تل منشه

تل منشه (טל מנשה، به معنای «شبنم منسی») یک شهرک اسرائیلی در کرانه باختری است که در تپه‌های سامره در لبه شمال‌غربی کرانه باختری قرار دارد. این شهرک از نظر اداری زیرمجموعه شورای منطقه‌ای شومرون بوده و در مجاورت شهرک‌های حینانیت و شاکد واقع شده‌است. تل منشه نخست در سال ۱۹۹۱ به‌صورت هسته استیطانی پایه‌گذاری شد و در سال ۱۹۹۹ به مکان کنونی خود بر روی زمین‌های دولتی انتقال یافت. تل منشه تنها شهرک یهودی ارتدکس در شمال کرانه باختری به‌شمار می‌رود. بنیان‌گذاران آن گروهی از اسرائیلی‌ها بودند که از یک «کولل» (مرکز پژوهش تلمودی) در منطقه مواسرت و از تخنیون در حیفا آمده بودند. جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را مغایر حقوق بین‌الملل می‌داند، هرچند اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد. پیشینه نام تل منشه برگرفته از معجزه کتاب مقدسی شبنم است که جدعون در این منطقه تجربه کرد (کتاب داوران، فصل ۶، آیه‌های ۳۵ تا ۴۰)، زیرا این سرزمین بخشی از قلمرو قبیله منسی بوده‌است. تل منشه در سال ۱۹۹۱ با تشکیل هسته استیطانی از فارغ‌التحصیلان تخنیون و فارغ‌التحصیلان کولل مرکز در منطقه مواسرت که خواهان اسکان در شمال جنین بودند آغاز شد. اعضای هسته بنیان‌گذار به‌طور موقت در موشاو سِده یعقوب در دره یزرعیل ساکن شدند. پس از انتخاب یتسحاک رابین به نخست‌وزیری در ۱۹۹۲، اعضای گروه به سوی استقرار در کنار شهرک‌های شاکد و حینانیت هدایت شدند. از آنجا که دولت دیگر تأسیس شهرک‌های جدید فراتر از خط سبز را اعلام نمی‌کرد، تل منشه رسماً به‌عنوان محله‌ای از حینانیت تأسیس شد، اما با دبیرخانه و نهادهای جداگانه و نماینده مستقل در شورای منطقه‌ای شومرون. در ژانویه ۲۰۲۱، نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو اعلام کرد که تل منشه از جمله شهرک‌هایی خواهد بود که ساخت خانه‌های جدید در آن‌ها برنامه‌ریزی شده‌است، در کنار شهرک‌هایی مانند بیت ایل، گیوات زیو، رحالیم، شاوعی شومرون، برکان و کرنی شومرون. در سال ۲۰۱۳ نخستین طرح تفصیلی شهرک به تصویب رسید. در پایان سال ۲۰۲۴ ساخت محله «نِوه اِستر» به یاد استر هورگن که در دسامبر ۲۰۲۰ در نزدیکی شهرک به قتل رسیده بود آغاز شد. در مارس ۲۰۲۵ کابینه سیاسی-امنیتی اسرائیل تصمیم گرفت به تل منشه و ۱۲ شهرک دیگر که رسماً محله‌ای از شهرک‌های مجاور محسوب می‌شدند جایگاه شهرک مستقل اعطا کند و این تصمیم در نوامبر همان سال نهایی شد. جغرافیا تل منشه در ارتفاع نزدیک به ۴۰۰ متری از سطح دریا در شمال‌غربی سامره قرار دارد، در حدود ۴ کیلومتری جنوب شهر ام‌الفحم، نزدیک به ۷۷ کیلومتری شمال‌غربی بخش تاریخی اورشلیم و در حدود ۵۷ کیلومتری شمال‌شرقی مرکز تل‌آویو. شهرک از راه جاده محلی شماره ۶۲۳۵ که شهرک‌های اسرائیلی این منطقه را به هم پیوند می‌دهد و جاده محلی شماره ۵۹۶ که به سوی جنوب به سمت شهرک‌های حرمش و مِوو دوتان می‌رود به شبکه راه‌ها متصل است. به سوی شمال، جاده محلی شماره ۶۵۳۵ به شهر ام‌الفحم و بزرگ‌راه شماره ۶۵ در منطقه وادی عاره منتهی می‌شود. تل منشه بخشی از مجموعه شهرک‌های به‌هم‌پیوسته‌ای به نام «گوش شاکد» است که دربرمی‌گیرد شهرک‌های ریحان، شاکد و حینانیت. دو شهرک اخیر در مجاورت بلافصل تل منشه قرار دارند و یک مجتمع شهری واحد را تشکیل می‌دهند. این مجموعه در آغاز سده بیست‌ویکم در داخل دیوار حائل امنیتی اسرائیل قرار گرفت و عملاً از جمعیت فلسطینی پیرامون جدا و به اسرائیل الحاق شد. ترکیب جمعیت در حدود ۱۵۰ خانوار در تل منشه زندگی می‌کنند. ساکنان به مشاغل گوناگونی از جمله فناوری اطلاعات، آموزش، مددکاری اجتماعی، پیمانکاری ساختمان و بازرگانی اشتغال دارند و ترکیبی از اسرائیلی‌های قدیمی و مهاجران از فرانسه، آلمان، ایالات متحده، آمریکای جنوبی و کشورهای همسود هستند. جمعیت شهرک از صهیونیست‌های دینی تشکیل شده‌است. شیوه زندگی ساکنان بر پایه شریعت یهودی و با راهنمایی خاخام یتسحاق شترن، خاخام شهرک، اداره می‌شود. پیش از او خاخام رئوون عوزیئل از بدو تأسیس تا سال ۲۰۲۵ این سمت را بر عهده داشت. آموزش در تل منشه مراکز پیش‌دبستانی، کودکستان و یک دبستان دینی منطقه‌ای به نام «تلالی اوروت» با نزدیک به ۲۰۰ دانش‌آموز وجود دارد. مدرسه دارای «باغ تلمودی» است که دانش‌آموزان در آن به کار کشاورزی می‌پردازند و همچنین باغ‌وحش کوچک، اتاق رایانه و امکانات دیگری دارد. در مقطع متوسطه، دختران به اولپانا در پردس حنا و حریش می‌روند و پسران در مدرسه عالی یشیوا در حریش و یشیوای بنی‌عقیوا کفرهرواه تحصیل می‌کنند. از سال ۲۰۰۴ به مدت چند سال، مدرسه عالی دینی دخترانه‌ای به نام «مدرِشِت تل منشه» در شهرک برگزار شد که خدمت ملی را با آموزش‌های تورات ترکیب می‌کرد. این مدرسه زیر نظر خاخام حاییم دروکمن کار می‌کرد که ماهی یک بار در آن سخنرانی داشت. همچنین شاخه‌ای از جنبش جوانان بنی‌عقیوا در شهرک برپاست. دین در تل منشه یک کنیسه مرکزی به نام «اوهل یتسحاق» وجود دارد که همه نمازهای جماعت در آن برگزار می‌شود. این رویکرد بر پایه فلسفه یکپارچگی جامعه و پرهیز از پراکندگی مینیان‌ها (گروه‌های نماز) استوار است. آیین نماز به شیوه ترکیبی و بر اساس انتخاب حزان (پیش‌نماز) برگزار می‌شود. هر شب جلسه مشترک بررسی «دف یومی» (صفحه روزانه تلمود) برگزار می‌شود. افزون بر آن، کلاس‌هایی از سوی خاخام شهرک دربارهٔ بخش هفتگی تورات، تنخ، بررسی ژرف‌نگرانه تلمود، کلاس‌های ویژه زنان و «نشست شبانه» هفتگی برای کودکان برپا می‌شود. نمازهای به آیین عدوت‌المزراح در شبات‌ها و اعیاد در کنیسه «تل-گنیم» برگزار می‌شود که وزارت دفاع اسرائیل آن را از بقایای کنیسه شهرک تخلیه‌شده گنیم برپا کرده‌است. فرهنگ و طبیعت در تل منشه با هدف هماهنگی با محیط طبیعی چندین پارک عمومی ایجاد شده‌است: «بوستان بِرِشیت» — پارکی با جنگل طبیعی و گیاهان یادشده در متون کهن، از جمله هفت گونه، تمثیل یوتام و تپه غزل غزل‌های سلیمان که دارای محل پیک‌نیک و چشم‌انداز منطقه‌ای است. «شویل بَتِوَع» — مسیری به درازای نزدیک به ۵۰۰ متر در جنگل طبیعی و کاشته‌شده با درختان کاج، بلوط و پسته و شکوفه‌های پیازی گوناگون. «شویل بَیَعَر» — مسیر دایره‌ای سه‌کیلومتری که از نزدیکی مدرسه «تلالی اوروت» آغاز می‌شود. همچنین یک باغ‌وحش کوچک دست‌آموز با بزها و طاووس‌ها وجود دارد. در شهرک میقوه زنانه، کتابخانه و «اتاق جوانان» وجود دارد که هر هفته برنامه‌هایی برای هر گروه سنی از پایه هفتم تا دوازدهم برگزار می‌شود. رویدادهای فرهنگی در ایام اعیاد، کلاس‌های تورات برای کودکان، برنامه‌های کتابخانه‌ای و باشگاه‌های ورزشی کودکان از دیگر برنامه‌های شهرک هستند. جاذبه‌های شهرک در منبع عبری از جاذبه‌های دیگری نیز نام برده شده‌است: جنگل افسانه‌های کودکان، چشمه یدیدیا و کارگاه شراب‌سازی تل منشه. جایگاه حقوقی جامعه بین‌المللی اعلام کرده که شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی هستند. اسرائیل با این دیدگاه موافق نیست و موضع دولت‌های پیاپی اسرائیل این بوده که همه شهرک‌های مجاز قانونی و سازگار با حقوق بین‌الملل هستند. نگارخانه منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tal Menashe». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Category:Tal Menashe». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای commons، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tel Menaše». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «טל מנשה». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون تارنمای شهرک تل منشه