Justizia Etxe Unibertsala

Justizia Etxe Unibertsala (ingelesez: Universal House of Justice) Baháʼí Fedearen nazioarteko gobernu-erakunde gorena da. Bederatzi kidek osatzen dute, eta bost urtez behin hautatzen dute mundu osoko Batzar Espiritual Nazionaletako kideek. Egoitza Haifan (Israel) dago, Munduko Bahá'í Erdigunearen barruan. Erakundea Baháʼu'lláhk aurreikusi zuen Kitáb-i-Aqdas idazlanean, Baháʼí idazki sakratuetan esplizituki arautu gabeko gaietan legeak egiteko ahalmena izango zuen instituzio gisa. Geroago, ʻAbdu'l-Bahák haren osaera, eginkizunak eta hautaketa-prozedura zehaztu zituen bere Borondatea eta Testamentua izeneko testuan. Justizia Etxe Unibertsala lehen aldiz 1963an hautatu zen, Hamar Urteko Gurutzada amaitu eta gutxira. Ordutik, Baháʼí komunitate globalaren koordinazioaz arduratzen da, batez ere urte anitzeko plan estrategikoen bidez eta urtero Ridván garaian bidaltzen dituen mezuen bitartez. Baháʼí ikuspegiaren arabera, erakundearen erabakiak autoritatiboak dira fededunentzat. Hala ere, haren jarduera nagusia ez da lege berriak sortzea izan, baizik eta orientazio orokorra ematea, Baháʼí komunitatearen antolaketa koordinatzea eta nazioarteko ekimenak sustatzea. Historia Baháʼu'lláhk lehen aldiz Kitáb-i-Aqdas lanean ezarri zuen Justizia Etxearen instituzioa. Testu horretan eta beste hainbat idazkitan erakundearen eginkizunak aipatu zituen, bereziki Baháʼí idazkietan zuzenean araututa ez zeuden gaietan erabakiak hartzeko ahalmena. ʻAbdu'l-Bahák, Baháʼu'lláh-en seme eta ondorengoak, instituzioaren funtzionamendua gehiago zehaztu zuen bere Borondatea eta Testamentua lanean. Bertan adierazi zuen erakundea hauteskunde bidez osatuko zela, eta haren erabakiak gehiengoz hartu ahal izango zirela, nahiz eta aho bateko adostasuna hobetsi. Era berean, lehen aldiz erabili zuen Justizia Etxe Unibertsala izendapena, tokiko eta nazio mailako Justizia Etxeetatik bereizteko. Baháʼu'lláh-en ondorengoek —ʻAbdu'l-Bahák eta geroago Shoghi Effendik— ez zuten erakundea berehala eratu. Shoghi Effendiren ustez, lehenik tokiko eta nazio mailako Baháʼí administrazio-egiturak sendotu behar ziren. Horregatik, 1951n Nazioarteko Baháʼí Kontseilua sortu zuen, geroagoko Justizia Etxe Unibertsalaren aurrekari gisa ulertua. Shoghi Effendi 1957an ustekabean hil ondoren, Jainkoaren Kausaren Eskuak izeneko taldeak zuzendu zuen komunitatea aldi baterako. Azkenean, 1963an hautatu zen lehen Justizia Etxe Unibertsala, mundu osoko 56 Batzar Espiritual Nazionalen ordezkarien boto bidez. 1972an erakundeak bere konstituzioa argitaratu zuen. Hautaketa-sistema Justizia Etxe Unibertsala bost urtez behin hautatzen da nazioarteko konbentzio batean. Hautesleak mundu osoko Nazio Batzar Espiritualetako kideak dira; hauek, aldi berean, herrialde bakoitzeko Baháʼí komunitateek hautatzen dituzte. Hauteskundeak isilpeko boto bidez egiten dira, hautagaitzarik eta kanpainarik gabe. Baháʼí sistemaren arabera, 21 urtetik gorako gizonezko baháʼí guztiak izan daitezke hautagai Justizia Etxe Unibertsalerako. 