کفار یهوشوا

کفار یهوشوا (כְּפַר יְהוֹשֻׁעַ) یک موشاو در شمال اسرائیل است که میان حیفا و ناصره در بخش غربی دره یزرعیل واقع شده و از نظر اداری در حوزه شورای منطقه‌ای دره یزرعیل قرار دارد. این روستا در سال ۱۹۲۷ میلادی توسط گروهی از مهاجران یهودی موج سوم مهاجرت (عالیای سوم) بنیان نهاده شد و نام خود را از یهوشوا حانکین، سازمان‌دهنده خرید زمین‌های دره یزرعیل برای اسکان یهودیان، گرفته‌است. کفار یهوشوا دارای نزدیک به ۹۰ قطعه زمین کشاورزی با مساحت کل ۹٬۵۰۰ دونم است و اقتصاد آن عمدتاً بر پایه کشاورزی استوار است. جمعیت آن در سال ۲۰۱۹ بالغ بر ۱٬۲۲۴ نفر بوده‌است. طراحی روستا توسط معمار آلمانی‌تبار یهودی ریچارد کافمن صورت گرفت که طرح هم‌مرکز آن از ویژگی‌های شاخص معماری روستایی دوره قیمومت به‌شمار می‌رود. جغرافیا کفار یهوشوا در بخش غربی دره یزرعیل در ارتفاع ۵۰ متر از سطح دریا واقع شده‌است. فاصله آن تا حیفا نزدیک به ۲۵ دقیقه رانندگی و تا شهر عفولا در حدود ۱۵ کیلومتر به سوی شمال‌غربی است. این روستا نزدیک به ۲ کیلومتر جنوب رامات یشای قرار دارد. در بخش جنوب‌شرقی روستا رودخانه قیشون جریان دارد و در شرق آن پایگاه هوایی رامات داوید واقع شده‌است. از سوی غرب و شمال، بزرگ‌راه ۷۷ از کنار روستا می‌گذرد. در نزدیکی روستا ایستگاه راه‌آهن یقنعام–کفار یهوشوا قرار دارد که در سال ۲۰۱۶ بر روی خط آهن نوساز دره گشایش یافت. پیشینه دوره عثمانی در نزدیکی روستای کنونی، محوطه باستان‌شناختی‌ای به نام تل الشمام وجود دارد. در دوره امپراتوری عثمانی روستای مسلمان‌نشینی در این مکان قرار داشت. معنای نام آن «تپه خربزه/حنظل» است. موشه دایان از این مکان به عنوان نمونه‌ای از این واقعیت یاد کرد که «هیچ مکانی در این سرزمین ساخته نشده که پیش‌تر جمعیت عربی نداشته باشد». در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش غربی فلسطین که توسط صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، تل الشمام را تپه‌ای کوچک و مصنوعی توصیف کرد. دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که به دست مقامات بریتانیا انجام شد، تل الشمام ۷۱ ساکن داشت که ۷۰ تن مسلمان و ۱ تن مسیحی ملکی بودند. باتلاقی در نزدیکی آن به نام المطبعه وجود داشت که باور بر آن بود درمان‌بخش رماتیسم، دردهای عصبی و نازایی است. زمین‌های این منطقه به عنوان بخشی از خریدهای سرسق توسط جامعه یهودی خریداری شد. قرارداد خرید زمین در دره غربی یزرعیل در سال ۱۹۲۴ با نظارت یهوشوا حانکین امضا شد. قطعه‌ای به مساحت ۸٬۰۰۰ دونم به بهای ۲۵٬۰۰۰ لیره مصری از وارثان خانواده طوانی (شریکان خاندان سرسق) خریداری شد. روستا در آن زمان خانه ۵۰ خانوار بود. پایه‌گذاری موشاو بر اساس توافقی بود که در سال ۱۹۲۳ در نشست کمیته هیستادروت در نحلل حاصل شد. در سال ۱۹۲۴ در تعطیلات شاووعوت، شورا برای روشن‌سازی هدف