تیرات یهودا

تیرات یهودا (טִירַת יְהוּדָה، به معنای «دژ یهودا») یک موشاو دینی-ملی در منطقه مرکزی (اسرائیل) است. این موشاو در نزدیکی شوهام و در حدود ۳ کیلومتری شرق فرودگاه بین‌المللی بن‌گوریون واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای حِوِل مودیعین اداره می‌شود. تیرات یهودا در سال ۱۹۴۹ توسط مهاجران یهودی از مجارستان بنیان‌گذاری شد. این موشاو بر روی زمین‌های روستای تخلیه‌شده فلسطینی التیره ساخته شده و نام خود را از ترکیب نام آن روستا و نزدیکی به مرز تاریخی سرزمین قبیله یهودا گرفته‌است. در سال‌های نخست تأسیس، موشاو بارها مورد حمله فدائیان فلسطین قرار گرفت و تا جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷ یک شهرک مرزی به‌شمار می‌رفت. جغرافیا تیرات یهودا در ارتفاع ۵۹ متری از سطح دریا در جلگه ساحلی اسرائیل واقع شده‌است. این موشاو در حدود ۱۷ کیلومتری شرق مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۵ کیلومتری جنوب شرقی یهود قرار دارد. ۷ کیلومتر به سمت شمال غربی، شهر پتح تیکوا واقع شده‌است. موشاو از طریق جاده محلی شماره ۴۶۱۳ به شبکه حمل‌ونقل متصل است و بزرگراه شماره ۶ (بزرگراه ترانس‌اسرائیل) از شرق آن به صورت شمالی-جنوبی عبور می‌کند. مساحت اداری موشاو در حدود ۲٬۵۰۰ دونام (۲٫۵ کیلومتر مربع) است، هرچند پیش‌تر بزرگ‌تر بود و نزدیک به ۷۵۰ دونام از آن برای ایجاد منطقه صنعتی ایرپورت سیتی خریداری شد. پیشینه روستای التیره در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، در محل کنونی تیرات یهودا روستایی عربی به نام التیره (تیرات دندن) وجود داشت. این روستا به ناحیه فرعی (ناحیه) لد تعلق داشت که از شهر کنونی مودیعین-مکابیم-ریعوت در جنوب تا شهر العاد در شمال و از دامنه‌های شرقی از راه دره لد تا حومه یافا در غرب گسترده بود. در دوره ممالیک، در سال ۱۴۵۹ میلادی، زمین التیره به عنوان وقف اسلامی اختصاص داده شد. در دوره جنگ‌های صلیبی، این روستا تائریا نامیده می‌شد. بر پایه سرشماری ۱۹۳۱، در این روستای عربی ۸۹۲ نفر در ۲۲۵ خانه زندگی می‌کردند و یک مدرسه ابتدایی پسرانه (تأسیس ۱۹۲۲) و دو مسجد در آن وجود داشت. در ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان جنگ استقلال، ارتش اسرائیل در عملیات دنی روستا را تصرف کرد و ساکنان عرب آن را ترک کردند. بخش بزرگی از ساختمان‌های روستا تخریب شد، هرچند چند ساختمان اصلی هنوز به عنوان خانه‌های مسکونی موشاو کنونی به کار می‌روند. تأسیس موشاو موشاو تیرات یهودا در سال ۱۹۴۹ توسط مهاجران یهودی (عالیا) از مجارستان پایه‌گذاری شد. بنیان‌گذاران نخست در خانه‌های روستای متروک التیره، در محلی که اکنون موشاو برکت واقع است، ساکن شدند. در ژانویه ۱۹۵۳ موشاو برکت به صورت جداگانه تأسیس شد و مهاجران مجارستانی به خانه‌های نوساز در محل کنونی تیرات یهودا نقل مکان کردند و مهاجران یمنی (از حَبّان) جایگزین آنها در ساختمان‌های قدیمی شدند. با گذشت زمان، مهاجرانی از یمن، لیبی، مراکش و لهستان نیز به موشاو پیوستند. پسوند «یهودا» در نام موشاو برای تمایز از دیگر مکان‌هایی به نام «تیره» مانند تیره در شارون و تیرات کرمل افزوده شده‌است. ساکنان موشاو به سازمان صهیونیستی دینی هپوعل همیزراحی وابسته بودند. حملات فدائیان در سال‌های نخست تأسیس، موشاو بارها از سوی نفوذی‌های مسلح از کرانه باختریکه در آن زمان زیر کنترل اردن بود، مورد حمله قرار گرفت. در ژوئن ۱۹۵۳ موشه شترک، یکی از ساکنان موشاو، در یک حمله فدائیان کشته شد. حمله دیگری در ژوئیه ۱۹۵۳ رخ داد که تلفاتی نداشت. تیرات یهودا تا جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ یک شهرک مرزی محسوب می‌شد. اقتصاد در گذشته بیشتر ساکنان موشاو به کشاورزی اشتغال داشتند و در زمینه‌های باغ‌های میوه، تاکستان، گلخانه‌های گل و دامداری شیری کار می‌کردند. در ژوئن ۱۹۵۰ کشاورزان موشاو ۷۰۰ دونام سبزیجات کشت کرده بودند و جایزه‌ای برای هویج پرورشی خود دریافت کردند. امروزه شمار اندکی از مزارع همچنان فعال هستند ولی بیشتر ساکنان به مشاغل گوناگون دیگری می‌پردازند. جمعیت تیرات یهودا یک آبادی کوچک روستایی با جمعیت رو به رشد است. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴، جمعیت آن ۱٬۱۶۶ نفر بود و در طول آن سال ۱ درصد رشد داشت. اکثریت قریب به اتفاق ساکنان آن یهودی هستند. آثار تاریخی در محوطه موشاو آثار باستانی از دوره روستای عربی باقی مانده‌است، از جمله آرامگاه نبی خیفل. در نزدیکی آن یک مقام ساخته شده که به نبی خیفل اختصاص دارد. تصاویر پیوند به بیرون وبگاه رسمی تیرات یهودا تیرات یهودا در وبگاه شورای حِوِل مودیعین منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tirat Yehuda». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Тират-Йехуда». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای روسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tirat Jehuda». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «טירת יהודה». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.