Ali al-Sajjad

Ali ibn al-Husayn al-Sajjad (arabcha: عَلِيٌّ بْنُ ٱلْحُسَيْنِ ٱلسَّجَّادُ‎‎; tax. 658 — tax. 712), Zayn al-Obidin (arabcha: زَيْنُ ٱلْعَابِدِينَ‎‎ soʻzma-soʻz: „ibodat qiluvchilarning bezagi“) nomi bilan ham tanilgan, Islom paygʻambari Muhammadning chevarasi, shia islomida esa otasi Husayn ibn Ali, amakisi Hasan ibn Ali va bobosi Ali ibn Abu Tolibdan keyingi toʻrtinchi imom boʻlgan. Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin Ali ibn al-Husayn Zayn al-Abidin, shuningdek, as-Sajjod yoki oddiygina Zayn al-Abidin nomi bilan ham tanilgan, c. 659-yil 4 yanvar — mil. 713-yil 13-oktabr, otasi Husayn ibn Ali, amakisi Hasan ibn Ali va bobosi Ali ibn Abi Tolibdan keyin imom shi islom boʻlgan. Ali ibn al-Husayn 680-yildagi Karbalo jangida omon qoldi, shundan soʻng u va boshqa tirik qolganlar Damashqdagi Yazid I ga olib ketildi. Oxir-oqibat unga Madinaga qaytishga ruxsat berildi va u yerda bir nechta yaqin hamrohlari bilan tanho hayot kechirdi. U umrini namozga bagʻishlagan va qonun va hadisda hokimiyat sifatida qabul qilingan. Uning baʼzi duolari shialar tomonidan yuqori baholangan „As-Sahifa-as-Sajjodiyya“da toʻplangan. U Umaviylarga nisbatan xotirjam munosabatda boʻldi va shia jamoati tomonidan ularga qarshi sonlar mavjud boʻlganda sabr va sabr-toqat namunasi sifatida koʻriladi. Hayoti Bobosi Ali vafot etganida Ali ibn al-Husayn ikki yoshda edi. U amakisi Hasanning imomligida oʻn yil, otasi Husaynning imomligida oʻn yil yashadi. Uning oʻz imomligi oʻttiz besh yil davom etgan va u 94 yoki 95 hijriy yili Valid I yoki uning ukasi Hishom xalifaligi davrida ellik yetti yoshida vafot etgan. Aksariyat manbalarda Ali ibn al-Husayn Madinada hijriy 38 (milodiy 658-99) yilda tugʻilgani haqida xabar berilgan. U bobosi Alini eslash uchun juda yosh boʻlgan va amakisi Hasan va uning huzurida katta boʻlgan. uning otasi Husayn Muhammadning ikki nevarasi edi. Asarlari As-Sahifa as-Sajjodiya Chitikning fikriga koʻra, „As-Sahifa-al-Sajjodiyya“ (lit. „Sajjod kitobi“) islomiy ibodatlarning eng qadimgi toʻplami va islom maʼnaviyatida muhim asardir. Shia urf-odatlari bu kitobga katta hurmat bilan qarashadi va uni Qur’on va Alining Nahj-al-Balagʻalaridan keyin qoʻyadi. Ellik toʻrt duo kitobning asosiy qismini tashkil qiladi, shuningdek, oʻn toʻrt duo va oʻn besh munojotdan iborat qoʻshimcha („pichirlangan duolar“). Hadis ilmi mutaxassislari tomonidan Aliga nisbat berilgan kitob koʻpincha sahih deb hisoblanadi. Jafriyning fikricha, bu duolar bizga islom maʼnaviyatining mohiyatini oʻrgatadi va Ali zamonining insoni ham, bizning zamonamizning ham koʻplab savollariga javoblarni oʻzida mujassam etadi. „As-Sahifa“ning iltijo shakli Islom maʼnaviyatiga urgʻu bergan boʻlsa-da, kitobda diniy taʼlimotdan tortib ijtimoiygacha keng koʻlamli taʼlimotlar ham berilgan. Chunonchi, Chitikning fikricha, mavjud asarlar orasida „Arsh egalariga baraka“ duosi farishtalar haqidagi islomiy qarashlarni eng yaxshi umumlashtiradi. Kitobda islomiy urf-odatlarga ham tez-tez murojaat qilinib, Qur’on koʻrsatmalari va hadis adabiyotlarini hayotga tatbiq etish zarurligi hamda ijtimoiy adolat muhimligini taʼkidlaydi. Kitob Safaviylar davrida fors tiliga tarjima qilingan va „Islom Zaburlari“ deb nomlangan kitobning ingliz tiliga tarjimasi ham Uilyam Chittikning kirish va izohlari bilan mavjud. „As-Sahifa“ haqida koʻplab sharhlar yozilgan. Abu Hamza at-Tumaliyning duosi Bu duo (duo) Aliga tegishli boʻlib, u buni oʻzining hamrohi Abu Hamzah-al-Sumaliyga oʻrgatgan va Ramazon oyida ertalab yoki kechasi oʻqilishi kerak. Bu duo Shayx Tusiyning „Misboh al-Mutahijjid“ asarida qayd etilgan va shia mualliflari unga bir qancha sharhlar yozganlar. Resalat al-Hoquq Ijtimoiy va diniy majburiyatlarga bagʻishlangan „Resalat ul-hoquq“ („Huquqlar haqida risola“) duolar, qisqa soʻzlar va maktublardan tashqari, Aliga nasib qilingan yagona asardir. Ikki nusxada mavjud boʻlgan bu kitob Ali tomonidan bir shogirdning iltimosiga koʻra yozilgani aytiladi. Unda Qur’on va hadis adabiyotiga asoslanib, Allohning insonlar ustidagi huquqlari hamda insonlarning oʻzlariga va bir-biriga boʻlgan huquqlari toʻliq bayon etilgan. amaliy va harakatdan oldin bilim. Har bir inson ijtimoiy burchlarning uzoq roʻyxatiga rioya qilishi kerak, lekin ular koʻproq asosiy vazifalarni, yaʼni Xudoga ishonish va Unga itoat qilishni nazarda tutadi. Mo''jizalar Shia manbalarida Aliga bir qancha mo''jizalar, jumladan, Muhammad ibn al-Hanafiya huzurida imomlikka daʼvosi foydasiga Qora tosh haqida gapirishi, choʻlda gʻazal bilan gaplashishi va yoshlikni tiklashi qayd etilgan. keksa ayolga. Vafoti Aytilishicha, Zayn al-Obidin Madinada hukmronlik qilayotgan Umaviy xalifasi al-Valid yoki uning ukasi Hishomning tashabbusi bilan zaharlangan. Madinadagi al-Baqiy qabristonida amakisi Hasan yoniga dafn etilgan. Madelungning soʻzlariga koʻra, uning oʻlimidan soʻng koʻp odamlar tirikchiliklari Alidan kelganini aniqladilar. U har oqshom bir qop ovqatni belida koʻtarib, bechoralarning eshigini taqillatib chiqib ketar, kim javob bersa, kimning ismi sir qolishi uchun yuzini berkitib bemalol berardi. Manbalar Adabiyotlar The Pure and Powerful - Studies in Contemporary Muslim Society. Ithaca Press, 1997. ISBN 0863722695. Martin, R. C., ed (2004a). "Ta'ziya (Ta'ziyeh)". Encyclopedia of Islam and the Muslim World. 2. Macmillan Reference USA. p. 691. ISBN 0028656059. https://archive.org/details/encyclopediaofis0002unse/page/690/mode/2up. The Martyrs of Karbala - Shi'i Symbols and Rituals in Modern Iran. University of Washington Press, 2004b. ISBN 0295984481. What is Shi'i Islam - An Introduction. Routledge, 2018. ISBN 9781138093737. Redemptive Suffering in Islam - A Study of the Devotional Aspects of Ashura in Twelver Shi'ism. De Gruyter, 1978. ISBN 9789027979438. "سجاد, امام" (fa). Encyclopaedia of the World of Islam. 23. 2017. https://rch.ac.ir/article/Details/14446. Boyce, Mary (1967). "Bībī Shahrbānū and the Lady of Pārs". Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London 30 (1): 30–44. doi:10.1017/S0041977X00099080. ISSN 0041-977X. Andoza:Encyclopaedia of Islam, Second Edition „Translator's Introduction“, The Psalms of Islam (As-sahifa Al-kamilah Al-sajjadiyya). The Muhammadi Trust of Great Britain and Northern Ireland, 1987. ISBN 094607951X. God's Caliph - Religious Authority in the First Centuries of Islam. Cambridge University Press, 2003. ISBN 0521541115. Crone, P.. Medieval Islamic Political Thought. Edinburgh University Press, 2005. ISBN 0748621946. A History of Shi'i Islam. I.B. Tauris, 2013. ISBN 9780857723338. „Shi'i Communities in History“, The Shi'i World - Pathways in Tradition and Modernity. I.B. Tauris, 2015 — 169–209-bet. ISBN 9781784534776. The Charismatic Community - Shi'ite Identity in Early Islam. State University of New York Press, 2007. ISBN 9780791470336. Donaldson, D. M.. The Shi'ite Religion - A History of Islam in Persia and Irak. Luzac and Company, 1933. OCLC 1391736058. The Oxford Dictionary of Islam. Oxford University Press, 2003. ISBN 0195125584. Esposito, J. L., ed (2022). "Zaynab". The Islamic World - Past and Present. Oxford Reference. Oxford University Press. ISBN 9780197669471. https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195165203.001.0001/acref-9780195165203-e-379. Gordon Melton, J.; Baumann, M., eds (2010). "Ashura". Religions of the World - A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices (Second nashri). ABC-Clio. 210–212 b. ISBN 9781598842043. Shi'i Islam - An Introduction. Cambridge University Press, 2014. ISBN 9781107031432. Shi'a Islam - From Religion to Revolution. Markus Wiener Publishers, 1999. ISBN 1558761349. "Jihad of Words - Gender and Contemporary Karbala Narratives". The Yearbook of English Studies 39 (1): 84–100. 