آنو – موزه ملت یهود

آنو – موزه ملت یهود یا خانه پراکندگی‌ها (به عبری: בית התפוצות) معروف به موزه ملت یهود، موزهٔ مردم‌شناسی است که در شهر تل‌آویو، اسرائیل واقع شده‌است و به نحوه زندگی، تاریخ، گویش، فرهنگ، هنر و موسیقی یهودیان در خارج از سرزمین اسرائیل می‌پردازد. آنو – موزهٔ مردم یهود یک نهاد است که داستان مداوم مردم یهود را روایت می‌کند. این موزه که در ۱۰ مارس ۲۰۲۱ دوباره به روی عموم گشوده شد، به جشن گرفتن و کاوش در تجربه‌ها، دستاوردها و روحیهٔ جامعهٔ یهود از روزگار کتاب مقدس تا امروز اختصاص دارد. این نهاد از طریق برنامه‌های آموزشی خود تلاش می‌کند مردم یهود را به ریشه‌هایشان پیوند دهد و هویت فردی و جمعی یهودی آنان را تقویت کند. موزه روایتی کثرت‌گرا از فرهنگ، ایمان، هدف و کردار یهودی را از دریچهٔ تاریخ یهود و تجربهٔ کنونی امروز ارائه می‌دهد. موزهٔ گسترش‌یافتهٔ ۱۰۰ میلیون دلاری، که جایگزین «بیت هَتفوتسوت – موزهٔ مردم یهود» (به عبری: בית התפוצות، «خانهٔ دیاسپورا» یا «بیت هتفوتسوت») شده است، طی ۱۰ سال طراحی و ساخته شد و در ۱۰ مارس ۲۰۲۱ گشایش یافت. این پروژه با تأمین مالی دولت اسرائیل، بنیاد ناداو و کمک‌های خیریهٔ خصوصی انجام شد. به‌عنوان نخستین گام در روند نوسازی، موزه در سال ۲۰۱۶ یک بخش جدید افزود که شامل نمایشگاه‌های موقت گردشی، تالار کنیسهٔ آلفرد اچ. موزس و خانواده با ماکت‌های کنیسه، و «قهرمانان – پیشگامان مردم یهود» به‌عنوان یک نمایشگاه تعاملی ویژهٔ کودکان بود. به گفتهٔ ایرینا نِوزلین، رئیس هیئت‌مدیرهٔ موزه، نام جدید موزه و «هویت برند تازهٔ آن، واژهٔ "آنو" – به معنای "ما" در عبری – را می‌افزاید تا شمول‌گرایی را دربرگیرد و بازتاب‌دهندهٔ تنوع و روحیهٔ جمعی مردم یهود در همه‌جا باشد.» او افزود: «این افتخار است که دگرگونی این نهاد را محقق کنیم؛ نهادی که اکنون به بزرگ‌ترین و جامع‌ترین موزهٔ یهودی در جهان بدل شده است. این موزه به‌عنوان چراغی برای هویت و فرهنگ یهودی عمل خواهد کرد و تاریخ و آیندهٔ منحصربه‌فرد ما را جشن خواهد گرفت.» آنو – موزه ملت یهود وابسته به دانشگاه تل آویو است و در مکان آن دانشگاه واقع شده‌است. از ژوئیه ۲۰۰۷ میلادی، نیتان شارانسکی ریاست موزه را برعهده دارد. تاریخچه در سال ۱۹۵۹، کنگرهٔ جهانی یهود تصمیم گرفت موزه‌ای بسازد که هم به‌عنوان یک مرکز آموزشی و هم فرهنگی برای یهودیان جهان خدمت کند. این مؤسسه در اسرائیل به افتخار ناحوم گلدمن، بنیان‌گذار و رئیس کنگرهٔ جهانی یهود، نام‌گذاری شد. آبا کوونر، یکی از بنیان‌گذاران موزه، مفهوم اصلی نمایشگاه دائمی مرکزی موزه را پیشنهاد داد. این نمایشگاه بر پایهٔ یک اصل موضوعی طراحی شده بود که تاریخ و تداوم یهود را بر اساس شش موضوع یا «دروازه» که جنبه‌های مرکزی زندگی یهودی را به تصویر می‌کشند، بازنمایی می‌کرد: خانواده، جامعه، ایمان، فرهنگ، بقا و بازگشت. از میان بنیان‌گذاران موزه، یشایاهو واینبرگ نخستین مدیر موزه از ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۴ بود و مایر ویزگال نخستین رئیس آن به‌شمار می‌رفت. آنو – موزهٔ مردم یهود در ۱۵ مه ۱۹۷۸ افتتاح شد. از آن زمان