ดุนอิลินน์

ดุนอิลินน์ (ไอริช: Dún Ailinne; อังกฤษบางครั้งสะกดว่า Dun Aulin) เป็นแหล่งพิธีกรรมโบราณบนเนิน Cnoc Ailinne หรือ Knockaulin ในเทศมณฑลคิลแดร์ ประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของคิลคัลเลน ใกล้ถนน R418 ไปยังเอธี พื้นที่นี้เป็นวงล้อมขนาดใหญ่บนยอดเขา ครอบคลุมประมาณ 13 เฮกตาร์ (32 เอเคอร์) แม้ปัจจุบันแทบไม่มีโครงสร้างเด่นปรากฏบนพื้นผิว การศึกษาทางโบราณคดีแสดงว่าเคยมีโครงสร้างไม้รูปวงกลมหรือวงเสาตั้งอยู่ภายในวงล้อมในช่วงยุคเหล็กของไอร์แลนด์ ราว 400 ปีก่อนคริสต์ศักราชถึง ค.ศ. 400 ตามประเพณีและวรรณกรรมไอริช ดุนอิลินน์เป็นหนึ่งในราชสถานแห่งไอร์แลนด์ และสัมพันธ์กับกษัตริย์แห่งเลนสเตอร์ ในฐานะสถานที่ซึ่งยุคกลางตอนต้นเชื่อว่าใช้ประกอบพิธีสถาปนากษัตริย์ อย่างไรก็ตาม เอกสารเหล่านี้ถูกเขียนขึ้นหลังจากสถานที่พ้นจากการใช้งานทั่วไปไปนานแล้ว ความสัมพันธ์ระหว่างดุนอิลินน์กับกษัตริย์ยุคกลางตอนต้นจึงยังไม่ชัดเจนโดยสมบูรณ์ ในกลุ่มราชสถานสำคัญ ดุนอิลินน์มักถูกเปรียบเทียบกับเนินทาราของมีท เอเมนมาคาของอัลสเตอร์ และรัธครูฮันของคอนนอต ดุนอิลินน์ตั้งอยู่บนที่ดินส่วนบุคคลและไม่เปิดให้เข้าถึงโดยทั่วไป เนินสูงประมาณ 183 เมตร (600 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล จึงมองเห็นได้จากหลายแห่งโดยรอบ จุดชมที่สะดวกที่สุดคือบริเวณสุสานโบสถ์โอลด์คิลคัลเลน (Old Kilcullen) ซึ่งเปิดให้สาธารณะเข้าชมและมีหอคอยกลมอยู่ด้วย ดุนอิลินน์ไม่ควรสับสนกับเนินอัลเลน (Cnoc Alúine) ซึ่งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือ ประวัติและหน้าที่ ดุนอิลินน์เป็นวงล้อมกลมขนาดใหญ่ที่มีคันดินและคูดินล้อมพื้นที่ยอดเขา ลักษณะของคูอยู่ด้านในของคันดิน มักตีความว่ามีความหมายเชิงพิธีกรรมหรือสัญลักษณ์ มากกว่าจะเป็นระบบป้องกันทางทหารโดยตรง แหล่งนี้ได้รับการตีความว่าเป็นศูนย์ราชอำนาจ สถานที่ประกอบพิธี หรือสถานที่สถาปนากษัตริย์ของเลนสเตอร์ โดยมีความคล้ายคลึงกับราชสถานอื่นของไอร์แลนด์ในด้านตำแหน่งบนภูมิทัศน์ การจัดวางภายใน และบทบาทเชิงสัญลักษณ์ ร่องรอยการใช้พื้นที่เก่าที่สุดอาจย้อนไปถึงยุคหินใหม่ แต่กิจกรรมหลักที่ตรวจพบอยู่ในช่วงยุคเหล็ก หลักฐานไม่ได้ชี้ว่าแหล่งนี้เป็นที่อยู่อาศัยตลอดปี แต่ดูเหมือนถูกใช้เป็นครั้งคราวหรือเป็นช่วงสั้น ๆ โดยเฉพาะในกิจกรรมพิธีกรรมและการชุมนุม การศึกษาพบหลักฐานการปรุงอาหารและกระดูกสัตว์จำนวนมาก เช่น วัว แกะ หมู กวาง และม้า ซึ่งสอดคล้องกับการเลี้ยงฉลองหรือกิจกรรมรวมกลุ่มตามฤดูกาล นอกจากนี้ยังพบดาบแบบลาแตนและเข็มกลัดสำริดแบบโรมันในพื้นที่ แหล่งนี้ปรากฏในเอกสารอ้างอิงยุคต้นบางส่วน แต่ดูเหมือนดุนอิลินน์จะถูกละทิ้งหรือเสื่อมบทบาทลงราวช่วงที่ชุมชนคริสต์ศาสนายุคต้นเริ่มก่อตัวขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 6 โครงสร้างภายใน การขุดค้นในคริสต์ทศวรรษ 