Emir Şaban Camii

Emir Şaban Camii, Çukurca'daki bir camidir. Tarihi Caminin inşasına dair özgün bir kitâbe yoktur. Sonradan eklenen kitâbede, yapının 635 yılında, Emir Şaban tarafından yaptırıldığı yazar. Caminin doğusunda türbesi bulunan Emir Şaban'ın, Ömer devrindeki fetihlere katılan ve bölge halkına İslam'ı öğretme amacıyla yerleştiği Çukurca'da ölen bir komutanın mezarı olduğuna dair rivayet vardır. Başka bir rivayete göre ise önceleri bir kilise olarak kullanılan yapı, fetihler sonrasında camiye dönüştürülmüştür. 1985'te, caminin yanına yeni bir caminin inşa edilmesiyle Emir Şaban Camii, Çukurca Belediyesi tarafından depo olarak kullanılmaya başlandı. 1993-1995 yılları arasında geçirdiği onarım sonrasında tekrar camiye dönüştürüldü. Türk Kara Kuvvetleri mensuplarınca Haziran 2007'de onarılan cami; on günlük çalışmanın ardından, 25 Haziran'da gerçekleştirilen törenle tekrar hizmete girdi. Cami, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 20 Eylül 2013 tarih ve 491 sayılı kararıyla taşınmaz kültür varlığı olarak tescillendi. Aynı kurulun 8 Aralık 2015 tarih ve 1119 sayılı kararıyla restorasyon projesi onaylandı. Vilayetler Birliği tarafından sağlanan ödenekle, caminin restorasyon ve çevre düzenleme işiiçin 25 Ekim 2019'da ihale yapıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Hakkari İl Özel idaresi, Çukurca Kaymakamlığı ve Çukurca Belediyesi tarafından Mart 2020'de başlanan restorasyon çalışmaları sonrasında cami; 4 Eylül 2021'de gerçekleştirilen törenle tekrar hizmete girdi. Yapının günümüzdeki mülkiyeti Hakkari İl Özel İdaresindedir. Konumu ve mimarisi Çukurca'nın Emirşaban Mahallesi'nde yer alan, moloz taştan inşa edilmiş kâgir bir yapıdır. Bünyesinde medrese birimleri de barındırır. Dikdörtgen planlı caminin dıştan zemin ölçüleri 22,70 × 19,50 m'dir. Kaynakça