարիլան մեկնաբանություններ է արել նույնասեռական ընտանիքների կողմից որդեգրմանը դեմ լինելու և իր գովազդներում նույնասեռական ընտանիքներին ցուցադրելու ցանկություն չունենալու վերաբերյալ, ինչից հետո որոշ մարդիկ կոչ են արել բոյկոտել «Barilla»-ի արտադրանքը։ Հետագայում Գուիդոն ներողություն է խնդրել, և ընկերությունը սկսել է հանդես գալ ԼԳԲՏՔ+ շահերի պաշտպանությամբ։ Ընկերությունը համագործակցում է «Reuters» հիմնադրամի հետ «OpenlyNews» նախաձեռնության շրջանակներում, որը հանդիսանում է ԼԳԲՏՔ+ նորությունների համաշխարհային հարթակ։ 2016 թվականին «Barilla»-ն պարտավորվել էր մինչև 2020 թվականը անցնել 100% առանց վանդակների պահվող հավերի (cage-free) ձվերի օգտագործմանը՝ արձագանքելով կենդանիների պաշտպանության խմբերի ճնշումներին։ 2019 թվականին «Barilla»-ն հայտարարել էր, որ հասել է այդ նպատակին նախատեսված ժամկետից մեկ տարի շուտ։ 2022 թվականին երկու ամերիկացիներ Կալիֆոռնիայի դատարանում կոլեկտիվ հայց են ներկայացրել «Barilla»-ի դեմ։ Նրանք մեղադրել են ընկերությանը սեփական իտալական ինքնությունը չափից ավելի ընդգծելու մեջ, այն դեպքում, երբ նրա արտադրանքի մեծ մասն արտադրվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ «Barilla»-ն փորձել է կարճել գործը, սակայն դատավորը վճռել է, որ հայցվորները «տնտեսական վնաս» են կրել մոլորեցնող գովազդի պատճառով։ Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժման հետ կապ 2022 թվականի ապրիլին «Barilla»-ն հայտարարել է Ռուսաստանում բոլոր նոր ներդրումների և գովազդային գործունեության դադարեցման մասին՝ սահմանափակելով առաջին անհրաժեշտության պարենային ապրանքների արտադրությունը (ինչպիսիք են մակարոնեղենն ու հացը) և պարտավորվել է շահույթ չստանալ այդ երկրում իր ներկայությունից։ Չնայած այս միջոցառումներին՝ «Barilla»-ի ռուսաստանյան դուստր ընկերությունը զեկուցել է 2022 թվականի ֆինանսական ցուցանիշների զգալի աճի մասին. համախառն շահույթը 2021 թվականի 2,8 միլիարդ ռուբլուց աճել է մինչև 3,6 միլիարդ ռուբլի, իսկ վաճառքից ստացված շահույթը 204,6 միլիոն ռուբլուց հասել է 1,3 միլիարդ ռուբլու։ 2024 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ «Barilla»-ն շարունակել է գործունեություն իրականացնել Ռուսաստանում։ Ծանոթագրություններ