موو بیتار

مِوو بیتار (به عبری: מְבוֹא בֵּיתָר) یک موشاو شیتوفی در مرکز اسرائیل است. این روستا در ده کیلومتری جنوب غربی اورشلیم در دالان اورشلیم واقع شده و در حوزه اداری منطقه آماری ماتیه یهودا قرار دارد. مِوو بیتار بر روی شیب‌های جنگلی کوه‌های یهودیه در ارتفاع نزدیک به ۷۵۸ متری از سطح دریا جای گرفته‌است. این روستا در ۲۴ آوریل ۱۹۵۰ از سوی یهودیان بومی سرزمین اسرائیل و مهاجرانی از آرژانتین که اعضای جنبش بتار بودند بنیان‌گذاری شد. مِوو بیتار در نزدیک به یک کیلومتری خط سبز قرار دارد و تا پیش از جنگ شش‌روزه یک روستای مرزی به‌شمار می‌آمد. جغرافیا مِوو بیتار در میان تپه‌های جنگلی یهودیه جای دارد. در شمال روستا زمین به‌شدت به سوی دره وادی ناحال رفائیم شیب پیدا می‌کند و وادی ناحال کوبی نیز از این سو به آن می‌پیوندد. روستا در ۴۵ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۱۳ کیلومتری جنوب غربی بخش تاریخی اورشلیم و ۱۱ کیلومتری شرق بیت شمش واقع شده‌است. مِوو بیتار از راه جاده محلی شماره ۳۷۵ که میان تقاطع هاِلا و بیتار عیلیت کشیده شده به شبکه راه‌ها متصل است. در نزدیکی ناحال رفائیم خط آهن تل‌آویو–اورشلیم عبور می‌کند اما در اینجا ایستگاهی ندارد. در آغاز سده بیست‌ویکم میلادی بخش‌های عربی (فلسطینی) باختری کرانه باختری رود اردن در مجاورت این روستا با دیوار حائل اسرائیل از اسرائیل جدا شدند. در آن سوی خط سبز مجموعه شهرک‌نشینی گوش عتصیون از جمله شهر بزرگ بیتار عیلیت قرار دارد. پیرامون روستا چندین چشمه می‌جوشد: عین یوئل، عین مَسلَع و عین کوبی. پیشینه پیشینه پیش از تأسیس پیش از ۱۹۴۸ در نزدیک به یک کیلومتری شمال شرقی جایگاه کنونی موشاو، روستای عربی القبو قرار داشت که سنت سکونتی کهن‌تری را پاس می‌داشت. رومیان این مکان را «کوبی» (Qobi) می‌نامیدند. در این روستا یک مسجد، یک زیارتگاه مسلمانان به نام الشیخ احمد العمری و ویرانه‌های کلیسایی صلیبی وجود داشت. در سال ۱۹۳۱ جمعیت القبو ۱۹۲ نفر در ۳۱ خانه بود. در اکتبر ۱۹۴۸ القبو به دست نیروهای اسرائیلی افتاد و ساختمان‌های روستا در نیمه دوم سال ۱۹۴۹ به‌جز مسجد و گورستان به‌کلی ویران شد. همچنین روستای عربی راس ابو عمار در نزدیکی همین محل قرار داشت که در جریان نخستین جنگ اعراب و اسرائیل در نیمه دوم ماه مه ۱۹۴۸ به دست نیروهای مصری افتاد و سپس در عملیات هاهار در شب ۲۰ تا ۲۱ اکتبر ۱۹۴۸ اسرائیلی‌ها آن را تصرف کردند و ساکنانش آواره شدند. تأسیس و دوره مرزنشینی موشاو مِوو بیتار در ۲۴ آوریل ۱۹۵۰ به‌عنوان نخستین روستای کشاورزی نوبنیاد در کوه‌های یهودیه بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران آن یهودیان بومی اسرائیل و مهاجرانی از آرژانتین بودند که در چارچوب جنبش شهرک‌سازی میشکی حروت بیتار و به‌عنوان اعضای جنبش بتار کنش می‌کردند. از جمله بنیان‌گذاران ماتیتیاهو دروبلس بود که بعدها عضو کنست شد. نام روستا از شهر باستانی بیتار گرفته شده که در نزدیکی همان‌جا بوده و نام آن هنوز در روستای عربی بتیر در کرانه باختری رود اردن زنده مانده‌است. در آغاز موشاو در حوزه اداری شورای منطقه‌ای هاِلا قرار داشت که در سال ۱۹۶۴ با شورای ماتیه یهودا ادغام شد. تا پیش از جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷ مِوو بیتار یک (شهرک مرزی) به‌شمار می‌آمد و مشمول جبران مالی ویژه بود زیرا در نزدیکی مرز اردن قرار داشت. در این دوره درگیری‌های مرزی با نفوذگران رخ داد و شش تن از اعضای موشاو کشته شدند. در ۱۹ ژوئن ۱۹۵۴ مهاجمان مسلح عرب به روستا نفوذ کردند و سه عضو موشاو را کشتند. در موشاو بنای یادبود کشته‌شدگان عملیات تلافی‌جویانه مبتسع لولاو برپا شده‌است که علیه پاسگاه پلیس اردنی (ساختمانی از نوع دژهای تگارت که به‌کلی ویران شد) انجام گرفت. این ساختمان پلیس در نزدیکی روستای عربی حوسان قرار داشت. دگرگونی‌های معاصر مِوو بیتار تا دهه ۱۹۸۰ میلادی یک موشاو شیتوفی تمام‌عیار بود اما بحران اقتصادی بخش کشاورزی در آن دهه سبب شد تا ساختار خود را بازسازی کند و از راه گسترش فیزیکی و دگرگونی‌های اجتماعی خود را سامان دهد. در دهه ۱۹۹۰ روستا گسترش ساختمانی چشمگیری را تجربه کرد. بر پایه طرح‌های ساختمانی نهایی‌نشده قرار بود نزدیک به ۱۴۰۰ واحد مسکونی در زمین‌های پیرامون روستا ساخته شود و مِوو بیتار از شکل روستایی به شهرکی شهری دگرگون شود، همان‌گونه که برای روستای همسایه تسور هداسا رخ داده بود. با این حال در سال ۲۰۱۴ گزارش شد که این طرح‌ها نزدیک به ۱۵ سال در دست بررسی بوده و با مخالفت شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا و کنشگران زیست‌محیطی روبه‌رو شده‌است. اقتصاد اقتصاد موشاو بر پایه کشاورزی و باغداری استوار است. جمعیت جمعیت مِوو بیتار در درازمدت روندی رو به رشد داشته‌است. بر پایه سرشماری سال ۲۰۲۳ شمار ساکنان روستا ۱٬۱۲۵ نفر بود. ساکنان موشاو ترکیبی از یهودیان سکولار، سنت‌گرا و دین‌دار هستند. نگارخانه منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mevo Beitar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «מבוא ביתר». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mevo Bejtar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وبگاه رسمی مِوو بیتار وبگاه رسمی شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا