Al-Mukhtar ats-Tsaqafi

Al-Mukhtar bin Abi Ubaid ats-Tsaqafi (bhâsa Arab الْمُخْتَار ٱبْن أَبِي عُبَيْد الثَّقَفِيّ, translit. al-Mukhtār bin Abī ʿUbayd ats-Tsaqafī; Cèṭa'an:Kira-kira622 – 3 April 687) otabâ Mukhtar ats-Tsaqafi èngghi sorang revolusioner pro-Alawiyyun sè nettep è Kufah, sè mèmpèn alabân Khalifah Umayyah è taon 685 bân ngobâsaè sabâgiyân rajâ Irak dâlem bâllu bellâs bulân dâlem perrang satarètanan Islam sè kapèng duwâ’. Al-mukhtar ngonjhâng Husain bin Ali, kompoy nabi Islam Muhammad, dâ’ Kufah, tapè pas ètorot è Karbala. Lahèr è Ta’if, Mukhtar ngallè ka Irak è bâkto ngodâ bân odi’ neng Kufah. Samarèna sèdhâna Husain è tanangnga tentara Umayyah dâlem Patemporan Karbala è taon 680, Mukhtar abhâreng bân khalifah mosona Abdullah bin Zubair è Mekka, tapè aliansi jârèyâ ta’ aomor lanjhâng. Mukhtar abâli ka Kufah bân acatoran Muhammad bin al-Hanafiyah, potra khalifah Ali (Cèṭa'an:Memerintah) bân tarètana Husain, dhâddhi mahdi bân imam, bân adhâbu aghâbây kakhalifahan Alawiyyun bân abâles atas sèdhâna Husain. Mukhtar ngowasaè Kufah è bulân Oktober 685, samarèna ngojuk gubernur Zubairi, bân marènta eksekusi dâ’ orèng sè noro’ dâlem sèdhâna Husain. Sokerran kalabân Ibnu az-Zubairi è Bashrah nyebbâbbaghi sèdhâna Mukhtar bi’ tentara gubernur Zubairi è Bashrah, Mush’ab bin Zubair, samarèna pangeppongan abiddhe empa’ bulân. Maskè Mukhtar kala, gerakanna andi’ pangaro sè lowas. Samarèna sèdhâna, orèng sè noro’ Mukhtar aghâbây sèttong sèktè Syiah radikal, sè pas èkennal kalabân Kaisaniyyah, sè marajâ tong-sèttong doktrin anyar bân abârri’ pangaro dâ’ ideologi Syiah è sabbhân-sabbhân arè. Mukhtar ngangka’ status sosial mawali (orèng-orèng sè bânni Arab sè ngalle aghâma ka Islam bân dhâddhi entitas politik sè pentèng. Mawali bân Kaisiniyah pas amain perran sè pentèng dâlem Revolusi Abbasiyah 60 taon samarèna. Mukhtas èangghâp pentèng dhâddhi sala sèttong orèng sè adukung awwâl gagasan kesetaraan antara Muslim Arab bân non-Arab. Mukhtar arèya tokoh sè kontroversial è kalangan Sunni, bi’ orèng-orèng Sunni è angghep nabi palsu, tapè èhormat bi’ sabâgiyân Syiah polana dukunganna dâ’ Alawiyyun. Abâsân sejarawan modern acem-macem, molaè dâri ngangghep kalabân soran revolusioner sè tolos saèngghâ sorang oportunitis sè ambisius. Sombher