زاب الڪبير ندي

زاب الڪبير (Great Zab) 400 ڪلوميٽر ڊگھي ھڪ ندي جو نالو آهي جيڪا ترڪي ۽ عراق ۾ واقع آهي. اھا ترڪي جي وان ڍنڍ مان شروع ٿئي ٿي ۽ عراق جي ڏکڻ ۾ موصل لڳ دجله ندي سان وڃي ملي ٿي. انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا مطابق اھا ندي دجله درياهه جي ٻن مان ھڪ معاون شاخ يا ٽرائيبيوٽري آهي. زاب الڪبير ڪردستان جي جبلن مان نڪري ٿي ۽ 420 ڪلوميٽر (260 ميل) ترڪي جي ڏکڻ اوڀر ۽ اتر عراق کان ٿيندي ڏکڻ ۽ ڏکڻ اولھه طرف وھندي موصل کان ھيٺ درياهه دجله ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. ساڳي زاب جي نالي سان ھڪ ٻي ندي 230 ميل اتر اولھه ايران کان اتر عراق م داخل ٿي زاب الڪبير ۾ ڇوڙ ڪري ٿي جتان پوء زاب الڪبير 80 ڪلوميٽر اڳتي ھلي درياهه دجله ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. ھر سال مارچ ۽ اپريل م اھي ٻئي نديون درياهه دجله ۾ ٻوڏ واري صورتحال پيدا ڪنديون آهن. زغروس جبلن جو سلسلو گهٽ ۾ گهٽ لوئر پيليولٿڪ دور کان استعمال ۾ آهي ۽ نيندرٿلن جي قبضي جي وڏي گواهي، زاب الڪبير جي طاس جي آثار قديمه واري ماڳ، "شانه در غار" تي ڏني وئي آهي. علائقي لاءِ، ٽين صدي قبل مسيح جي آخر کان وٺي، تاريخي رڪارڊ موجود آهن. نو-آشوري دور ۾، زاب الڪبير، نمرود جي گاديءَ واري شهر جي آس پاس جي زمينن کي آبپاشي لاءِ پاڻي فراهم ڪيو. زاب جي جنگ؛ جيڪا اموي خلافت کي ختم ڪري ڇڏيو، زاب الڪبير جي هڪ شاخ جي ويجهو ٿي ۽ درياهه جي واديون عراق جي منگول فتح کان پوء پناهگيرن کي پناهه ڏنيون. 19 ۽ 20هين صدي عيسويءَ دوران، زاب الڪبير جو طاس، مقامي ڪرد قبيلن جي آزادي ۽ خودمختياري لاءِ جدوجهد ڪندي اڪثر بغاوتون ٿينديون ڏٺيون. رستو واٽر شيڊ درياهه جي تبديلي تاريخ پڻ ڏسو حوالا