เทศมณฑลกอลเวย์

เทศมณฑลกอลเวย์ (อังกฤษ: County Galway; ไอริช: Contae na Gaillimhe) เป็นเทศมณฑลในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางตะวันตกของประเทศในจังหวัดคอนนอต และอยู่ในภูมิภาคเหนือและตะวันตก กอลเวย์เป็นเทศมณฑลที่มีพื้นที่มากเป็นอันดับสองของประเทศ และมีประชากร 277,737 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022 เมื่อรวมทั้งเขตเทศมณฑลและนครกอลเวย์ เทศมณฑลกอลเวย์มีอาณาเขตติดกับมหาสมุทรแอตแลนติกทางทิศตะวันตก เทศมณฑลเมโยทางทิศเหนือ เทศมณฑลรอสคอมมอนทางทิศเหนือและตะวันออก เทศมณฑลออฟฟาลีทางทิศตะวันออก เทศมณฑลทิพเพอแรรีทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และเทศมณฑลแคลร์ทางทิศใต้ นครกอลเวย์ตั้งอยู่ริมอ่าวกอลเวย์ และเป็นศูนย์กลางเมืองสำคัญของภูมิภาคตะวันตก แม้ว่าจะมีสภานครแยกจากสภาเทศมณฑลกอลเวย์ก็ตาม ชื่อภาษาไอริช Gaillimh ได้รับการรับรองในฐานข้อมูลชื่อสถานที่ของไอร์แลนด์ หรือ Logainm ซึ่งเป็นฐานข้อมูลชื่อสถานที่สองภาษาของรัฐไอร์แลนด์ ภูมิศาสตร์ กอลเวย์มีภูมิประเทศแตกต่างกันชัดเจนระหว่างตะวันตกกับตะวันออก พื้นที่ตะวันตกคือคอนเนมารา ซึ่งมีภูเขา พรุ ทะเลสาบ ชายฝั่งเว้าแหว่ง และหมู่เกาะจำนวนมาก ภูมิประเทศสำคัญ ได้แก่ เทือกเขาทเวลฟ์เบนส์, เทือกเขามอมเทิร์ก, อ่าวคิลลารี, คลิฟเดน, ราวด์สโตน และหมู่เกาะนอกชายฝั่ง เช่น หมู่เกาะแอรัน ส่วนพื้นที่ตะวันออกของเทศมณฑลเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบลุ่มตอนกลางของไอร์แลนด์ มีพื้นที่เกษตรกรรม เมืองตลาด และลุ่มน้ำหลายสาย อุทยานแห่งชาติคอนเนมาราตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเทศมณฑล ใกล้เลตเตอร์แฟรก และครอบคลุมภูมิประเทศพรุ ภูเขา ทุ่งหญ้า และป่าไม้บางส่วน National Parks Ireland ระบุว่าอุทยานมีพื้นที่ราว 2,957 เฮกตาร์ และเป็นหนึ่งในพื้นที่ธรรมชาติสำคัญของภูมิภาคคอนเนมารา ชายฝั่งและเกาะของกอลเวย์มีความสำคัญทางนิเวศวิทยาและวัฒนธรรม โดยเฉพาะอ่าวกอลเวย์ หมู่เกาะแอรัน และพื้นที่คอนเนมารา NPWS กำหนดให้ Galway Bay Complex เป็น Special Area of Conservation เพราะมีถิ่นอาศัยชายฝั่งหลากหลาย เช่น หาดเลน หาดทราย ทุ่งเกลือ ทะเลสาบชายฝั่ง แนวปะการัง และพื้นที่น้ำตื้น เมืองและการตั้งถิ่นฐาน นครกอลเวย์เป็นเมืองใหญ่ที่สุดของเทศมณฑลในเชิงภูมิศาสตร์และเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การศึกษา วัฒนธรรม และคมนาคมของภูมิภาคตะวันตก ใน ค.