مازکرت باتیا

مازکرت باتیا (מַזְכֶּרֶת בַּתְיָה) شهری در منطقه مرکزی (اسرائیل) است که در جنوب شرقی رخووت و در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری تل‌آویو جای دارد. این شهر بر پهنه‌ای به مساحت ۷٬۴۴۰ دونوم (۷ کیلومتر مربع) گسترده شده و دارای یک شورای محلی است. نام «مازکرت باتیا» به معنای «یادبود باتیا» است و از سال ۱۸۸۷ به یاد بتی سالومون دو روتشیلد، مادر ادموند جیمز دو روتشیلد، بر این شهرک نهاده شد. مازکرت باتیا نخستین شهرک کشاورزی جنبش حوویوی صهیون (دوستداران صهیون) به‌شمار می‌رود و در سال ۱۸۸۳ میلادی پایه‌گذاری شد. اقتصاد شهر در آغاز بر کشاورزی دیم استوار بود و در دوران جنگ استقلال ۱۹۴۸ نقش راهبردی در ارسال کاروان‌های تدارکاتی به اورشلیم داشت. این شهر به دلیل نزدیکی به تل‌آویو در دهه‌های اخیر رشد چشمگیری را تجربه کرده و به جامعه‌ای ترکیبی از یهودیان دین‌دار و سکولار تبدیل شده‌است. پیشینه بنیان‌گذاری مازکرت باتیا که در آغاز «عقرون» (به نام شهر باستانی فلسطینی عقرون) نامیده می‌شد، در ۷ نوامبر ۱۸۸۳ پایه‌گذاری شد. بر پایهٔ منابع انگلیسی‌زبان، ۱۱ کشاورز یهودی فرااُرتدکس از روسیه — از جمله یعقوب لاسکوفسکی — این شهرک را بنیان نهادند. منابع عربی‌زبان نیز از ۱۱ خانوادهٔ مهاجر یهودی یاد می‌کنند که در تاریخ ۱۴ دسامبر ۱۸۸۴ به این مکان رسیدند. زمین‌های شهرک را بارون روتشیلد خریداری کرد تا کشاورزی یهودی را در فلسطین ترویج دهد. بنا بر منبع عربی، شموئیل شیرش مدیر مدرسهٔ کشاورزی میکوه اسرائیل که نمایندهٔ بارون روتشیلد بود، ۲٬۶۵۰ دونوم از زمین‌های دهکدهٔ عربی عاقر را از خاندان تیان لبنانی خریداری کرد و سپس جمعیت «محبة صهیون» نیز ۱٬۸۰۰ دونوم دیگر در همان ناحیه ابتیاع کرد. خاخام شموئل موهیلور از رهبران جنبش حوویوی صهیون نقش مهمی در گردآوری بودجه و سازمان‌دهی مهاجران ایفا کرد. پیکر موهیلور بعدها در گورستان مازکرت باتیا به خاک سپرده شد. بر پایهٔ منبع آلمانی، بارون روتشیلد در آوریل ۱۸۸۷ از شهرک بازدید کرد و به درخواست او نام شهرک از «عقرون» به «مازکرت باتیا» تغییر یافت؛ این نام به یاد مادرش بتی (باتیا) فون روتشیلد (زادهٔ ۱۵ ژوئن ۱۸۰۵ در فرانکفورت، درگذشتهٔ ۱ سپتامبر ۱۸۸۶ در پاریس) برگزیده شد. اقتصاد و جمعیت در دوران عثمانی و قیومت اقتصاد شهرک در آغاز بر کشاورزی دیم استوار بود و این روند حتی پس از آنکه شرکت مکوروت خط لوله‌ای برای انتقال آب از رخووت ساخت همچنان ادامه یافت. در سال ۱۹۱۸ جمعیت مازکرت باتیا ۳۱۶ نفر بود. بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که حکومت قیومتی بریتانیا انجام داد، جمعیت شهرک (که همچنان عقرون نامیده می‌شد) ۳۶۸ یهودی بود. در سال ۱۹۴۷ شمار ساکنان به ۴۷۵ نفر رسید. دوران قیومت بریتانیا و جنگ ۱۹۴۸ در دوران قیومت بریتانیا، یک پاسگاه پلیس یهودی در مازکرت باتیا برای حراست از جاده‌های محلی برپا شد. در جنگ استقلال ۱۹۴۸، کاروان‌های تدارکاتی به‌سوی اورشلیم محاصره‌شده از مازکرت باتیا حرکت می‌کردند و بیمارستان صحرایی در این شهرک برای درمان رزمندگان هاگانا که در لطرون زخمی شده بودند فعال بود. بنا بر یکی از منابع، در پایان دوران قیومت بریتانیا بر فلسطین، بریتانیایی‌ها کوشیدند فرودگاه و اردوگاه نزدیک عاقر را به فلسطینیان عرب واگذار کنند که ظاهراً ناکام ماندند. مازکرت باتیا امروز به دلیل نزدیکی به تل‌آویو، مازکرت باتیا در سال‌های اخیر رشد جمعیتی شتابانی داشته و به جامعه‌ای ترکیبی از یهودیان دین‌دار و سکولار تبدیل شده‌است. منبع آلمانی‌زبان از نزدیکی این شهر به تل‌آویو به عنوان عاملی در تبدیل آن به یکی از مناطق علمی پررونق کشور یاد می‌کند. نشانه‌های تاریخی از جاذبه‌های تاریخی شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: «بیت هائیتوت» (خانهٔ نشانه) کنیسهٔ بزرگ «بیت مِشِق هابارون» (مزرعهٔ بارون) که اکنون مرکز فرهنگی در آن دایر است سامانهٔ برداشت آب از نوع ساقیه با چرخ‌های چوبی، چاه و آبگیر حیاط مزرعهٔ قدیمی افراد سرشناس شیرا الیناو، فوتبالیست شهرهای خواهرخوانده مازکرت باتیا با شهرهای زیر پیوند خواهرخواندگی دارد: تسله، آلمان (از سال ۲۰۰۸) کلگری، کانادا مودون، فرانسه ممفیس، ایالات متحده منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mazkeret Batya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mazkeret Batya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mazkeret Batya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «کفار عقرون». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Mazkeret Batya در ویکی‌انبار