2023ko nazioarteko konbentzioan, 176 herrialdetako 1.300 ordezkarik parte hartu zuten. Eginkizunak Justizia Etxe Unibertsalaren eginkizunen artean daude Baháʼí komunitate globalaren koordinazioa, Baháʼí testu sakratuen argitalpena eta itzulpena, nazioarteko funtsen administrazioa eta Baháʼí erakundeen garapena. Halaber, Baháʼí komunitatearen aurkako jazarpenen aurrean nazioarteko erantzunak koordinatu izan ditu, bereziki Irango baháʼíen egoerari dagokionez. Erakundeak urte anitzeko planak sustatzen ditu mundu osoan, besteak beste hezkuntza-jarduerak, haur eta gazteentzako programak, komunitate-bizitza eta garapen sozialeko ekimenak bultzatzeko. Eskumenak Baháʼí doktrinaren arabera, Justizia Etxe Unibertsalak legeak egin ditzake Baháʼí idazki sakratuetan zuzenean araututa ez dauden gaietan. Hala ere, ezin ditu aldatu Baháʼu'lláh-k ezarritako lege esplizituak. Praktikan, erakundeak gutxitan erabili du lege berriak sortzeko ahalmen hori. Bere jarduera nagusia orientazio instituzionala eta komunitarioa ematea izan da. Argitalpenak Justizia Etxe Unibertsalak gutun, mezu eta adierazpen ugari argitaratu ditu 1963tik. Testu horiek Baháʼí komunitatearentzat autoritatibotzat hartzen dira, eta gai askori buruzko orientabideak eskaintzen dituzte: otoitza, hezkuntza, familia-bizitza, administrazioa edo garapen soziala, besteak beste. Urtero, Ridván jaialdiaren hasieran, mundu osoko baháʼíei zuzendutako mezua argitaratzen du. Argitalpen ezagunen artean daude: The Promise of World Peace (1985) Baháʼu'lláh (1992) The Prosperity of Humankind (1995) Century of Light (2001) One Common Faith (2005) Egungo kideak 2023ko hauteskundeen ondoren, honako hauek dira Justizia Etxe Unibertsaleko kideak: Paul Lample Payman Mohajer Shahriar Razavi Ayman Rouhani Chuungu Malitonga Juan Francisco Mora Praveen Mallik Albert Nshisu Nsunga Andrej Donoval Erreferentziak Bibliografia Baháʼu'lláh. (1994). Tablets of Baháʼu'lláh Revealed After the Kitáb-i-Aqdas. Wilmette, Illinois: Baháʼí Publishing Trust ISBN 0-87743-174-4.. (Ingelesez) Baháʼí International Community. (2013). Baha'is elect Universal House of Justice. Baháʼí World News Service (kontsulta data: 2026-05-11). (Ingelesez) Baháʼí World News Service. (2023). 13th International Convention: Universal House of Justice elected. (kontsulta data: 2026-05-11). (Ingelesez) Baháʼí World News Service. (2023). 13th International Convention: Representatives from 176 countries cast ballots to elect Universal House of Justice. (kontsulta data: 2026-05-11). (Ingelesez) i24NEWS. (2023). Nearly 1,300 representatives from 176 countries attend Baha'i convention in Israel. (kontsulta data: 2026-05-11). Javaheri, Firaydoun. (2018). «Constructive Resilience» The Journal of Baháʼí Studies 284: 7–22. doi:10.31581/jbs-28.4.2(2018).. Khan, Peter J.. (1999). «Some Aspects of Baháʼí Scholarship» The Journal of Baháʼí Studies 94: 51. doi:10.31581/jbs-9.4.3(1999).. Momen, Moojan. (1989). BAYT-AL-ʿADL. in: Encyclopædia Iranica. IV/1, 12–14 or.. Smith, Peter. (2000). A Concise Encyclopedia of the Baháʼí Faith. Oxford: Oneworld Publications ISBN 1-85168-184-1.. Smith, Todd. (2022). Robert H. Stockman ed. The Universal House of Justice. in: The World of the Baháʼí Faith. Oxfordshire: Routledge, 134–144 or. doi:10.4324/9780429027772-13. ISBN 978-1-138-36772-2.. (Ingelesez) Universal House of Justice. (1972). The Constitution of the Universal House of Justice. Baháʼí International Community (kontsulta data: 2026-05-11). The Baháʼí World 1993–94: An International Record. Baháʼí World Centre, 51 or. ISBN 0-85398-990-7..