تاکنون، این موزه یکی از پیشرفته‌ترین موزه‌های فناورانهٔ روزگار ما به‌شمار می‌رود. نمایشگاه‌های آن بر پایهٔ بازسازی‌ها و صحنه‌آرایی‌ها شکل گرفته بودند و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین دیداری-شنیداری و رایانه‌ای پیشرفته، موضوعات و مضامین گوناگون را در سراسر موزه بررسی می‌کردند. این رویکرد نشان داد که یک موزه می‌تواند روایتگری مؤثر باشد. طراحان آن با سنت پذیرفته‌شدهٔ جهانی که موزه‌ها را پیش از هر چیز برای گردآوری، نگهداری و نمایش اشیای گذشته می‌دانست، فاصله گرفتند. کاهش بودجهٔ دولتی و افت گردشگری در اسرائیل، موزه را با بحران مالی روبه‌رو کرد. شماری از شخصیت‌های عمومی برای نجات موزه تلاش کردند، از جمله شلومو لاهات، شهردار پیشین تل‌آویو، و آریل شارون، نخست‌وزیر پیشین. در سال ۲۰۰۵، کنست اسرائیل «قانون بیت هتفوتسوت» را تصویب کرد که بیت هتفوتسوت را به‌عنوان «مرکز ملی جوامع یهودی در اسرائیل و سراسر جهان» تعریف می‌کرد. یک برنامهٔ احیا با دو شریک به اجرا درآمد: دولت اسرائیل و اهداکننده لئونید نِوزلین (بنیاد ناداو)، همراه با کمک مالی از کنفرانس دعاوی. نمایشگاه‌های اختصاصی آنو – موزه ملت یهود، در ژانویه ۲۰۱۱ میلادی، با افتتاح نمایشگاهی تخصصی با عنوان «نورها و سایه‌ها، داستان ایران و یهودیان»، برای نخستین‌بار در جهان، سرگذشت یهودیان ایران، از پادشاهی کوروش بزرگ تا وضعیت امروزی یهودیان ایران را با جمع‌آوری آثار ارزشمندی از موزه‌ها و کلکسیون‌های شخصی از سراسر جهان، به نمایش گذاشت و با انجام سمینارهایی به بررسی تاریخ یهودیان ایران همت گمارد. آنو – موزهٔ مردم یهود به بازدیدکنندگان امکان می‌دهد از راه‌های گوناگون با تجربهٔ یهودی آشناتر شوند. در محل، موزه چهار بخش نمایشگاهی ارائه می‌دهد که شامل سه طبقه گالری‌های نمایشگاهی جدید (افتتاح‌شده در ۱۰ مارس ۲۰۲۱)، یک گالری ویژهٔ کودکان، و برنامهٔ گردشی نمایشگاه‌های موقت و فعالیت‌های مرتبط همچون همایش‌ها و کارگاه‌ها است. پایگاه‌های دادهٔ موزه شامل آرشیوهای قابل جست‌وجوی عکس‌ها، فیلم‌ها، موسیقی، تبارشناسی و نام‌های خانوادگی است که همگی به یهودیان و تاریخ آنان مربوط می‌شوند. این پایگاه‌ها طی نزدیک به چهار دهه گردآوری شده‌اند و اکنون به‌طور کامل دیجیتال‌سازی شده و هم در محل و هم به‌صورت آنلاین در دسترس‌اند. موزه همچنین فعالیت‌های آموزشی رسمی و غیررسمی برای آموزگاران و دانش‌آموزان، هم در موزه و هم برای استفاده در کلاس‌های درس در سراسر جهان ارائه می‌کند. مجموعه ها در مه ۲۰۲۳، کدکس ساسون ۱۰۵۳ توسط آلفرد اچ. موزس، سفیر پیشین ایالات متحده در رومانی، از طرف «دوستان آمریکایی آنو» به قیمت ۳۸٫۱ میلیون دلار خریداری شد و این نسخهٔ خطی را در شمار گران‌ترین کتاب‌ها و نسخه‌های خطی فروخته‌شده در حراج قرار داد. این کدکس در مارس ۲۰۲۳ به‌عنوان بخشی از یک تور جهانی پیش از حراج در موزهٔ آنو به نمایش گذاشته شده بود. جستارهای وابسته تل‌آویو موزه اسرائیل دانشگاه تل‌آویو کدکس ساسون - ۱۰۵۳ پانویس پیوند به بیرون پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Beyt ha-Tefutsoth در ویکی‌انبار وبگاه رسمی