1960 และ 1970 พบว่าภายในวงล้อมเคยมีโครงสร้างไม้หลายระยะ โดยมีวงเสาไม้ตั้งเป็นองค์ประกอบสำคัญ งานศึกษาจำแนกระยะการก่อสร้างหลักออกเป็นสามช่วง แต่ละช่วงมีการใช้ไม้และแผนผังวงกลมที่แตกต่างกัน ระยะหนึ่งที่เรียกว่า "โรสเฟส" (Rose phase) มีผังคล้ายเลขแปด ประกอบด้วยวงกลมขนาดใหญ่ ส่วนต่อเติมด้านใต้ และทางเข้ารูปกรวยที่ซับซ้อน ต่อมาใน "มาฟเฟส" (Mauve phase) มีแนวรั้วไม้ ภายในมีวงไม้และโครงสร้างกลมขนาดเล็กปิดล้อม ส่วนระยะสุดท้ายแสดงหลักฐานพิธีเลี้ยงฉลองอย่างชัดเจนจากปริมาณกระดูกสัตว์จำนวนมาก ภาพรวมของโครงสร้างเหล่านี้สนับสนุนความเข้าใจว่าดุนอิลินน์เป็นพื้นที่ประกอบพิธีกรรมมากกว่าป้อมหรือที่อยู่อาศัยถาวร การศึกษาและการสำรวจ ดุนอิลินน์ได้รับการขุดค้นทางโบราณคดีระหว่าง ค.ศ. 1968–1975 โดยทีมจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย นำโดยเบอร์นาร์ด เวลส์ ผลการขุดค้นได้รับการสังเคราะห์และตีพิมพ์เป็นหนังสือโดยเบอร์นาร์ด เวลส์และซูซาน จอห์นสตันใน ค.ศ. 2007 ต่อมา มีการสำรวจธรณีฟิสิกส์ภายในแหล่งโดยทีมอเมริกันและไอริชร่วมกัน การสำรวจนี้เผยให้เห็นลักษณะใต้ดินจำนวนมากที่ยังไม่ชัดเจนว่ามีหน้าที่ใด แต่ช่วยยืนยันว่าดุนอิลินน์เป็นภูมิทัศน์โบราณคดีซับซ้อนกว่าที่เห็นบนพื้นผิว ใน ค.ศ. 2008 มีการเปิดพื้นที่ตีความที่เมืองนิโคลัสทาว์น (Nicholastown) ทางใต้ของคิลคัลเลน ประกอบด้วยป้ายข้อมูลสองภาษา ไอริชและอังกฤษ และแบบจำลองขนาดเล็กของเนินพร้อมประติมากรรม สถานะปัจจุบันและการเข้าถึง พื้นที่ดุนอิลินน์ทั้งหมดตั้งอยู่บนฟาร์มเอกชน การเข้าชมทั่วไปจึงถูกจำกัด โดยเฉพาะเมื่อมีปศุสัตว์อยู่บนเนิน หากไม่มีปศุสัตว์ ผู้สนใจอาจขออนุญาตเจ้าของที่ดินก่อนเข้าชมได้ จุดมองเห็นที่สะดวกและเปิดแก่สาธารณะคือสุสานโบสถ์โอลด์คิลคัลเลน (Old Kilcullen) ซึ่งอยู่ใกล้เคียงและสามารถมองเห็นเนินได้ ดูเพิ่ม ราชสถานแห่งไอร์แลนด์ ไอร์แลนด์เกลิก เลนสเตอร์ เนินทารา เอเมนมาคา รัธครูฮัน คาเชล เนินอุชเนค ปรัมปราวิทยาไอริช อ้างอิง บรรณานุกรมเพิ่มเติม MacKillop, James (1998). Oxford Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0198609671. Raftery, Barry (1994). Pagan Celtic Ireland: The Enigma of the Irish Iron Age. London: Thames & Hudson. ISBN 0500279837. Johnston, Susan; Wailes, Bernard (2007). Dún Ailinne: Excavations at an Irish Royal Site 1968–1975. Philadelphia: University Museum Publications. ISBN 9781931707992. Johnston, Susan; Campana, Douglas; Crabtree, Pam (2009). "A geophysical survey at Dún Ailinne, County Kildare, Ireland". Journal of Field Archaeology. 34: 385–402. Johnston, Susan (2006). "Revisiting the Irish royal sites". Emania. 20: 53–59. แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Dún Ailinne