เทศมณฑลฟิงกัล

ฟิงกัล (อังกฤษ: Fingal; ไอริช: Fine Gall) เป็นเทศมณฑลและเขตการปกครองท้องถิ่นในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางเหนือของดับลินในจังหวัดเลนสเตอร์ และอยู่ในภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ มีศูนย์กลางการบริหารที่ซอร์ดส และมีประชากร 330,506 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022 ฟิงกัลเป็นหนึ่งในสี่เขตการปกครองท้องถิ่นของพื้นที่ดับลิน ร่วมกับดับลินซิตี, เซาท์ดับลิน และดูนเลียรี–แรทดาวน์ เขตนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1994 หลังการจัดระเบียบการปกครองท้องถิ่นของอดีตเทศมณฑลดับลิน มีพื้นที่ประมาณ 450 ตารางกิโลเมตร และครอบคลุมทั้งชายฝั่งตอนเหนือของดับลิน เมืองชานฝั่ง หมู่บ้านเกษตรกรรม ชานเมืองตะวันตกเฉียงเหนือ ศูนย์ธุรกิจ และท่าอากาศยานดับลิน ชื่อภาษาไอริช Fine Gall มักแปลว่า “ดินแดนของชาวต่างชาติผมอ่อน” เป็นชื่อซึ่งสะท้อนความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐานของชาวนอร์สในบริเวณดับลินและชายฝั่งตะวันออกของไอร์แลนด์ ศัพท์และอาณาเขต คำว่า ฟิงกัล ในบทความนี้หมายถึงเขตการปกครองท้องถิ่นอย่างเป็นทางการทางเหนือของดับลิน ไม่ใช่คำกว้าง ๆ สำหรับ “ดับลินเหนือ” ทั้งหมด เพราะพื้นที่ทางเหนือของเมืองดับลินบางส่วนอยู่ในเขตดับลินซิตี ไม่ใช่ฟิงกัล ฟิงกัลมีอาณาเขตติดกับดับลินซิตีทางตอนใต้และตะวันออกเฉียงใต้ เซาท์ดับลินทางตะวันตกเฉียงใต้ เทศมณฑลมีททางตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือ และเทศมณฑลเลาท์ทางเหนือ ส่วนด้านตะวันออกหันออกสู่ทะเลไอริชและอ่าวดับลิน พื้นที่ชายฝั่งของฟิงกัลสัมพันธ์กับเมืองและชุมชนสำคัญ เช่น ฮาวท์ พอร์ทมาร์น็อก มาลาไฮด์ ดอนาเบต รัช ลัสก์ สเกอร์รีส์ และบัลบริกกัน ในบริบทของปริมณฑลดับลิน ฟิงกัลสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับพื้นที่รอบ ๆ เช่น เซาท์ดับลิน, ดูนเลียรี–แรทดาวน์, เทศมณฑลมีท, เทศมณฑลคิลแดร์ และเทศมณฑลวิกโลว์ โดยเฉพาะด้านการเดินทางประจำวัน การขยายตัวของเมือง เศรษฐกิจภูมิภาค และโครงข่ายคมนาคม แต่ฟิงกัลมีอัตลักษณ์เฉพาะจากชายฝั่งทางเหนือ ท่าอากาศยานดับลิน พื้นที่เกษตรกรรม และเมืองเติบโตเร็วอย่างซอร์ดส์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์ ภูมิศาสตร์ ฟิงกัลเป็นพื้นที่ชายฝั่งและชานเมืองทางเหนือของดับลิน มีลักษณะภูมิประเทศหลากหลายตั้งแต่คาบสมุทรและหน้าผาที่ฮาวท์ ชายหาดและสันทรายริมทะเลไอริช ปากแม่น้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำ ไปจนถึงที่ราบเกษตรกรรมและเมืองชานเมืองขนาดใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือ พื้นที่ชายฝั่งมีความสำคัญต่อทั้งระบบนิเวศ การพักผ่อนหย่อนใจ การประมง การท่องเที่ยว และอัตลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่น พื้นที่ของฟิงกัลประมาณ 450 ตารางกิโลเมตร จุดสูงสุดของเขตอยู่ที่ฮาวท์เฮด สูงประมาณ 171 เมตร ซึ่งเป็นคาบสมุทรหินทางตอนเหนือของอ่าวดับลินและเป็นหนึ่งในภูมิทัศน์ชายฝั่งที่โดดเด่นที่สุดของภูมิภาคดับลิน พื้นที่ตอนในของฟิงกัลส่วนใหญ่เป็นที่ราบต่ำ มีดินเกษตรกรรมอุดมสมบูรณ์ หมู่บ้านเก่า และแนวทางคมนาคมที่เชื่อมดับลินกับมีทและลูธ แหล่งธรรมชาติสำคัญของฟิงกัล ได้แก่ ฮาวท์เฮด ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ ปากแม่น้ำบรอดมีโดว์ เกาะลัมเบย์ ชายฝั่งพอร์ทมาร์น็อก ดอนาเบต รัช สเกอร์รีส์ และเกาะเล็กนอกชายฝั่ง พื้นที่ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ได้รับการกำหนดเป็น เขตอนุรักษ์พิเศษ เนื่องจากมีถิ่นอาศัยชายฝั่งและพื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญ เช่น โคลนเลนทรายเลน ดงหญ้าทะเล และพื้นที่ให้อาหารของนกน้ำ ขณะที่ ฮาวท์เฮดเป็นพื้นที่ธรรมชาติและภูมิทัศน์สำคัญของอ่าวดับลิน และได้รับการกำหนดเป็นพื้นที่อนุรักษ์ภายใต้ระบบคุ้มครองธรรมชาติของไอร์แลนด์ เมืองและการตั้งถิ่นฐาน ศูนย์กลางการบริหารของฟิงกัลคือซอร์ดส์ ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของท่าอากาศยานดับลินและเป็นเมืองใหญ่ที่สุดของเขต ใน ค.ศ. 2022 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ระบุว่าซอร์ดส์มีประชากร 40,776 คน ทำให้เป็นหนึ่งในเมืองที่มีประชากรมากที่สุดของประเทศไอร์แลนด์นอกเขตเมืองหลัก เมืองและชานเมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ บัลบริกกัน, มาลาไฮด์, ฮาวท์, สเกอร์รีส์, รัช, ลัสก์, ดอนาเบต, พอร์ทมาร์น็อก, ซัตตัน, แบลนชาร์ดส์ทาวน์, คาสเซิลน็อก, มัลลาฮัดดาร์ต, ไทร์เรลส์ทาวน์, โคลนี และบัลดอยล์ พื้นที่เหล่านี้มีลักษณะหลากหลาย ตั้งแต่เมืองชายฝั่งและหมู่บ้านประวัติศาสตร์ ไปจนถึงชานเมืองขนาดใหญ่ ศูนย์ค้าปลีก เขตธุรกิจ และพื้นที่อยู่อาศัยใหม่ บัลบริกกันเป็นหนึ่งในเมืองที่เติบโตเร็วที่สุดของฟิงกัลและมีประชากรอายุน้อยมากเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยประเทศ CSO ระบุว่าในบรรดาเมืองที่มีประชากรเกิน 10,000 คน บัลบริกกันมีอายุเฉลี่ยต่ำที่สุดใน ค.ศ. 2022 ที่ 33.6 ปี ขณะที่เมืองชายฝั่งอย่างมาลาไฮด์ ฮาวท์ พอร์ทมาร์น็อก สเกอร์รีส์ รัช และดอนาเบตมีบทบาทด้านการท่องเที่ยว ที่อยู่อาศัยชายทะเล กีฬาเรือใบ อาหารทะเล และภูมิทัศน์ชายฝั่ง ประวัติศาสตร์ พื้นที่ฟิงกัลมีประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น ยุคไวกิง และยุคแองโกล-นอร์มัน ชื่อ Fine Gall สะท้อนความสัมพันธ์กับ “ชาวต่างชาติ” หรือผู้ตั้งถิ่นฐานนอร์สในบริเวณดับลินและชายฝั่งตะวันออกของไอร์แลนด์ พื้นที่ชายฝั่งและที่ราบเกษตรกรรมทางเหนือของเมืองดับลินจึงมีบทบาททั้งในฐานะดินแดนเกษตรกรรม เส้นทางทะเล เขตอาราม และแนวป้องกันของเมืองหลวง ชุมชนเก่าแก่ เช่น ซอร์ดส์ ลัสก์ ฮาวท์ มาลาไฮด์ และสเกอร์รีส์ มีรากฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญ ซอร์ดส์เกี่ยวข้องกับนักบุญโคลัมบาและศูนย์กลางศาสนายุคต้น ส่วนลัสก์มีหอคอยกลมและโบราณสถานที่สะท้อนความสำคัญของคริสต์ศาสนาในยุคกลางตอนต้น ปราสาทซอร์ดส์และปราสาทมาลาไฮด์สะท้อนอำนาจของสถาบันศาสนา ตระกูลเจ้าของที่ดิน และชนชั้นแองโกล-นอร์มันในพื้นที่ทางเหนือของดับลิน ในยุคกลางและต้นสมัยใหม่ ฟิงกัลเป็นเขตเกษตรกรรมและชายฝั่งที่จัดหาอาหารให้ดับลิน โดยมีหมู่บ้านตลาด ท่าเรือประมง และคฤหาสน์หลายแห่ง พื้นที่ดังกล่าวยังมีบทบาททางยุทธศาสตร์จากการตั้งอยู่ระหว่างเมืองดับลิน ทะเลไอริช และเส้นทางไปยังมีทและอัลสเตอร์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 การขยายตัวของมหานครดับลินทำให้พื้นที่ฟิงกัลเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการพัฒนาท่าอากาศยานดับลิน ชานเมืองแบลนชาร์ดส์ทาวน์และคาสเซิลน็อก การเติบโตของซอร์ดส์ และการขยายตัวของเมืองชายฝั่งทางเหนือ ใน ค.ศ. 1994 อดีตเทศมณฑลดับลินถูกจัดระเบียบใหม่ โดยพื้นที่นอกดับลินซิตีถูกแบ่งเป็นสามเทศมณฑลการปกครอง ได้แก่ ฟิงกัล เซาท์ดับลิน และดูนเลียรี–แรทดาวน์ การปกครอง ฟิงกัลอยู่ภายใต้การบริหารของสภาเทศมณฑลฟิงกัล ซึ่งเป็นหน่วยงานท้องถิ่นรับผิดชอบบริการด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนท้องถิ่น ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด สวนสาธารณะ มรดก ศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาเศรษฐกิจ และบริการชุมชน สำนักงานใหญ่ของสภาตั้งอยู่ที่ เคาน์ตีฮอลล์ในซอร์ดส์ และยังมีสำนักงานสำคัญในพื้นที่แบลนชาร์ดส์ทาวน์ ในระดับรัฐสภา ฟิงกัลครอบคลุมเขตเลือกตั้งดาลหลายเขต เช่น ดับลินฟิงกัลตะวันออก, ดับลินฟิงกัลตะวันตก, ดับลินเวสต์, ดับลินเบย์นอร์ทบางส่วน และดับลินนอร์ทเวสต์บางส่วน ตามแผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ของรัฐบาลไอร์แลนด์ ส่วนในรัฐสภายุโรป ฟิงกัลอยู่ในเขตเลือกตั้งดับลิน แผนพัฒนาเทศมณฑลฟิงกัล ค.ศ. 2023–2029 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเขต แผนดังกล่าวได้รับการจัดทำเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2023 และมีผลตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน 2023 โดยครอบคลุมนโยบายด้านที่อยู่อาศัย เศรษฐกิจ การคมนาคม ภูมิอากาศ มรดก พื้นที่สีเขียว ชายฝั่ง และการพัฒนาเมืองสำคัญ เช่น ซอร์ดส์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์ เศรษฐกิจและคมนาคม เศรษฐกิจของฟิงกัลมีลักษณะหลากหลาย ประกอบด้วยท่าอากาศยานและโลจิสติกส์ เทคโนโลยี การค้าปลีก การบริการ การท่องเที่ยวชายฝั่ง เกษตรกรรม พืชสวน ประมง อาหารทะเล และภาคสาธารณะ พื้นที่ท่าอากาศยานดับลินและแนวเศรษฐกิจรอบซอร์ดส์มีบทบาทสำคัญระดับชาติ ขณะที่แบลนชาร์ดส์ทาวน์เป็นศูนย์ค้าปลีกและธุรกิจขนาดใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของดับลิน ท่าอากาศยานดับลินตั้งอยู่ในฟิงกัล และเป็นประตูการบินระหว่างประเทศหลักของประเทศไอร์แลนด์ สนามบินนี้มีบทบาทสำคัญต่อการจ้างงาน การท่องเที่ยว การค้า และการเชื่อมต่อของภูมิภาคดับลินกับยุโรป อเมริกาเหนือ และจุดหมายปลายทางระหว่างประเทศอื่น ๆ พื้นที่รอบสนามบินมีเขตธุรกิจ โรงแรม โลจิสติกส์ และโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมหนาแน่น ฟิงกัลยังเป็นหนึ่งในพื้นที่เกษตรกรรมสำคัญที่อยู่ใกล้เมืองหลวง โดยเฉพาะพื้นที่ตอนเหนือและตะวันตกของเขตซึ่งมีการเพาะปลูก พืชสวน