شهر داوود

شهر داوود (عبری: עיר דוד‎، رومی‌نویسی: ʿĪr Davīd)، که در زبان عربی محلی بیشتر با نام وادی حلوه شناخته می‌شود (عربی: وادي حلوة، رومی‌نویسی: Wādī Ḥulwah، نامی است که به یک محوطهٔ باستان‌شناسی داده شده و بیشتر پژوهشگران آن را هستهٔ اصلی سکونتگاه اورشلیم در دوره‌های عصر مفرغ و عصر آهن می‌دانند. این محوطه در بخش جنوبیِ پشتهٔ شرقیِ اورشلیم باستان قرار دارد، در غرب درهٔ قدرون و شرق درهٔ تیروپویون، و بلافاصله در جنوب کوه معبد واقع شده و توسط زین‌مانند اُفِل از آن جدا می‌شود. شهر داوود یکی از محوطه‌های مهم باستان‌شناسی کتاب مقدس به‌شمار می‌رود. بقایای یک شبکهٔ دفاعی مربوط به عصر مفرغ میانه در اطراف چشمهٔ گیحون کشف شده است که در دوره‌های بعدی نیز همچنان مورد استفاده قرار گرفته‌اند. دو سازهٔ یادمانی مربوط به عصر آهن، معروف به «سازهٔ سنگی بزرگ» و «سازهٔ سنگی پلکانی»، در این محل کشف شده‌اند. پژوهشگران دربارهٔ اینکه آیا این‌ها را می‌توان به داوود نسبت داد یا متعلق به دوره‌ای متأخرتر هستند، اختلاف نظر دارند. این محوطه همچنین محل تونل سیلوام است که بر اساس یک فرضیهٔ رایج، توسط حزقیا در اواخر قرن هشتم پیش از میلاد و در آماده‌سازی برای محاصرهٔ آشوری ساخته شده است. با این حال، کاوش‌های اخیر در این محل منشأیی زودتر، در اواخر قرن نهم یا اوایل قرن هشتم پیش از میلاد را پیشنهاد کرده‌اند. بقایای دورهٔ آغازین رومی شامل حوض سیلوام و خیابان پلکانی است که از این حوض تا کوه معبد امتداد داشته است. بخش‌های کاوش‌شدهٔ این محوطهٔ باستان‌شناسی امروزه بخشی از پارک ملی دیوارهای اورشلیم محسوب می‌شوند. این محل توسط سازمان حفاظت طبیعت و پارک‌های اسرائیل مدیریت شده و توسط بنیاد شهر داوود اداره می‌شود. این منطقه در قرن بیستم با نام‌های مختلفی شناخته می‌شد. در سال ۲۰۱۵، شهرداری اورشلیم اسرائیل—به شکلی بحث‌برانگیز و با مخالفت شدید ساکنان شرق اورشلیم—نام‌گذاری اطراف این محوطه را به نام‌های عبری و با ارجاع به «شهر داوود» تغییر داد. ساکنان محلی این مکان را «وادی حلوه» می‌دانند که بخشی از محلهٔ فلسطینی سلوان در شرق اورشلیم است و در هم‌تنیدگی با یک شهرک اسرائیلی قرار دارد. بازکشف و بازنام‌گذاری مدرن این محوطه معنای نام محوطه نام «شهر داوود» از روایت کتاب مقدس سرچشمه می‌گیرد، جایی که پادشاه اسرائیلی داوود، اورشلیم، که در آن زمان «یبوس» نام داشت، را از یبوسیان فتح می‌کند. فتح این شهر توسط داوود دو بار در کتاب مقدس توصیف شده است: یک‌بار در کتاب‌های سموئیل و یک‌بار در کتاب‌های تواریخ؛ این دو روایت در برخی جزئیات با یکدیگر تفاوت دارند. مورخ یهودی-رومی سدهٔ نخست، یوسفوس، نیز در کتاب «عتیقه‌های یهودیان» این داستان را بازگو کرده است. اعتبار تاریخی کتاب مقدس برای این دوره از تاریخ موضوع بحث میان پژوهشگران است. بر اساس کتاب مقدس یهودیان(کتب عهد عتیق مسیحیان)، نام «شهر داوود» پس از فتح اورشلیم توسط داوود در حدود ۱۰۰۰ پیش از میلاد به این شهر اطلاق شد و نباید با سازمان مدرن به همین نام اشتباه گرفته شود که تنها بخش‌های کوچک و کاوش‌شده‌ای از شهر بزرگ‌تر را به نمایش می‌گذارد. این نام نخستین بار در کتاب مقدس عبری در ۱ پادشاهان ۱۱:۲۷، در ۲ سموئیل ۵:۹، در ۲ تواریخ ۳۲:۳۰ و در نحمیا ۳:۱۵–۱۶ ذکر شده است و به اورشلیم پس از فتح