อุทยานแห่งชาติเกลนวี

อุทยานแห่งชาติเกลนวี (อังกฤษ: Glenveagh National Park; ไอริช: Páirc Náisiúnta Ghleann Bheatha) เป็นอุทยานแห่งชาติในเทศมณฑลดันนิกอล ทางตะวันตกเฉียงเหนือของไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ในใจกลางเทือกเขาเดอร์รีวีและครอบคลุมภูมิประเทศภูเขา ทะเลสาบ หุบเขา พรุ ป่าไม้ และที่ดินประวัติศาสตร์ของเกลนวี อุทยานมีปราสาทเกลนวีและสวนวิกตอเรียริมล็อกวี (Lough Veagh) เป็นจุดเด่น และอยู่ภายใต้การบริหารของกรมอุทยานแห่งชาติและสัตว์ป่าไอร์แลนด์ เกลนวีเป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติที่ใหญ่ที่สุดของไอร์แลนด์ และเป็นอุทยานแห่งชาติที่อยู่เหนือที่สุดของประเทศ ชื่อ “Glenveagh” มาจากภาษาไอริช Gleann Bheatha ซึ่งมักตีความว่า “หุบเขาแห่งต้นเบิร์ช” อุทยานตั้งอยู่ในภูมิประเทศกึ่งป่าดิบเขาและพรุของดอนิกอล มีล็อกวีทอดยาวอยู่กลางหุบเขา และมีภูเขาเดอร์รีวีล้อมรอบทั้งสองด้าน พื้นที่นี้มีประวัติศาสตร์ซับซ้อน ทั้งในฐานะที่ดินเอกชนขนาดใหญ่ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 พื้นที่ล่าสัตว์ ที่พักของเจ้าของที่ดิน และต่อมาเป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติของรัฐ ใน ค.ศ. 1975 รัฐไอร์แลนด์ซื้อที่ดินเกลนวีจากเฮนรี พลูเมอร์ แมกอิลเฮนนี (Henry Plumer McIlhenny) และต่อมาเขาบริจาคปราสาทกับสวนให้รัฐ อุทยานเปิดให้ประชาชนเข้าชมอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1986 ภูมิศาสตร์และที่ตั้ง อุทยานแห่งชาติเกลนวีตั้งอยู่ในภูเขาเดอร์รีวีทางตอนเหนือของเทศมณฑลดันนิกอล ห่างจากเมืองเลตเตอร์เคนนีไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 20 กิโลเมตร พื้นที่อุทยานประกอบด้วยหุบเขาหลักของเกลนวี ล็อกวี ภูเขาโดยรอบ ป่าไม้ สวนประวัติศาสตร์ และพื้นที่พรุเปิดโล่ง ภูมิประเทศของอุทยานมีลักษณะเป็นภูเขาโล่ง หุบเขาน้ำแข็ง ทะเลสาบยาว และทุ่งพรุซึ่งเป็นลักษณะเด่นของดอนิกอลตอนเหนือ พื้นที่โดยรอบมีความทุรกันดารและมีประชากรเบาบาง ทำให้เกลนวีมีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์ภูมิประเทศธรรมชาติขนาดใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของไอร์แลนด์ พื้นที่อุทยานไม่ใช่เพียงที่ดินเกลนวีเดิมเท่านั้น แต่ขยายรวมพื้นที่อื่น ๆ ในเวลาต่อมา เช่น พื้นที่รอบคร็อกนาฟาร์รา พรุล็อกบาร์รา และมีนาคัลเลียน ทำให้อุทยานครอบคลุมถิ่นอาศัยหลายประเภทและเชื่อมโยงกับพื้นที่คุ้มครองยุโรปในภูมิภาคเดอร์รีวี ปราสาทและสวนเกลนวี ปราสาทเกลนวีเป็นคฤหาสน์แบบปราสาทที่สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 บนฝั่งล็อกวี อาคารก่อด้วยหินแกรนิตและออกแบบให้มีลักษณะโรแมนติกแบบที่อยู่อาศัยภูเขาในยุควิกตอเรีย การก่อสร้างเริ่มในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1860 และแล้วเสร็จในคริสต์ทศวรรษ 1870 ภายใต้จอห์น จอร์จ อแดร์ (John George Adair) ผู้ก่อตั้งที่ดินเกลนวี สวนรอบปราสาทมีความแตกต่างจากภูมิประเทศภูเขาและพรุโดยรอบอย่างชัดเจน เพราะเป็นสวนประวัติศาสตร์ที่ได้รับการออกแบบและพัฒนาต่อเนื่องโดยเจ้าของหลายรุ่น โดยเฉพาะคอร์เนเลีย อแดร์ (Cornelia Adair) และเฮนรี พลูเมอร์ แมกอิลเฮนนี National Parks Ireland ระบุว่าสวนปราสาทเปิดให้เข้าชมตลอดปีและมีเส้นทางเดินที่ทำเครื่องหมายไว้หลายเส้นทาง คู่มือสวนปราสาทเกลนวีของ National Parks Ireland ระบุว่าสวนได้รับอิทธิพลจากทั้งสวนวิกตอเรียและสวนภูมิทัศน์ศตวรรษที่ 20 มีพืชประดับและพืชต่างถิ่นจำนวนมาก รวมถึงพื้นที่เด่น เช่น สวนอิตาเลียน ลานขั้นบันได ทางเดินป่า และบันได 67 ขั้น ซึ่งเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่มีชื่อเสียงของสวน ประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์ของเกลนวีในฐานะที่ดินขนาดใหญ่เริ่มเด่นชัดใน ค.ศ. 1857 เมื่อจอห์น จอร์จ อแดร์ซื้อสิทธิและที่ดินในเดอร์รีวีกับเกลนโดวันและค่อย ๆ สร้างที่ดินเกลนวีขึ้น เขามีชื่อเสียงในทางลบจากเหตุการณ์การขับไล่ชาวเดอร์รีวีใน ค.ศ. 1861 ซึ่งครอบครัวผู้เช่าจำนวนมากถูกบังคับให้ออกจากที่ดิน เหตุการณ์นี้ยังคงเป็นส่วนสำคัญของความทรงจำท้องถิ่นในดันนิกอล หลังอแดร์เสียชีวิตใน ค.ศ. 1885 ที่ดินตกเป็นของคอร์เนเลีย อแดร์ ภรรยาของเขา ซึ่งมีบทบาทในการพัฒนาสวนและใช้เกลนวีเป็นที่พักฤดูร้อน ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ที่ดินเปลี่ยนมือหลายครั้ง ก่อนที่เฮนรี พลูเมอร์ แมกอิลเฮนนี นักสะสมศิลปะจากฟิลาเดลเฟียจะซื้อที่ดินใน ค.ศ. 1937 เขาพัฒนาปราสาทและสวนให้เป็นสถานที่พักและต้อนรับแขกสำคัญจำนวนมาก ในคริสต์ทศวรรษ 1970 รัฐไอร์แลนด์ซื้อที่ดินส่วนใหญ่เพื่อจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ ต่อมาแมกอิลเฮนนีบริจาคปราสาทและสวนให้รัฐ และยังใช้ปราสาทเป็นที่พักส่วนตัวเป็นบางช่วงจนถึงต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 อุทยานแห่งชาติเกลนวีและปราสาทเปิดให้ประชาชนเข้าชมใน ค.ศ. 1986 ธรณีวิทยาและภูมิประเทศ ภูมิประเทศของเกลนวีเกิดจากการผสมผสานของหินฐานเก่า กระบวนการธารน้ำแข็ง และสภาพภูมิอากาศแอตแลนติกที่ชื้นเย็น หุบเขาเกลนวีมีลักษณะเป็นหุบเขาธารน้ำแข็งยาว มีล็อกวีอยู่กลางหุบเขา และมีภูเขาเดอร์รีวีล้อมรอบ พื้นที่สูงและที่ราบลุ่มโดยรอบมีพรุคลุมและทุ่งเฮทปกคลุมเป็นบริเวณกว้าง ล็อกวีเป็นองค์ประกอบภูมิทัศน์สำคัญของอุทยาน ทั้งในเชิงทิวทัศน์และระบบนิเวศ น้ำในทะเลสาบและลำธารรอบอุทยานมีบทบาทต่อถิ่นอาศัยของพืชและสัตว์น้ำ ขณะที่พรุคลุมช่วยกักเก็บน้ำและคาร์บอน การอนุรักษ์พื้นที่พรุจึงเป็นประเด็นสำคัญในการจัดการอุทยาน พื้นที่อุทยานยังเกี่ยวข้องกับพื้นที่คุ้มครองระดับยุโรป เช่น Cloghernagore Bog and Glenveagh National Park SAC ซึ่งมีถิ่นอาศัยสำคัญ เช่น ทุ่งเฮทเปียก ทุ่งเฮทแห้ง พรุคลุม ทะเลสาบน้ำใสที่มีสารอาหารต่ำ และลำธารภูเขา สัตว์ป่าและพืชพรรณ อุทยานแห่งชาติเกลนวีมีถิ่นอาศัยหลากหลาย ตั้งแต่ภูเขาโล่ง พรุคลุม ทุ่งเฮท ทะเลสาบ ลำธาร ป่าโอ๊กพื้นเมือง ไปจนถึงสวนประวัติศาสตร์รอบปราสาท พื้นที่ป่าพื้นเมืองบางส่วน โดยเฉพาะป่าโอ๊กและป่าเบิร์ชในหุบเขา มีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพของอุทยาน พืชพรรณในพื้นที่สูงและพรุประกอบด้วยเฮเทอร์ บิลเบอร์รี บ็อกคอตตอน สแฟกนัมมอส เบลล์ฮีท ครอสลีฟด์ฮีท ดรอเซรา และพืชที่ทนต่อดินเปียกและสารอาหารต่ำ พื้นที่สูงของเดอร์รีวียังมีพืชที่ปรับตัวกับสภาพอากาศเย็นและลมแรง ส่วนพื้นที่สวนปราสาทมีพืชประดับและพืชต่างถิ่นจำนวนมากที่ได้รับการปลูกและจัดการอย่างเข้มข้น สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เด่นที่สุดของอุทยานคือกวางแดง กวางแดงเป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่สุดของเกลนวีและพบมากในพื้นที่สูงของอุทยาน ฤดูผสมพันธุ์ในช่วงกลางเดือนกันยายนถึงกลางเดือนพฤศจิกายนเป็นช่วงที่ผู้มาเยือนมีโอกาสได้ยินเสียงร้องของกวางตัวผู้ นอกจากกวางแดงแล้ว อุทยานยังมีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น จิ้งจอกแดง แบดเจอร์ นาก ไพน์มาร์เทน สโตต กระต่ายป่าไอริช พิกมีชรูว์ และค้างคาวหลายชนิด พื้นที่ป่า ทุ่งเฮท และพรุยังเป็นถิ่นของแมลง ผีเสื้อ และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังจำนวนมาก เกลนวีมีความสำคัญเป็นพิเศษต่อการอนุรักษ์นกล่าเหยื่อ โดยเฉพาะอินทรีทองซึ่งเคยสูญหายจากไอร์แลนด์และถูกนำกลับคืนสู่ธรรมชาติในดอนีกอล เกลนวีได้รับเลือกเป็นพื้นที่หลักของโครงการนำอินทรีทองกลับคืนสู่สาธารณรัฐไอร์แลนด์ เพราะมีถิ่นอาศัยที่เหมาะสมและอยู่ภายในพื้นที่คุ้มครองพิเศษ พิพิธภัณฑ์แห่งชาติไอร์แลนด์ระบุว่าใน ค.