อุทยานแห่งชาติเบอร์เรน

อุทยานแห่งชาติเบอร์เรน (อังกฤษ: Burren National Park; ไอริช: Páirc Náisiúnta Bhoirne) เป็นอุทยานแห่งชาติในเทศมณฑลแคลร์ (County Clare) ทางตะวันตกของไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ในส่วนตะวันออกเฉียงใต้ของเดอะเบอร์เรน (The Burren) ซึ่งเป็นภูมิประเทศคาร์สต์หินปูนขนาดใหญ่และมีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งของยุโรปตะวันตก อุทยานได้รับการจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1991 เพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและการเข้าถึงของสาธารณะ และเป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติของไอร์แลนด์ที่อยู่ภายใต้การดูแลของกรมอุทยานแห่งชาติและสัตว์ป่าไอร์แลนด์ (National Parks and Wildlife Service; NPWS) อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนครอบคลุมพื้นที่ขนาดเล็กเมื่อเทียบกับภูมิภาคเบอร์เรนทั้งหมด แต่มีตัวอย่างถิ่นอาศัยหลักของเบอร์เรนครบถ้วน เช่น ผิวหินปูน, ทุ่งหญ้าหินปูน, ทุ่งเฮท, ทุ่งพรุ, ทูร์ลัฆ (ทะเลสาบ), ป่าละเมาะเฮเซล และป่าธรรมชาติบางส่วน พื้นที่นี้มีความสำคัญทางพฤกษศาสตร์สูงเป็นพิเศษ เพราะเบอร์เรนมีพืชที่พบในไอร์แลนด์ประมาณร้อยละ 75 และมีกล้วยไม้พื้นเมือง 23 จาก 27 ชนิดของประเทศ อุทยานเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคธรรมชาติและวัฒนธรรมที่กว้างกว่า คือเบอร์เรนและผาโมเฮอร์ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์ก (Burren and Cliffs of Moher UNESCO Global Geopark) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 530 ตารางกิโลเมตรในเทศมณฑลแคลร์ อย่างไรก็ตาม อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนเป็นเพียงส่วนหนึ่งของภูมิภาคเบอร์เรน ไม่ได้ครอบคลุมพื้นที่เบอร์เรนทั้งหมด ภูมิศาสตร์ อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของภูมิภาคเบอร์เรน ใกล้หมู่บ้านคอร์โรฟิน (Corofin) และคิลนาโบย (Kilnaboy) ในเทศมณฑลแคลร์ พื้นที่อุทยานอยู่บริเวณที่ภูเขาหินปูนของเบอร์เรนค่อย ๆ ลดระดับลงสู่พื้นที่ลุ่มซึ่งมีตะกอนธารน้ำแข็งปกคลุม จึงเกิดการผสมผสานของภูมิประเทศหินปูนเปลือย เนินเขา ทะเลสาบขนาดเล็ก ทุ่งหญ้า และป่าละเมาะ จุดเด่นทางภูมิประเทศของอุทยาน ได้แก่ มุลลัคมอร์ (Mullaghmore), สลียูฟรัว (Sliabh Rua), ทะเสาบกีอาลาน (Lough Gealáin), ลัฟกอร์ตาเลกกา (Lough Gortlecka) และพื้นที่ผิวหินปูนที่มีร่องแตกหรือไกรก์ (grykes) กับแผ่นหินหรือคลินต์ (clints) ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของภูมิประเทศคาร์สต์ พื้นที่เบอร์เรนโดยรวมมีขนาดใหญ่กว่าอุทยานแห่งชาติมาก โดยเบอร์เรนมีพื้นที่ประมาณ 360 ตารางกิโลเมตร