ییتاو

ییتاو (יִיטַ"ב، سرنام יד יצחק טבנקין به معنای «یادبود ییتسحاق تاونکین») یک شهرک اسرائیلی و موشاو شیتوفی در بخش جنوبی دره اردن در کرانه باختری است. این شهرک در شمال اریحا و در نزدیکی روستای فلسطینی العوجا واقع شده و از نظر اداری در حوزه شورای منطقه‌ای بقعت هیاردن قرار دارد. ییتاو در سال ۱۹۷۰ میلادی نخست به‌عنوان یک پایگاه ناحال تأسیس شد و در سال ۱۹۷۷ به رسمیت شناخته شد. نام آن به یادبود ییتسحاق تاونکین، از رهبران جنبش کیبوتص اسرائیل، برگزیده شده‌است. جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند. پیشینه بر پایه داده‌های مؤسسه تحقیقات کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل ۴۹۹ دونوم زمین از روستای فلسطینی العوجا را برای ساخت ییتاو مصادره کرد. در ۱۳ سپتامبر ۱۹۷۰ دولت اسرائیل تصمیم به تأسیس یک پایگاه جدید ناحال در این محل گرفت که نخست «پصائل-العوجا» و سپس «ناحال نعاران» نام گرفت. در سال ۱۹۷۵ ساکنان اولیه به چند کیلومتری شمال شرق نقل مکان کردند و شهرک کنونی نیران را پایه‌گذاری نمودند. در ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۶ دولت اسرائیل مقرر کرد که نیروهای ناحال محل را تخلیه کنند و شهرک‌نشینان غیرنظامی جایگزین شوند. گروه نخست غیرنظامیان از اعضای پیشاهنگان (هتسوفیم) و جنبش کیبوتص مئوحاد از گیوات حاییم بودند. در دوران انتفاضه نخست، کیبوتص از هم پاشید و ساختمان‌های آن توسط ساکنان عرب منطقه غارت شد. در سال ۱۹۹۳ گروهی از مهاجران یهودی از اتحاد جماهیر شوروی که برخی از آنان سوبوتنیک بودند پذیرفتند که در این مکان ساکن شوند و آن را به‌صورت موشاو شیتوفی بازسازی کنند. این موشاو همچنان در چارچوب جنبش کیبوتص باقی ماند. در فوریه ۱۹۹۹ یک مجموعه ماهواره‌ای کوچک از خانه‌ها به نام مووئوت یریحو در نزدیک ۴ کیلومتری جنوب ییتاو و در حاشیه شهر اریحا تأسیس شد که رسماً بخشی از ییتاو به‌شمار می‌رود اما عملاً جامعه‌ای مستقل با نمایندگی جداگانه در شورای منطقه‌ای است. جایگاه حقوقی جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل با این دیدگاه مخالف است. جغرافیا ییتاو در ارتفاع نزدیک به ۱۰۰ متر زیر سطح دریا در بخش جنوبی دره اردن قرار دارد، در حدود ۱۰ کیلومتر شمال غربی مرکز اریحا و نزدیک به ۲۵ کیلومتر شمال شرقی بخش تاریخی اورشلیم. این شهرک از راه جاده محلی شماره ۴۴۹ که از بزرگراه شماره ۹۰ (معروف به «جاده گاندی») منشعب می‌شود به شبکه جاده‌ای کرانه باختری متصل است. ییتاو بخشی از نوار پیوسته شهرک‌های کشاورزی اسرائیلی در امتداد بزرگراه ۹۰ است، هرچند در این ناحیه تراکم سکونتگاه‌های فلسطینی بالاتر است. اقتصاد کشاورزی نیمه‌گرمسیری کارکرد اقتصادی اصلی ییتاو است و دربرمی‌گیرد کشت خرما، فلفل و دیگر محصولات صیفی‌جاتی. مجموعه گسترده‌ای از گلخانه‌ها در شمال غرب شهرک وجود دارد. بخشی از ساکنان در شهرک‌های پیرامون یا در اورشلیم به کار مشغولند. در شهرک تسهیلاتی چون فروشگاه مواد غذایی، درمانگاه، کنیسه، میکوه، استخر شنا و کارگاه تعمیرات وجود دارد. جمعیت‌شناسی جمعیت ییتاو سکولار توصیف شده‌است، هرچند کنیسه‌ای در شهرک فعال است و مدیریت شهرک خود را پذیرای ساکنان مذهبی نیز معرفی می‌کند. بخش چشمگیری از ساکنان مهاجران یهودی از اتحاد شوروی پیشین هستند. منطقه حفاظت‌شده ییتاو منطقه حفاظت‌شده نحال ییتاو در نزدیک به ۴ کیلومتری غرب شهرک واقع شده و دره‌ای تنگ (کانیون) از نحال ییتاو (وادی العوجا) را با چشمه‌ها، غارها، صخره‌ها و بقایای آبراهه‌های باستانی دربرمی‌گیرد. یادبود نُد در نزدیک به یک کیلومتری جنوب ییتاو، یادبود نُد (اندرطت هن"ד) قرار دارد. این بنای یادبود به شکل حروف عبری «ند» به یاد ۵۴ سرباز گردان ۸۹۰ «افعه» از تیپ چتربازان و ۱۰ عضو خدمه هوایی که در سال ۱۹۷۷ در سانحه سقوط بالگرد در این منطقه کشته شدند ساخته شده‌است. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Yitav». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «یتاف». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jitav». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «"ב ייט"ב». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون ییتاو در پایگاه شورای منطقه‌ای بقعت هیاردن