کفر حنانیا

کفر حنانیا (כְּפַר חֲנַנְיָה) یک شهرک اجتماعی در جلیل در شمال اسرائیل است که زیر نظر شورای منطقه‌ای مروم هگلیل اداره می‌شود. این روستا مرز میان دو ناحیهٔ تاریخی جلیل علیا و جلیل سفلا را مشخص می‌کند. بر پایهٔ میشنا (شِویعیت ۹:۲)، جلیل سفلا به ناحیه‌ای در جنوب کفر حنانیا گفته می‌شود که درخت انجیر سیکامور در آن می‌روید. کفر حنانیای نوین در سال ۱۹۷۷ به‌عنوان یک موشاو به دست اعضای جنبش هپوعل همیزراحی بنیان نهاده شد و در سال ۱۹۹۲ به شهرک اجتماعی (ییشوو کِهیلاتی) تبدیل گردید. نام این روستا برگرفته از روستای کهنی به همین نام است که در متون میشنا و تلمود بارها از آن یاد شده و ویرانه‌هایش در نزدیک به یک کیلومتری شمال روستای کنونی قرار دارد. نام روستا نام خود را از روستای باستانی همنامش گرفته‌است که اندکی شمالی‌تر از آن واقع بوده و در میشنا از آن یاد شده‌است. این روستای کهن گاهی «کفر حنان» نیز نامیده می‌شد. پیشینه دوران باستان کفر حنانیای باستانی روستایی یهودی در دوران فرمانروایی روم و بیزانس بر جلیل بود. این روستا مرکز تولید سفالینه در جلیل به‌شمار می‌رفت و بخش عمدهٔ ظروف پختی جلیل از سدهٔ یکم پیش از میلاد تا آغاز سدهٔ پنجم میلادی در آنجا ساخته می‌شد. در ادبیات خاخامی از تولید سفال این روستا یاد شده‌است. کاوش‌های باستان‌شناختی بقایای ستون‌ها، غارها، حوض و گورستانی را در این مکان آشکار ساخته‌است. این روستا در سده‌های بعد نیز در گزارش‌های گوناگون ذکر شده‌است. یک بازدیدکنندهٔ یهودی در سدهٔ دوازدهم میلادی از ویرانه‌های کنیسه‌ای نوشت که در دل تپه کنده شده بود. در متون عبری از بازدید شموئل بَر شیمشون در سال ۱۲۱۱ میلادی، مناحم بن پرتص حِوْرونی در سال ۱۲۱۵ و یعقوب فرستادهٔ ربی یحیئل پاریسی در سال ۱۲۶۰ از این روستا نام برده شده‌است. در سال ۱۵۲۲ میلادی، جهانگرد یهودی موسی بن مردخای باسولا در این روستا نزدیک به ۳۰ خانوادهٔ یهودیان مستعربه یافت که بیشتر آن‌ها از تبار کاهنان بودند؛ این امر کفر حنانیا را پنجمین جامعهٔ یهودی بزرگ سرزمین فلسطین در آن زمان می‌ساخت. یک سرشماری عثمانی در سال ۱۵۲۵ نیز ۱۴ خانوادهٔ یهودی را در روستا ثبت کرد. دوران عثمانی پس از تصرف فلسطین به دست امپراتوری عثمانی، روستا به نام «کفر عنان» شناخته شد و به‌زودی به روستایی تماماً مسلمان‌نشین تبدیل گردید. در اسناد مالیاتی عثمانی (۱۵۴۹ یا ۱۵۹۶ میلادی) این روستا با جمعیتی تماماً مسلمان و در حدود ۲۵۹ نفر توصیف شده‌است. در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین بنیاد اکتشاف فلسطین این مکان را روستایی مسلمان‌نشین با ۱۵۰ تا ۲۰۰ ساکن توصیف کرد. دوران قیمومت بریتانیا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین، کفر عنان در آمار روستایی ۱۹۴۵ با جمعیتی تماماً مسلمان و ۳۶۰ نفر ثبت شد. در جنگ ۱۹۴۸ عرب و اسرائیل، کفر عنان در جریان عملیات حیرام