Малика Виктория

Виктория (англ. Victoria, Александрина Виктория, англ. Alexandrina Victoria; 24 майи 1819[…], Кенсингтон[d], Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d] — 22 январи 1901[…], Osborne House[d], Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d]) — маликаи Подшоҳии муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд аз 20 июни соли 1837 то вафоташ, имперотури Ҳиндустон аз 1 майи соли 1876 (эълмия дар Ҳиндустон — 1 январи 1877), охирин намояндаи сулолаи Ҳанноверҳо Ҳукмронӣ Маросими тоҷгузории Малика Виктория (28.6.1838) баъди фавти Вилгелми IV доир шуд. Дар давраи ҳукмронии Малика Виктория иқтисодиёти Бритониёи Кабир тараққӣ намуда, дар ш. Лондон аввалин намоишгоҳи байналмилалии маҳсулоти саноатӣ баргузор шуд. Аз соли 1873 суръати рушди иқтисодиёти Англия суст гардида, то ибтидои асри 20 кишварро буҳрони тӯлонӣ фаро гирифт. Дар солҳои аввали ҳукмронии Малика Виктория бо мақсади ҳимояи ҳуқуқи коргарон якчанд созмон аз қабили Иттиҳодияи миллии чартистон (соли 1840) ташкил ёфтанд. Дар аҳди ҳукмронии Малика Виктория Зеландияи Нав (1840), Ҳиндустон (баъди барҳамхӯрии Ширкати тиҷоратии Ост-Индия (1858)) ва Ҷумҳурии бурҳои Натал (1843) ба мустамликаҳои Бритониёи Кабир табдил ёфтанд. Дар аҳди Малика Виктория сарбозони англис аз тарафи Имперотурии Усмонӣ бар зидди Русия дар ҷанги Қрим ширкат карданд. Баъди хариди саҳмияҳои Канали Суэтс аз ҷониби сарвазир Дизраэли (соли 1875) мавқеи Малика Виктория дар ҳалли масъалаҳои Ховари Миёна пурзӯр гардид. Сармоя ва молҳои тиҷоратии Бритониёи Кабир баъди хотима ёфтани ҷангҳои афюнӣ (1840—1842 ва 1856—1858) ба бозори дохилии Чин роҳ ёфтанд. Дар солҳои охири ҳукмронии Малика Виктория Африқои Ҷанубӣ баъди пахши муқобилати бурҳо (1899—1902) ба мустамликаи Бритониёи Кабир табдил ёфт. Малика Виктория дар таърихи давлатдории Бритониёи Кабир аввалин маликае буд, ки дар сиёсат нақши рамзӣ дошт. Хотира Иёлате дар Африқои Ҷанубӣ, кӯл дар Африқои Марказӣ, шаршараи дарёи Замбези, пойтахти Ҷазираҳои Сейшел ва ёдгорҳои зиёд дар Англия, аз қабили муҷассамаи назди қасри Букингем ба шарафи Малика Виктория номгузорӣ шудаанд. Эзоҳ Адабиёт Виктория // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.