ศ. 2022 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ระบุว่านครกอลเวย์และชานเมืองมีประชากร 85,910 คน เมืองและชุมชนสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ ทูม, บัลลินาสโล, ลัฟเรีย, โอแรนมอร์, เอเทนไร, กอร์ต, คลิฟเดน, พอร์ตัมนา, เฮดฟอร์ด, คินวารา, ออคเทอราร์ด และสปิดดัล พื้นที่รอบนครกอลเวย์และโอแรนมอร์มีความเชื่อมโยงกับเขตเมืองกอลเวย์สูง ขณะที่คอนเนมาราและหมู่เกาะทางตะวันตกมีลักษณะการตั้งถิ่นฐานกระจายตัวมากกว่า กอลเวย์เป็นเทศมณฑลที่มีชุมชนภาษาไอริชสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ โดยเฉพาะในเขตเกลทัคท์ของคอนเนมาราและหมู่เกาะแอรัน กอลเวย์มีประชากรผู้พูดภาษาไอริชมากที่สุดในบรรดาเทศมณฑลของไอร์แลนด์ แผนพัฒนาเทศมณฑลกอลเวย์ ค.ศ. 2022–2028 ยังมีบทเฉพาะว่าด้วยเกลทัคท์และหมู่เกาะของเทศมณฑล ประวัติศาสตร์ พื้นที่กอลเวย์มีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยาวนานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะบนหมู่เกาะแอรันและชายฝั่งคอนเนมารา ดุนแองกาซาบนเกาะอินิชมอร์เป็นป้อมหินยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ตั้งอยู่บนหน้าผาสูงริมมหาสมุทรแอตแลนติก และเป็นหนึ่งในแหล่งโบราณคดีที่สำคัญที่สุดของหมู่เกาะแอรัน ในยุคกลาง กอลเวย์เกี่ยวข้องกับอาณาจักรคอนนอต ตระกูลเกลิก และต่อมาคืออำนาจแองโกล-นอร์มัน เมืองกอลเวย์เติบโตจากชุมชนป้อมและเมืองท่าริมแม่น้ำคอร์ริบ ก่อนกลายเป็นเมืองการค้าที่สำคัญภายใต้อิทธิพลของกลุ่มตระกูลพ่อค้าซึ่งมักเรียกว่า “ชนเผ่าแห่งกอลเวย์” พื้นที่ตะวันออกและใต้ของเทศมณฑลมีปราสาทและชุมชนตลาดจำนวนมาก เช่น เอเทนไร คินวารา ลัฟเรีย และพอร์ตัมนา ในยุคต้นสมัยใหม่และยุคใหม่ กอลเวย์ได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงที่ดิน สงคราม การค้า การอพยพ และการพัฒนาเมือง ชายฝั่งตะวันตกของเทศมณฑล โดยเฉพาะคอนเนมาราและหมู่เกาะแอรัน ยังคงรักษาลักษณะวัฒนธรรม ภาษาไอริช และภูมิทัศน์ชนบท–ชายฝั่งที่โดดเด่น ขณะที่นครกอลเวย์พัฒนาเป็นศูนย์กลางการศึกษา วัฒนธรรม การแพทย์ และเทคโนโลยีของภูมิภาคตะวันตก การปกครอง กอลเวย์มีหน่วยงานท้องถิ่นหลักสองแห่ง ได้แก่ สภาเทศมณฑลกอลเวย์ ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่เทศมณฑลนอกเขตนคร และสภานครกอลเวย์ ซึ่งรับผิดชอบนครกอลเวย์โดยตรง บริการของหน่วยงานท้องถิ่นครอบคลุมการวางแผน ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด การพัฒนาเศรษฐกิจ และบริการชุมชน ในระดับรัฐสภา เทศมณฑลแบ่งอยู่ในเขตเลือกตั้งดาลกอลเวย์อีสต์ กอลเวย์เวสต์ และบางส่วนของรอสคอมมอน–กอลเวย์ ส่วนในรัฐสภายุโรป กอลเวย์อยู่ในเขตเลือกตั้งมิดแลนดส์–นอร์ทเวสต์ แผนพัฒนาเทศมณฑลกอลเวย์ ค.