آن توسط پادشاه داوود اشاره دارد؛ پادشاهی که گفته می‌شود ۳۳ سال در این شهر حکومت کرده است. تاریخچهٔ نام‌های این محوطه این منطقه در اواخر دورهٔ عثمانی با نام «کوه اُفِل» شناخته می‌شد. مونتاگو پارکر در مصاحبه‌ای در سال ۱۹۱۱ ادعا کرد که کاوش‌های او شواهدی ارائه داده که «شهر باستانی داوود» بر روی کوه اُفِل قرار داشته است. با این حال، این هیئت با یک رسوایی بین‌المللی پایان یافت و اعضای آن با اتهام سرقت و تخریب محوطه ناچار به فرار شدند. نخستین باستان‌شناس حرفه‌ای که این محل را به‌عنوان شهر داوود شناسایی کرد، ریموند ویل در سال ۱۹۱۳ بود. ادارهٔ قیمومت بریتانیا در فلسطین تا سال ۱۹۲۳ در بحث دربارهٔ کاوش‌ها، این محوطهٔ باستان‌شناسی را «شهر داوود» در کوه اُفِل نامید. با این حال، استفاده از این نام در آن زمان یکدست نبود و در نقشه‌های قدیمی، این محل با نام «اُفِل» دیده می‌شود. آخرین اشارهٔ اصلی به کوه اُفِل در روزنامهٔ نیویورک تایمز، که از واژهٔ «پشته» استفاده کرده بود، در سال ۱۹۸۱ ثبت شده است. این منطقه در عبری با نام «کفار هاشیلوآح» و در عربی به‌عنوان محلهٔ «وادی النبعه» در سلوان شناخته می‌شد.[نیازمند منبع] تا سال ۲۰۲۶، داده‌های نقشه‌ای دولت اسرائیل جاده‌ای در شمال این محوطه را با نام «اُفِل» ثبت کرده‌اند، اما این نام به‌عنوان نام منطقه استفاده نمی‌شود. منطقهٔ محله‌ای به «شهر داوود» تغییر نام داده شده است. ساکنان عمدتاً عرب این ناحیه آن را «وادی حلوه» می‌نامند، نامی که به همسر مختار محلی نسبت داده می‌شود که در جنگ ۱۹۴۸ عربی-اسرائیلی کشته شد. رنفرید تله نوشته است که عنوان «شهر داوود» در جهت «دستورکار ملی یهودی» است و برای حامیان مسیحی آن نیز جذابیت دارد. علاقه به این محوطه این ناحیهٔ کلی از زمان نقشه‌برداری اوردنانس از اورشلیم در سال ۱۸۶۴ و تأسیس «صندوق اکتشاف فلسطین» در سال ۱۸۶۵ مورد توجه باستان‌شناسان بوده است. با این حال، برای بازدیدکنندگان اورشلیم اهمیت چندانی نداشت. جیمز فرون، خبرنگار نیویورک تایمز در اورشلیم، در سال ۱۹۷۰ نوشت که این منطقه در آن زمان شامل خانه‌های پراکنده و کم‌ارتفاعی بود که از سوی گردشگرانی که «محو زیبایی، رنگ و سنت مکان‌های دیدنی‌تر درون دیوارها» بودند نادیده گرفته می‌شد. او عکسی نیز منتشر کرد که از زاویه‌ای گرفته شده بود که از محوطهٔ باستان‌شناسی دور بود. به‌تدریج، وضعیت در حال تغییر بود. دیم کاتلین کنیون، یکی از تأثیرگذارترین باستان‌شناسان قرن بیستم، پژوهشی را در این محل تحت نظارت ادارهٔ آثار باستانی اردن رهبری کرد. او شش سال، از ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۷، به کاوش در این منطقه پرداخت و یافته‌های خود را منتشر کرد. هدف اصلی اعلام‌شدهٔ او تهیهٔ طرحی از اورشلیم رومی بود، اما دیواری شهری بسیار کهن‌تر، با قدمتی حدود ۳۸۰۰ سال، کشف شد. این کاوش‌ها همچنین به ارائهٔ طرح‌هایی از «شهرهای داوودی و سلیمانی در عصر آهن» بر پایهٔ شواهدی که «تا حد معقولی قطعی» دانسته می‌شدند انجامید. «دست‌کم در محافل آمریکایی، باستان‌شناسی سوری-فلسطینی [کتاب مقدسی] به‌طور سنتی وابسته به کلیساها، حوزه‌های علمیه و محافل مذهبی محافظه‌کار بوده است.» این وضعیت در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ تغییر کرد، زیرا «حمایت مالی گسترده از سوی بنیادها و