اورت رابین

اورت رابین (به عبری: אורות רבין، به معنای «روشنایی‌های رابین») یک نیروگاه حرارتی است که در ساحل دریای مدیترانه در شهر خدرای اسرائیل قرار دارد و متعلق به شرکت برق اسرائیل (IEC) بوده و توسط همین شرکت بهره‌برداری می‌شود. این نیروگاه تا سال ۲۰۲۲ بزرگ‌ترین نیروگاه اسرائیل به‌شمار می‌رفت و دارای شش واحد تولید حرارتی است که در مجموع توان تولید ۲٫۵۹ گیگاوات برق را با زغال‌سنگ به‌عنوان سوخت اصلی دارند. افزون بر این، دو واحد سیکل ترکیبی تک‌محوره با سوخت گاز طبیعی، هریک با ظرفیت ۶۳۰ مگاوات، در دست احداث بوده‌اند. نیروگاه در اصل به نام «مئور داوید» (به معنای «روشنایی داوید»، به یاد داوید شیفمن رئیس هیئت‌مدیره شرکت برق اسرائیل که در دوران ساخت نیروگاه درگذشت) شناخته می‌شد. پس از ترور نخست‌وزیر اسحاق رابین در سال ۱۹۹۵ و تکمیل گسترش بزرگ نیروگاه در دهه ۱۹۹۰، نام آن به «اورت رابین» (به زبان عبری یعنی «روشنایی‌های رابین») تغییر یافت. چهار واحد قدیمی‌تر و نوسازی‌نشده از شش واحد زغال‌سنگی این نیروگاه از آلوده‌کننده‌ترین منابع آلودگی هوا در اسرائیل به‌شمار می‌روند. دولت اسرائیل تصمیم گرفت این واحدها را تا اواسط سال ۲۰۲۲ تعطیل کند تا این منبع عمده آلودگی هوا در کشور حذف شود. پیشینه ساخت نیروگاه در سال ۱۹۷۳ آغاز شد. در اوایل دهه ۱۹۷۰، محل احداث نیروگاه در امتداد ساحل میان خدرا و حیفا مورد بحث بود. یک کمیته بین‌وزارتی مصب رودخانه تنینیم را به‌عنوان مکان ترجیحی پیشنهاد داد، اما سرانجام در میانه سال ۱۹۷۲ تصمیم بر احداث نیروگاه در کنار نهر خدرا گرفته شد. به‌عنوان جبران زیست‌محیطی، شرکت برق اسرائیل موظف شد پارک نهر خدرا را در مصب این رودخانه احداث کند. در جریان سال ۱۹۷۴، شرکت برق اسرائیل با توجه به افزایش قیمت نفت در جهان تصمیم گرفت نیروگاه را با زغال‌سنگ به کار اندازد. طرح آن بر اساس دو سوخته بودن نیروگاه بنا شد تا بتوان میان زغال‌سنگ و نفت کوره بر اساس نیاز جابه‌جا شد. بلوک ۱ (واحدهای ۱ تا ۴ بویلر بخار، توربین و ژنراتور) به‌تدریج میان سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۴ وارد بهره‌برداری شد. بلوک دوم (واحدهای ۵ و ۶) در سال ۱۹۹۶ راه‌اندازی شد. تا سال ۲۰۰۰، حدود سه میلیارد دلار آمریکا در این نیروگاه سرمایه‌گذاری شده بود. در فاصله سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ یک مجتمع بزرگ آب‌شیرین‌کن دریایی در جنوبی‌ترین بخش محوطه نیروگاه ساخته شد که توان شیرین‌سازی ۱۲۷ میلیون مترمکعب آب در سال را دارد؛ این مجتمع در تملک شرکت برق اسرائیل نیست. در آوریل ۲۰۱۷ قراردادی میان شرکت برق اسرائیل و جی‌یی پاور برای احداث واحد تولید برق با چرخه ترکیبی به ظرفیت ۶۳۰ مگاوات به ارزش حدود یک میلیارد شکل (شامل خدمات نگهداری برای ۱۵ سال) امضا شد. در ۲ اوت ۲۰۱۸، تصمیم دولتی شماره ۴۰۸۰ (مصوب ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۸) برای توقف بهره‌برداری از واحدهای ۱ تا ۴ زغال‌سنگی نیروگاه «اورت