และการผลิตอาหาร เมืองชายฝั่งอย่างฮาวท์ สเกอร์รีส์ รัช และบัลบริกกันมีความเกี่ยวข้องกับประมง ท่าเรือ และการท่องเที่ยวริมทะเล ขณะที่มาลาไฮด์ พอร์ทมาร์น็อก และดอนาเบตมีบทบาทด้านที่อยู่อาศัยคุณภาพสูงและนันทนาการชายฝั่ง โครงข่ายคมนาคมสำคัญ ได้แก่ M1 ซึ่งเชื่อมดับลินกับดร็อกเฮดา เบลฟาสต์ และไอร์แลนด์เหนือ, M50 ซึ่งเชื่อมฟิงกัลกับส่วนอื่นของมหานครดับลิน, N2/N3 ที่เชื่อมกับมีทและภาคตะวันตกเฉียงเหนือ, และถนนภูมิภาคที่เชื่อมเมืองชายฝั่งหลายแห่ง ทางรถไฟสายดับลิน–เบลฟาสต์และบริการรถไฟชานเมืองให้บริการพื้นที่ชายฝั่ง เช่น มาลาไฮด์ ดอนาเบต รัช–ลัสก์ สเกอร์รีส์ และบัลบริกกัน ส่วนเส้นทาง ดีอาร์ทีให้บริการถึงมาลาไฮด์และฮาวท์ วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ ฟิงกัลมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากการผสมผสานระหว่างชายฝั่งทะเลไอริช เมืองชานเมืองสมัยใหม่ หมู่บ้านเกษตรกรรม มรดกนอร์สและคริสต์ศาสนายุคต้น ปราสาทยุคกลาง และโครงสร้างเศรษฐกิจร่วมสมัยของท่าอากาศยานดับลิน ชุมชนต่าง ๆ เช่น ซอร์ดส์ มาลาไฮด์ ฮาวท์ สเกอร์รีส์ รัช ลัสก์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์มีอัตลักษณ์เฉพาะของตนเอง แต่เชื่อมกันผ่านประวัติศาสตร์ชายฝั่ง การคมนาคม และการเติบโตของดับลิน สถานที่สำคัญของเขต ได้แก่ ปราสาทซอร์ดส์ ปราสาทมาลาไฮด์ ฮาวท์เฮด ท่าเรือฮาวท์ ประภาคารเบลี ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ พอร์ทมาร์น็อก สเกอร์รีส์มิลส์ นิวบริดจ์เฮาส์ อาร์ดกิลแลนคาสเซิล ลัสก์เฮอริเทจเซ็นเตอร์ บัลบริกกันฮาร์เบอร์ และชายฝั่งรัช–สเกอร์รีส์–บัลบริกกัน สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของฟิงกัลในฐานะเขตชายฝั่งตอนเหนือของดับลินที่มีทั้งมรดกเก่า เมืองเติบโตเร็ว และภูมิทัศน์ทะเลที่โดดเด่น สภาเทศมณฑลฟิงกัลส่งเสริมภาพลักษณ์ของพื้นที่ในฐานะเขตที่ “อยู่หน้าประตูเมืองดับลินและเป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานดับลิน” พร้อมทั้งมีมรดก ธรรมชาติ และชายฝั่งที่แตกต่างจากเขตเมืองชั้นในของดับลิน กีฬาและกิจกรรมชุมชนมีบทบาทสูง ทั้งฟุตบอล เกลิกฟุตบอล เฮอร์ลิง รักบี้ กอล์ฟ กีฬาเรือใบ วิ่ง เดินชายฝั่ง และกิจกรรมกลางแจ้งในสวนสาธารณะและพื้นที่ชายฝั่ง ดูเพิ่ม ดับลิน เทศมณฑลดับลิน เซาท์ดับลิน ดูนเลียรี–แรทดาวน์ เทศมณฑลมีท เทศมณฑลลูธ ซอร์ดส์ บัลบริกกัน มาลาไฮด์ ฮาวท์ ท่าอากาศยานดับลิน เทศมณฑลของประเทศไอร์แลนด์ เทศมณฑลของไอร์แลนด์ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Fingal เว็บไซต์สภาเทศมณฑลฟิงกัล Fine Gall / Fingal ที่ Logainm แผนพัฒนาฟิงกัล ค.ศ. 2023–2029 ข้อมูลประชากรสำมะโน ค.ศ. 2022 ที่ Central Statistics Office สำมะโน ค.ศ. 2022 โปรไฟล์ 1: การกระจายประชากร ที่ Central Statistics Office ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ SAC ที่ National Parks and Wildlife Service ฮาวท์เฮด SAC ที่ National Parks and Wildlife Service แผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ที่ Government of Ireland