Վիքթորիա թագուհի

Վիքթորիա Թագուհի, (24 Մայիս 1819, Քենսինկթըն պալատ, Լոնտոն - 22 Յունուար 1901, Մեծն Բրիտանիա) եղած է Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի միացեալ թագաւորութեան թագուհին՝ 1837-1901 թուականներուն, իսկ 1876-ին՝ Հնդկաստանի առաջին կայսրուհին։ Իր գահակալութեան շրջանը՝ Վիքթորիական դարաշրջանը, յատկանշուած է բրիտանական կայսրութեան հզօրութեան աճով, ճարտարարուեստի, մշակոյթի, գիտութեան եւ գիւտերու մեծ յառաջընթացով։ Վաղ տարիներ Վիքթորիա ծնած է 24 Մայիս 1819-ին՝ Քենսինկթըն պալատին մէջ։ Ան ծոռնուհին էր Ալպերթին՝ Ճորճ Գ. թագաւորի որդիներէն մէկուն՝ Քենթի դուքս Էտուարտին միակ դուստրը։ Հայրը մահացած է երբ Վիքթորիա դեռ մանուկ էր, ուստի մեծցած է մօրը՝ Վիքթորիա Սաքս-Քոպուրկ-Զալֆելտի խիստ հսկողութեան տակ։ Գահակալութիւն Վիքթորիա գահ բարձրացած է 20 Յունիս 1837-ին, իր հօրեղբօր՝ Ուիլիըմ Դ.-ի մահէն ետք։ Գահակալութեան սկզբնական տարիներուն, ան կարեւոր դեր ստանձնած է սահմանադրական միապետութեան մէջ, թագաւորական իշխանութեան վերաիմաստաւորման ճանապարհին։ 1840-ին ամուսնացած է իր առաջին զարմիկին՝ Ալպերթ Սաքս-Քոպուրկ-Կոթային հետ, որ կը դառնայ իր վստահելի խորհրդականը եւ մտերիմ գործակիցը։ Ալպերթ կը մահանայ 1861-ին, որուն մահը Վիքթորիա կը սգայ երկար տարիներ ։ Վիքթորիական դարաշրջան Վիքթորիային գահակալութիւնը յատկանշուած է բրիտանական կայսրութեան ընդարձակումով՝ Ափրիկէի, Ասիոյ եւ Խաղաղական Ովկիանոսի տարբեր շրջաններուն մէջ։ Ան եղած է բրիտանական ազգային ինքնութեան եւ կայսերական մեծութեան խորհրդանիշ մը։ Գահակալութեան 60-ամեայ յոբելեանը՝ 1897-ին, նշուած է ամբողջ կայսրութեան տարածքին, ընդգծելով «Կայսրուհի Վիքթորիայի»ն համաշխարհային հեղինակութիւնը։ Մահ Վիքթորիա մահացած է 22 Յունուար 1901-ին՝ 81 տարեկան հասակին։ Ան կը համարուի ամէնէն երկար գահակալած բրիտանացի միապետուհին՝ մինչեւ թագուհի Էլիզապէթ Բ.-ի գահակալութիւնը։ Անոր ժառանգութիւնը ձեւաւորած է Մեծն Բրիտանիոյ պատմութեան ամբողջ դարաշրջան մը, որ յատկանշուած էր բարոյական պահպանողականութեամբ եւ ընկերային բարեփոխումներով։ Ան դարձած է միապետի իտէալի մարմնացումը՝ իր նուիրումով, արդարամտութեամբ եւ վեհութեամբ։ Ծանօթագրութիւններ