Teach an Phiarsaigh

Tá Teach an Phiarsaigh agus Ionad Cultúrtha an Phiarsaigh lonnaithe i Ros Muc, i gcroílár Ghaeltacht Chonamara. Is san áit seo a thóg Pádraig Mac Piarais teach samhraidh dó féin. Stair Cheannaigh Mac Piarais an suíomh i 1905 agus tógadh ón talamh aníos an teach i 1907-09. Is cosúil gur scríobh an Piarsach an óráid cháiliúil a thug sé ag uaigh Uí Dhonnabháin Rosa nuair a bhí sé ag caitheamh seal sa teach i Ros Muc. Tá cóip den óráid sa Teach anois agus í scríofa go soiléir i lámhscríbhneoireacht néata sholéite an Phiarsaigh féin. Agus tá sé cinnte de gurb í binn a thí féin a bhí ina intinn agus é ag scríobh ‘Eoghainín na nÉan’. Thugadh sé daltaí ón scoil ar saoire go Ros Muc agus d’fhanaidís i gcampaí beaga os comhair an tí. Tar éis cur chun báis an Phiarsaigh i 1916, d’fhan an teach ansin agus é i seilbh a mhuintire. Ach tar éis eachtra lámhaigh a tharla sa gceantar le linn Chogadh na Saoirse, tháinig na Dúchrónaigh agus las siad roinnt tithe sa gceantar. Las siad Teach an Phiarsaigh ach toisc gur ballaí cloiche a bhí ann, d’fhan an teach ina sheasamh. Forbraíodh é i gceart mar ionad turasóireachta le linn 2019-2025. Tógadh ionad oidhreachta taobh leis agus gur forbraíodh é i gceart mar ionad turasóireachta. Is ag an Ionad a thosaíonn duine a chuairt ann anois agus caithfidh an cuairteoir siúl uaidh sin go dtí an teach. Féach freisin Ros Muc Sochraid Dhiarmada Uí Dhonnabháin Rosa Tagairtí