Аль-Акса мечити

Аль-Масжид аль-Акса (ар. ٱلْمَسْجِدُ ٱلْأَقْصَىٰ‎) — дүйнөдөгү эң ири мечиттердин бири жана Исламда мусулмандар зыярат кылууну максат кылган үч ыйык мечиттин бири. Ислам пайгамбары Мухаммед айткандай, бул мечиттерге атайын сапарга чыгууга болот. Ошондой эле, ал Исламдагы алгачкы эки кыбыланын биринчиси. Мечит Палестинанын Иерусалим шаарындагы Эски шаардын ичинде жайгашкан. Ал дубал менен курчалган бүтүндөй аймакты камтыйт жана Эски шаардын түштүк-чыгыш бурчундагы ошол дубалдын ичиндеги бардык нерсенин жалпы аталышы болуп саналат. Анын жалпы аянты болжол менен 144 000 чарчы метрди түзөт жана Асканын күмбөзү, Аль-Кибли мечити, Марвани мечити, Баб ар-Рахма намазканасы сыяктуу 200гө жакын тарыхый жана диний эстеликти камтыйт. Аль-Акса мечити "Мориа" деп аталган чакан дөңсөөдө жайгашкан, ал эми анын так ортосундагы Аска (таш) бул дөңсөөнүн эң бийик жери болуп эсептелет. Аль-Акса мечити Куранда эскерилет: ﴾سُبۡحَـٰنَ ٱلَّذِیۤ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلࣰا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِی بَـٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَـٰتِنَاۤۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ۝١﴿ [Аль-Исра:1] Калып:للهامش Аталышынын мааниси Аль-Акса мечитинин бир нече маанилүү аталышы бар, анын негизги үчөөнү атап өтсөк болот: Аль-Масжид аль-Акса: "Акса" сөзү "эң алыскы" дегенди билдирет. Ал Меккедеги Харам мечитинен алыс жайгашкандыктан жана Мекке шаарынын тургундары үчүн зыярат кылууга боло турган жер жүзүндөгү эң алыскы ыйык жай болгондуктан ушундай аталган. Ислам ишеними боюнча, бул аталышты Аллах Куранда, "Исра" сүрөсүнүн 1-аятында берген. Аль-Байт аль-Мукаддас: "Ыйык (же тазаланган, куттуу) үй" деген маанини билдирет. Мусулман аалымдары жана акындары бул аталышты көп колдонушкан. Имам Ибн Хажар аль-Аскалани айткандай: Котормосу:Биз Ыйык Үйгө келдик,Жоомарттын бейиш сымал меймандостугуна. Байт аль-Макдис: Бул "Аль-Масжид аль-Акса" деп атала электе кеңири колдонулган аталыш. Бул аталыш Пайгамбардын көптөгөн хадистеринде кездешет. Мисалы, Исра жана Мираж окуясы тууралуу айтып жатып: Котормосу:Андан соң мен жана Жебирейил (ага тынчтык болсун) Байт аль-Макдиске кирип, ар бирибиз эки рекеттен намаз окудук. Шилтемелер