کفار حسیدیم

کفار حسیدیم (به عبری: כְּפַר חֲסִידִים، به معنای «دهکدهٔ حسیدیم») که با نام کفار حسیدیم الف نیز شناخته می‌شود تا از متمایز باشد، یک موشاو در شمال اسرائیل است. این شهرک در نزدیکی کریات آتا در دره زبولون جای دارد و زیر نظر شورای منطقه‌ای زولون اداره می‌شود. کفار حسیدیم در سال ۱۹۲۴ میلادی توسط دو گروه از یهودیان حسیدی مهاجر از لهستان بنیان‌گذاری شد. کفار حسیدیم بر جایگاه روستای عربی‌نشین پیشین حرباج ساخته شد که پیشینهٔ آن به دوران امپراتوری عثمانی بازمی‌گردد. این موشاو از نخستین نمونه‌های مهاجرت سازمان‌یافتهٔ یهودیان حسیدی به سرزمین فلسطین بود و در موج چهارم علیا پایه‌گذاری شد. در گذر زمان ترکیب جمعیتی آن دگرگون شده و امروزه ساکنان آن بیشتر از یهودیان دین‌دار ملی‌گرا و سکولار هستند. پیشینه روستای حرباج در دوران عثمانی در دوران امپراتوری عثمانی روستای مسلمان‌نشینی به نام «حرباج» در این مکان وجود داشت. در سال ۱۱۶۲ هجری قمری (حدود ۱۷۴۸ میلادی) ظاهر العمر این روستا را استحکام‌بخشی کرد و آثار دیوارهای آن تا اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی پابرجا بود. این روستا با نام «الحرشیه» در نقشه‌ای که پیر ژاکوتن در سال ۱۷۹۹ میلادی تهیه کرد نمایان شده‌است. در سال ۱۸۷۵ میلادی ویکتور گِرَن در این مکان نزدیک به ۳۰ خانهٔ مسکونی یافت و در مرکز روستا چاهی بزرگ وجود داشت که بخشی از آن پر شده بود. در سال ۱۸۸۱ میلادی گزارش «پیمایش فلسطین غربی» وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین دربارهٔ حرباج نوشت: «روستایی کوچک از خشت، بر دشت، با چاهی در شمال و درختان زیتون در شرق». فهرست جمعیتی مربوط به حدود سال ۱۸۸۷ میلادی نشان می‌دهد که حرباج در آن زمان نزدیک به ۷۵ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند. دوران قیمومت بریتانیا روستای حرباج در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت حرباج ۱۷۷ نفر و همگی مسلمان بودند. بنیان‌گذاری کفار حسیدیم و پایان حرباج کفار حسیدیم در سال ۱۹۲۴ میلادی توسط دو گروه از مهاجران حسیدی لهستانی در جریان موج چهارم علیا بنیان‌گذاری شد. این دو گروه پیروان خاخام یحزقل تاوب از یابلونه و خاخام اسرائیل الیعازر هوفشتاین از کوژینیتسه بودند. آنان با یاری خاخام یشعیاهو شاپیرا از هپوعل همیزراحی زمین‌هایی در شرق خلیج حیفا خریداری کردند و دو شهرک «نحلات یعقوب» و «عبودات یسرائیل» را بنیان نهادند که سپس در یکدیگر ادغام شده و کفار حسیدیم را پدیدآوردند. خاخام یحزقل تاوب در سال ۱۹۲۴ به سرزمین فلسطین آمد و زمینی برای انجمن «نحلات یعقوب» خریداری کرد و سپس به لهستان بازگشت تا حسیدیم بیشتری را برای مهاجرت ترغیب کند. در آوریل ۱۹۲۵ پیش از ثبت رسمی زمین‌ها، نخستین گروه حسیدیم به سرپرستی خاخام تاوب بر زمینی که «نحلات یعقوب» نامیده شد مستقر شدند. انجمن «عبودات یسرائیل» به سرپرستی خاخام هوفشتاین بر تپه‌ای روبه‌روی کیبوتص یاگور جای گرفت. در ژوئیه ۱۹۲۵ بیست خانوار در پنج آلونک در آنجا زندگی می‌کردند. دو آدمو «ر (رهبر حسیدی) دیگر نیز به آنان پیوستند: خاخام یشعیاهو شاپیرا ملقب به «آدمو» ر خالوتص» (رهبر پیشگام) و خاخام آبراهام یعقوب شاپیرا از دروهوبیچ. در سال ۱۹۲۵ «سازمان استعمار یهودی فلسطین» ۷۰ فدان زمین در حرباج را از الکساندر سرسق خریداری کرد. این بخشی از مجموعه‌ای بزرگ‌تر از خریدهای زمین از خاندان سرسق بیروت بود و در آن زمان ۵۰ خانوار در آنجا زندگی می‌کردند. از سال ۱۹۳۱ و در طی چند سال، آژانس یهودی تلاش کرد تا کشاورزان مستأجر را از حرباج بیرون کند؛ زمینی که سرانجام بخشی از کفار حسیدیم شد. در ماه‌های نخست مهاجران به خشکاندن باتلاق‌ها پرداختند. منطقه‌ای که حسیدیم خریده بودند زمین باتلاقی بود که برای کشاورزی مناسب نبود و بیماری مالاریا شیوع یافت و قربانیان بسیاری گرفت. افزون بر این، یاری کافی از نهادهای رسمی دریافت نکردند و سرمایهٔ خصوصی رو به پایان بود. کمبود دانش و تجربهٔ کشاورزی نیز مشکل اساسی بود. صندوق ملی یهود با فرستادن راهنمایان کشاورزی، پرداخت بدهی‌های خرید زمین و به‌ویژه خشکاندن باتلاق‌ها یاری رساند. در سال ۱۹۲۶ صندوق ملی یهود تصمیم به ادغام دو شهرک گرفت و گروهی از مهاجران هپوعل همیزراحی نیز به آنان پیوستند و کفار حسیدیم به شکل واحد درآمد. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت کفار حسیدیم ۴۲۰ نفر بود که همگی یهودی بودند و در ۱۰۴ خانه زندگی می‌کردند. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت آن به ۹۸۰ نفر رسیده بود که همگی یهودی بودند. در سال ۱۹۳۰ جاده‌ای که کفار حسیدیم را به جادهٔ حیفا–ناصره پیوند می‌داد گشایش یافت. در سال ۱۹۳۵ مخولی از سوی ادارهٔ آثار باستانی از «تل حرباج» بازدید کرد و گزارش داد که بخشی از دیوار بیرونی در بالای شرقی محوطه ویران شده و همهٔ سنگ‌های آن برده شده‌اند. دولت اسرائیل در سال ۱۹۵۰ توسط ساکنان غیرکشاورز کفار حسیدیم در نزدیکی آن تأسیس شد. در دههٔ ۱۹۵۰ با موج‌های بزرگ مهاجرت، دو اردوگاه موقت مهاجران (معبَروت) در کفار حسیدیم برپا شد. تازه‌واردان در آلونک‌ها و چادرها زندگی می‌کردند. سپس شرکت ساختمانی رسکو خانه‌هایی برای سربازان بازنشسته ساخت و شیکون‌های (مجتمع‌های مسکونی) دیگری نیز در تپه‌های جنوب‌شرقی کفار حسیدیم بنا شد. در آوریل ۱۹۵۶ هنگامی که جمعیت این شیکون‌ها به نزدیک ۱۵۰۰ نفر رسید، تصمیم گرفته شد آنها به‌صورت شورای محلی جداگانه‌ای به نام رخاسیم سازمان‌دهی شوند و در ژوئیهٔ ۱۹۵۹ این شورای محلی رسماً تشکیل شد. دهکدهٔ جوانان دین‌دار (کفار هنوعر هداتی) که در سال ۱۹۳۷ بنیان‌گذاری شده بود در مجاورت این موشاو قرار دارد. ییتیش تی‌تی آیناو، یهودی اتیوپی‌تبار که در سال ۲۰۱۳ برندهٔ مسابقهٔ دختر شایسته اسرائیل شد، فارغ‌التحصیل این مدرسه بود. مرکز جذب مهاجران (وزارت علیا و ادغام اسرائیل) در کفار حسیدیم نخستین ایستگاه برای اعضای جامعهٔ بنی‌منشه از شمال شرقی هند است که به اسرائیل مهاجرت می‌کنند. بحران بدهی‌ها در پایان دههٔ ۱۹۸۰ موشاو در بحران سنگین بدهی‌ها گرفتار شد که بخشی از بحران سراسری بدهی موشاوها بود. کفار حسیدیم در اواسط دههٔ ۱۹۹۰ با اجرای «قانون گل» و تعیین یک مدیر بازسازی برای تعاونی، از این بحران رهایی یافت. دارایی‌های بازماندگان هولوکاست در سپتامبر ۲۰۱۲ سازمان شناسایی و بازگرداندن دارایی‌های قربانیان هولوکاست از موشاو خواست تا اجازهٔ بررسی اسناد و بایگانی خود را بدهد. بر پایهٔ داده‌های این سازمان، شماری از اعضای «عبودات یسرائیل» و «نحلات یعقوب» که زمین خریده بودند به لهستان بازگشتند و احتمالاً در هولوکاست جان باختند و زمین‌هایشان بی‌صاحب ماند. بیت هقیرور (سردخانه) سردخانهٔ کفار حسیدیم در سال ۱۹۴۲ به طراحی معمار آریه شارون ساخته شد. هدف از ساخت آن نگهداری فرآورده‌های کشاورزی مانند سیب‌زمینی و سیب بود تا کشاورزان بتوانند عرضهٔ محصولات خود را تنظیم کنند و از افت ناگهانی بهای بازار پیشگیری نمایند. در جنگ ۱۹۴۸ این ساختمان برای پنهان‌سازی سلاح نیز به کار رفت. در سال ۲۰۱۷ با پشتیبانی شورای حفاظت از بناهای تاریخی، عملیات مرمت آن به پایان رسید و اکنون به‌عنوان بایگانی شهرک کاربرد دارد. موزهٔ یانکلز شتتل «یانکلز شتتل» موزه‌ای نوستالژیک و مرکز بازدیدکنندگان در کفار حسیدیم است که به زندگی روزمره در شهرک‌های یهودی (شتتل‌ها) در اروپای شرقی پیش از هولوکاست اختصاص دارد. این موزه به ابتکار گادی یعقوب، از فرزندان موشاو، تأسیس شده و فعالیت می‌کند. ساکنان برجسته شلومو گورین که در آینده رئیس خاخام‌های نظامی ارتش اسرائیل و سپس خاخام اعظم اشکنازی اسرائیل از ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۳ شد، در کفار حسیدیم پرورش یافت. پدر او از بنیان‌گذاران این شهرک بود. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Hasidim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «כפר חסידים». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «کفار حسیدیم». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وبگاه رسمی کفار حسیدیم نقشهٔ پیمایش فلسطین غربی، ورقهٔ ۵ در بایگانی سازمان باستان‌شناسی اسرائیل نقشهٔ پیمایش فلسطین غربی در ویکی‌مدیا کامنز