نوه ایلان

نوه ایلان (נְוֵה אִילָן، به معنای «واحه ایلان») یک موشاو شیتوفی در مرکز اسرائیل است که در غرب اورشلیم قرار دارد و از نظر اداری زیر نظر منطقه آماری ماتیه یهودا اداره می‌شود. این شهرک نخست به‌صورت کیبوتص در اکتبر ۱۹۴۶ بنیان گذاشته شد و پس از انحلال کیبوتص در سال ۱۹۵۶ و دوره‌ای از رها شدن، در سال ۱۹۷۱ به‌عنوان موشاو دوباره برپا گردید. نوه ایلان بر دامنه‌های جنگلی کوه‌های یهودا در ارتفاع ۶۶۹ متری از سطح دریا جای گرفته و در نزدیکی ابو غوش واقع شده‌است. این شهرک با وجود تغییر وضعیت از کیبوتص به موشاو، همچنان عضو جنبش کیبوتص باقی مانده‌است. اقتصاد نوه ایلان بر پایه صنعت، گردشگری و رسانه استوار است و مجموعه بزرگ استودیوهای رسانه‌ای گلوباس گروپ در آن قرار دارد. جغرافیا نوه ایلان در دالان اورشلیم بر فراز تپه‌ای واقع شده که در جنوب آن دره عمیق آبراهه نحل کسالون قرار دارد و از غرب وادی نحل ایلان از آن آغاز می‌شود. در شمال شهرک، وادی نحل یتلا در دره‌ای ژرف جاری است و در آن سوی آن کوه هار هاروآح بلند می‌شود. این شهرک در فاصله نزدیک به ۳۸ کیلومتری از ساحل دریای مدیترانه، حدود ۴۲ کیلومتری جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۱۵ کیلومتری غرب بخش تاریخی اورشلیم جای دارد. نوه ایلان از راه جاده محلی شماره ۴۱۱۵ به بزرگراه شماره ۱ که اورشلیم و تل‌آویو را به هم پیوند می‌دهد متصل است. تنها ۳ کیلومتر در شرق آن شهر ابو غوش قرار دارد که اعراب اسرائیلی در آن زندگی می‌کنند و نیز روستاهای عین نقوبا و عین رافا در نزدیکی آن واقع‌اند. پیشینه کیبوتص زمینی که نوه ایلان بر آن بنا شده، به درخواست داوید بن گوریون توسط صندوق ملی یهود از یک افندی عرب از ابو غوش خریداری شد تا در آنجا یک «پاسگاه کیبوتصی» برای حفاظت از جاده اورشلیم برپا گردد. مساحت شهرک نزدیک به ۱۷۰۰ دونم (۱٫۷ کیلومتر مربع) بود و بر سر قله‌ای تند، چهار کیلومتر غربی‌تر از معاله هاحمیشا و دو کیلومتر شمال‌غربی جاده اورشلیم قرار داشت. نخستین گروه مهاجران ۳۱ نفره شامل ۱۷ مرد جوان و ۱۴ زن جوان بودند که بیشتر آنها مهاجران یهودی از فرانسه و اروپا و بازماندگان جنبش مقاومت ضدنازی ماکی بودند. بیشتر اعضای این گروه پیش از آن در دگانیا ب آموزش دیده بودند. آنها پس از دوره‌ای کوتاه کار در خدرا، در اکتبر ۱۹۴۶ به نوه ایلان نقل مکان کردند. در ۲۷ اکتبر ۱۹۴۶ مراسم رسمی گشایش شهرک با حضور کنسول فرانسه برگزار شد. شهرک در آغاز یک پاسگاه مستحکم با سنگر و انبار مهمات بود و ساکنان در چادر و سپس در دو کلبه زندگی می‌کردند. آنها خانه سنگی افندی را به‌عنوان غذاخوری، آشپزخانه و درمانگاه به کار گرفتند. در پایان نوامبر ۱۹۴۷، جاده اورشلیم قطع شد و منطقه از نوه ایلان تا حولدا که نقطه آغاز کاروان‌ها بود، در اختیار اعراب