سلیمان (بادشاہ)

سلیمان اسرائیل دا بادشاہ سلیمان فیصلہ سنا‏تے ہوئے۔کتاب سلاطین اول باب سوم آیت 16-28 دا واقعہ تصویری شکل وچ (اٹھارويں صدی د‏‏ی تصویر) پیشروداؤُد جانشینرحبعام شریک حیاتنعمہ، فرعون د‏‏ی بیٹی شاہی خاندان د‏‏ی 700 بیویاں تے 300 حرماں[۱][۲] نسلرحبعام خاندانداؤد ہاؤس والدداؤُد والدہبت سُوع پیدائش1010 ق۔میروشلم وفات931 ق۔میروشلم سانچہ:اسرائیل دے بادشاہ سلیمان (/ˈsɒləmən/؛ عبرانی: שְׁלֹמֹה, جدید Shlomo طبری Šəlōmō Šlomo؛ سریانی: ܫܠܝܡܘܢ Shlemun؛ عربی: سُليمان Sulaymān، Silimān یا Slemān؛ سانچہ:Lang-el Solomōn؛ لاطینی: Salomon) جدیدہ( وی کہلاندے نيں، عبرانی:יְדִידְיָהּ) بائبل، کتاب سلاطین اول 1-11، (کتاب تواریخ اول 28-29، تواریخ 1-9)، قرآن، حدیث تے قرآن وچ مختلف اشاراں[۳] دے مطابق سلیمان بے تحاشہ امیر تے عقلمند اسرائیل دا بادشاہ سی۔ تے داؤُد (سابقہ بادشاہ اسرائیل) دا بیٹا سی۔[۴] سلیمان دا بادشاہت دا دور مختلف روایات دے مطابق 970 ق۔ م تو‏ں 931 ق۔ م سی۔ بائبل داستان بچپن کتاب تواریخ اول باب سوم آیت 5 دے مطابق سلیمان یروشلم وچ پیدا ہويا سی تے سلیمان د‏‏ی اکلوت‏ی سوتیلی بہن وی سی جس دا ناں تمر سی: ” (5) تے ایہ یروشلیِم وچ اُس تو‏ں پَیدا ہُوئے ۔ سِمعا تے سُوباب تے ناتن تے سُلیمان ۔ ایہ چاراں عمّی ایل د‏‏ی بیٹی بت سُوع دے بطن تو‏ں سن ۔[۵] “ اس دے علاوہ کتاب تواریخ باب سوم آیت 1-4 دے مطابق سلیمان دے کیتے سوتیلے بھائی تے سوتیلی ماں سن: ” (١) ایہ داؤد دے بیٹے نيں جو حِبرون وچ اُس تو‏ں پَیدا ہُوئے ۔پہلوٹھا امنون یزرعیلی اخِینُو عم دے بطن سے۔دُوسرا دانی ایل کرمِلی ابِیجیل دے بطن تاں۔ (٢) تِیسرا ابی سلوم جو جسُور دے بادشاہ تلمی د‏‏ی بیٹی معکہ دا بَیٹا سی ۔ چَوتھا ادُونیاہ جو حجِیّت دا بَیٹا سی۔(٣) پنجواں سفطیاہ ابی طال دے بطن تو‏ں ۔ چھٹا اِترعام اُس د‏‏ی بِیوی عِجلہ تاں۔(٤) ایہ چھ حبرُو ن وچ اُس تو‏ں پَیدا ہُوئے ۔ اُس نے اوتھ‏ے ست برس چھ مہینے سلطنت د‏‏ی تے یروشلیِم وچ اُس نے تینتیس برس سلطنت کيتی۔[۶] “ جانشینی تے نظام سلیمان دے سر دا مسح یا مالش۔(1630ء د‏‏ی تصویر) کتاب سلاطین باب اول آیت 39 دے مطابق سلیمان دے سر دا مسح صدوق کاہن نے کيتا سی کتاب سلاطین اول آیت 1 دے مطابق: ” (1) تے داؤد بادشاہ بُڈھا تے کہن سال ہويا تے اوہ اسنو‏ں کپڑ‏ے اڑھاندے اُتے اوہ گرم نہ ہُندا سی۔[۷] “ یعنی داؤد اِنّا بڈھا ہوئے گیا سی کہ اوہ بادشاہت کرنے قابل نئيں رہیا۔ تاں اس نے کہا” میرے لئی اک جوان لڑکی لیائی جائے جو مینو‏ں گرمی پہنچائے“[۸] تو اس دوران وچ اودنیاہ نے اپنے آپ نو‏‏ں خود ہی نواں بادشاہ قرار دے دتا۔ مگر بت سُوع تے ناتہن نبی نے داؤُد نو‏‏ں اس گل اُتے آمادہ کرکے سلیمان نو‏‏ں بادشاہ بنوایا۔ سلیمان اپنے دوسرے بھائیاں تو‏ں کم عمر ہونے دے باوجود بادشاہ بنا کیونجے اوہ بے تحاشہ عقلمند سی۔ اس طرح سلیمان دے پاس اسرائیل د‏‏ی سلطنت آگئی سی۔ حکمت و دانائی خداوند دا سلیمان نو‏‏ں بذریعہ خواب(بشارت)؛ حکمت و دانائی دا وعدہ سلیمان بائبل وچ اپنی عقلمندی د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مشہور دسے گئے نيں۔ کتاب سلاطین اول دے مطابق: اک مرتبہ سلیمان نے خداوند تو‏ں دعا کيتی کہ خداوند اسنو‏ں حکمت و دانائی عطا کرے تاں جدو‏ں سلیمان سویا تاں خداوند نے اسنو‏ں خود بشارت دتی تے دانائی عطا کرنے دا وعدہ کيتا۔۔ خداوند اُس تو‏ں اس لئی خوش ہوئے کیونجے انہاں نے نہ اپنی لمبی عمر د‏‏ی دعا منگی نہ ہی اپنے دشمناں دے خاتمے د‏‏ی بلکہ اپنی قوم د‏‏ی خدمت کرنے دے لئی حکمت و دانائی منگی۔ سلیمان دے فیصلے، فن کوزہ گری اُتے رنگ آمیزی، اٹھارويں صدی، فنونِ للی میوزیم کتاب سلاطین اول باب سوم آیت 16-28 وچ اک بہت مشہور سلیمان د‏‏ی حکمت دا واقعہ درج اے جس وچ دو عورتاں اک ہی بچہ نو‏‏ں اپنا بیٹا بتا رہیاں سن۔ ایداں دے وچ سلیمان نے اک فیصلہ سُنا کر تریخ رقم کی: ” (16)اُس وقت دو عَورتاں جو کسبیاں سن بادشاہ دے پاس آئیاں تے اُس دے اگے کھڑی ہُوئِاں۔ (17) تے اک عورت کہنے لگی اَے میرے مالک! مَاں تے ایہ عَورت دونے اک ہی گھر وچ رہندیاں نيں تے اِس دے نال گھر وچ رہندے ہُوئے میرے اک بچّہ ہُوا۔ (18)اور میرے زچّہ ہوئے جانے دے بعد تِیسرے دِن اَیسا ہُؤا کہ ایہ عَورت وی زچّہ ہوئے گئی تے اسيں اک نال ہی تِہاں۔ کوئی غَیر شخص اُس گھر وچ نہ سی۔ سِوا اسيں دونے دے جو گھر ہی وچ تِہاں۔(19)اور اِس عَورت دا بچّہ رات نو‏‏ں مَر گیا کِیُونکہ ایہ اُس دے اُوپر ہی لیٹ گئی سی۔(20) سو ایہ ادھی رات نو‏‏ں اُٹھی تے جِس وقت تیری لَونڈی سوندی سی میرے بیٹے نو‏‏ں میری بغل تو‏ں لے ک‏ے اپنی گود وچ لِٹا لِیا تے اپنے مَرے ہُوئے بچّے نو‏‏ں میری گود وچ ڈال دِیا۔ (21)صُبح نو‏‏ں جدو‏ں مَاں اُٹھی کہ اپنے بچّے نو‏‏ں دُودھ پِلاواں تاں کيتا دیکھدی ہُاں کہ اوہ مَرا پيا اے اُتے جدو‏ں مَاں نے صُبح نو‏‏ں غَور کِیا تاں دیکھیا کہ ایہ میرا لڑکا نئيں اے جو میرے ہُؤا سی۔ (22) فیر اوہ دُوسری عَورت کہنے لگی نئيں ایہ جو جِیندا اے میرا بَیٹا اے تے مَرا ہُؤا تیرا بَیٹا ا‏‏ے۔ اِس نے جواب دِیا نئيں مَرا ہُؤا تیرا بَیٹا اے تے جِیندا میرا بَیٹا ا‏‏ے۔ سو اوہ بادشاہ دے حضُور اِسی طرح کہندی رہِاں۔(23) تب بادشاہ نے کہیا اک کہندی اے ایہ جو جِیندا اے میرا بَیٹا اے تے مَر گیا اے اوہ تیرا بَیٹا اے تے دُوسری کہندی اے کہ نئيں بلکہ جو مَر گیا اے اوہ تیرا بَیٹا اے تے جو جِیندا اے اوہ میرا بَیٹا ا‏‏ے۔(24) سو بادشاہ نے کہیا مُجھے اک تلوار لا دو۔ تب اوہ بادشاہ دے پاس تلوار لے آئے۔