تسوفیم

تسوفیم (צוּפִים) که تسوفین (צוּפִין) نیز نامیده می‌شود، یک شهرک اسرائیلی در کرانه باختری است. این شهرک در شمال الفی مناش و قلقیلیه و در شمال شرقی کفر سابا قرار دارد و به‌عنوان یک شهرک اجتماعی (יישוב קהילתי) سازمان‌دهی شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای شومرون اداره می‌شود. جمعیت آن در سال ۲۰۱۸ نزدیک به ۲٬۳۶۹ نفر بود. تسوفیم در سال ۱۹۸۹ با یاری سازمان شهرک‌سازی آمانا بنیان‌گذاری شد. جمعیت آن ترکیبی از یهودیان ارتدکس و غیرمذهبی است. جامعهٔ جهانی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد. جغرافیا تسوفیم در بخش باختری کوهستان سامره در ارتفاع ۱۶۰ متری از سطح دریا جای دارد؛ در جایی که این کوهستان به جلگهٔ ساحلی اسرائیل می‌رسد. این شهرک در نزدیک به ۳ کیلومتری شمال شرقی شهر قلقیلیه و نزدیک به ۲ کیلومتری شرق خط سبز واقع شده‌است. شهرک از نظر ترابری عملاً به شبکهٔ جاده‌ای اسرائیل متصل است و از راه جادهٔ شمارهٔ ۵۵۰۴ به بزرگ‌راه شمارهٔ ۶ اسرائیل دسترسی دارد. پیشینه بنیان‌گذاری در ۵ اکتبر ۱۹۸۳ دولت اسرائیل تصمیم به برپایی شهرکی تازه در این منطقه گرفت. بر پایهٔ گزارش مؤسسهٔ پژوهشی کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل ۷۵۳ دونوم زمین از روستای فلسطینی جیوس را برای ساخت تسوفیم مصادره کرد. همچنین قطعه زمین دیگری به مساحت ۱٬۴۰۰ دونوم از ساکنان جیوس گرفته شد و در اختیار «بنیاد بازپس‌گیری زمین» قرار گرفت. وزارت دفاع و مدیریت شهری اسرائیل نخست اجازهٔ ساخت ندادند؛ زیرا دسترسی جاده‌ای به شهرک فراهم نبود. در تابستان ۱۹۸۷ کار ساخت آغاز شد، اما وزارت دفاع فرمان توقف صادر کرد. شهرک‌نشینان به دادگاه عالی اسرائیل شکایت بردند و فرمان لغو شد. اندکی پس از آن انتفاضهٔ نخست آغاز شد و بازاریابی زمین‌ها به تعویق افتاد. نخستین ساکنان در ۹ آوریل ۱۹۸۹ پس از نصب چهار کاروان (خانهٔ پیش‌ساخته) توسط سازمان آمانا به شهرک آمدند. نام‌گذاری کمیتهٔ نام‌های دولتی اسرائیل نخست نام «تسوفین» را برای این شهرک برگزید که برگرفته از ویرانه‌های باستانی خربت صوفین در نزدیکی آن بود، اما ساکنان نام «تسوفیم» را ترجیح دادند و سرانجام این نام پذیرفته شد. منابع عربی نام شهرک را برگرفته از روستای فلسطینی صوفین می‌دانند که شهرک بر زمین‌های آن ساخته شده‌است. دیوار حائل کرانه باختری نزدیکی تسوفیم به خط سبز و شهر فلسطینی قلقیلیه موجب شده‌است که گنجاندن آن در سوی اسرائیلی دیوار حائل کرانه باختری بحث‌برانگیز باشد، به‌ویژه آنکه مسیر حلقه‌ای دیوار، شبه‌محصوره‌ای از روستاهای عربی در جنوب آن پدیدآورده است. در پی انتفاضهٔ دوم، دولت اسرائیل در ژوئن ۲۰۰۲ ساخت دیوار حائل را در شرق شهرک تأیید کرد. مسیر دیوار بر پایهٔ طرح‌های گسترش شهرک — از جمله «تسوفیم شمالی» و «تسوفیم شرقی» — تعیین شد و صدها خانوادهٔ فلسطینی را از زمین‌های کشاورزی‌شان جدا کرد. از اکتبر ۲۰۰۳ ساکنان روستاهای فلسطینی همسایه تنها با مجوز ویژهٔ مدیریت شهری و از راه دروازه‌های ساعت‌مند به کشتزارهایشان دسترسی داشتند. در سال ۲۰۰۴ ساکنان روستاهای فلسطینی به دادگاه عالی اسرائیل شکایت بردند. دادگاه در سال ۲۰۰۶ رأی داد که بخشی از دیوار در شرق تسوفیم باید برچیده و در مسیری تازه ساخته شود تا زمین‌های کشاورزی خصوصی فلسطینیان را دربرنگیرد. با این حکم نزدیک به ۵٬۴۰۰ دونوم به روستاهای فلسطینی بازگردانده شد. معدن سنگ و تحولات اقتصادی در دههٔ ۱۹۹۰ شرکت «لیدر» — که بازرگان لو لبایف آن را در سال ۱۹۹۱ خریده بود — پروانهٔ بهره‌برداری از معدن سنگ در محل «تسوفیم شمالی» را دریافت کرد. این معدن در درازمدت سودی در حد ده‌ها میلیون شِکِل برای سرمایه‌گذاران به همراه آورد و انگیزهٔ آنان را برای پیش‌بردن ساخت‌وساز مسکونی کاهش داد. سرانجام قرارداد توسعه در سال ۲۰۰۴ منقضی شد و تمدید نگردید. ساختار شهرک تسوفیم از خانه‌های تک‌طبقه و ویلایی تشکیل شده‌است. جمعیت آن ترکیبی از یهودیان دین‌دار (نزدیک به ۴۵٪) و سکولار (نزدیک به ۵۵٪) است که زندگی اجتماعی مشترکی دارند. در شهرک درمانگاه، مهدکودک، مرکز چندکاره و از سپتامبر ۲۰۲۱ دبستان فعال است. جمعیت تسوفیم از دههٔ ۱۹۹۰ رشد جمعیت پیوسته‌ای داشته‌است. جدول زیر روند دگرگونی جمعیت را نشان می‌دهد: جایگاه در حقوق بین‌الملل جامعهٔ جهانی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند. نگارخانه منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tzofim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «تسوفیم». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cufim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «צופים (יישוב)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وبگاه شهرک تسوفیم