ปราสาททริม

ปราสาททริม (อังกฤษ: Trim Castle; ไอริช: Caisleán Bhaile Átha Troim) เป็นปราสาทนอร์มันริมแม่น้ำบอยน์ในเมืองทริม เทศมณฑลมีท ประเทศไอร์แลนด์ ปราสาทกินพื้นที่ราว 30,000 ตารางเมตร และเป็นป้อมปราการแองโกล-นอร์มันที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในไอร์แลนด์ กลุ่มอาคารเป็นตัวอย่างสำคัญของสถาปัตยกรรมนอร์มันในไอร์แลนด์ สร้างขึ้นโดยฮิวจ์ เดอ เลซีและวอลเตอร์ เดอ เลซี บุตรชายของเขา โดยใช้เวลาก่อสร้างและขยายปราสาทประมาณ 30 ปี สถาปัตยกรรม สิ่งก่อสร้างกลางปราสาทคือหอประธาน (อังกฤษ: keep) สูงสามชั้น มีผังรูปกางเขนที่โดดเด่น เสมือนนำมวลอาคารรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสซ้อนกับรูปกางเขน จึงทำให้ภายนอกของหอมีมุมรวม 20 มุม หอประธานสร้างขึ้นอย่างน้อยสามระยะ ระยะแรกสร้างโดยฮิวจ์ เดอ เลซี ราว ค.ศ. 1174 ส่วนระยะที่สองและสามสร้างโดยวอลเตอร์ เดอ เลซีใน ค.ศ. 1196 และ 1206 ตามลำดับ หอหินตั้งอยู่บนตำแหน่งของป้อมไม้เดิม ป้อมดังกล่าวถูกทำลายด้วยไฟใน ค.ศ. 1173 ระหว่างการโจมตีของรุยดรี อูวา กอนโคบาร์ กษัตริย์แห่งคอนน็อต หลังจากนั้นจึงมีการสร้างป้อมหินที่แข็งแรงกว่าแทนที่ กำแพงม่านส่วนใหญ่ที่ยังคงเหลืออยู่สร้างขึ้นในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 13 ซากกำแพงปรากฏชัดทางด้านที่หันเข้าสู่ตัวเมืองทริมและเส้นทางไปดับลิน ส่วนกำแพงด้านแม่น้ำบอยน์สูญหายไปตามกาลเวลา แนวป้องกันเดิมประกอบด้วยคู กำแพงม่าน และคูน้ำที่เติมน้ำได้ ซึ่งช่วยคุ้มครองหอประธานจากการโจมตี องค์ประกอบอื่นที่ยังหลงเหลือ ได้แก่ บาร์บิคันทรงกลมซึ่งเป็นรูปแบบที่พบไม่บ่อย บาร์บิคันฝังอยู่ในแนวกำแพงและทำหน้าที่ป้องกันประตูทางเข้าจากฝั่งดับลิน ตลอดจนป้อมประตูรูปสี่เหลี่ยมด้านตัวเมืองซึ่งเรียกว่า ประตูทริม (อังกฤษ: Trim Gate) นอกจากนี้ยังพบฐานรากของท้องพระโรงขนาดใหญ่ซึ่งสร้างราวกลางคริสต์ศตวรรษที่ 13 และอาคารโรงกษาปณ์สำหรับผลิตเหรียญ ประวัติศาสตร์ ปราสาททริมเป็นศูนย์กลางการบริหารของผู้พิชิตแองโกล-นอร์มันในเขตอภิสิทธิ์มีท (อังกฤษ: Liberty of Meath) ซึ่งเป็นหนึ่งในดินแดนปกครองที่พระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษทรงจัดตั้งขึ้นในไอร์แลนด์ พระองค์ทรงมอบมีทให้ฮิวจ์ เดอ เลซีปกครองใน ค.ศ. 1172 เดอ เลซีเลือกทริมเป็นฐานอำนาจ และเริ่มสร้างปราสาทหินแห่งใหม่ราว ค.ศ. 1174 ทำเลของปราสาทอยู่บนพื้นที่สูงเหนือจุดตื้นข้ามแม่น้ำบอยน์ จุดข้ามแม่น้ำมีความสำคัญต่อเส้นทางคมนาคมในยุคที่การสร้างสะพานมีค่าใช้จ่ายสูง แม้ปราสาทอยู่ห่างทะเลไอริชราว 40 กิโลเมตร แต่ในสมัยนั้นเรือยังสามารถแล่นทวนน้ำจากปากแม่น้ำขึ้นมาถึงบริเวณนี้ได้ ในปลายยุคกลาง ปราสาททริมเป็นศูนย์กลางบริหารของเทศมณฑลมีท และตั้งอยู่ใกล้พรมแดนด้านเหนือของเดอะเพล ดินแดนรอบดับลินที่อยู่ภายใต้อำนาจของรัฐบาลอังกฤษโดยตรงและได้รับการเสริมแนวป้องกันเพื่อต้านการโจมตีจากผู้ปกครองชาวไอริชเกลิก ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17 ความสำคัญทางทหารและยุทธศาสตร์ของปราสาทลดลงตามการขยายอำนาจของอังกฤษทั่วไอร์แลนด์ อาคารจึงเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว ภายหลังการพิชิตไอร์แลนด์ของครอมเวลล์ ทรัพย์สินนี้ตกแก่ตระกูลเวลส์ลีย์ บรรพบุรุษของดยุกแห่งเวลลิงตัน และอยู่ในความครอบครองของตระกูลจนถึงสมัยของอาร์เธอร์ เวลสลีย์ ดยุกที่ 1 แห่งเวลลิงตัน ผู้ขายปราสาทแก่ตระกูลเลสลีแห่งกลาสลัฟ เทศมณฑลมอนาฮัน ต่อมาปราสาทตกเป็นของตระกูลพลันเก็ตต์ บารอนแห่งดันเซนี เจ้าของเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้าใช้โดยเสรีเป็นส่วนใหญ่ และสงวนใช้เป็นครั้งคราวสำหรับกิจกรรมนันทนาการ ที่ดินบางส่วนให้สภาท้องถิ่นเช่าเพื่อใช้เป็นที่ทิ้งขยะ ขณะที่มีการสร้างอาคารขนาดเล็กเป็นสถานที่ประชุมของราชสมาคมทหารผ่านศึกบริติช (อังกฤษ: Royal British Legion) ตระกูลดันเซนีครอบครองปราสาทจนถึง ค.