ایدئولوژیک ترکیب اندیشه کیبوتص و موشاو تشکیل جلسه داد. در ژانویه ۱۹۲۷ کمیته رأی به نام‌گذاری روستا به نام حانکین داد. در ۳ مارس ۱۹۲۷ کلبه چوبی مستأجران پیشین ایستگاه راه‌آهن تل شمام به تپه روستا آورده شد و نخستین خانوارها در آنجا ساکن شدند. هسته بنیان‌گذاران کفار یهوشوا عمدتاً از پیشگامان موج سوم مهاجرت و بیشتر از اهالی کشورهای اروپای شرقی به‌ویژه اوکراین (از جمله منطقه گالیسیا) و روسیه بودند و شماری اندک نیز از موج دوم مهاجرت بودند. ریچارد کافمن، معمار آلمانی‌تبار یهودی، طراحی کفار یهوشوا را بر عهده داشت. کفار یهوشوا یکی از ۱۴۰ شهرک کشاورزی بود که کافمن طراحی کرد. بر پایه اندیشه‌های او، روستا شکل هم‌مرکزی یافت که در آن قطعات کشاورزی خانوارها پیرامون ساختمان‌های عمومی متمرکز در مرکز قرار می‌گرفتند. بنا بر منبع عبری، کافمن طرح روستا را به شکل حرف عبری «یود» طراحی کرد که نمادی از نام یهوشوا حانکین بود. بنیان‌گذاران کفار یهوشوا بر این باور بودند که مشارکت و تعاون شرط لازم زندگی سالم موشاو است حتی به بهای محدود شدن آزادی فردی. از این رو کوشیدند شکلی از سکونتگاه پدیدآورند که ترکیبی از موشاو و کیبوتص باشد. در روستا نظام اعتباری ویژه‌ای پدید آمد: کمیته اقتصادی در رأس موشاو، نیازهای ضروری هر عضو را بر پایه برابری و بدون توجه به وضعیت حساب و درآمد تأمین می‌کرد. مزرعه‌های ضعیف‌تر اعتبار بیشتری دریافت می‌کردند تا توان تولیدشان افزایش یابد. بازرگانی داخلی موشاو با پول محلی‌ای انجام می‌شد که تعاونی چاپ کرده بود و «بونیم» نام داشت. بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، کفار یهوشوا ۲۷۷ ساکن داشت؛ ۳۲ مسلمان و ۲۴۵ یهودی در ۵۳ خانه مسکونی. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت آن ۶۲۰ نفر و همگی یهودی بودند. جمعیت ساکنان کفار یهوشوا سکولار هستند. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۹، جمعیت موشاو ۱٬۲۲۴ نفر بود که ۱٬۱۸۸ تن از آنان یهودی بودند. بیش از ۹۰ درصد ساکنان یهودی در سال ۲۰۰۸ زاده اسرائیل بودند و نزدیک به نیمی از مهاجران پیش از ۱۹۶۰ به کشور آمده بودند. در سال ۲۰۰۸ میانه سنی ساکنان ۳۴ سال بود. کودکان و نوجوانان زیر ۱۷ سال بیش از ۳۴ درصد جمعیت و بازنشستگان (۶۵ سال و بالاتر) ۱۶ درصد جمعیت را تشکیل می‌دادند. ۵۷ درصد ساکنان ۱۵ ساله و بالاتر متأهل بودند. میانگین اندازه خانوار ۲٫۶ نفر بود. یک‌سوم جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر دارای تحصیلات دانشگاهی (کارشناسی و بالاتر) بودند. اقتصاد بنیان اقتصاد کفار یهوشوا بر کشاورزی استوار است. در مجموع ۹۰ قطعه زمین کشاورزی در روستا وجود دارد که بیشترشان همچنان بهره‌برداری می‌شوند. در کفار یهوشوا چندین گاوداری، مرغداری، زنبورداری و کشتزارهای پنبه، گوجه‌فرنگی و درختان میوه فعالند. گاوداری‌های بزرگ کفار یهوشوا