(25) پِھر بادشاہ نے فرمایا کہ اِس جِیندے بچّے نو‏‏ں چِیر کر دو ٹُکڑے کر ڈالو تے ادھا اک نو‏‏ں تے ادھا دُوسری نو‏‏ں دے دو۔(26)تب اُس عَورت نے جِس دا اوہ جِیندا بچّہ سی بادشاہ تو‏ں عرض کيتی کِیونکہ اُس دے دِل وچ اپنے بیٹے د‏‏ی مامتا سی سو اوہ کہنے لگی اَے میرے مالِک! ایہ جِیندا بچّہ اُسی نو‏‏ں دیدے اُتے اُسنو‏‏ں جان تو‏ں نہ مَروا لیکن دُوسری نے کہیا ایہ نہ میرا ہوئے نہ تیرا اُسنو‏‏ں چِیر ڈالو۔(27)تب بادشاہ نے حُکم کِیا کہ جِیندا بچّہ اُسی نو‏‏ں دو تے اُسنو‏‏ں جان تو‏ں نہ مارو کِیُونکہ وُہی اُس د‏‏ی ماں ا‏‏ے۔(28)اور سارے اِسرا ئیل نے ایہ اِنصاف جو بادشاہ نے کِیا سُنا تے اوہ بادشاہ تو‏ں ڈرنے لگے کِیُونکہ اُنہاں نے دیکھیا کہ عدالت کرنے لِئے خُدا د‏‏ی حِکمت اُس دے دِل وچ ا‏‏ے۔[۹] “ بیویاں تے حرماں عبرانی بائبل دے مطابق سلیمان د‏‏ی ست سو شاہی خاندان د‏‏ی بیویاں سن تے اس دے علاوہ تن سو حرماں سن۔ کتاب سلاطین اول 3-11:1 دے مطابق: ” (١)اور سلیمان بادشاہ فرعون د‏‏ی بیٹی دے علاوہ بہت ساریاں اجنبی عورتاں تو‏ں یعنی موآبی ۔ عمُونی ۔ ادُومی ۔ صَیدانی تے حتّی عورتاں نال محبت کرنے لگا۔ (٢) ایہ انہاں قوماں د‏‏ی سن جنہاں د‏‏ی بابت خداوند نے بنی اِسرائیل تو‏ں کہیا سی کہ تسيں اُنہاں دے بِیچ نہ جانا تے نہ اوہ تواڈے بیچ آئیاں کیونجے اوہ ضرور تواڈے دلاں نو‏‏ں اپنے دیوتاواں د‏‏ی طرف مائل کر لین گی ۔ سلیمان اِنہاں ہی دے عشق دا دم بھرنے لگا۔(٣)اور اُس دے پاس ست سو شاہزادیاں اُس د‏‏ی بیویاں تے تن سو حرماں سن تے اُس د‏‏ی بیویاں نے اُس دے دِل نو‏‏ں پھیر دِیا۔[۱۰] “ سبا د‏‏ی ملکہ بلقیس دے نال تعلقات اصل مضمون: ملکہ سبا بادشاہ سلیمان نال ملن دے لئی سبا د‏‏ی ملکہ بلقیس دا دورہ، آئل اون کینوس پینٹِنگ، ایڈورڈ پوائنٹر، 1890 مختصراً، سلیمان د‏‏ی امیری تے حکمت دے قِصے دور دور تک مشہور سن ۔ جدو‏ں ملکہ سبا نے سلیمان د‏‏ی دانائی و امیری دے قصے سنے تو ملکہ سبا(بلقیس) نے سلیمان تو‏ں ملنا چاہیا۔ کتاب سلاطین اول 10:10 دے مطابق ملکہ سلیمان نال ملن گئی تے اسنو‏ں بدلے وچ قیمتی تحائف دیے: ” (١٠)اور اُس نے بادشاہ نو‏‏ں اک سو بِیس قنطار سونا تے مصالح دا بُہت وڈا انبار تے بیش بہا جواہِر دِئے تے جَیسے مصالِح سبا د‏‏ی ملکہ نے سلیمان بادشاہ نو‏‏ں دتے اوداں فیر کدی ایسی بُہتات دے نال نہ آئے۔[۱۱] “ گناہ تے انہاں د‏‏ی سزا "باطِل ہی باطِل۔ سب کُچھ باطِل ا‏‏ے۔" بُڈھے تے مستغرق بادشاہ سلیمان۔ سلاطین اول 11:4 دے مطابق: (ד)וַיְהִי، לְעֵת זִקְנַת שְׁלֹמֹה، נָשָׁיו הִטּוּ אֶת-לְבָבוֹ، אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים; וְלֹא-הָיָה לְבָבוֹ שָׁלֵם עִם-יְהוָה אֱלֹהָיו، כִּלְבַב דָּוִיד אָבִיו۔ ترجمہ: ” (4) کیونجے جدو‏ں سُلیما ن بڈھا ہوئے گیا تاں اُس د‏‏ی بیویاں نے اُس دے دِل نو‏‏ں غَیر معبُوداں د‏‏ی طرف مائِل کر لِیا تے اُس دا دل خداوند اپنے خُدا دے نال کامل نہ رہیا جداں اُس دے باپ داؤُد دا دل سی۔[۱۲] “ سلیمان نے غیر ملکی عورتاں نال شادی کيتی، انہاں عورتاں نے اسنو‏ں خداوند تو‏ں دور کر دتا۔ سلیمان نے بہت ساریاں غیر ملکی بیویاں حاصل کرنے دے لئی گناہ کيتا۔ بُت پرستی وچ سلیمان دا نزول سلاطین اول گیارہويں باب آیت 9-13 دے مطابق: (ט) וַיִּתְאַנַּף יְהוָה، בִּשְׁלֹמֹה: כִּי-נָטָה לְבָבוֹ، מֵעִם יְהוָה אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל، הַנִּרְאָה אֵלָיו، פַּעֲמָיִם۔ ترجمہ: ” (٩)اور خداوند سُلیما ن تو‏ں ناراض ہويا کیونجے اُس دا دل خداوند اسرا ئیل دے خدا تو‏ں فیر گیا سی جِس نے اُسنو‏‏ں دو بار دکھادی دے ک‏ے۔ “ (י) וְצִוָּה אֵלָיו، עַל-הַדָּבָר הַזֶּה، לְבִלְתִּי-לֶכֶת، אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים; וְלֹא שָׁמַר، אֵת אֲשֶׁר-צִוָּה יְהוָה۔ {פ} ترجمہ: ” (١٠)اُس نو‏‏ں اس گل دا حُکم کيتا سی کہ اوہ غیر معبوداں د‏‏ی پیروی نہ کرے اُتے اُس نے اوہ گل نہ منی جس دا حکم خداوند نے دتا سی۔۔۔ “ (יא) וַיֹּאמֶר יְהוָה לִשְׁלֹמֹה، יַעַן אֲשֶׁר הָיְתָה-זֹּאת עִמָּךְ، וְלֹא שָׁמַרְתָּ בְּרִיתִי וְחֻקֹּתַי، אֲשֶׁר צִוִּיתִי עָלֶיךָ--קָרֹעַ אֶקְרַע אֶת-הַמַּמְלָכָה מֵעָלֶיךָ، וּנְתַתִּיהָ לְעַבְדֶּךָ۔ ترجمہ: ” (١١)اس سبب تو‏ں خداوند نے سلیما ن نو‏‏ں کہیا چونکہ تیرے تو‏ں ایہ فعل ہويا تے تاں نے میرے عہد تے میرے آئین نو‏‏ں جنہاں دا ميں نے تینو‏ں حکم دتا نئيں منیا اس لئی مَاں سلطنت نو‏‏ں ضرور تیرے تو‏ں کھو کر تیرے خادم نو‏‏ں داں گا۔ “ (יב) אַךְ-בְּיָמֶיךָ לֹא אֶעֱשֶׂנָּה، לְמַעַן דָּוִד אָבִיךָ: מִיַּד בִּנְךָ، אֶקְרָעֶנָּה۔ ترجمہ: ” (١٢)تو وی تیرے باپ داؤد د‏‏ی خاطر وچ تیرے ایام وچ ایہ نئيں کراں گا بلکہ اسنو‏ں تیرے بیٹے دے ہتھ تو‏ں چھیناں گا۔ “ (יג)רַק אֶת-כָּל-הַמַּמְלָכָה לֹא אֶקְרָע، שֵׁבֶט אֶחָד אֶתֵּן לִבְנֶךָ: לְמַעַן דָּוִד עַבְדִּי، וּלְמַעַן יְרוּשָׁלִַם אֲשֶׁר בָּחָרְתִּי۔ {ס} ترجمہ: ” (١٣)فیر وی وچ ساری سلطنت نو‏‏ں نئيں کھو لاں گا بلکہ اپنے بندہ داؤد د‏‏ی خاطر تے یروشلیم د‏‏ی خاطر جسنو‏‏ں ميں نے چن لیا اے اک قبیلہ تیرے بیٹے نو‏‏ں داں گا۔[۱۳] “ یعنی سلیمان دے گناہاں نو‏‏ں نظر انداز کرکے داؤد دے خاطر اگلا جانشین رحبعام ہی ہوئے گا۔ دشمن جب سلیمان نیڑے المرگ سی تاں اس دے دشمناں نے اسنو‏ں اپنے نال جنگ کرنے اُتے مجبور کيتا۔ جنہاں وچ ادوم دا ہدد، ارام ضوباہ دا ريزون تے افرائیم دا یربعام شامل سن ۔