ศ. 2001 มีลูกอินทรีทอง 12 ตัวจากสกอตแลนด์ถูกนำมาปล่อยในอุทยาน และต่อมามีการปล่อยรวม 60 ตัวในโครงการดังกล่าว นกสำคัญในภูมิภาคเดอร์รีวีและเกลนโดวัน ยกตัวอย่างเช่น เรดโทรเตดไดเวอร์ เหยี่ยวเมอร์ลิน เหยี่ยวเพเรกริน โกลเดนโพลเวอร์ และดันลิน การอนุรักษ์และการจัดการ อุทยานแห่งชาติเกลนวีอยู่ภายใต้การบริหารของกรมอุทยานแห่งชาติและสัตว์ป่าไอร์แลนด์ โดยมีทีมงานด้านการจัดการอุทยาน การบริการนักท่องเที่ยว การศึกษา สวน อาคาร และเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า เป้าหมายหลักคือการคุ้มครองภูมิประเทศ ถิ่นอาศัย สัตว์ป่า และมรดกทางวัฒนธรรมของพื้นที่ พร้อมเปิดให้ประชาชนเข้าถึงเพื่อการศึกษาและการพักผ่อนอย่างเหมาะสม ความท้าทายในการจัดการอุทยาน ได้แก่ การควบคุมผลกระทบจากกวางต่อป่าไม้พื้นเมือง การฟื้นฟูพรุและทุ่งเฮท การจัดการชนิดพันธุ์ต่างถิ่น การป้องกันไฟป่า การควบคุมการกัดเซาะจากเส้นทางเดิน และการรักษาสมดุลระหว่างการท่องเที่ยวกับการคุ้มครองธรรมชาติ โดยเฉพาะบริเวณปราสาท สวน และเส้นทางริมล็อกวีซึ่งมีผู้มาเยือนมากที่สุด การท่องเที่ยวและเส้นทางเดิน อุทยานแห่งชาติเกลนวีเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของเทศมณฑลดอนิกอล ผู้มาเยือนนิยมเดินตามเส้นทางริมล็อกวีไปยังปราสาทและสวน ชมวิวภูเขา เยี่ยมชมศูนย์บริการนักท่องเที่ยว เดินป่า ปั่นจักรยาน และศึกษาธรรมชาติ Tourism Ireland ระบุว่าอุทยานเปิดตลอดปีและเข้าชมอุทยานได้ฟรี ส่วนปราสาทเกลนวีเปิดเกือบตลอดปีและมีทั้งการชมด้วยตนเองและทัวร์นำชม สวนปราสาทเปิดตลอดปีและมีเส้นทางเดินที่ทำเครื่องหมายไว้ภายในสวน เส้นทางสำคัญของอุทยาน ได้แก่ เส้นทางจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยวไปยังปราสาท เส้นทางเดินในสวน เส้นทางริมทะเลสาบ และเส้นทางพื้นที่สูงที่เปิดให้ใช้ตามสภาพอากาศและมาตรการอนุรักษ์ โดยผู้มาเยือนควรปฏิบัติตามคำแนะนำของอุทยาน ใช้เส้นทางที่กำหนด ไม่รบกวนสัตว์ป่า ไม่ให้อาหารสัตว์ และระมัดระวังสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงเร็วของภูเขาดอนิกอล เนื่องจากอุทยานมีทั้งพื้นที่เข้าถึงง่ายบริเวณปราสาทและพื้นที่ทุรกันดารที่ยากต่อการเดินทาง ดูเพิ่ม เทศมณฑลดอนิกอล เทือกเขาเดอร์รีวี ปราสาทเกลนวี อุทยานแห่งชาติในไอร์แลนด์ อุทยานแห่งชาติคิลลาร์นีย์ อุทยานแห่งชาติคอนเนมารา อุทยานแห่งชาติเทือกเขาวิกโลว์ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Glenveagh National Park เว็บไซต์ทางการอุทยานแห่งชาติเกลนวี ที่ National Parks Ireland เส้นทางเดินและกิจกรรมในอุทยาน ที่ National Parks Ireland อุทยานแห่งชาติเกลนวี ที่ Tourism Ireland อุทยานแห่งชาติเกลนวีและปราสาท ที่ Discover Ireland กรมอุทยานแห่งชาติและสัตว์ป่าไอร์แลนด์ (National Parks and Wildlife Service)