به دست تیپ ۱ گولانی از نیروهای دفاعی اسرائیل تصرف شد و ساکنانش اخراج گردیدند. دولت اسرائیل کفر حنانیای نوین در سال ۱۹۷۷ میلادی به‌عنوان موشاوی وابسته به جنبش هپوعل همیزراحی بر روی زمین‌های متعلق به کفر عنان و در حدود یک کیلومتری جنوب محل روستای قدیمی پایه‌گذاری شد. نخستین ساکنان از جوانان موشاوهای اطراف در جلیل بودند. در سال ۱۹۹۲ این موشاو به شهرک اجتماعی تبدیل شد. در دههٔ ۲۰۰۰ میلادی محله‌ای نوساز به نام «معاله حِن» (מעלה חן) با ۸۵ واحد مسکونی در کنار آن ساخته شد. جمعیت روستا ترکیبی از یهودیان سکولار، دین‌دار و سنتی است. در روستا مهدکودک، سه کودکستان، کنیسه، کتابخانه، میقوه و باشگاه جوانان فعال است. جمعیت جمعیت کفر حنانیا رشد چشمگیری داشته‌است. در سال ۱۹۹۵ تنها ۱۲۷ نفر در آن زندگی می‌کردند و این رقم تا پایان سال ۲۰۱۴ به ۶۶۸ نفر رسید. جغرافیا کفر حنانیا در بلندای ۳۴۸ متری از سطح دریا و در کرانهٔ خاوری درهٔ حنانیا در مرز جلیل علیا و جلیل سفلا جای گرفته‌است. این روستا در حدود ۳۲ کیلومتری خاور دریای مدیترانه، نزدیک به ۸ کیلومتری جنوب باختری صفد و در حدود ۱۱۰ کیلومتری شمال خاوری تل‌آویو واقع شده‌است. روستا از راه جادهٔ محلی شمارهٔ ۸۰۶ به بزرگراه شمارهٔ ۸۵ متصل است. نشانه‌ها و آثار در نزدیکی این روستا آرامگاهی منسوب به ربی حنانیا بن عَقَشیا از حکیمان دورهٔ تنائیم قرار دارد. همچنین آرامگاه‌هایی منسوب به ربی حَلَفتا (پدر ربی یوسی بن حلفتا) و دیگر حکیمان یهودی در این منطقه شناسایی شده‌اند. ویرانه‌های کفر حنانیای باستانی (خربهٔ کفر عنان) در حدود یک کیلومتری شمال روستای کنونی واقع است. باستان‌شناسی سفالینه‌های کفر حنانیا که از میانهٔ سدهٔ یکم پیش از میلاد تا میانهٔ سدهٔ پنجم میلادی در این روستا ساخته می‌شدند، نشانگر سفالی دوران رومی جلیل به‌شمار می‌روند. سفالگران کفر حنانیا ظروفی برای پخت‌وپز و کاربرد خانگی در هفت شکل کلی تولید می‌کردند: تابه‌های کم‌عمق، کاسه‌ها، ظرف‌های خورشت‌پزی، دیگ‌های پختی، کوزه‌ها و خمره‌های کوچک انبار. در تلمود بابلی، ربی یوسی بن حلفتا ظروف ساخته‌شده در کفر حنانیا را می‌ستاید و آن‌ها را «بعید به شکستن» توصیف می‌کند. در کاوش‌های باستان‌شناختی انجام‌شده در خربهٔ کفر عنان، کوره‌ای برای پخت سفال و لایه‌ای از سفال‌پوش‌ها به ابعاد ۸ در ۱۸ متر یافت شده‌است. قطعات سفالی دارای مُهر لژیون ششم فِراتا نشان‌دهندهٔ حضور نیروی نظامی رومی در این منطقه است. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Hananya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Chananja». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «כפר חנניה». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Hananya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای نروژی نو، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون