เกาะไอร์แลนด์

เกาะไอร์แลนด์ เป็นเกาะทางตอนเหนือของมหาสมุทรแอตแลนติก ตั้งอยู่บริเวณยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือ โดยในทางภูมิรัฐศาสตร์ เกาะไอร์แลนด์แบ่งการปกครองออกเป็น 2 ส่วน ระหว่างสาธารณรัฐไอร์แลนด์ (ชื่ออย่างเป็นทางการของประเทศไอร์แลนด์ ซี่งเป็นรัฐอธิปไตยที่ครอบคลุมพื้นที่ 5 ใน 6 ของเกาะ) กับไอร์แลนด์เหนือ (เป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักร ครอบคลุมพื้นที่ส่วนที่เหลือ) เกาะไอร์แลนด์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเกาะบริเตนใหญ่ โดยมีช่องแคบเหนือ ทะเลไอริช และช่องแคบเซนต์จอร์จคั่นกลาง เป็นเกาะที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 2 ในบริติชไอลส์ อันดับที่ 3 ในทวีปยุโรป และอันดับที่ 20 ของโลก ข้อมูลเมื่อ ค.ศ. 2022 ประชากรภายในเกาะมีจำนวนมากกว่า 7 ล้านคน แบ่งเป็นในสาธารณรัฐไอร์แลนด์ 5.1 ล้านคน และในไอร์แลนด์เหนืออีก 1.9 ล้านคน ทำให้เป็นเกาะที่มีประชากรมากเป็นอันดับสองในทวีปยุโรป รองจากบริเตนใหญ่ ภูมิศาสตร์ของเกาะไอร์แลนด์ประกอบด้วยที่ราบตอนกลาง ล้อมรอบด้วยเทือกเขาที่ค่อนข้างต่ำ และมีแม่น้ำหลายสายที่เรือขนาดใหญ่สามารถเดินเรือได้ทอดยาวเข้าสู่แผ่นดิน แต่เดิมเกาะไอร์แลนด์เคยเต็มไปด้วยป่าไม้จนกระทั่งสิ้นสุดสมัยกลาง ในปัจจุบันพื้นที่ป่าไม้คิดเป็นประมาณ 10% ของเกาะ เทียบกับค่าเฉลี่ยของทวีปยุโรปที่มีมากกว่า 33% โดยส่วนใหญ่เป็นสวนป่าสนที่ไม่ใช่พันธุ์พื้นเมือง พืชพรรณที่อุดมสมบูรณ์เป็นผลมาจากภูมิอากาศที่ไม่รุนแรง ซึ่งได้รับอิทธิพลจากมหาสมุทรแอตแลนติกทำให้มีอากาศอบอุ่นมาก และในฤดูหนาว สภาพอากาศของเกาะก็อบอุ่นกว่าสำหรับพื้นที่ที่อยู่เหนือเช่นนี้ ส่วนฤดูร้อนอากาศก็จะเย็นกว่ายุโรปแผ่นดินใหญ่ และมีฝนตกและท้องฟ้าครึ้มอยู่บ่อยครั้ง ชาวเกลตั้งถิ่นฐานบนเกาะแห่งนี้มาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 1 และรับศาสนาคริสต์เข้ามาในคริสต์ศตวรรษที่ 5 โดยในยุคนั้น ม่กษัตริย์ท้องถิ่นหลายพระองค์แบ่งกันปกครองบนเกาะไอร์แลนด์ ซึ่งกษัตริย์ทั้งหลายจะผลัดกันขึ้นตรงต่อกษัตริย์ประจำแคว้น (Cúige; แปลตรงตัว 'ห้า') และแต่ละแคว้นต่างก็แย่งชิงตำแหน่งจอมกษัตริย์แห่งไอร์แลนด์ (High King of Ireland) ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 ชาวไวกิงบุกโจมตีและตั้งถิ่นฐานบนเกาะไอร์แลนด์ จนกระทั่ง ค.ศ. 1014 เกิดยุทธการที่กลอนทาร์ฟ (Battle of Clontarf) ซึ่งยุติอำนาจของชาวไวกิงในไอร์แลนด์ หลังจากนั้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ชาวแองโกล-นอร์มันเข้ารุกรานและอังกฤษก็อ้างสิทธิ์เหนือเกาะไอร์แลนด์ แต่อย่างไรก็ตาม อังกฤษยังปกครองได้ไม่ทั่วทั้งเกาะจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 16–17 เมื่อราชวงศ์ทิวดอร์สามารถพิชิตทั้งเกาะได้โดยสมบูรณ์ ซึ่งนำมาสู่การตั้งถิ่นฐานของชาวอังกฤษและสกอต ในทศวรรษ 1690 รัฐบาลอังกฤษออกกฎหมายกีดกันชาวคาทอลิก (ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่) และโปรเตสแตนต์สายอื่นทางเศรษฐกิจและสังคม นโยบายนี้ยิ่งเข้มข้นขึ้นตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 18 จากนั้นใน ค.ศ. 1801 ไอร์แลนด์ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักรอย่างเป็นทางการ อันเป็นผลมาจากพระราชบัญญัติสหภาพ จากนั้นในทศวรรษ 1840 เกิดเหตุการณ์ทุพภิขภัยครั้งใหญ่ ทำให้ประชากรลดลงกว่า 20% จากการเสียชีวิตและอพยพหนีออกนอกประเทศ ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ไอร์แลนด์ทำสงครามประกาศอิสรภาพ และเกาะไอร์แลนด์ก็ถูกแบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนทางใต้กลายเป็นเสรีรัฐไอริช และประกาศตัวเป็นสาธารณรัฐอย่างเต็มตัวใน ค.ศ. 1948 (รัฐบัญญัติสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ค.ศ. 1948) ส่วนทางเหนือยังคงอยู่ภายใต้สหราชอาณาจักร ไอร์แลนด์เหนือเผชิญกับความรุนแรงและความไม่สงบทางการเมืองอย่างยาวนานตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1960 จนถึงทศวรรษ 1990 กระทั่งเหตุการณ์สงบลงหลังจากทำความตกลงกูดฟรายเดย์ใน ค.ศ. 1998 ใน ค.ศ. 1973, ทั้งสาธารณรัฐไอร์แลนด์และสหราชอาณาจักร (รวมถึงไอร์แลนด์เหนือ) เข้าร่วมประชาคมเศรษฐกิจยุโรป แต่หลังการลงประชามติใน ค.ศ. 2016 สหราชอาณาจักรก็ถอนตัวออกจากสหภาพยุโรปใน ค.ศ. 2020 อย่างไรก็ตาม ไอร์แลนด์เหนือยังคงได้รับสถานะพิเศษ กล่าวคือยังสามารถค้าขายสินค้าในตลาดเดียวของสหภาพยุโรปได้โดยไม่ต้องเป็นสมาชิก วัฒนธรรมไอริชมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมอื่นอย่างมาก โดยเฉพาะด้านวรรณกรรม นอกจากจะได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมตะวันตกกระแสหลักแล้ว ชาวไอริชยังรักษาวัฒนธรรมพื้นเมืองของตนเองไว้อย่างเหนียวแน่น ทั้งกีฬาเกลิก ดนตรีไอริช ภาษาไอริช และการเต้นรำไอริช ขณะเดียวกันก็มีวัฒนธรรมร่วมกับบริเตนใหญ่ในหลายด้าน เช่น การใช้ภาษาอังกฤษ และกีฬาอย่างฟุตบอล รักบี้ การแข่งม้า กอล์ฟ และมวย หมายเหตุ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น คู่มือการท่องเที่ยว ประเทศไอร์แลนด์ จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ) คู่มือการท่องเที่ยว ไอร์แลนด์เหนือ จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ) Government of Ireland Northern Ireland Executive