عین حرود

عین حرود (עֵין חֲרוֹד) یک کیبوتص در شمال اسرائیل در نزدیکی کوه جلبوع بود. این کیبوتص که در سال ۱۹۲۱ بنیان‌گذاری شد به مرکز جنبش کیبوتصی در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین تبدیل گشت و مقر سازمان بزرگ‌ترین جنبش کیبوتصی به نام هکیبوتص همئوحاد در آن قرار داشت. در سال ۱۹۲۳ بخشی از جامعه ساکن از آن جدا شده و تل یوسف را بنا کردند و در سال ۱۹۵۲ بقیه جامعه به دو کیبوتص عین حرود (ایحود) و عین حرود (مئوحاد) تقسیم شد. نام این کیبوتص از چشمه‌ای در نزدیکی آن گرفته شده که در زبان عربی «عین جالوت» یعنی «چشمه جالوت» نامیده می‌شد و به عبری به «عین حرود» تغییر نام یافت. کیبوتص بر زمینی ساخته شد که پیش‌تر به روستاهای قمیه و تمره تعلق داشت. پیشینه سده‌های میانه کیبوتص اصلی در نزدیکی میدان نبرد عین جالوت در سال ۱۲۶۰ میلادی قرار داشت؛ نبردی که در آن مغولان نخستین شکست خود را از ممالیک متحمل شدند و این شکست احتمالاً سلطنت ممالیک را از نابودی نجات داد. دوران عثمانی و قیمومت بریتانیا در اوایل سده بیستم، چشمه و سرزمین‌های پیرامون آن در مالکیت خاندان سرسق از بیروت بود که زمین را در سال ۱۸۷۲ از دولت عثمانی خریداری کرده و روستای کوچکی در آن منطقه بنا کرده بودند. در سال ۱۹۲۱ هنگامی که زمین توسط خاندان سرسق فروخته شد، نه خانواده‌ای که در آنجا زندگی می‌کردند از دولت بریتانیا درخواست مالکیت دائمی کردند؛ اما تنها اجاره‌نامه کوتاه‌مدت با گزینه خرید به آنها پیشنهاد شد و زمین در نهایت به‌عنوان بخشی از خریدهای سرسق توسط جامعه یهودی به دست آمد. این منطقه که «بلوک نوریس» نامیده می‌شد، توسط فعال صهیونیست یهوشوآ حنکین از طریق شرکت توسعه زمین اسرائیل خریداری شد. نخستین جایگاه کیبوتص کیبوتص در سال ۱۹۲۱ توسط پیشگامان یهودی روسی‌تبار موج سوم مهاجرت (عالیای سوم) بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۲۱ اعضای گدود هعاوودا («گردان کار»)، در زمانی که کارهای جاده‌سازی‌شان رو به کاهش بود، اردوگاه کاری در دره حرود (بخش شرقی مرج ابن عامر) در دامنه کوه جلبوع برپا کردند. منابع آلمانی تاریخ دقیق بنیان‌گذاری را ۲۱ سپتامبر ۱۹۲۱ ذکر کرده‌اند. در آن سال ۳۵ جوان از گدود چادرهای خود را در کنار چشمه حرود برپا کردند. شلومو لاوی، از رهبران گدود، ایده «کِووتصای بزرگ» را طرح کرده بود: شهرکی متشکل از چند مزرعه پراکنده در زمینی وسیع با هر دو بخش کشاورزی و صنعتی. طرح او به تصویب سازمان جهانی صهیونیسم رسید، هرچند با محدودیت‌هایی همراه بود. گدود این شهرک را در نزدیکی عین جالوت که نزد یهودیان به عین حرود شناخته می‌شد آغاز کرد. یهودا کوپولویتز آلموگ، یکی از رهبران گدود، نوشته‌است که در نخستین روز، شهرک‌نشینان چادر زدند و اردوگاه خود را با سیم خاردار و سنگرهای دفاعی محصور کردند. اعضای گدود در اینجا به زهکشی باتلاق‌ها پرداختند که منبع دائمی مالاریا بودند. نخستین ۷۴ عضو پیشگام به دو گروه تقسیم شدند: یکی از مهاجران موج دوم (عالیای دوم) شامل اعضای پیشین