به‌ویژه دولت ایالات متحده موجب دگرگونی شد.» تا سال ۱۹۷۱، دانشجویان داوطلب از ایالات متحده و اروپای غربی کاری را انجام می‌دادند که پیش‌تر کارگران انجام می‌دادند. در همین دوره، تونل حزقیا (تونل سیلوام) سالانه هزاران بازدیدکننده را جذب می‌کرد. مندل کاپلان سرمایه‌ای برای تبدیل این محل به «پارک باستان‌شناسی شهر داوود» اهدا کرد که باعث افزایش توجه شد. در سال ۱۹۸۵، این محوطه هنوز جایی بود که «گردشگر باید تلاش کند... چشم چیزی بیش از توده‌هایی از سنگ، نه خیابان‌ها و خانه‌ها، نمی‌بیند.» پروفسور ییگال شیلوه برنامه‌هایی برای ایجاد یک محوطهٔ بزرگ طی دو سال با زیرساخت‌های گردشگری تدوین کرد که ساختارهایی از دورهٔ کنعانیان و نیز دوره‌های کتاب مقدسی را نمایش دهد. دو سال بعد، پروفسور شیلوه بر اثر سرطان درگذشت و کار چندسالهٔ تکمیل طرح‌های او ناتمام ماند. با این حال، کشف تصادفی او از نخستین سازه‌ای که به دوران داوود و سلیمان نسبت داده می‌شد، توجه عمومی گسترده و تأمین مالی جدیدی برای کاوش‌ها به همراه آورد. این مکان از محوطه‌ای با ده‌ها هزار بازدیدکننده در سال به مکانی با صدها هزار بازدیدکننده در سال تبدیل شد. موقعیت این محوطه این محوطهٔ باستان‌شناسی بر روی برآمدگی سنگی‌ای در جنوب کوه معبد و خارج از دیوارهای شهر قدیم اورشلیم قرار دارد و گاهی به‌عنوان پشتهٔ جنوب‌شرقی اورشلیم باستان توصیف می‌شود. این تپه از دروازهٔ مغاربه به‌سمت چشمهٔ گیحون و حوض سیلوام شیب دارد. این محوطه بخشی از محله‌ای با اکثریت عرب است که در عربی «وادی حلوه» نامیده می‌شود. این منطقه در زبان‌های انگلیسی و عبری از «کوه اُفِل» به نامی برگرفته از این محوطه تغییر نام داده شد، اما نام عربی همچنان به‌طور رایج استفاده می‌شود. در بخش بزرگی از قرن بیستم، این ناحیه جزئی از روستای سلوان بود که به‌طور تاریخی در دامنه‌های بخش جنوبی کوه زیتون، در شرق شهر داوود، قرار داشت. سلوان به‌سمت غرب گسترش یافت و از دره عبور کرد تا به تپهٔ شرقی، یعنی محل شهر باستانی، برسد. کاوش‌ها و دیدگاه‌های پژوهشی دیدگاه غالب در میان باستان‌شناسان این است که محوطهٔ باستانی شهر داوود بر روی برآمدگی کشیده‌ای در راستای شمال–جنوب قرار داشته که در خارج از دیوارهای شهر قدیم، در جنوب‌شرقی آن، و در بخش جنوبی پشتهٔ شرقی در کنار چشمهٔ گیحون امتداد می‌یافته است. شهر داوود کانون باستانی اورشلیم به‌شمار می‌رفت و حدود آن از کوه معبد در شمال آغاز می‌شد و به‌سمت جنوب تا حوض سیلوام ادامه می‌یافت و شامل ناحیهٔ جویبار قدرون در شرق و درهٔ مجاور در غرب بود. مساحت آن حدود ۵۰ دونم (تقریباً ۱۲٫۳ جریب) برآورد شده است. آغاز سکونت در این محل به دورهٔ کالکولیتیک و عصر مفرغ آغازین بازمی‌گردد و عمدتاً پیرامون چشمهٔ طبیعی شکل گرفته بود، هرچند در آن زمان با نام «شهر داوود» شناخته نمی‌شد. عهد عتیق ادعا می‌کند که پس از فتح اورشلیم، نام پیشین این مکان یعنی «یبوس» با عنوان «شهر داوود» جایگزین شد. سلیمان، پسر داوود، دیوار شهر را به‌سمت شمال گسترش داد و ناحیهٔ کوه معبد را نیز به آن افزود، جایی که بنایی (معبد) برای خدای نیاکانش ساخت. از قرن هشتم پیش از میلاد، شهر به‌سمت غرب و فراتر از دره گسترش یافت. بحث در باستان‌شناسی کتاب مقدسی دربارهٔ اینکه آیا این محوطه در تپهٔ جنوب‌شرقی شهر قدیم همان مکانی است