قرار داشت که بلندی‌های مشرف بر باب‌الواد تا فلات نوه ایلان را در دست داشتند. در ۱۵ ژانویه ۱۹۴۸ گروهی از اعضای شهرک که برای کار در باغ سبزیجات بیرون رفته بودند مورد حمله اعراب منطقه قرار گرفتند و یکی از مدافعان کشته شد. در ۸ مه ۱۹۴۸ رزمندگان پالماخ به‌عنوان بخشی از «عملیات مکابی» در نوه ایلان برای حمله به روستای ساریس و رویکرد غربی باب‌الواد گرد آمدند. در اواخر مه ۱۹۴۸ با آغاز جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، لژیون اردنی مستقر در یالو نوه ایلان را گلوله‌باران کرد و خسارت سنگینی به بار آورد. در جریان جنگ، یک ژنراتور و سامانه روشنایی محیطی در کیبوتص نصب شد تا نشان دهد شهرکی یهودی در آنجا وجود دارد. پس از عملیات نخشون و نبردهای جاده اورشلیم، ساکنان ساخت‌وساز در نوه ایلان را آغاز کردند. گروهی از مهاجران یهودی فرانسه و الجزایر که سفر دشوار کشتی اکسودوس را پشت سر نهاده بودند، در هفته آتش‌بس دوم در ژوئیه ۱۹۴۸ به شهرک پیوستند و جمعیت آن تا اوایل ۱۹۵۰ به ۱۱۰ نفر رسید. در ژانویه ۱۹۵۲ جنگلی به یاد کنت فولکه برنادوت در نوه ایلان کاشته شد. در اوایل دهه ۱۹۵۰ کیبوتص در دوره رونق بود، اما توسعه شتابان بدون جذب اعضای جدید همراه شد. جنبش ایخود هاکووتصوت و هاکیبوتصیم نتوانست مهاجران تازه‌ای بفرستد و کار مزدی در جنبش کیبوتصی ممنوع بود. در سال ۱۹۵۵ نزدیک به ۳۰ عضو کیبوتص را ترک کردند و فشار بر اندک ماندگان افزایش یافت. سرانجام، در پایان ۱۹۵۵ آخرین ۸۰ عضو نیز رفتند و در سال ۱۹۵۶ کیبوتص رسماً منحل و تخلیه شد. دوره میانی پس از رها شدن کیبوتص، تلاشی در سال ۱۹۵۸ توسط گروهی از جوانان اسرائیلی برای احیای شهرک صورت گرفت اما ناکام ماند. ساختمان‌های کیبوتص و ۳۰۰ دونم باغ میوه به شرکت رسکو برای ایجاد مرکز پذیرایی گردشگران فروخته شد. بقیه زمین‌ها و بخش‌های کشاورزی به موشاو بیت مئیر واگذار گردید. بازبنیان‌گذاری موشاو در اواخر دهه ۱۹۶۰ جنبش «یهودای جوان» (Young Judea) در آمریکا هسته‌ای به نام «هامگشیمیم» (تحقق‌بخشندگان) را تشکیل داد که هدفش برپایی یک موشاو شیتوفی غیرکشاورزی متشکل از دانشگاهیان و مهاجران آمریکایی همراه با اسرائیلی‌ها بود. در آوریل ۱۹۶۸ نمایندگان این هسته به اسرائیل آمدند و رعنان ویتس نوه ایلان را به آنها پیشنهاد کرد. در اکتبر ۱۹۶۹ طرح جامع موشاو تصویب شد و نخستین اعضای هسته در اوایل ۱۹۷۰ به اسرائیل رسیدند. سنگ بنای موشاو در ۲۷ سپتامبر ۱۹۷۱، شب یوم کیپور، نهاده شد. بیشتر خانواده‌ها تا مارس ۱۹۷۴ در مرکز جذب مهاجر مبسرت صیون اقامت داشتند و منتظر تکمیل خانه‌ها بودند، اما گروه کوچکی از شش خانواده تصمیم گرفتند بی‌درنگ ساختمان‌های قدیمی کیبوتص را بازسازی کنند و از سال ۱۹۷۲ در آنجا ساکن شوند. قرارداد بازگرداندن بخشی از زمین‌ها از شرکت رسکو به