2009. doi:10.1353/yes.2009.0016. https://muse.jhu.edu/article/814313/summary. The First Dynasty of Islam - The Umayyad Caliphate 661–750, Second, Routledge, 2000. ISBN 0415240735. "The Mourning of History and the History of Mourning - The Evolution of Ritual Commemoration of the Battle of Karbala". Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East 25 (1): 78–88. 2005. doi:10.1215/1089201X-25-1-78. https://muse.jhu.edu/article/185346. Hyder, S. A.. Reliving Karbala - Martyrdom in South Asian Memory. Oxford University Press, 2006. ISBN 9780195373028. The Shi'is of Saudi Arabia. Saqi, 2006. ISBN 9780863569036. Jafri, S. H. M.. Origins and Early Development of Shi'a Islam. Longman, 1979. ISBN 0582780802. The Prophet and the Age of the Caliphates - The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century, Third, Routledge, 2016. ISBN 9781138787612. Andoza:Encyclopaedia of Islam, Second Edition Andoza:Encyclopaedia of Islam, Second Edition Early Shī'ī Thought - The Teachings of Imam Muḥammad al-Bāqir. I.B. Tauris, 2000. ISBN 1850435928. "'Alī b. Ḥosayn b. 'Alī b. Abī Ṭāleb". Encyclopaedia Iranica. I/8. 1985. 849–850 b. ISSN 2330-4804. http://www.iranicaonline.org/articles/ali-b-hosayn-b-ali. Madelung, W. (2004). "Ḥosayn b. 'Ali i. Life and Significance in Shi'ism". Encyclopaedia Iranica. XII/5. 493–498 b. ISSN 2330-4804. https://iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-i. Andoza:Encyclopaedia of Islam, Second Edition Mavani, H.. Religious Authority and Political Thought in Twelver Shi'ism - From Ali to Post-Khomeini. Routledge, 2013. ISBN 9780203694282. An Introduction to Shi'i Islam. Yale University Press, 1985. ISBN 9780300035315. Islam and Revolution in the Middle East. Yale University Press, 1988. ISBN 0300041276. Female Personalities in the Qur'an and Sunna - Examining the Major Sources of Imami Shi'i Islam. Routledge, 2015. ISBN 9781315770147. Twelve Infallible Men - The Imams and the Making of Shi'ism. Harvard University Press, 2016. ISBN 9780674737075. „Zaynab bint 'Alī and the Place of the Women of the Households of the First Imāms in Shī'īte Devotional Literature“, Women in the Medieval Islamic World - Power, Patronage, and Piety. Palgrave Macmillan, 1998 — 69–98-bet. ISBN 9780333740965. Horse of Karbala - Muslim Devotional Life in India. Palgrave Macmillan, 2001. ISBN 0312216378. Jones, L., ed (2005). "Zaynab bint 'Alī". Encyclopedia of Religion. 14 (Second nashri). Macmillan Reference USA. 9937–9939 b. ISBN 002865983X. https://archive.org/details/encyclopediaofre0014unse/mode/2up. „Orations of Zaynab and Umm Kulthūm in the Aftermath of Ḥusayn's Martyrdom at Karbala - Speaking Truth to Power“, The "Other" Martyrs - Women and the Poetics of Sexuality, Sacrifice, and Death in World Literatures. Harrassowitz Verlag, 2019 — 103–132-bet. ISBN 9783447112147. Sachedina, Abdulaziz Abdulhussein. Islamic Messianism - The Idea of Mahdī in Twelver Shī'ism. SUNY Press, 1981. ISBN 978-0873954426. Sachedina, A. A.. The Just Ruler in Shi'ite Islam - The Comprehensive Authority of the Jurist in Imamite Jurisprudence. Oxford University Press, 1988. ISBN 0195119150. Shi'ite Islam. State University of New York Press, 1975. ISBN 0873953908. Andoza:Encyclopaedia of Islam, Second Edition Fleet, K.; Krämer, G.; Matringe, D. et al., eds (2010). "Baqī' al-Gharqad". Encyclopaedia of Islam (Third nashri). doi:10.1163/1875-9831_isla_SIM_00000066. ISBN 9789004183902. http://dx.doi.org/10.1163/1875-9831_isla_SIM_00000066. „Al-Kafi“. thaqalayn.net.