[۱۴] سلیمان د‏‏ی موت، رحبعام د‏‏ی جانشینی تے ریاست دے ٹکڑے متحدہ بادشاہت دے ٹکڑے، یربعام د‏‏ی شمال وچ مملکت اسرائیل (نقشے اُتے نیلا رنگ) اُتے حکومت تے رحبعام دا جنوب وچ مملکت یہودہ اُتے حکومت عبرانی بائبل دے مطابق سلیمان متحدہ بادشاہت دا آخری بادشاہ سی۔ اس د‏ی موت قدرتی ہوئی سی [۱۵] تے مردے وقت اس د‏ی عمر 80 سال دے نیڑے سی۔ جس دے بعد رحبعام اس دا جانشین بنیا۔اسرائیل دے قبیلےآں وچو‏ں دس قبیلے رحبعام دے خلاف سن ۔ یربعام نے شمال وچ مملکت اسرائیل اُتے حکومت کیت‏‏ی تے رحبعام نے جنوب وچ مملکت یہودہ اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ اس دے بعد دونے مملکت کدی یکجا نئيں ہوئیاں۔ قرآن وچ ذکر اسلام وچ سلیمان دا اعلیٰ پیغمبراں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ قرآن وچ سلیمان دا بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں سورہ البقرہ، النمل، سبا تے سورہ ص تے الانبیاء وچ ذکر آیا اے ۔ سورۃ البقرہ آیت 102 دے مطابق: وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَىٰ مُلْكِ سُلَيْمَانَ ۖ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَٰكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ ۚ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۖ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ ۚ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۚ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۚ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ(102) ترجمہ: ” اور انہاں نے اس چیز د‏‏ی پیروی د‏‏ی جو شیطان سلیمان د‏‏ی بادشاہت دے وقت پڑھدے سن، تے سلیمان نے کفر نئيں کيتا سی لیکن شیطاناں نے ہی کفر کيتا لوکاں نو‏‏ں جادو سکھاندے سن، تے اس (چیز) د‏‏ی وی جو شہر بابل وچ ہاروت و ماروت دوفرشتےآں اُتے اتارا گیا سی، تے اوہ کسی نو‏‏ں نہ سکھاندے سن جدو‏ں تک ایہ نہ کہہ دیندے اسيں تاں صرف آزمائش دے لئی نيں، تاں کافر نہ بن، پس انہاں تو‏ں اوہ گل سیکھدے سن جس تو‏ں خاوند تے بیوی وچ جدائی ڈالاں، حالانکہ اوہ اس تو‏ں کسی نو‏‏ں اللہ دے حکم دے سوا کچھ وی نقصان نئيں پہنچیا سکدے سن، تے سیکھدے سن اوہ جو انہاں نو‏‏ں نقصان دیندی سی اورنہ کہ نفع، تے اوہ ایہ وی جاندے سن کہ جس نے جادو نو‏‏ں خریدتا اس دے لئی آخرت وچ کچھ حصہ نئيں، تے اوہ چیز بہت بری اے جس دے بدلہ وچ انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں ویچیا، کاش اوہ جاندے(102)۔[۱۶] “ سورہ النمل آیت 15 دے مطابق: وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوُوْدَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا ۖ وَقَالَا الْحَـمْدُ لِلّـٰهِ الَّـذِىْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْـرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ (15) ترجمہ: ” اور اساں داؤد تے سلیمان نو‏‏ں علم دتا، تے کہنے لگے اللہ دا شکر اے جس نے سانو‏ں بوہت سارے ایمان دار بندےآں اُتے فضیلت دی۔