ส่วนอุทยานตั้งอยู่ในมุมตะวันออกเฉียงใต้ของภูมิภาคดังกล่าว ขณะที่เบอร์เรนและผาโมเฮอร์ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์กครอบคลุมพื้นที่กว้างกว่า คือประมาณ 530 ตารางกิโลเมตร ธรณีวิทยา ภูมิประเทศของเบอร์เรนเกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยายาวนานหลายร้อยล้านปี หินปูนของพื้นที่นี้ก่อตัวขึ้นในยุคคาร์บอนิเฟอรัส เมื่อบริเวณที่ปัจจุบันเป็นไอร์แลนด์เคยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรและถูกปกคลุมด้วยทะเลอุ่นตื้น ซากสิ่งมีชีวิตทะเล เช่น ปะการัง เปลือกหอย และสิ่งมีชีวิตมีแคลเซียมคาร์บอเนตสะสมจนกลายเป็นหินปูน ต่อมา การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก การยกตัว การกัดกร่อน และวัฏจักรยุคน้ำแข็งทำให้หินปูนถูกเปิดเผยและสึกกร่อนเป็นภูมิประเทศคาร์สต์ ฝนที่มีความเป็นกรดอ่อน ๆ ละลายหินปูนตามรอยแตก ทำให้เกิดร่องลึก โพรง ถ้ำ แหล่งน้ำใต้ดิน และผิวหินปูนเป็นแผ่น ๆ ที่เห็นในปัจจุบัน ลักษณะทางธรณีวิทยาดังกล่าวทำให้เบอร์เรนเป็นพื้นที่ศึกษาสำคัญด้านคาร์สต์ พฤกษศาสตร์ และภูมิทัศน์วัฒนธรรม ยูเนสโกระบุว่าโกลบอลจีโอพาร์กต้องมีมรดกทางธรณีวิทยาที่มีคุณค่าระดับนานาชาติ และใช้มรดกดังกล่าวเพื่อการศึกษา การอนุรักษ์ และการพัฒนาอย่างยั่งยืนของชุมชนท้องถิ่น ความสัมพันธ์กับผาโมเฮอร์และจีโอพาร์ก ผาโมเฮอร์ เป็นหน้าผาทะเลที่มีชื่อเสียงทางชายฝั่งตะวันตกของเทศมณฑลแคลร์ ตั้งอยู่ที่ขอบตะวันตกเฉียงใต้ของภูมิภาคเบอร์เรน และเป็นส่วนหนึ่งของเบอร์เรนและผาโมเฮอร์ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์ก อย่างไรก็ตาม ผาโมเฮอร์ไม่ได้อยู่ภายในขอบเขตของอุทยานแห่งชาติเบอร์เรน ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของภูมิภาคเบอร์เรน ผาโมเฮอร์เป็นองค์ประกอบสำคัญของภูมิทัศน์จีโอพาร์ก เพราะแสดงความแตกต่างระหว่างภูมิประเทศคาร์สต์หินปูนของเบอร์เรนกับหน้าผาหินตะกอนริมมหาสมุทรแอตแลนติก เว็บไซต์ทางการของผาโมเฮอร์ระบุว่าหน้าผายาวประมาณ 8 กิโลเมตร และสูงถึง 214 เมตร ณ จุดสูงสุด ในเชิงสารานุกรม จึงควรกล่าวถึงผาโมเฮอร์ในฐานะพื้นที่ใกล้เคียงและส่วนหนึ่งของจีโอพาร์กเดียวกัน ไม่ใช่ในฐานะส่วนหนึ่งของตัวอุทยานแห่งชาติเบอร์เรน ถิ่นอาศัยและพืชพรรณ อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนมีถิ่นอาศัยหลากหลายบนพื้นที่ไม่กว้างมาก ตั้งแต่ผิวหินปูนแห้งแล้งไปจนถึงทะเลสาบชั่วคราวและพื้นที่ชุ่มน้ำ ความหลากหลายนี้เกิดจากลักษณะของหินปูน การระบายน้ำใต้ดิน ความชื้นจากมหาสมุทรแอตแลนติก และประวัติการใช้ที่ดินของมนุษย์ พืชพรรณของเบอร์เรนมีชื่อเสียงระดับนานาชาติ เพราะพบพืชจากสภาพภูมิอากาศต่างกันขึ้นอยู่ใกล้กัน เช่น พืชแถบอาร์กติก–แอลป์ พืชเมดิเตอร์เรเนียน และพืชป่าละเมาะเขตอบอุ่น National Parks Ireland