آژانس یهود بسته شد؛ بر پایه آن، در ازای بازپس‌دهی ۱۴۹ دونم از ۸۱۵ دونم، رسکو انحصار هرگونه ساخت‌وساز افزوده در شهرک را به دست آورد. پس از جا افتادن گروه، خانواده‌های اسرائیلی و مهاجران تازه از کشورهایی چون انگلستان، آفریقای جنوبی و نیوزیلند نیز به شهرک پیوستند. بنیان‌گذاران نوه ایلان در پی عضویت در جنبش کیبوتص بودند، اما در آغاز پذیرفته نشدند زیرا شهرک فاقد غذاخوری و خوابگاه مشترک بود؛ از این رو نخست به جنبش موشاوها پیوستند و بعدها عضو جنبش کیبوتصی متحد (تکم) شدند. اقتصاد نوه ایلان پس از بازبنیان‌گذاری هدفمندانه بر پایه صنعت و نه کشاورزی ساخته شد. از شاخه‌های اقتصادی نخستین موشاو می‌توان به کارخانه الکترونیک ایلاترونیکس (۱۹۷۱–۱۹۸۲)، شرکت نرم‌افزاری گاما (۱۹۷۲–۱۹۸۴)، پرورش بوقلمون (۱۹۷۲–۲۰۰۶) و پرورش نهال (۱۹۷۲–۱۹۹۰) اشاره کرد. آزمایش پرورش قارچ نیز به‌طور کوتاه انجام شد. در سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۵ باغ‌های آلو در پیرامون شهرک وجود داشت که بعدها جای آنها را تاکستان گرفت. موشاو از سال ۱۹۸۲ هتلی را اداره می‌کند که در سال ۲۰۰۲ فروخته شد و همچنان فعال است. نوه ایلان میزبان مجموعه استودیوهای گلوباس گروپ (قریه رسانه‌ای نوه ایلان) است؛ مجتمع بزرگ رسانه‌ای که استودیوهای فیلم و تلویزیون را در خود جای داده و شبکه‌های مختلف اسرائیلی از جمله کِشِت ۱۲ محتوای خود را در آنجا تولید می‌کنند. این مجتمع تا سال ۲۰۱۴ با نام «ج.ج. استودیوهای اسرائیل – اورشلیم» شناخته می‌شد و سپس به بهای ۱۸۰ میلیون شِقِل فروخته شد. جمعیت‌شناسی بر پایه آمار سال ۲۰۱۴ جمعیت نوه ایلان ۸۷۳ نفر بود و تقریباً همه ساکنان آن یهودی بودند. جمعیت شهرک در طول سال ۲۰۱۴ نزدیک به ۶٫۵ درصد رشد داشت. جاذبه‌ها و مکان‌های دیدنی نوه ایلان تاریخی: بر تپه‌ای در ورودی شهرک قرار دارد؛ همان‌جایی که ۳۱ جوان بازمانده در اکتبر ۱۹۴۶ مستقر شدند. بر فراز تپه خانه سنگی افندی موسوم به «خربة الهوا» (ویرانه بادها) قرار داشت. چشم‌انداز یادبود دنی واین: در انتهای غربی نوه ایلان به یاد پسری از شهرک که در هنگام خدمت به‌عنوان امدادگر جان باخت. از این نقطه نمای گسترده‌ای به تپه‌های شفلا و شهر مودیعین دیده می‌شود. هتل نوه ایلان و باشگاه ورزشی و استخر شنا در مجاورت موشاو. جنگل نوه ایلان. نگارخانه منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Neve Ilan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Neve Ilan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Neve Ilan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «נווה אילן». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وب‌گاه رسمی نوه ایلان باشگاه ورزشی نوه ایلان فیلم «تپه‌ای در یهودیه – داستان نوه ایلان» (۱۹۵۲)