ศ. 2022–2028 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเทศมณฑล โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2022 และครอบคลุมประเด็นด้านการตั้งถิ่นฐาน เศรษฐกิจ การคมนาคม สิ่งแวดล้อม มรดก คอนเนมารา เกลทัคท์ และหมู่เกาะ เศรษฐกิจและคมนาคม เศรษฐกิจของกอลเวย์เกี่ยวข้องกับการศึกษา การแพทย์ เทคโนโลยี การท่องเที่ยว การบริการ เกษตรกรรม ประมง ธุรกิจท้องถิ่น และเศรษฐกิจวัฒนธรรม นครกอลเวย์เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจหลักของภูมิภาค ขณะที่พื้นที่ชนบทของเทศมณฑลมีบทบาทด้านเกษตรกรรม การท่องเที่ยวชายฝั่ง และอุตสาหกรรมท้องถิ่น โครงข่ายคมนาคมสำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ ทางหลวง M6/N6 ซึ่งเชื่อมกอลเวย์กับดับลิน, N17 ไปทางทูมและสไลโก, N18 ไปทางแชนนอนและลิเมอริก, N59 ผ่านคอนเนมารา และเส้นทาง N65/N66/N67 ที่เชื่อมเมืองต่าง ๆ ในกอลเวย์ตะวันออกและใต้ แผนพัฒนาเทศมณฑลกอลเวย์ระบุบทบาทของโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมในการเชื่อมเมือง ศูนย์กลางชนบท พื้นที่ท่องเที่ยว และชุมชนเกาะของเทศมณฑล การเดินทางทางรถไฟเชื่อมนครกอลเวย์กับดับลินผ่านเอเทนไรและบัลลินาสโล และเชื่อมกับลิเมอริกผ่านสายตะวันตกบางส่วน ส่วนหมู่เกาะแอรันและชุมชนชายฝั่งตะวันตกมีการคมนาคมทางเรือและทางอากาศขนาดเล็ก ซึ่งมีความสำคัญต่อการเดินทางของประชาชน การท่องเที่ยว และบริการพื้นฐานของเกาะ การท่องเที่ยวเป็นภาคสำคัญของกอลเวย์ โดยแหล่งท่องเที่ยวที่รู้จักกันดี ได้แก่ นครกอลเวย์ คอนเนมารา อุทยานแห่งชาติคอนเนมารา หมู่เกาะแอรัน ไคล์มอร์แอบบีย์ คลิฟเดน อ่าวกอลเวย์ คินวารา และดุนแองกาซา พื้นที่เหล่านี้เชื่อมโยงภูมิทัศน์ชายฝั่ง ภาษาไอริช ประวัติศาสตร์เมือง วัฒนธรรมดนตรี และการท่องเที่ยวธรรมชาติของภูมิภาคตะวันตก วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ กอลเวย์มีชื่อเสียงด้านวัฒนธรรมภาษาไอริช ดนตรีพื้นบ้าน วรรณกรรม เทศกาล ศิลปะร่วมสมัย และภูมิทัศน์ชายฝั่งแอตแลนติก นครกอลเวย์เป็นศูนย์กลางเทศกาลและศิลปะสำคัญของประเทศ ขณะที่คอนเนมาราและหมู่เกาะแอรันเป็นพื้นที่สำคัญของเกลทัคท์และวัฒนธรรมภาษาไอริช สถานที่สำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ อุทยานแห่งชาติคอนเนมารา ไคล์มอร์แอบบีย์ หมู่เกาะแอรัน ดุนแองกาซา คลิฟเดน อ่าวกอลเวย์ คินวารา ปราสาทดันกวาร์ เอเทนไร พอร์ตัมนา และลัฟคอร์ริบ พื้นที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของกอลเวย์ในฐานะเทศมณฑลที่รวมทั้งเมือง วัฒนธรรมภาษาไอริช เกาะ ชายฝั่ง เทือกเขา พรุ และประวัติศาสตร์ยุคกลางของคอนนอตไว้ด้วยกัน ดูเพิ่ม คอนนอต กอลเวย์ คอนเนมารา อุทยานแห่งชาติคอนเนมารา หมู่เกาะแอรัน อ่าวกอลเวย์ ลัฟคอร์ริบ ดุนแองกาซา เทศมณฑลของประเทศไอร์แลนด์ เทศมณฑลของไอร์แลนด์ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ County Galway เว็บไซต์สภาเทศมณฑลกอลเวย์ เว็บไซต์สภานครกอลเวย์ Gaillimh / Galway ที่ Logainm Census 2022 Galway ที่ Central Statistics Office Galway County Development Plan 2022–2028 อุทยานแห่งชาติคอนเนมารา ที่ National Parks Ireland Dún Aonghasa ที่ Heritage Ireland