ศ. 1993 หลังการเจรจาหลายปี ลอร์ดดันเซนีขายที่ดินและสิ่งก่อสร้างแก่รัฐไอร์แลนด์ แต่ยังคงสิทธิเข้าถึงแม่น้ำและสิทธิทำประมงบางประการไว้ รัฐจึงมอบหมายให้สำนักงานโยธาธิการดำเนินงานขุดค้นและบูรณะครั้งใหญ่ด้วยงบประมาณมากกว่า 6 ล้านยูโร งานสำคัญประกอบด้วยการฟื้นฟูคูน้ำบางส่วน การเสริมความมั่นคงของโครงสร้าง และการติดตั้งหลังคาป้องกันเหนือหอประธาน โครงการอนุรักษ์ได้รับรางวัลยูโรปานอสตรา หรือรางวัลมรดกวัฒนธรรมแห่งสหภาพยุโรปใน ค.ศ. 2002 รางวัลดังกล่าวมอบเพื่อยกย่องผลงานอนุรักษ์และการนำเสนอมรดกที่เป็นแบบอย่างในระดับยุโรป การเข้าชม พื้นที่ปราสาทเปิดให้สาธารณชนเข้าชมตามเวลาเปิดให้บริการตามฤดูกาล พื้นที่ภายนอกและลานปราสาทเข้าชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ส่วนภายในหอประธานเข้าชมได้ด้วยการนำชมและมีค่าธรรมเนียม ทางขึ้นภายในประกอบด้วยบันไดที่สูงชันและแคบ จึงมีข้อจำกัดสำหรับผู้ใช้รถเข็นหรือผู้มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว ผู้ดูแลแนะนำให้ตรวจสอบเวลาเปิดทำการและข้อจำกัดล่าสุดจากเว็บไซต์ของเฮอริเทจไอร์แลนด์ก่อนเดินทาง พื้นที่ของปราสาทนอกแนวกำแพงเปิดให้เดินชม และมีคลองขนาดเล็กที่ได้รับการบูรณะ ทางเดินเลียบแม่น้ำ และมุมมองของตัวปราสาท สะพานคนเดินข้ามแม่น้ำบอยน์เชื่อมพื้นที่กับซากโบราณสถานยุคกลางอื่น ๆ ในบริเวณใกล้เคียง การอนุรักษ์และข้อพิพาทเรื่องโรงแรม ใน ค.ศ. 2003 เกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับการอนุญาตให้สร้างโรงแรมหลายชั้นบนที่ดินฝั่งตรงข้ามปราสาท มาร์ติน คัลเลน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อม มรดก และการปกครองส่วนท้องถิ่นในขณะนั้น ไม่อนุญาตให้หน่วยงานมรดกของรัฐยื่นอุทธรณ์ต่อโครงการ แม้เจ้าหน้าที่ด้านมรดกเห็นว่าขนาดและมวลอาคารจะส่งผลกระทบต่อบริบทของอนุสรณ์สถาน นักผังเมือง เจ้าหน้าที่ และองค์กรอนุรักษ์หลายฝ่ายวิจารณ์การตัดสินใจนี้ ยูโรปานอสตราเรียกร้องให้ระงับงานก่อสร้างไว้จนกว่าจะมีการทบทวนผลกระทบต่อปราสาท โดยให้เหตุผลว่าความสมบูรณ์ของบริบททางประวัติศาสตร์กำลังถูกคุกคาม โรงแรมเปิดให้บริการในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2006 ฝ่ายคัดค้านยังคงเห็นว่าขนาดและตำแหน่งของอาคารกระทบต่อทัศนียภาพ ขณะที่ผู้ประกอบการและผู้ออกแบบให้เหตุผลว่าอาคารได้รับการปรับรูปแบบเพื่อลดผลกระทบและช่วยสนับสนุนการท่องเที่ยวในท้องถิ่น การถ่ายทำภาพยนตร์ ใน ค.ศ. 1994 ปราสาททริมใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำฉากบางส่วนของภาพยนตร์เรื่อง เบรฟฮาร์ท วีรบุรุษหัวใจมหากาฬ ซึ่งกำกับและแสดงนำโดยเมล กิบสัน ตัวปราสาทใช้แทนเมืองยอร์กและกรุงลอนดอนในยุคกลางในภาพยนตร์เรื่องดังกล่าว อ้างอิง บรรณานุกรมเพิ่มเติม Sweetman, P. D. (1998). "The development of Trim Castle in the light of recent research". Château Gaillard: Études de castellologie médiévale. XVIII: 223–230. Hayden, A. R. (2011). Trim Castle, Co Meath: Excavations 1995–8. Archaeological Monograph Series. Vol. 6. Bray and Dublin: Wordwell and Stationery Office. แหล่งข้อมูลอื่น ปราสาททริม ที่เฮอริเทจไอร์แลนด์ เว็บไซต์เทศมณฑลมีท หน้ารางวัลยูโรปานอสตรา ค.ศ. 2002 ของปราสาททริม เว็บไซต์โรงแรมทริมคาสเซิล