เนินอุชเนค

เนินอุชเนค (อังกฤษ: Hill of Uisneach หรือ Ushnagh; ไอริช: Uisneach หรือ Cnoc Uisnigh) เป็นเนินและแหล่งพิธีกรรมโบราณในบารอนีรัธคอนรัธ (Rathconrath) เทศมณฑลเวสต์มีท ประเทศไอร์แลนด์ และเป็นโบราณสถานแห่งชาติของไอร์แลนด์ (National Monument of Ireland) เนินนี้อยู่ใกล้ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของไอร์แลนด์ และในปรัมปราวิทยาไอริชถือเป็นศูนย์กลางเชิงสัญลักษณ์และศูนย์กลางศักดิ์สิทธิ์ของเกาะ เนินอุชเนคประกอบด้วยอนุสรณ์และคันดินจำนวนมาก ทั้งยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคกลาง เช่น สุสานหินใหญ่ ที่เป็นไปได้ เนินฝังศพ เขตล้อม หินตั้ง บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ และถนนยุคกลาง ในตำนาน เนินนี้ถูกกล่าวว่าเป็นที่ฝังศพของบุตรธิดาแห่งเทพีดานู และเป็นสถานที่ชุมนุมที่เกี่ยวข้องกับดรูอิด กับเทศกาลเบลทาเนอ (Bealtaine) ยอดเนินสูงประมาณ 182 เมตร (597 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล ตั้งอยู่ทางเหนือของถนนอาร์ 390 (R390 road) ห่างจากหมู่บ้านบัลลีมอร์ (Ballymore) ไปทางตะวันออกประมาณ 8 กิโลเมตร และอยู่ใกล้หมู่บ้านล็อกนาวัลลี (Loughnavalley) พื้นที่เนินครอบคลุมทาวน์แลนด์สี่แห่ง ได้แก่ อัชนัคฮิลล์ (Ushnagh Hill), มวีลรา (Mweelra), รัธนิว (Rathnew) และเคลลีบรู๊ก (Kellybrook) ชื่อ ชื่อ อุชเนค (Uisneach) ใช้ทั้งในภาษาไอริชและภาษาอังกฤษ ส่วนชื่อไอริชอีกแบบคือ คน็อก อุชนี (Cnoc Uisnigh) แปลว่า “เนินแห่งอุชเนค” รูปอังกฤษที่พบอีกแบบคือ อัชนัค (Ushnagh) โดยเฉพาะในชื่อทาวน์แลนด์ ในภาษาไอริชเก่าและไอริชกลางพบรูป อุชเนค (Uisnech) โดยเอริก พี. แฮมป์ (Eric P. Hamp) เสนอว่าชื่อนี้มาจากรูปเคลต์ดั้งเดิม (Proto-Celtic) *us-tin-ako- หมายถึง “สถานที่แห่งเตาไฟ” หรือ “สถานที่แห่งเถ้าถ่าน” ขณะที่ ที. เอฟ. โอราฮิลลี (T. F. O'Rahilly) เสนอว่ามาจาก *ostinako- หมายถึง “สถานที่เป็นมุม” ลักษณะของแหล่ง แหล่งอุชเนคประกอบด้วยอนุสรณ์และคันดินที่กระจายบนพื้นที่ราวสองตารางกิโลเมตร ราวยี่สิบแห่งยังเห็นได้บนพื้นดิน และมีร่องรอยอย่างน้อยอีกยี่สิบแห่งที่ระบุได้ใต้ผิวดิน อนุสรณ์เหล่านี้มีอายุตั้งแต่ยุคหินใหม่ถึงยุคกลางตอนต้น แสดงให้เห็นว่าพื้นที่นี้เป็นศูนย์กลางกิจกรรมของมนุษย์ยาวนานประมาณ 5,000 ปี ในคริสต์ทศวรรษ 1920 อาร์. เอ. เอส. แมคคาลิสเตอร์ (R. A. S. Macalister) และอาร์. แพรเกอร์ (R. Praeger) ได้ขุดค้นแหล่งหลายจุดบนเนินนี้ จากยอดเนินสามารถมองเห็นทิวเขาในอย่างน้อยยี่สิบเทศมณฑลของไอร์แลนด์ บนยอดไม่มีโบราณวัตถุคริสต์ศาสนา แต่มีร่องรอยสุสานหินใหญ่ที่เป็นไปได้ซึ่งรู้จักกันว่า เตียงนักบุญแพทริก (St Patrick's Bed) และครั้งหนึ่งเคยมีคูวงแหวนล้อมรอบ ทางลาดด้านตะวันออกมีทะเลสาบขนาดเล็กชื่อ ล็อก ลู (Loch Lugh) หรือ ล็อก ลูบอร์ตา (Loch Lugborta) และบนเนินทางตะวันออกของทะเลสาบมีเนินฝังศพชื่อ คาร์น ลูดัค (Carn Lughdach) ซึ่งเคยมีคูวงแหวนล้อมรอบเช่นกัน ทางใต้ของแหล่งเหล่านี้มีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์สองแห่ง หนึ่งในนั้นชื่อ โทเบอร์นาสลาธ (Tobernaslath) อยู่ใกล้เขตล้อมกลมและหินตั้ง ส่วนด้านตะวันตกเฉียงใต้ของเนินมีหินปูนขนาดใหญ่รูปร่างแปลก เป็นหินต่างถิ่นจากธารน้ำแข็ง (glacial erratic) สูงเกือบ 6 เมตร (20 ฟุต) และคาดว่าหนักกว่า 30 ตัน ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์มีการขุดคันดินล้อมรอบหินนี้เพื่อทำให้เป็นพื้นที่พิเศษ หินก้อนนี้เรียกว่า ไอล์ นา มีเรินน์ (Ail na Míreann; “ศิลาแห่งการแบ่งแคว้น”) เพราะตามประเพณีกล่าวว่าเป็นจุดที่เขตแดนของแคว้นต่าง ๆ มาบรรจบกัน อีกชื่อหนึ่งคือ แคตสโตน (Cat Stone) เนื่องจากรูปร่างคล้ายแมวนั่ง ในชีวประวัตินักบุญแพทริกยุคกลางตอนต้น หินนี้เรียกว่า ไอล์ โคธริกี (Ail Coithrigi) ซึ่งอาจหมายถึง “ศิลาของแพทริก” อนุสรณ์ที่ใหญ่ที่สุดคือ รัธนิว (Rathnew) ซึ่งเป็นคันดินรูปเลขแปด เดิมเป็นเขตล้อมกลมที่มีคูและทางเข้าด้านตะวันออก ภายในมีหลุมหลายหลุมซึ่งบรรจุกระดูกสัตว์ที่ถูกเผาบางส่วนแล้วปิดด้วยแผ่นหินแบนขนาดใหญ่ มีหลักฐานว่าไฟถูกจุดขึ้นแล้วดับอย่างรวดเร็วด้วยน้ำหรือดินในพิธีกรรม และมีชั้นเถ้าขนาดใหญ่ซึ่งมีกระดูกสัตว์ไหม้เกรียม ในยุคกลางตอนต้น คันดินรูปเลขแปดขนาดใหญ่ถูกยกขึ้นบนพื้นที่นี้ โดยมีอาคารหินขนาดเล็กและซูเทอร์เรน (souterrain) อยู่ในแต่ละเขตล้อม อาจใช้เป็นสถานที่ชุมนุมทางราชพิธีและศาสนา หรืออาจเป็นที่พำนักของกษัตริย์แห่งมิเด (Meath) ระหว่างงานชุมนุม แหล่งอีกแห่งคือ ทูอาร์ อี โคฟฮี (Tuar Uí Cobhthaigh) หรือ ทัวร์คอฟฟีย์ (Toorcoffey; “หอของคอฟฟีย์”) ซึ่งตั้งชื่อตามตระกูลกฎหมายเบรฮอน (brehon law) คือ โอ โคฟฮี (Ó Cobhthaigh) ตระกูลนี้เป็นที่รู้จักในฐานะฟิลี (filí) หรือโอลลัมห์ (ollamhs) ของอุชเนค ในปรัมปราวิทยาไอริช ในปรัมปราวิทยาไอริช อุชเนคถูกกล่าวถึงว่าเป็นศูนย์กลางศักดิ์สิทธิ์ของไอร์แลนด์ เป็นที่ฝังศพของเทพไอริช เช่น ลูก์ และดาห์ดา เป็นที่ตั้งของต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ บีเล อุชนิก (Bile Uisnig) และเป็นสถานที่ชุมนุม มอร์ดาล อุชนิก (mórdáil