حوضچه‌های سلیمان

حوضچه‌های سلیمان (عربی: برک سلیمان‎) مجموعه‌ای از سه آب‌انبار باستانی هستند که در جنوب مرکزی کرانه باختری و در جنوب روستای الخضر، حدود ۳٫۵ کیلومتر (۲٫۲ مایل) جنوب‌غربی شهر بیت‌لحم و در نزدیکی جاده الخلیل قرار دارند. این حوضچه‌ها در محدودهٔ منطقه A از کرانه باختری واقع شده‌اند و تحت کنترل تشکیلات خودگردان فلسطین قرار دارند. حوضچه‌های سلیمان منبع تأمین آب برای دو قنات باستانی بودند که در اواخر دوره معبد دوم، آب را به اورشلیم منتقل می‌کردند. نخستین قنات، که به عنوان قنات سطح پایین شناخته می‌شود، احتمالاً در قرن نخست پیش از میلاد و در اواخر دوره حشمونیان ساخته شده است. این قنات آب را به مخازنی که در زیر کوه معبد قرار داشتند و عمدتاً برای مصارف معبد دوم اورشلیم به کار می‌رفتند، منتقل می‌کرد. قنات دوم، موسوم به قنات سطح بالا، مسیری مشابه را دنبال می‌کرد، اما مقصد نهایی آن در اورشلیم به‌طور دقیق مشخص نیست. بر اساس برخی فرضیات، این قنات احتمالاً آب کاخ هیرودیس را تأمین می‌کرده است. همچنین، هیرودیوم نیز از آب تأمین‌شده توسط حوضچه‌های سلیمان بهره‌مند بوده است. نام اگرچه این حوضچه‌ها به‌طور سنتی به شاه سلیمان نسبت داده می‌شوند و با نام او شناخته شده‌اند، پژوهش‌های معاصر نشان می‌دهد که این ساختارها در واقع بسیار متأخرتر از دوران سلیمان هستند. بر اساس بررسی‌های باستان‌شناسی، قدیمی‌ترین بخش‌های حوضچه‌ها به قرن دوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. علاوه بر این، سنگ‌تراشی‌های یک استخر و یک قنات که به‌تازگی کشف شده‌اند، به اوایل دوره روم باستان نسبت داده می‌شوند و مؤید آن‌اند که این سامانه آبرسانی در طول قرون متمادی توسعه یافته است. این حوضچه‌ها که به نام سلیمان نام‌گذاری شده و به‌طور سنتی با او مرتبط دانسته می‌شوند، معمولاً با آیه‌ای از کتاب جامعه (۲:۶) مرتبط‌اند که در آن آمده است: «من برای خود، حوضچه‌هایی ساختم تا از آن‌ها جنگل درختان در حال رشد را آبیاری کنم». مورخ یهودی یوسف فلاوی نیز می‌نویسد که سلیمان از زیبایی چشمه پرآب ایتام (یکی از چشمه‌های اصلی عین ایتام؛ عبری: עין עיטם‎ به معنی «چشم عقاب») لذت می‌برد. این حوضچه‌ها در نزدیکی شهر باستانی ایتام (که امروزه با نام خربه الخواح شناخته می‌شود) و در مجاورت چشمه معروف عین ایتام قرار دارند. بر اساس روایات عامیانه، گفته می‌شود که پادشاه سلیمان این حوضچه‌ها را برای همسران متعدد خود ساخت تا بتوانند در آب آن‌ها حمام کنند. به گفتهٔ یوسف فلاوی، پادشاه سلیمان هنگام سوار شدن بر ارابه‌اش از این مکان عبور می‌کرد. در قرن نوزدهم، کاوشگر فرانسوی ویکتور گرن نیز از این محل بازدید کرد و در کتاب خود با عنوان توصیف فلسطین به توصیف منبع آب این برکه‌ها و همچنین روستاهای اطراف آن پرداخت. منابع