از تولیدکنندگان بزرگ شیر و گوشت در اسرائیل به‌شمار می‌روند. روستا در نزدیکی منطقه صنعتی میگدال هاعمق (ساگی ۲۰۰۰) و شهرک صنعتی تصیپوریت قرار دارد. ساکنان کفار یهوشوا همچنین در کارخانه‌ها و مؤسسات عفولا، ناصره، نوف هاگلیل، یقنعام و حیفا کار می‌کنند. بر پایه داده‌های ۲۰۰۸ نزدیک به دوسوم جمعیت در سن کار بودند و ۹۸ درصد آنان شاغل بودند. ۳۵ درصد در بخش کشاورزی و نزدیک به ۳۰ درصد در حوزه‌های آموزش، بهداشت و خدمات اجتماعی فعالیت می‌کردند. کفار یهوشوا در دوره معاصر سال‌ها کفار یهوشوا به عنوان یکی از موشاوهای «ایدئولوژیک» از نظر پایبندی به اصول تعاونی شناخته می‌شد. در سال ۱۹۹۸ بر اثر بحران سازمانی، تعاونی و بازاریابی متمرکز و ضمانت مالی متقابل برچیده شد و از آن پس هر مزرعه به صورت مستقل اداره می‌شود. در کفار یهوشوا مدرسه ابتدایی منطقه‌ای وجود دارد که دانش‌آموزان این روستا و روستاهای الونیم، الونی ابا و بیت لحم جلیل در آن درس می‌خوانند. همچنین کنیسه، کتابخانه، فروشگاه، استخر شنا و مجموعه‌های ورزشی در روستا فعالند. در کنار روستا شهرک مسکونی تازه‌ای با ۶۵ واحد مسکونی ساخته شده‌است. نشانه‌های تاریخی ایستگاه راه‌آهنی در کفار یهوشوا نزدیک به پنجاه سال بر روی خط آهن دره یزرعیل فعالیت کرد؛ از آغاز سده بیستم تا ۱۹۴۸. این ایستگاه سومین ایستگاه از هشت ایستگاهی بود که در سال ۱۹۰۵ تعیین شدند و در آغاز به عنوان نقطه تدارکات و تعمیر لکوموتیوها به کار می‌رفت. هفت ساختمان سنگی از این دوره بازسازی شده و ریل‌های اصلی راه‌آهن به محل بازگردانده شده‌اند. در سال ۲۰۰۵ عملیات مرمت ایستگاه زیر نظر شورای حفظ میراث انجام گرفت. هنر و یادبودها در مرکز روستا بلواری به یادبود ریچارد کافمن وجود دارد که در میان آن موزاییکی هنری ساخته الی شمیر، نقاش و مجسمه‌ساز، جای گرفته‌است. در این موزاییک نام ده‌ها سکونتگاهی که کافمن طراحی کرد، چهره‌نگاره‌ای از او و نقشه کفار یهوشوا گنجانده شده‌است. همچنین یادبود جانباختگان جنگ اثر هنرمند باتیا لیشنسکی در کفار یهوشوا برپاست. در محوطه مدرسه، خانه حانکین قرار دارد که به عنوان فضای موزه‌ای چندمنظوره و موزه طبیعت بهره‌برداری می‌شود و شامل نمایشگاه دائمی طبیعت و اتاق یادبودی با اشیای متعلق به یهوشوا حانکین است. افراد سرشناس گابی گازیت تومر بار منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Yehoshua». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Кфар-Иехошуа». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای روسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kfar Jehošua». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «כפר יהושע». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وبگاه رسمی مجموعه کفار یهوشوا در مجموعه‌های دیجیتال کتابخانه یونس و ثریا نظریان، دانشگاه حیفا