Uisnig) ซึ่งสัมพันธ์กับดรูอิดและเทศกาลเบลทาเนอในประเพณีภายหลัง ไอล์ นา มีเรินน์ (Ail na Míreann) หรือศิลาแห่งการแบ่งแคว้น มีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะถูกอธิบายว่าเป็น “สะดือของไอร์แลนด์” และมีลักษณะคล้ายแกนโลกของไอร์แลนด์ เป็นจุดพบกันระหว่างโลกมนุษย์กับโลกเร้นลับ และเป็นแหล่งกำเนิดเชิงสัญลักษณ์ ดินด์เซนคัส กล่าวว่าอุชเนคเป็นสถานที่ที่ดรูอิดคนหนึ่งชื่อ มิดี (Mide) จุดไฟศักดิ์สิทธิ์ซึ่งลุกอยู่เจ็ดปี เรื่อง ทุคัต บาเล มองแกน (Tucait Baile Mongáin; “ความคลั่งของมองแกน”) เล่าว่าพายุลูกเห็บใหญ่ระหว่างการชุมนุมบนเนินนี้ทำให้เกิดแม่น้ำสำคัญสิบสองสายของไอร์แลนด์ ใน บันทึกแห่งการพิชิต ชาวไมลีเซียนพบเทพีเอริวที่อุชเนค และหลังการสนทนา กวีไมลีเซียนชื่อ อาเมอร์กิน กลูนเกล (Amergin Glúingel) สัญญาว่าจะตั้งชื่อแผ่นดินตามนาง เอริวถูกกล่าวว่าฝังอยู่ใต้ไอล์ นา มีเรินน์ ในตำนาน เนินอุชเนคและเนินทาราถูกเชื่อมโยงกัน วรรณกรรมมักให้เนินทาราเป็นศูนย์กลางอำนาจราชสำนัก ขณะที่เนินอุชเนคเป็นศูนย์กลางอำนาจทางจิตวิญญาณ ในอดีต สถานที่ทั้งสองมีเทศกาลหรือการชุมนุมทุกเจ็ดปี ได้แก่ งานเลี้ยงแห่งทาราในเทศกาลซาวอิน (Samhain) และการชุมนุมใหญ่แห่งอุชเนคในเทศกาลเบลทาเนอ อุชเนคยังเชื่อมกับทาราผ่านทางโบราณชื่อ สลีเก อัสซัล (Slighe Assail) หนึ่งในห้าถนนใหญ่ของไอร์แลนด์ เรื่องโศกนาฏกรรมของเดียร์ดรา กับบุตรแห่งอุชเนค (sons of Uisnech) ได้แก่ นาอิชี (Naisi), อาร์ดัน (Ardan) และไอนเล (Ainle) เป็นส่วนหนึ่งของวัฏจักรอัลสเตอร์ ใน ฮิสตอเรีย เรกุม บริทันนีเอ (Historia Regum Britanniae; “ประวัติกษัตริย์แห่งบริเตน”) ของเจฟฟรีย์แห่งมอนมัท กล่าวว่าสโตนเฮนจ์ เดิมตั้งอยู่ที่เนินคิลลาเราส์ (mons Killaraus) ในไอร์แลนด์ ก่อนถูกย้ายไปบริเตน นักวิชาการเห็นว่าสถานที่นี้อาจหมายถึงอุชเนค เพราะคิลลาเร เป็นสถานที่เชิงเนินอุชเนค ดูเพิ่ม ราชสถานแห่งไอร์แลนด์ ไอร์แลนด์เกลิก เนินทารา เอเมนมาคา รัธครูฮัน ดุนอิลินน์ หินแห่งคาเชล บุตรธิดาแห่งเทพีดานู เบลทาเนอ ดินด์เซนคัส วัฏจักรอัลสเตอร์ ปรัมปราวิทยาไอริช อ้างอิง บรรณานุกรมเพิ่มเติม Armao, Frederic (2022). Uisneach or the Center of Ireland. New York City: Routledge. ISBN 9780367697709. Jestice, Phyllis G. (2000). Encyclopedia of Irish Spirituality. Santa Barbara: ABC-CLIO. ISBN 1576071464. MacKillop, James (1998). Dictionary of Celtic Mythology. New York City: Oxford University Press. ISBN 0198691572. แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Hill of Uisneach