هاشومیر و کووزات کینه‌رت و دیگری از موج سوم. در ماه‌های نخست، ساکنان مزارع را کاشتند، نهالستانی از اکالیپتوس غرس کردند، جاده ساختند و باتلاق‌ها را خشکاندند. یک مهندس جوان یهودی طرح کانال‌های اصلی و فرعی دره را ارائه داد. پیشگامان گردان کار این کانال‌ها را حفر کردند و لوله‌های سفالین برای جذب آب‌های آلوده باتلاق‌ها کار گذاشتند. پروژه زهکشی باتلاق‌ها را خشکاند و بدین ترتیب پشه‌ها و بلای مالاریا تا اندازه زیادی از بین رفت و به‌جای آنها زمین‌های حاصل‌خیز پدیدار شد. در اردوگاه یک اولپان (آموزشگاه زبان عبری) نیز برپا شد. در دسامبر ۱۹۲۱، مزرعه دومی به نام تل یوسف (به یاد یوسف ترومپلدور) توسط اعضای گدود بر تپه قمیه بنا شد. اختلاف بر سر بودجه و سیاست داخلی سبب جدایی عین حرود و تل یوسف در سال ۱۹۲۳ شد و بسیاری از اعضا از اولی به دومی نقل مکان کردند. گروهی که در عین حرود ماند شامل ۱۱۰ عضو بود و به رهبری لاوی، ییتسحاق طابنکین، اهارون تسیسلینگ و داوید مالتس اداره می‌شد. پس از شورش‌های ۱۹۲۹ فلسطین، اعضا تصمیم گرفتند اردوگاه خود را از کنار چشمه به تپه قمیه در کنار تل یوسف منتقل کنند و بدین ترتیب شهرک کنار چشمه رها شد. گمان می‌رود حدود دوسوم گروه در تل یوسف ساکن شده باشند. چشمه همچنان به‌عنوان اردوگاه موقت پیشگامان بِیت هشیطا و دورات پیش از رفتن آنها به مکان‌های دائمی‌شان به کار می‌رفت. بر پایه سرشماری سال ۱۹۲۲ که دولت قیمومت بریتانیا انجام داد، عین حرود ۲۴۴ ساکن یهودی داشت. رهبری جنبش کیبوتصی در سال ۱۹۲۴ اعضای گروه حاوورات هعمق به عین حرود پیوستند. در سال ۱۹۲۵ به رهبری ییتسحاق طابنکین، عین حرود به مرکز جنبش سراسری کیبوتصی تبدیل شد و اعضایی از یاگور، اشدوت یعقوب و ایلت هشحر به آن پیوستند و پایه هکیبوتص همئوحاد را بنا نهادند. عین حرود مقر سازمانی جنبش شد. در سال ۱۹۲۶ در پی شکاف ایدئولوژیک درون گدود هعاوودا بین مارکسیست‌ها و چپ‌گرایان میانه‌رو، همکاری نزدیک میان عین حرود و تل یوسف پایان یافت. در ۱۷ آوریل ۱۹۲۶ ویولونیست آمریکایی یاشا هایفتز کنسرتی برای پیشگامان کیبوتص اجرا کرد. ایستگاه راه‌آهن در سال ۱۹۲۲ شرکت راه‌آهن فلسطین ایستگاهی در نزدیکی خط راه‌آهن قدیمی دره یزرعیل (مسیر حیفا–درعا که از ۱۹۰۴ فعال بود) به نام «ایستگاه عین حرود» برپا کرد که تا سال ۱۹۴۸ فعال بود. مکان دائمی در سال ۱۹۳۰ گروه به مکان دائمی در دامنه تپه کومی نقل مکان کرد و در آن هنگام کیبوتص ۲۳۹ عضو داشت. کیبوتص در دوران شورش اعراب در فلسطین (۱۹۳۶–۱۹۳۹) نقش مهمی در دفاع از منطقه ایفا کرد و پایگاه جوخه‌های شبانه ویژه به فرماندهی آورد وینگیت بود. در سال ۱۹۴۵ هاگانا زندان کوچکی در آنجا داشت که اعضای ایرگون را در دوران «فصل شکار» در آن بازداشت می‌کردند. با این حال در ۲۹ ژوئن ۱۹۴۶ ارتش بریتانیا در جریان عملیات آگاتا کیبوتص را با زور اشغال کرد. در سال ۱۹۴۷ جمعیت کیبوتص به ۱٬۱۲۰ نفر رسیده بود. در سال ۱۹۴۹ روستای گیدونا نیز در نزدیکی چشمه برای مهاجران یهودی یمنی بنیان‌گذاری شد. شکاف