روش پینا

روش پینا (به عبری: ראש פינה، به معنای «سنگ زیربنا») شهرکی در فلات کورازیم در جلیل علیا و بر دامنه‌های شرقی کوه کنعان در منطقه شمالی اسرائیل است. این شهرک نخستین بار در سال ۱۸۷۸ با نام «گی اونی» توسط یهودیان محلی از صفد پایه‌گذاری شد، اما به دلیل خشکسالی و دشواری‌های اقتصادی تقریباً متروک گردید. در سال ۱۸۸۲ سی خانوار یهودی مهاجر از رومانی شهرک را با نام روش پینا بازسازی کردند. نام شهرک از مزمور ۱۱۸، آیه ۲۲ گرفته شده‌است: «سنگی که بنّایان رد کردند، سنگ زیربنا شد». روش پینا یکی از کهن‌ترین شهرک‌های صهیونیستی در سرزمین اسرائیل به‌شمار می‌رود و در تاریخ مهاجرت یهودیان به فلسطین جایگاه ویژه‌ای دارد. این شهرک در نزدیکی شهر صفد و شمال دریاچه طبریه قرار دارد و از جاذبه‌های گردشگری و تاریخی منطقه جلیل به‌شمار می‌آید. جغرافیا روش پینا در شمال دریاچه طبریه، بر دامنه‌های شرقی کوه کنعان، در فاصله نزدیک به ۲ کیلومتری شرق شهر صفد واقع شده‌است. ارتفاع شهرک از سطح دریا نزدیک به ۴۲۰ متر است. در شمال روش پینا دره حوله قرار دارد که در دهه ۱۹۵۰ آب‌های باتلاقی آن زهکشی شد. پیشینه بنیان‌گذاری نخست (۱۸۷۸) در بهار ۱۸۷۸ روستای عربی جاعونه نیمی از زمین‌های خود، نزدیک به ۲۵۰۰ دونم، را به یهودیانی از صفد فروخت تا هزینه مهاجرت برخی از روستاییان به حوران تأمین شود. به رهبری الیعزر روکح، یهودیان در جاعونه مستقر شدند و از بیم ناتوانی در مقابله با یورش بدوی‌ها در میان عرب‌ها زندگی کردند. آنان شهرک خود را «گی اونی» (به معنای «دره نیرومندی من») نامیدند که برگردان عبری نام عربی بود. گی اونی نزدیک به سه ماه پیش از پتخ تیکوا پایه‌گذاری شد، هرچند به دلایل تاریخی گوناگون، پتخ تیکوا نخستین شهرک یهودی شناخته می‌شود. پس از یک سال برداشت خوب، خشکسالی شهرک را فراگرفت. عرب‌ها زمین‌های خود را در گرو گذاشتند اما یهودیان حاضر به این کار نشدند و ناگزیر محل را ترک گفتند. تنها خانواده‌های فریدمن، کلر و شوارتز در شهرک باقی ماندند. بازسازی شهرک (۱۸۸۲) در سال ۱۸۸۲ شهرک به صورت یک موشاوا توسط مهاجران از رومانی بازسازی شد و نام آن به «روش پینا» (سنگ زیربنا) تغییر یافت؛ این نام برگرفته از مزمور ۱۱۸، آیه ۲۲ است. موشه داوید شوب (زاده ۱۸۵۴ در موینشت، درگذشته ۱۹۳۸ در اورشلیم) پیشتر برای یافتن و خرید زمین مناسب فرستاده شده بود. حمایت بارون روچیلد روش پینا یکی از نخستین شهرک‌های یهودی کشاورزی نوین در سرزمین اسرائیل بود که در آن زمان بخشی از امپراتوری عثمانی به‌شمار می‌رفت. در سال ۱۸۸۳ این شهرک نخستین شهرک یهودی شد که زیر حمایت مالی بارون ادموند جیمز دو روتشیلد قرار گرفت. نماینده روچیلد، یهوشوا اوسوتسکی، زمین‌های بیشتری از صفد و جاعونه خریداری کرد و شهرک را گسترش داد. روش پینا روابط خوبی با جاعونه داشت و حتی یک مدرسه نوین عربی در آنجا تأسیس کرد، اما درگیری‌های جدی با قبیله بدوی الزنغریه داشت. در سال ۱۸۸۴ بارون روچیلد شهرک را زیر نظر خود گرفت و کارگاه بافندگی ابریشم در آنجا تأسیس کرد. اما اختلاف میان پیشگامان و نمایندگان بارون و نیز بحران جهانی بازار ابریشم سبب تعطیلی کارگاه شد. در سال ۱۹۰۰ روچیلد حمایت مالی خود را قطع کرد و مدیریت شهرک را به سازمان «یکا» (به عبری: יק"א) واگذاشت و از ۱۹۲۳ سازمان «پیکا» سرپرستی شهرک را بر عهده گرفت. بازدید لارنس اولیفنت لارنس اولیفنت، نویسنده و فعال بریتانیایی، کمک‌های مالی از کریستادلفین‌ها و دیگر همدلان در بریتانیا برای روش پینا گردآوری کرد. او در سال ۱۸۸۶ از روش پینا بازدید کرد و در کتاب خود شرحی از آن نوشت. اولیفنت از ۲۳ خانوار رومانیایی و ۴ خانوار روسی با مجموع ۱۴۰ نفر جمعیت یاد کرده و شهرک را امیدوارکننده‌ترین تلاش استعماری در فلسطین خوانده‌است. دوران قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، روش