عەقەبە

عەقەبە تاکە شاری کەنار دەریایە لە ئوردن و گەورەترین و پڕ حەشیمەتترین شاری کەنداوی عەقەبە. عەقەبە دەکەوێتە باشووری ئوردن، ناوەندی کارگێڕی پارێزگای عەقەبە. ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ٢٠١٥دا ١٤٨ ھەزار و ٣٩٨ کەس بووە و ڕووبەری زەوییەکەی ٣٧٥ کیلۆمەتری چوارگۆشە بووە (١٤٤٫٨ میل چوارگۆشە). ئەمڕۆ عەقابە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە گەشەپێدانی ئابووری ئوردن، لە ڕێگەی کەرتە زیندووەکانی بازرگانی و گەشتیارییەوە. ھەروەھا بەندەری عەقەبە خزمەت بە وڵاتانی دیکەی ناوچەکە دەکات. پێگەی ستراتژیکی عەقەبە لە نوکی باکووری ڕۆژھەڵاتی دەریای سوور لە نێوان کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا وای کردووە بەندەرەکەی بە درێژایی ھەزاران ساڵ گرنگ بێت شارەکە ڕاست لە بەرامبەر سنووری ئیلاتەوە دانیشتووە، کە بە ھەمان شێوە تاکە بەندەری ئیسرائیلە لەسەر دەریای سوور. دوای پەیمانی ئاشتی ئیسرائیل ئوردن لە ساڵی ١٩٩٤ پلان و ھیوا ھەبوو بۆ دامەزراندنی ناوچەیەکی گەشتیاری و ئابووری لە سنوورەوە، بەڵام کەم لەو پلانانە گەیشتوونەتە ئەنجام. جوگرافیا شارەکە لە باشووریترین خاڵی ئوردن دایە، لەسەر کەنداوی عەقەبە کە لە لووتکەی دەریای سوور دایە. شوێنی ستراتیژییەکەی لەوەدا دەردەکەوێت کە دەکەوێتە گۆڕەپانی کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا، لەکاتێکدا ھاوسنوورە لەگەڵ ئیسرائیل و میسر و سعودیە. ئایین ئیسلام نوێنەرایەتی زۆرینەی دانیشتووانی عەقەبە دەکات، بەڵام ئایینی مەسیحی تا ئەمڕۆش بوونی ھەیە. نزیکەی ٥ ھەزار خێزانی مەسیحی لەم شارەدا دەژین. چەندین کڵێسا لە شارەکەدا و چەندین قوتابخانەی مەسیحی ھەیە لەوانە قوتابخانەی خوشکانی تەسبیحی عەقەبە. سەرچاوەکان دەروازەی عەرەبستانی سعوودی دەروازەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دەروازەی مێژوو دەروازەی ئوردن دەروازەی ئاسیا دەروازەی جوگرافیا