رابین» اعلام شد، به‌نحوی که بهره‌برداری عادی آن‌ها باید تا اول ژوئن ۲۰۲۲ متوقف می‌شد. این تصمیم مشروط به اتصال سه مخزن گاز طبیعی به شبکه انتقال سراسری بود. در سال ۲۰۲۴ اعلام شد که تا سال ۲۰۲۶ بهره‌برداری از واحدهای آلاینده ۱ تا ۴ (زغال‌سنگی) در نیروگاه اورت رابین خدرا متوقف خواهد شد و واحدهای ۵ و ۶ که مجهز به ابزارهای کاهش انتشار هستند نیز تا سال ۲۰۲۶ به بهره‌برداری دائمی با گاز تبدیل خواهند شد. ویژگی‌های فنی این نیروگاه با ظرفیت ۲٬۵۹۰ مگاوات، بزرگ‌ترین نیروگاه اسرائیل بوده و حدود ۱۹ درصد از کل ظرفیت تولید شرکت برق اسرائیل را تشکیل می‌دهد. این نیروگاه در شبانه‌روز ۱۸٬۰۰۰ تن زغال‌سنگ می‌سوزاند و در هر ساعت ۳۲۰٬۰۰۰ تن آب دریا برای خنک‌سازی مصرف می‌کند. بهره‌برداری از نیروگاه با نفت کوره نیز امکان‌پذیر است. نیروگاه دارای شش واحد تولید برق است که از دو گروه تشکیل شده‌اند: مئور داوید الف (بلوک ۱): ۴ واحد، هریک ۳۷۵ مگاوات مئور داوید ب (بلوک ۲): ۲ واحد، هریک ۵۷۵ مگاوات طرح کلی نیروگاه گنجایش احداث دو واحد بزرگ تولید اضافه را نیز دارد. در اواسط دهه ۲۰۱۰، یک دودکش چهارم به همراه یک گازشوی مرطوب (برای گوگردزدایی گاز دودکش) و سامانه‌های کنترل آلودگی بیشتر (از جمله سامانه NOx برای کاهش اکسیدهای ازت) به بلوک ۲ نیروگاه متصل شد که به‌طور چشمگیری میزان انتشار آلاینده‌های ذره‌ای از این بلوک را کاهش داد. دودکش‌ها نیروگاه در مجموع شش دودکش دارد. چهار دودکش جنوبی از نشانه‌های برجسته دشت ساحلی شمالی اسرائیل به‌شمار می‌روند و از فاصله دور دیده می‌شوند. دو دودکش نخست هریک ۲۶۵ متر ارتفاع دارند؛ دودکش سوم (در شمال آن دو) ۳۰۰ متر ارتفاع دارد. این دودکش سوم تا سال ۲۰۰۸، که دو آنتن ۴۰۰ متری در تأسیسات راداری دیمونا نزدیک دیمونا برپا شدند، بلندترین سازه اسرائیل بود. دودکش چهارم که ساختش در فوریه ۲۰۱۲ آغاز و در آوریل ۲۰۱۷ به پایان رسید، حدود ۲۵۰ متر ارتفاع دارد و به سامانه‌های تصفیه هوا مجهز است. در سال ۲۰۲۲ نیز دو دودکش کوتاه‌تر در شمال دودکش‌های موجود برای واحدهای سیکل ترکیبی گازی احداث شدند. جایگزینی زغال‌سنگ با گاز واحدهای ۱ تا ۴ در سال ۲۰۱۶، وزارت انرژی اسرائیل اعلام کرد که شرکت برق اسرائیل باید بلوک ۱ (واحدهای ۱ تا ۴) را در اوایل دهه ۲۰۲۰ تعطیل کند. ظرفیت تولید بلوک ۱ با یک نیروگاه سیکل ترکیبی دو واحده با سوخت گاز طبیعی که از توربین‌های گازی کلاس HA ساخت جی‌یی پاور بهره می‌گیرد، جایگزین خواهد شد. یک واحد در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۳ و واحد دوم در سه‌ماهه چهارم همان سال راه‌اندازی خواهند شد. نیروگاه جدید گازی در فضای شمالی محوطه اورت رابین که اصلاً برای واحدهای زغال‌سنگی آتی در نظر گرفته شده بود احداث می‌شود. با وجود تعطیلی، واحدهای ۱ تا ۴ نگهداری خواهند شد تا در صورت اضطرار (مانند اختلال طولانی در تأمین گاز طبیعی کشور) امکان راه‌اندازی مجدد آن‌ها وجود داشته باشد. آلودگی واحدهای ۱ تا ۴ قدیمی‌ترین و