که در کتاب مقدس عبری «یبوس» و سپس «شهر داوود» نامیده شده، از اواخر قرن نوزدهم با کاوش‌های چارلز وارن و هرمان گوتِه آغاز شد. پژوهش‌های سال‌های ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۱ توسط لویی-اوگ ونسن و مونتاگو براونلو پارکر، کهن‌ترین نشانه‌های شناخته‌شدهٔ سکونت در منطقهٔ اورشلیم را شناسایی کرد و نشان داد که این ناحیه هسته‌ای باستانی از سکونت در اورشلیم بوده که به عصر مفرغ بازمی‌گردد. یکی از اهداف اعلام‌شدهٔ «صندوق اکتشاف فلسطین» (PEF) از زمان تأسیس آن در سال ۱۸۶۵، جست‌وجوی محل واقعی «شهر داوود» کتاب مقدسی و گزارش دربارهٔ یافته‌های آن بود. با این حال، پس از ۱۳۰ سال پژوهش، بررسی و کاوش در اورشلیم، تنها برخی از اهداف مرتبط با ناحیهٔ شهر داوود محقق شده و نه محل آرامگاه‌های داوود و سلیمان و نه اُفِل به‌طور قطعی شناخته نشده‌اند. شهر داوود یکی از پرکاوش‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی کشور و از نخستین مکان‌هایی است که مورد حفاری قرار گرفته است. بسیاری از پژوهشگران تاریخ خاور نزدیک در کاوش‌های این محوطه شرکت داشته‌اند، از جمله: سی. وارن (۱۸۶۷–۱۸۷۰)، ه. گوتِه (۱۸۸۱)، اف. جی. بلیس و آ. سی. دیکی (۱۸۹۴–۱۸۹۷)[، ر. ویل (۱۹۱۳–۱۹۱۴) و ۱۹۲۳–۱۹۲۴، ام. پارکر و ل. وینسنت (۱۹۰۹–۱۹۱۱) که محل تونل‌ها و آثار کشف‌شده در سنگ‌بستر و اطراف «شفت وارن» در دامنهٔ شرقی کوه بالای چشمهٔ گیحون را مستندسازی کردند؛ آر. ای. اس. مک‌آلیستر و جی. جی. دانکن (۱۹۲۳–۱۹۲۵) که اُستراکون اُفِل را در وادی حلوهٔ شهر داوود کشف کردند؛ جی. دبلیو. کروفوت و جی. ام. فیتزجرالد (1927–1928)؛ ک. م. کنیون (۱۹۶۱–۱۹۶۷)؛ ی. شیلو (۱۹۷۸ تا ۱۹۸۵) و دیگران. کاوش‌های جدیدتر (۲۰۰۰–۲۰۰۸) توسط ر. رایش و ا. شوکرون به نمایندگی از سازمان آثار باستانی اسرائیل (IAA) انجام شد که در آن یافته‌هایی از عصر آهن II در یک حوضهٔ سنگ‌تراش‌شده نزدیک چشمهٔ گیحون مستند شد. در «مرکز بازدیدکنندگان شهر داوود»، پیش از گشایش عمومی، کاوش‌هایی در داخل و اطراف این محوطه توسط تیمی از باستان‌شناسان IAA انجام شد که وجود شهری با قدمت عصر آهن II و تداوم آن تا دورهٔ آغازین رومی را تأیید کرد. همچنین پس از بازگشت تبعیدیان یهودی از بابل در زمان عزرا و نحمیا، آنان همچنان ناحیهٔ اطراف حوض سیلوام را «شهر داوود» می‌نامیدند، هرچند این نام بعدها با عنوان «آکرا» جایگزین شد. بر اساس گزارش هاآرتص، «نظریهٔ غالب در پژوهش جریان اصلی این است که حتی اگر چنین فرمانروایانی وجود داشته‌اند، آنان پادشاهان یک منطقهٔ کوچک و کم‌اهمیت بوده‌اند.» امروزه پژوهشگران میان کسانی که تاریخ‌مندی روایت کتاب مقدس دربارهٔ پادشاهی متحد تحت فرمان داوود را می‌پذیرند، کسانی که وجود آن را کاملاً رد می‌کنند، و کسانی که وجود آن را می‌پذیرند اما معتقدند کتاب مقدس اغراق‌های الهیاتی دارد، تقسیم شده‌اند. دیدگاهی که توسط فینکلشتاین، کخ و لیپشیتس (۲۰۱۱) مطرح شده مبنی بر اینکه شهر داوود باید بر روی کوه معبد قرار داده شود، عمدتاً توسط پژوهشگران جغرافیای تاریخی رد شده است. نگارخانه جستارهای وابسته هیکل سلیمان اورشلیم منابع پیوند به بیرون City of David From Shiloah to Silwan project Shady Dealings in Silwan: An Ir Amim Report Did I Find King David's Palace? Biblical Archaeology Review