Leac an Scail

Dolmain agus Séadchomhartha Náisiúnta atá suite i gContae Chill Chainnigh, Éire is ea Leac an Scail ar a thugtar Tuama Chill Mhóg chomh maith. Suíomh Seasann Leac an Scail ar an taobh thoir den Sliabh Donn, 7.2 km (4.5 mhíle) soir ó thuaidh ó Mhuileann an Bhata. Stair Tógadh an chuid is mó den dolmain c. 3000 RC, sa ré Neoiliteach. Tagraíonn an t-ainm Chill Mhóg don dé Ceilteach Mogons, dia a bhfuil baint aige le sléibhte. Mar sin féin, tógadh dolmainí i bhfad sular shroich an cultúr Ceilteach Éire (800–400 R.Ch.); d’fhéadfadh sé seo a thabhairt le fios gur ghlac na lonnaitheoirí Ceilteacha an séadchomhartha ársa dá ndia féin. Ainm eile air ná Leac an Scail, "cloch an laoch." Ciallaíonn scal go litriúil "pléasctha", agus úsáidtear scal ghréine chun tagairt a dhéanamh do laochra miotaseolaíochta na Fianna. D’fhéadfadh gur Leac an Scáil, “Carraig an taibhse” a bheadh air seo freisin. Cur síos Tá an dolmain déanta as eibhir le féitheacha grianchloiche, ag baint úsáide as cloch mhullaigh a bhfuil ar foscadh ar dhá chloch mhóra tairsí agus cloch philiúir ar fostú ar chúlchloch. Tá bealach isteach dírithe i dtreo an oirthuaiscirt, i dtreo éirí gréine ghrianstad an tsamhraidh, agus tá cloch dorais ann. Tagairtí