Hebrea Universitato de Jerusalemo

La Hebrea Universitato de Jerusalemo (hebree האוניברסיטה העברית בירושלים, ha'universita ha'ivrit biruŝalajim; arabe جامعة العبرية في القدس) estas la plej signifa altlernejo de la ŝtato Israelo kaj havas tutmondan renomon. Historio Dum la jaro 1918 la universitato formale fondiĝis. La ideo, fondi judan universitaton en la urbo Jerusalemo, jam ekestis en la unua Cionisma Monda Kongreso en Bazelo kaj reklamiĝis dum la jaro 1902 en informiloj de Chaim Weizmann, Martin Buber kaj Berthold Fejvel . Ankaŭ la germandevena juda fizikisto Albert Einstein estis inter la subtenantoj de tia universitato. Li heredis siajn verkojn kaj posedaĵojn al la universitato. La terenon por la estonta universitato ĉe la monto Skopus de Jerusalemo aĉetis rusaj cionistoj. La universitato inaŭguriĝis la 1-an de aprilo 1925 kun la tri fakultatoj mikrobiologio, kemio kaj judismo. Dum la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento la universitato akceptis multajn judajn sciencistojn el Germanio kaj la resto de Mezeŭropo, kiuj devis fuĝi de la hitlera reĝimo. Dum la "milito pri sendependeco" de la jaroj 1948 kaj 1949 la monto Skopus izoliĝis de la resto de la juda parto de Jerusalemo kaj la universitataj prelegoj devis okazi en provizoraj ejoj. Tiucele kreiĝis la kampusoj Givat Ram kaj Ein Kerem en la okcidento de Jerusalemo. Nur dum la jaro 1967, post kiam la israela armeo dum la Ses-taga Milito okupis la tutan teritorion de Jerusalemo, la universitata kampuso sur la monto Skopus remalfermiĝis, ampleksiĝis kaj hodiaŭ estas la centro de la universitato. Al la universitato ankaŭ apartenas la agronomia fakultato en Reĥovot. Fakultatoj La Hebrea Universitato kovras preskaŭ ĉiujn areojn de naturaj kaj sociaj sciencoj. Ekzistas 7 fakultatoj, 14 fakoj kaj 90 esploraj institutoj. Ekde la fondo de la universitato pli ol 95.000 studentoj diplomiĝis. Momente proksimume 20.000 studentoj prepariĝas por siaj diplomoj. Pliaj 10.000 partoprenas programojn pri aldonaj studoj. La Nacia kaj Universitata Biblioteko de la ŝtato Israelo, kiu konsistas el proksimume 5 milionoj da libroj, troviĝas sur la kampuso Givat Ram. Tie kolektiĝas pli da libroj en la hebrea lingvo ol ie alie en la mondo. La biblioteko havas monumentajn fenestrojn de la artisto Mordeĥaj Ardon. Filiaj institucioj Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel Elektitaj instruistoj Robert Aumann, Nobel-premiito 2005 (ekonomio) Aron Cieĥanover, Nobel-premiito 2004 (kemio) David Gross, Nobel-premiito 2004 (fiziko) Mihály Guttmann el Hungarlando Avram Herŝko, Nobel-premiito 2004 (kemio) Daniel Kahneman Nobel-premiito 2002 (ekonomio) István Krausz, psikiatro Amri Wandel, docento pri astronomio kaj esperantisto Famaj diplomiĝintoj Ehud Barak, politikisto kaj ĉefministro de Israelo Ariel Ŝaron, politikisto kaj ĉefministro de Israelo Ehud Olmert, politikisto kaj ĉefministro de Israelo Péter Forgács (reĝisoro) Galerio Vidu ankaŭ Abraham Loeb Eksteraj ligiloj oficialaj paĝoj de la universitato (en la hebrea kaj angla lingvoj)