پینا ۴۶۸ ساکن داشت: ۴۶۰ یهودی، ۴ مسلمان و ۴ مسیحی. پیش از استقلال اسرائیل، روش پینا محل گذر یهودیان سوریه بود که از کشور خود می‌گریختند و همچنین مرکز اسکان بنیان‌گذاران آتی روستاهای پیرامون از جمله بیریا، نئوت مردخای و امیر بود. شلومو بن‌یوسف، از اعضای جنبش بیتار که در روش پینا اقامت داشت، نخستین محکوم به اعدام و اعدام‌شده به دست بریتانیایی‌ها بود. کشف گندم دودانه وحشی گیاه‌شناس آرون آرونسون در سال ۱۹۰۶ هنگام پژوهش‌های میدانی در پیرامون روش پینا، گندم دودانه وحشی (به لاتین: Triticum dicoccoides) را کشف کرد. او این‌گونه را «مادر گندم» نامید و این کشف برای دانشمندان کشاورزی و تاریخ‌نگاران تمدن بشری اهمیت بسیاری داشت. ژنتیک‌دانان اثبات کرده‌اند که گندم دودانه وحشی نیای بیشتر گونه‌های گندم اهلی پرکشت امروزی است، به استثنای گندم دوروم؛ گندم تک‌دانه نیز گونه کهن دیگری است که امروزه تنها به صورت بازمانده کشت می‌شود. جمعیت‌شناسی در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۹۷٫۴ درصد ساکنان یهودی و ۲٫۶ درصد دیگر بودند. در سال ۱۹۴۸ هنگام تأسیس اسرائیل، جمعیت شهرک ۳۴۶ نفر بود. آموزش روش پینا در سال ۱۸۹۹ نخستین مدرسه عبری‌زبان جلیل را تأسیس کرد. مدیر مدرسه، یتسحاق اپستاین، چهار کودک عرب را نیز در مدرسه ثبت‌نام کرد. حمل‌ونقل فرودگاه بن‌یعقوب (فرودگاه مخنایم) در فاصله ۲٫۱ کیلومتری روش پینا واقع شده و برای پروازهای داخلی کاربرد دارد. مراکز درمانی مرکز میفنه (به معنای «نقطه عطف»)، برنامه‌ای برای درمان اختلال طیف اوتیسم، در روش پینا واقع است. همچنین پروفسور گیدئون مر، متخصص مالاریا و اپیدمیولوژیست، در سال ۱۹۲۷ آزمایشگاهی برای پژوهش دربارهٔ مالاریا در روش پینا بنیان‌گذاری کرد که شهرت جهانی یافت. نشانه‌ها و جاذبه‌ها میتسپه هایامیم: یک مرکز آبگرم درمانی در کوهستان نزدیک روش پینا با امکانات بهداشتی و آرایشی، گالری هنری و باغ ارگانیک. خانه بزرگان: ساختمانی ساخته‌شده در ۱۸۸۲ که مرکز اداری و مالی روش پینا و دیگر شهرک‌های جلیل بود. کنیسه قدیمی: ساخته‌شده در ۱۸۸۷ با کمک مالی بارون روچیلد، بر بقایای دوره بیزانسی. مبلمان چوبی آن کار دو ساکن روش پینا، یوسف وینبرگ و آوراهام حلفون، در حالت اصلی باقی مانده‌است. باغ‌های بارون روچیلد: طراحی‌شده توسط معمار منظر فرانسوی و کاشته‌شده در ۱۸۸۶. درختان کاج و بوته‌های گل کاغذی از فرانسه آورده شده بودند. خانه پیکا: خانه‌ای که مرکز اداری و اقامتگاه نمایندگان بارون روچیلد بود و امروزه نمایشی شنیداری-دیداری دربارهٔ پیشینه روش پینا ارائه می‌دهد. اقامتگاه پروفسور مر: خانه پروفسور گیدئون مر که اتاقی یادبود و نمایشگاهی از ابزارهای باستانی، تجهیزات آزمایشگاهی و کتاب‌های درسی کهن را در خود جای داده‌است. آرامگاه حونی هامعگل: مقبره حونی هامعگل، دانشمند یهودی، در حاشیه حاتصور هگلیلیت و چند کیلومتری روش پینا قرار دارد. دژ پلیس (تگارت): دژی ساخته‌شده در دوران قیمومت بریتانیا در شرق شهرک، برای مقابله با شورش‌های عربی سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۹. ساکنان نام‌آشنا آمی آساف (۱۹۰۳–۱۹۶۳)، سیاست‌مدار ائهود بنای (زاده ۱۹۵۳)، خواننده و ترانه‌سرا مئیر داگان (۱۹۴۵–۲۰۱۶)، رئیس پیشین موساد آرنا مر-خمیس (۱۹۲۹–۱۹۹۵)، فعال حقوق بشر آلیزا شنهار (زاده ۱۹۴۳)، آموزگار، نویسنده و سفیر منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rosh Pinna». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rosh Pina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rosch Pina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «روش بینا». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Rosh Pina در ویکی‌انبار روش پینا در وبگاه دولت اسرائیل