کدومیم

کدومیم (קְדוּמִים؛ قدومیم) یک شهرک اسرائیلی در شمال کرانه باختری در فلسطین است. این شهرک در جشن حنوکای سال ۱۹۷۵ میلادی به دست اعضای جنبش شهرک‌نشینی گوش امونیم بنیان‌گذاری شد و بعدها به یک شورای محلی تبدیل گردید. جمعیت کدومیم در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۴٬۸۶۶ نفر برآورد شده‌است. کدومیم در غرب شهر نابلس و در کنار بزرگراه ۵۵ قرار دارد. نزدیک‌ترین مناطق مسکونی به آن روستاهای فلسطینی جیت، اماتین و کفر قدوم هستند. اجماع جامعهٔ بین‌المللی بر آن است که شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی‌اند، هرچند دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند. موقعیت جغرافیایی کدومیم در شمال کرانه باختری و در غرب نابلس در امتداد بزرگراه ۵۵ واقع شده‌است. این شهرک بر روی چندین تپه پراکنده شده و نزدیک به سه کیلومتر در راستای جنوب‌غربی-شمال‌شرقی گسترش یافته‌است. نزدیک‌ترین مناطق مسکونی به آن روستاهای فلسطینی جیت، اماتین و کفر قدوم هستند. همچنین چند پاسگاه پیشرو اسرائیلی مانند حوات گیلعاد در نزدیکی آن قرار دارند. پیشینه بنیان‌گذاری در اواخر سال ۱۹۷۴ میلادی، گروهی وابسته به گوش امونیم به نام گارین ایلون مورا به رهبری خاخام مناخم فلیکس و بنی کاتسوور تلاش کرد تا بر ویرانه‌های ایستگاه قطار سبسطیه که از دورهٔ امپراتوری عثمانی باقی مانده بود، شهرکی تأسیس کند. کابینهٔ اسرائیل در سال ۱۹۷۵ با ۱۷ رأی موافق، ۲ رأی مخالف و ۳ رأی ممتنع این شهرک را غیرقانونی اعلام کرد. پس از چندین بار تلاش نیروهای دفاعی اسرائیل برای تخلیهٔ ساکنان، توافقی به دست آمد که بر اساس آن ۲۵ خانواده اجازه یافتند به «کادوم» که یک پادگان نظامی در جنوب‌غربی نابلس بود نقل‌مکان کنند. این اردوگاه کوچک خانه‌های پیش‌ساخته به‌تدریج به شهرک کدومیم تبدیل شد. توافق سبسطیه گاه نقطهٔ عطفی دانسته می‌شود که شهرک‌سازی اسرائیلی را در شمال کرانه باختری شتاب بخشید. حمایت دولت بگین پس از انتخابات ۱۹۷۷، دولت مناخم بگین پشتیبانی گسترده‌ای از شهرک‌سازی در کدومیم به عمل آورد. بگین در ۱۹ مه از این شهرک دیدن کرد و اعلام داشت: «ما بر سرزمین اسرائیل آزادشده ایستاده‌ایم.» در ماه ژوئیه، دولت وی وضعیت حقوقی کامل را به کدومیم (که در آن زمان نزدیک به ۱۰۰ شهرک‌نشین داشت)، عوفرا و معالیه آدومیم اعطا کرد. مصادرهٔ زمین بر پایهٔ داده‌های مؤسسهٔ پژوهش‌های کاربردی اورشلیم (ARIJ)، میان سال‌های ۱۹۶۷ تا ۱۹۹۳ زمین‌هایی از سه روستای فلسطینی برای ساخت کدومیم مصادره شد: ۲۳۱ دونوم از کفر قدوم، ۱۶۳ دونوم از اماتین، و ۱۳ دونوم از جیت. رویدادهای خشونت‌بار چندین ساکن کدومیم در جریان خشونت سیاسی فلسطینی کشته شده‌اند. بنیامین هرلینگ، خاخام ۶۴ ساله و بازماندهٔ هولوکاست، در کوه عیبال بر اثر تیراندازی نیروهای امنیتی فلسطینی و اعضای فتح به سوی گروهی از مردان، زنان و کودکان کشته شد. در ۳۰ مه ۲۰۰۶ بمب‌گذاری انتحاری کدومیم رخ داد؛ یک عامل انتحاری که به شکل یک یهودی ارتدکس درآمده بود، خود را درون خودرویی که برای سوار کردن او در نزدیکی پمپ بنزین ورودی شهرک توقف کرده بود منفجر کرد. این انفجار چهار اسرائیلی به نام‌های رافی هالوی، هلنا هالوی، رعوت فلدمن و شاکد لاسکر را کشت. تیپ شهدای الاقصی مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. در ۱۹ نوامبر ۲۰۰۷ نیز ایدو زولدان در حملهٔ تیراندازی در نزدیکی کدومیم کشته شد. تنش با روستاهای فلسطینی کدومیم گاه نمادی از اشغال کرانه باختری توسط اسرائیل به‌شمار می‌رود؛ زیرا یکی از نخستین شهرک‌های اسرائیلی است که پس از جنگ شش‌روزه در کرانه باختری بنا شده‌است. ساکنان کدومیم به ارتکاب خشونت و تخریب اموال فلسطینیان در روستاهای همجوار از جمله آتش‌زنی، تیراندازی و ریشه‌کن کردن درختان زیتون کشاورزان فلسطینی متهم شده‌اند. در سال ۲۰۰۳ مقامات اسرائیلی جاده‌ای که از میان کدومیم می‌گذشت را بر روی فلسطینیان بستند و عملاً راه رفت‌وآمد آنان به نابلس در شرق را مسدود کردند تا امکان گسترش بیشتر شهرک فراهم شود. در واکنش، ساکنان کفر قدوم اعتراض‌های منظم کنار جاده‌ای را آغاز کردند که تا دههٔ ۲۰۲۰ ادامه یافت. معترضان در طول سال‌ها از سوی ارتش اسرائیل و شهرک‌نشینان با خشونت و آزار روبه‌رو شدند. در سال ۲۰۲۰، هاآرتص و بتسلیم فاش کردند که ارتش اسرائیل برای جلوگیری از دسترسی معترضان به محل تجمع معمول، مواد منفجره کار گذاشته بود که به مجروح شدن یک نوجوان فلسطینی انجامید. دانیلا ویس، ساکن فعلی و شهردار پیشین کدومیم، گفته‌است: «یهودیان حاکمان دولت اسرائیل و سرزمین اسرائیل‌اند. [فلسطینیان] باید این را بپذیرند.» بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل که در کدومیم زندگی می‌کند، در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد هدف نهایی از شهرک‌سازی اعمال حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری و الحاق آن برای جلوگیری از تشکیل دولت فلسطین است. شورای محلی هنگام تأسیس شورای منطقه‌ای شومرون، کدومیم یکی از روستاهای وابسته به آن بود. در سال ۱۹۹۲ با افزایش جمعیت به بیش از ۳٬۰۰۰ نفر، شورای محلی مستقلی برای کدومیم تشکیل شد و یوسف کاپاخ به عنوان شهردار از بیرون انتخاب گردید. در سال ۱۹۹۶ نخستین انتخابات شهرداری برگزار شد و دانیلا ویس به عنوان شهردار انتخاب گردید و نخستین زن شهردار در شهرها و شهرک‌های اسرائیلی شد. ویس دو دوره در این سمت خدمت کرد. در سال ۲۰۰۷ حنانئل دورانی به شهرداری انتخاب شد. دورانی فرمانده تیپ در ذخیره در نیروهای دفاعی اسرائیل بود و در سال ۱۹۹۲ پس از ازدواج با یکی از ساکنان شهرک به آنجا نقل‌مکان کرده بود. در انتخابات محلی ۲۰۲۴ پس از بازنشستگی دورانی، اوزل واتیک به ریاست شهرداری برگزیده شد. آموزش ساکنان کدومیم بر آموزش تأکید ویژه‌ای داشته‌اند و چندین نهاد آموزشی محلی را توسعه داده‌اند. این نهادها شامل آکادمی موسیقی محلی، کتابخانهٔ عمومی، موزهٔ باستان‌شناسی قدم، مهدکودک‌ها، دو دبستان، یشیوای بنی‌خایل، یشیوای کدومیم، یشیوای هار افرایم و دبیرستان اولپانای لهاوا می‌شوند. یشیوای بنی‌خایل شومرون یک دبیرستان یشیوا است که در سال ۱۹۹۸ تأسیس شد و آموزش یهودی ارتدکس را برای پسرانی با اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) فراهم می‌کند. این مرکز در اسرائیل مرکزی منحصربه‌فرد به‌شمار می‌آید و پذیرش دانش‌آموز به ساکنان محلی محدود نیست. دانش‌آموزان پایه‌های هفتم تا دوازدهم در کلاس‌هایی با سقف ۱۵ نفر آموزش می‌بینند. جمعیت بر پایهٔ سرشماری‌های دفتر مرکزی آمار اسرائیل، جمعیت کدومیم به شرح زیر بوده‌است: اقتصاد با اینکه بسیاری از ساکنان کدومیم در بیرون از شهرک کار می‌کنند، شمار قابل‌توجهی در بخش آموزش و چندین بنگاه کشاورزی محلی (گلخانه‌ها و باغ‌ها) اشتغال دارند. شهرک صنعتی بار-اون با مساحت ۱٬۲۰۰ دونوم (۱۲۰ هکتار) در محدودهٔ شهرداری کدومیم واقع شده‌است. «کدومیم ۳۰۰۰» شرکت ساختمانی‌ای است که مقر آن در شهرک قرار دارد و بر پروژه‌های ساختمانی در سراسر کرانه باختری و اورشلیم شرقی کار کرده‌است. جایگاه در حقوق بین‌الملل جامعهٔ بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی را نقض کنوانسیون چهارم ژنو می‌داند. اسرائیل مدعی است که کنوانسیون چهارم ژنو بر این سرزمین‌ها اعمال نمی‌شود، زیرا پیش از تسلط اسرائیل هیچ حاکمیت قانونی بر آنها وجود نداشته‌است. این دیدگاه از سوی دیوان بین‌المللی دادگستری، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و بارها از سوی شورای امنیت سازمان ملل رد شده‌است. بر پایهٔ گزارش بتسلیم، بخش‌هایی از کدومیم بر روی زمین‌های خصوصی فلسطینیان ساخته شده‌است. همچنین دو پاسگاه پیشرو اسرائیلی در مجاورت کدومیم وجود دارد که یکی از آنها نیز بر زمین خصوصی فلسطینی بنا شده‌است. ساکنان سرشناس دانیلا ویس، شهردار پیشین و فعال شهرک‌نشینی بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل سوزان گوردون آوینر (۱۹۴۹–۲۰۱۱)، بازیگر پیشین آمریکایی که در گورستان کدومیم به خاک سپرده شده‌است جستارهای وابسته شهرک‌های اسرائیلی کرانه باختری نئوت قدومیم منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kedumim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kedumim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «کدومیم». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kedumim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وبگاه رسمی کدومیم کدومیم در بتسلیم