ایدئولوژیک در سال ۱۹۵۲ به دنبال اختلاف‌های ایدئولوژیک میان هواداران دو حزب اصلی سوسیالیستی یعنی ماپای و ماپام، کیبوتص به دو کیبوتص جداگانه تقسیم شد: عین حرود (ایحود) وابسته به ماپای و عضو ایحود هکووتسوت وِهکیبوتصیم، و عین حرود (مئوحاد) وابسته به ماپام و عضو هکیبوتص همئوحاد. امروزه هر دو کیبوتص به جنبش کیبوتصی متحد تعلق دارند. در سال ۲۰۰۹ عین حرود (مئوحاد) با ۷۹ درصد آرای موافق فرایند خصوصی‌سازی را آغاز کرد. موزه‌ها موزه هنر میشکان موزه هنر میشکان یکی از نخستین موزه‌های هنری در اسرائیل است. این موزه در سال ۱۹۳۷ به‌صورت «گوشه هنری» در سال‌های نخست کیبوتص پایه‌گذاری شد؛ با این باور که فرهنگ و هنر از پایه‌های بنیادین یک جامعه هستند. آثار هنری نخست در کارگاه حایم آتار، کلبه‌ای چوبین، به نمایش گذاشته می‌شد. ساختمان نوین و باشکوه موزه که به طراحی معمار ساموئل بیکلس ساخته شد در سال ۱۹۴۸ افتتاح گشت. در جریان ساخت موزه، شکاف ماپای/ماپام در ۱۹۵۲ رخ داد؛ اما موزه به‌عنوان نهاد مشترک هر دو کیبوتص حفظ شد. این موزه از سوی شورای حفاظت از میراث اسرائیل «میراث ملی» اعلام شده‌است. موزه بِیت شتورمن موزه بیت شتورمن (به یاد حایم شتورمن که در شورش‌های ۱۹۳۸ کشته شد) مجموعه‌ای از آثار باستان‌شناسی و اشیای مربوط به پیشینه محلی منطقه را در خود جای داده‌است. عین حرود در ادبیات و سینما آورد وینگیت، افسر بریتانیایی و صهیونیست مسیحی که در اواخر دهه ۱۹۳۰ مکرراً به کیبوتص می‌آمد، خود را به داور گدعون در کتاب مقدس نزدیک می‌دانست که داستانش با این منطقه پیوند دارد. مکانی به نام عین حرود در رمان آینده‌نگر «جاده عین حرود» نوشته عاموس کنان (۱۹۸۴) و همچنین در فیلم «آزادی – صدای عین حرود» (۱۹۹۰) به تصویر کشیده شده‌است. ساکنان سرشناس یوسف آلون (۱۹۲۹–۱۹۷۳)، وابسته نظامی که در آمریکا ترور شد حایم آتار (۱۹۰۲–۱۹۵۳)، نقاش و عضو بنیان‌گذار مئیر هر-صیون (۱۹۳۴–۲۰۱۴)، فرمانده نظامی تکاور دوروتیا کروک-جلعاد (۱۹۲۰–۱۹۸۹)، پژوهشگر ادبیات و استاد ادبیات انگلیسی شلومو لاوی (۱۸۸۲–۱۹۶۳)، عضو بنیان‌گذار؛ فعال و سیاستمدار صهیونیست آویوا رابینوویچ (۱۹۲۷–۲۰۰۷)، استاد گیاه‌شناسی آوراهام شلونسکی (۱۹۰۰–۱۹۷۳)، عضو بنیان‌گذار؛ نویسنده، مترجم و ویراستار عبری ییتسحاق طابنکین (۱۸۸۸–۱۹۷۱)، عضو بنیان‌گذار؛ فعال و سیاستمدار صهیونیست اهارون تسیسلینگ (۱۹۰۱–۱۹۶۴)، از امضاکنندگان اعلامیه استقلال اسرائیل ریوکا شتورمن (۱۹۰۳–۲۰۰۱)، آموزگار رقص رافی ایتان (۱۹۲۶–۲۰۱۹)، سیاستمدار، زادهٔ کیبوتص لئو آدلر (۱۸۹۱–۱۹۶۲)، معمار و آموزگار مدرسه کیبوتص پیوند به بیرون موزه هنر عین حرود موزه بیت شتورمن منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ein Harod». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Eïn-Harod». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «En Charod». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ein Harod». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.