ระบุว่าถิ่นอาศัยของเบอร์เรนมีพืชที่พบในไอร์แลนด์ประมาณร้อยละ 75 และมีกล้วยไม้พื้นเมือง 23 จาก 27 ชนิดของประเทศ ส่วน Burren and Cliffs of Moher Geopark ระบุว่าเบอร์เรนมีพืชประมาณ 1,100 ชนิด หรือประมาณสามในสี่ของพืชทั้งหมดในไอร์แลนด์ พืชที่พบในภูมิภาคเบอร์เรน เช่น สปริงเจนเชียน (spring gentian), เบิร์นเนตโรส (burnet rose), มาวน์เทนเอเวนส์ (mountain avens), บลัดดี้เครนส์บิล (bloody crane's-bill), เฟิร์นและมอสหลายชนิด รวมถึงกล้วยไม้หลายชนิด ลักษณะเด่นคือพืชจำนวนมากขึ้นในร่องหินปูนซึ่งมีดินสะสมและได้รับความชื้นพอเหมาะ สัตว์ป่า สัตว์ป่าของอุทยานสะท้อนความหลากหลายของถิ่นอาศัยในเบอร์เรน สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่พบในภูมิภาคนี้ ได้แก่ กระต่ายป่าไอริช, จิ้งจอกแดง, ไพน์มาร์เทนยุโรป (European pine marten), แบดเจอร์ยุโรป, แพะป่า, พิกมีชรูว์ (pygmy shrew), แบงก์โวล (bank vole) และค้างคาวหลายชนิดพื้นที่หินปูน ทุ่งหญ้า และป่าละเมาะเป็นถิ่นของผีเสื้อ แมลง และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังจำนวนมาก ความหลากหลายของพืชดอกในเบอร์เรนช่วยสนับสนุนประชากรแมลงผสมเกสร เช่น ผึ้งและผีเสื้อ ขณะที่พื้นที่ชุ่มน้ำและทะเลสาบชั่วคราวมีบทบาทต่อสัตว์น้ำและนกน้ำในบางฤดูกาล นกที่พบในภูมิภาคเบอร์เรนมีทั้งนกทุ่งโล่ง นกป่าละเมาะ และนกนักล่า เช่น เหยี่ยวเพเรกริน, อีกา, สกายลาร์ก, มีโดว์พิปิต, สโตนแชต และนกขนาดเล็กตามป่าละเมาะเฮเซล ความหลากหลายของถิ่นอาศัยทำให้อุทยานเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการศึกษาธรรมชาติและปักษีวิทยา ประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์วัฒนธรรม แม้อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนเป็นพื้นที่คุ้มครองธรรมชาติ แต่ภูมิทัศน์ของเบอร์เรนโดยรวมเป็นภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่มนุษย์มีบทบาทมายาวนาน อาทิ การเลี้ยงสัตว์ การทำไร่แบบดั้งเดิม การใช้ป่าละเมาะเฮเซล และเส้นทางเก่าแก่ มีส่วนสร้างลักษณะภูมิประเทศแบบเปิดโล่งที่เห็นในปัจจุบัน ประเพณีการเลี้ยงสัตว์แบบวินเทอเรจ (winterage) เป็นลักษณะสำคัญของเกษตรกรรมในเบอร์เรน โดยเกษตรกรนำวัวขึ้นไปกินหญ้าบนพื้นที่สูงหินปูนในฤดูหนาว แทนการใช้พื้นที่สูงในฤดูร้อนเหมือนระบบภูเขาหลายแห่ง การปฏิบัตินี้ช่วยลดการสะสมพืชพรรณบางชนิด เปิดพื้นที่ให้พืชดอกฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนเติบโต และมีบทบาทต่อความหลากหลายทางชีวภาพของทุ่งหญ้าหินปูน บริเวณพื้นที่อุทยานยังมีเส้นทางเก่า บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ กำแพงหิน และร่องรอยการใช้ที่ดินในอดีต เช่น ถนนอดอยาก ซึ่งเกี่ยวข้องกับโครงการบรรเทาทุกข์ในช่วงทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์ ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 การอนุรักษ์และการจัดการ อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนได้รับการจัดตั้งโดยรัฐเพื่อคุ้มครองภูมิประเทศคาร์สต์ ถิ่นอาศัยหายาก และความหลากหลายทางชีวภาพของเบอร์เรน พื้นที่นี้อยู่ภายใต้การบริหารของ NPWS และได้รับการจัดการเพื่อทั้งการอนุรักษ์ธรรมชาติ การศึกษา และการเข้าถึงของประชาชน อุทยานเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่อนุรักษ์ที่สำคัญระดับยุโรป เช่น Special Area of Conservation (SAC) และพื้นที่ในเครือข่าย Natura 2000 ซึ่งคุ้มครองถิ่นอาศัยและชนิดพันธุ์ตามกฎระเบียบของสหภาพยุโรป NPWS ระบุว่ากฎหมายสำคัญด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติในไอร์แลนด์ ได้แก่ Wildlife Act 1976, Wildlife (Amendment) Act 2000 และ European Communities (Birds and Natural Habitats) Regulations 2011 ความท้าทายด้านการอนุรักษ์ของอุทยานรวมถึงการรักษาสมดุลระหว่างการท่องเที่ยวกับการคุ้มครองถิ่นอาศัยที่เปราะบาง การจัดการการเหยียบย่ำบนผิวหินปูน การป้องกันการรบกวนต่อพืชหายาก การควบคุมชนิดพันธุ์ต่างถิ่น และการรักษาระบบเกษตรดั้งเดิมที่ช่วยคงสภาพทุ่งหญ้าและพืชพรรณเฉพาะของเบอร์เรน การท่องเที่ยวและเส้นทางเดิน อุทยานแห่งชาติเบอร์เรนเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญของเทศมณฑลแคลร์และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคเบอร์เรนและผาโมเฮอร์ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์ก ผู้มาเยือนนิยมเดินป่า ศึกษาพืชพรรณ ชมภูมิประเทศหินปูน ถ่ายภาพ และเรียนรู้ธรณีวิทยาและระบบนิเวศของเบอร์เรน เส้นทางเดินของอุทยานเริ่มได้จากบริเวณกอร์ตเลกกา (Gortlecka) และคิลนาโบย (Kilnaboy) มีทั้งเส้นทางสั้นสำหรับศึกษาธรรมชาติและเส้นทางยาวขึ้น เช่น เส้นทางลูปมุลลัคมอร์ (Mullaghmore Loop) ซึ่งให้ทิวทัศน์ของทะเลสาบกีอาลาน ผิวหินปูน ทุ่งหญ้า และเนินเขาในใจกลางอุทยาน เนื่องจากภูมิประเทศหินปูนมีความเปราะบางและบางพื้นที่มีพืชหายาก ผู้มาเยือนควรใช้เส้นทางที่กำหนดและหลีกเลี่ยงการเหยียบย่ำถิ่นอาศัยที่บอบบาง ดูเพิ่ม เดอะเบอร์เรน ผาโมเฮอร์ อุทยานแห่งชาติในไอร์แลนด์ อุทยานแห่งชาติคิลลาร์นีย์ ภูมิศาสตร์ไอร์แลนด์ เทศมณฑลแคลร์ ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์ก อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Burren National Park เว็บไซต์ทางการอุทยานแห่งชาติเบอร์เรน (Burren National Park) เบอร์เรนและผาโมเฮอร์ยูเนสโกโกลบอลจีโอพาร์ก (Burren and Cliffs of Moher UNESCO Global Geopark) ผาโมเฮอร์ (Cliffs of Moher) กรมอุทยานแห่งชาติและสัตว์ป่าไอร์แลนด์ (National Parks and Wildlife Service)