آلاینده‌ترین واحدهای کشور هستند و حدود ۲۵ درصد از کل انتشار ذرات معلق از همه منابع کشور را تولید می‌کنند. برخلاف بلوک ۲ و هر دو بلوک نیروگاه روتنبرگ، هیچ گازشویی برای چهار واحد بلوک ۱ اورت رابین نصب نشده‌است. واحدهای زغال‌سنگی ۱ تا ۴ نوسازی‌نشده، ۱۰ تا ۱۰۰۰ برابر بیشتر از نیروگاه‌های گازی و ۳ تا ۸ برابر بیشتر از نیروگاه‌های زغال‌سنگی مجهز به گازشو به ازای هر کیلووات آلودگی ایجاد می‌کنند. مزایای اقتصادی تعطیلی واحدهای ۱ تا ۴ زغال‌سنگی همچنین میلیاردها شکل در اقتصاد اسرائیل صرفه‌جویی خواهد کرد و بخش برق کشور را مطابق با استانداردهای کشورهای پیشرفته وارد قرن بیست‌ویکم خواهد کرد. اسکله زغال‌سنگ در زمان احداث نیروگاه، دو گزینه برای تخلیه زغال‌سنگ از کشتی‌ها بررسی شد: تخلیه زغال‌سنگ در بندر حیفا و انتقال آن با قطار یا بارج به نیروگاه، یا احداث یک پایانه زغال‌سنگ در کنار نیروگاه در فاصله ۲ کیلومتری از ساحل. در اوت ۱۹۷۷ کمیته حیرام تصمیم به احداث پایانه در خدرا گرفت. پس از آنکه شورای عالی برنامه‌ریزی و ساخت‌وساز گزینه انتقال زغال‌سنگ از حیفا را رد کرد، اسکله در برابر خدرا احداث شد و با وجود نگرانی‌های اولیه، حتی در زمستان و هنگام طوفانی بودن دریا نیز به‌خوبی کار کرد. یک اسکله زغال‌سنگ مستقیماً در کنار نیروگاه احداث شده که تمام نیاز زغال‌سنگی آن را تأمین می‌کند. مسائل زیست‌محیطی نیروگاه اورت رابین به آلوده کردن نهر خدرا متهم شده‌است. صلح سبز ادعا می‌کند که نیروگاه هنگام تخلیه زغال‌سنگ از کشتی‌ها دریا را آلوده می‌کند و آب دریای به‌کاررفته برای خنک‌سازی که به رودخانه خدرا سرازیر می‌شود به حیات‌وحش آسیب می‌رساند. نیروگاه اورت رابین آلوده‌کننده اصلی هوا در اسرائیل به‌شمار می‌رود. بر پایه داده‌های وزارت حفاظت از محیط زیست اسرائیل که در اوت ۲۰۲۲ منتشر شد، این نیروگاه در صدر فهرست کارخانه‌هایی قرار دارد که بیشترین هزینه خارجی انتشار آلاینده‌ها به هوا را دارند و بیش از یک‌چهارم هزینه آلودگی میان صدها گزارش‌دهنده را به خود اختصاص می‌دهد. از سوی دیگر، آب گرم خروجی از نیروگاه هر زمستان گله‌های چند صد تایی از کوسه‌های شنی و کوسه تیره را به خود جذب می‌کند. دانشمندان در حال بررسی این پدیده نادر هستند که در این ناحیه ناشناخته بوده‌است. گمان می‌رود آبی که ده درجه گرم‌تر از بقیه دریاست عامل این جاذبه باشد. مزایای زیست‌محیطی نیروگاه نیز وجود دارد: نیروگاه برنده چند جایزه زیست‌محیطی شده که به پاس اقدامات شرکت برق اسرائیل برای کاهش آسیب زیست‌محیطی اعطا شده‌است. همچنین ایستگاه‌های پایش کیفیت هوا در اطراف دودکش‌ها هر شش دقیقه یک‌بار کیفیت هوا را اندازه‌گیری می‌کنند. نگارخانه جستارهای وابسته اقتصاد اسرائیل انرژی در اسرائیل فهرست نیروگاه‌های اسرائیل منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Orot Rabin». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «אורות רבין». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۲۶.