[۱۷] “ سورۃ سبا آیت 12 دے مطابق: وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّّرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَاَسَلْنَا لَـهٝ عَيْنَ الْقِطْرِ ۖ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖ ۖ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْـهُـمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْـرِ(12) ترجمہ: ” اور ہويا نو‏‏ں سلیمان(بادشاہ) دے تابع کر دتا سی جس د‏‏ی صبح د‏‏ی منزل مہینے بھر د‏‏ی راہ تے شام د‏‏ی منزل مہینے بھر د‏‏ی راہ سی، تے اساں اس دے لئی تانبے دا چشمہ بہا دتا سی، تے کچھ جنہاں اس دے اگے اس دے رب دے حکم تو‏ں کم کيتا کردے سن، تے جو کوئی انہاں وچو‏ں ساڈے حکم تو‏ں فیر جاندا سی تاں اسيں اسنو‏ں اگ دا عذاب چکھاندے سن ۔[۱۸] “ سورۃ ص آیت 35 دے مطابق: قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِـىْ وَهَبْ لِـىْ مُلْكًا لَّا يَنْبَغِىْ لِاَحَدٍ مِّنْ بَعْدِىْ ۖ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ(35) ترجمہ: ” کہیا اے میرے رب! مینو‏ں(سلیمان کو) معاف کر تے مینو‏ں ایسی حکومت عنایت فرما کہ کسی نو‏‏ں میرے بعد شایاں نہ ہو، بے شک تاں بہت وڈا عنایت کرنے والا ا‏‏ے۔[۱۹] “ دولت سلیمان دا ہیکل سلیمان د‏‏ی تعمیر دے لئی منصوبہ بندی۔ بائبل دے واقعہ د‏‏ی تصویری مثال کلام پاک وچ وضاحت اُتے مبنی ہیکل سلیمان دا خاکہ ہور دیکھو: ہیکل سلیمان سلیمان دے دربار د‏‏ی عکاسی، (880ء د‏‏ی تصویر) عبرانی بائبل دے مطابق، سلیمان د‏‏ی 40 سالہ حکمرانی دے دوران وچ اسرائیلی شہنشاہیت نے بے شمار شان تے دولت حاصل کيتی۔ اس گل دا کتاب سلاطین د‏‏ی مندرجہ ذیل آیت تو‏ں اندازہ لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔ ” ١4اور جِنّا سونا اک برس وچ سلیمان دے پاس آندا سی اُس دا وزن سونے دا چھ سو چھیاسٹھ قنطار سی۔[۲۰] “ مورتاں سلیمان دا مجسمہ۔ سلیمان د‏‏ی حکمت و دولت بادشاہ تے نبی سلیمان د‏‏ی شبہہ سلیمان د‏‏ی خیالی تصویر سلیمان دا خیالی خاکہ سلیمان د‏‏ی شان و شوکت سلیمان دا ہیکل زیر تعمیر (خیالی تصویر) سلیمان یروشلم دا نقشہ اُٹھائے ہوئے ہور ویکھو سلیمان علیہ السلام حوالے ↑ In Our Time With Melvyn Bragg: King Solomon at www.bbc.co.uk Error: unknown archive URL (archived 7 جون 2012) ↑ انجیل مقدس. ↑ Williamson, H. G. M. (1976). "The Accession of Solomon in the Books of Chronicles". Vetus Testamentum 26 (3): 351–361. doi:10.1163/156853376X00510. ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1 at line 4446: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value). ↑ تواریخ اول باب سوم آیت 5 ↑ کتاب تواریخ باب سوم آیت 1-4 ↑ کتاب سلاطین اول آیت 1 ↑ سلاطین اول آیت 2-4 ↑ سلاطین اول باب سوم آیت 16-28 ↑ انجیل مقدس۔ 1-سلاطین 3-11:1 ↑ سلاطین اول باب دہم آیت 10 ↑ سلاطین اول 11:4 ↑ سلاطین اول گیارہويں باب آیت 9-13 ↑ Leithart, Peter J (2000). A House for My Name. en:Canon Press, 157. ISBN 978-1-885767-69-1. ↑ مملکت اسرائیل (متحدہ بادشاہت) at www.jewishvirtuallibrary.org Error: unknown archive URL (archived [Date missing]) ↑ سورۃ البقرہ آیت 102 ↑ سورہ النمل آیت 15 ↑ سورۃ سبا آیت 12 ↑ سورۃ ص آیت 35 ↑ سلاطین اول باب دہم آیت ١4 باہرلے جوڑ وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: سلیمان (بادشاہ) Wikiquote has quotations related to: سلیمان (بادشاہ) Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/en at line 3446: attempt to index field 'basic_arguments' (a nil value).۔ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/en at line 3446: attempt to index field 'basic_arguments' (a nil value).۔ آئی ایم ڈی بی تے Solomon Animated depiction of the life of Solomon آئی ایم ڈی بی تے Solomon Artistic movie about the rise and the reign of King Solomon Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/en at line 3446: attempt to index field 'basic_arguments' (a nil value).۔ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/en at line 3446: attempt to index field 'basic_arguments' (a nil value).۔ سلیمان (بادشاہ) داؤد ہاؤس شاہی القاب پیشرو داؤُد متحدہ بادشاہت اسرائیل تے یہودہ دے بادشاہ 971–931 ق۔م جانشین رحبعام یہودہ وچ جانشین یربعام اول اسرائیل وچ سانچہ:تناخ وچ انبیاء د گ ت اسرائیل دے حکمران شاہی خاندان توں پہلے ابی میلیک متحدہ بادشاہت ساؤل اشبوست داؤد سلیمان اسرائيل (شمالی سلطنت) یربعام ندب بعشا ایلہ زمری تبنی عمری اخی اب اخزیاہ یہورام یاہو یہوآخز یوآس یربعام دوم زکریاہ سلوم مناحم فقحیاہ فقح ہوسیع یہوداہ (جنوبی ریاست) رحبعام ابیاہ آسا یہوسفط یہورام اخزیاہ عتلیاہ یوآس امصیاہ عزیاہ یوتام آخز حزقیاہ منسی آمون یوسیاہ یہوآخز یہویقیم یکونیاہ صدقیاہ حشمون سلطنت سيمون ثاسی جون ہيركانوس اریستوبولوس اول الیگزینڈر جناس سلومی الیگزینڈرا ہيركانوس دوم اریستوبولوس دوم انتيگونوس دوم ماتاتياس ہیرودیسی خاندان ہیرودیس ارتشيلوس انطیپاس ہيرودس فلپ سلومی اول اغریپا اغریپا دوم دوسرے ہیکل دے بعد دا دور شمعون بار کوخبا ترچھے لکھے ہوئے نام متنازع دور حکومت تے غیر شاہی نام نيں سانچہ:کیتھولک مقدسین