سنگ کر (دلفان)

سَنگ‌کَر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دلفان در استان لرستان، واقع در غرب ایران می‌باشد. روستا دارای باغات فراوان و سرسبز است. فاصله سنگ‌کر تا شهر نورآباد به عنوان مرکز شهرستان، حدود ۱۵ کیلومتر است. پیشهٔ بیشتر اهالی کشاورزی، باغ‌داری و دامپروری می‌باشد. دلیل نام‌گذاری این روستا مبهم بوده و حکایت‌هایی وجود دارد که بیشتر به تخته سنگ بزرگی که غاری در آن شکل گرفته و در حاشیهٔ شرقی روستا قرار دارد مرتبط می‌شود. سنگ‌کر در حاشیهٔ جاده شکل گرفته، بنابراین به دو بخش جداگانه بالایی (علیا) و پایینی (سفلی) تبدیل شده است. جغرافیا سنگ‌کر در مسیر رودخانه بادآور، به سمت غرب شهرستان با فاصلهٔ حدودی ۱۵ کیلومتر از شهر نورآباد واقع شده است. رود بادآور از سمت شمالی روستا عبور کرده و به رود گیزه رود می‌پیوندد. این روستا پایکوهی بوده و در نیمه شمالی کوه گل‌اندام (به لکی: گولهَ ناوو) واقع شده و بیشینه زمین‌های حد فاصل کوه تا روستا سنگلاخی بوده و به صورت محدود زیر کشت دیم می‌باشد. تخته سنگ بزرگ و غار درون آن: این مکان که (به لکی: وَر سنْگْ) با صخره‌های بلند در میانه زمین‌های پایین دست کشاورزی واقع شده، از هنگام پیش از انقلاب ۱۳۵۷ اکتشافاتی توسط خانم و آقای فرانسوی انجام گرفت که به گفته محلی‌ها منجر به یافتن استخوان‌های خیلی بزرگ شده و با ناتمام ماندن این مطالعات این مکان در حاله‌ای از ابهام قرار گرفته، ولی به مرور زمان از سوی افراد گوناگونی به منظور کشف اشیای قیمتی و باستانی منجر به تخریب دهانه غار و حفر چاله‌های بزرگی پیرامون آن گردیده است. پیشینه بنا به گفته اهالی، زمین‌های روستا از سوی پیشینیان در سال‌های دور پیش از انقلاب ۱۳۵۷ خریداری شده، که پیش از آن نیز به صورت عشایری زندگی می‌کردند و ییلاق آن‌ها بوده است و قشلاق آن‌ها به منطقه وره زرد و تنگهٔ شیرز و رود سیمره در کوهدشت لرستان مرتبط بوده است. جنگ ایران و عراق تعداد شهدای جنگ ایران و عراق در سنگ‌کر ۲ شهید و تعداد زیادی افراد جانباز می‌باشد. ساختار سیاسی نخستین دورهٔ شورای اسلامی روستای سنگ‌کر در سال ۱۴۰۰ تشکیل شد که از هر دو بخش روستا هر کدام ۲ عضو در مجموع ۴ عضو داشت. روستای سنگ‌کر تا سال ۱۴۰۴ فاقد دهیاری بوده است. اقتصاد و تأسیسات زیربنایی اقتصاد روستای سنگ‌کر بیشتر بر پایهٔ کشاورزی و دامپروری و باغداری است. در بخش کشاورزی، بیشتر سطح زیر کشت روستا مربوط به زراعت گندم، جو، کنجد، نخود، عدس، یونجه، گشنیز و بعضا چقندر قند، ذرت و کلزا بوده است. که در سال‌های اخیر با تغییرات اقلیمی و بافت سنتی کشاورزی با مشکلات فراوانی همراه بوده است که باعث تغییر کاربری هرکدام از اراضی شده است. تاسیسات زیربنایی روستا شامل، منبع آب و لوله کشی، گاز کشی و برق‌کشی می‌باشد. منابع آبیاری کشت آبی روستا از سراب وناب و آبیاری بخش علوفه‌ای از رود بادآور می‌باشد، تا سال ۱۴۰۴ مقدار یک‌سوم مسیر آب سراب وناب توسط جهاد کشاورزی شهرستان، کانال کشی سیمانی شده است. تا سال ۱۴۰۴، مسیر اصلی روستا دارای جاده آسفالته بوده و مسیر فرعی روستای سنگ‌کر سفلی جاده خاکی می‌باشد. آموزش و فرهنگ روستا فقط دارای دبستان است و دانش‌آموزان برای گرفتن مدرک سیکل دوره راهنمایی به روستاهای هم‌جوار یا شهر نورآباد میروند، ولی برای ادامهٔ تحصیل در دورهٔ دبیرستان مجبور به تحصیل در شهر میشوند. در بخش مذهبی نیز سنگ‌کر دارای یک مسجد می‌باشد. جمعیت‌شناسی این روستا در دهستان نورآباد قرار دارد و برپایهٔ سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۹ نفر (۲۱خانوار) بوده است، که جمعیت کم آن به دلیل مهاجرت به شهر نورآباد و شهرهای بزرگ‌تر جهت امکانات بیشتر بوده است. منابع طبیعی و زیست جانوری پوشش گیاهی روستای سنگ کر در ارتفاعات پایین دارای زمین‌های کشاورزی بوده و در ارتفاعات بالاتر دارای مراتع، درختچه‌های چاغاله بادام، ارجن، گون، انواع استپ مانند کنگر و خار و گیاهان مختلفی با اسامی لکی مانند : سوْرپا(سرخ پا)، سرشک(زرشک کوهی)، گنمه داری ،هولیْرهَ ،گولّ هیروو (ختمی)، شنگ (گیاهی است بهاره)، پَغازه (گیاهی است بهاری)، اَزگووئه (دو نوع از آویشن صخره ای و دشتی) و ... همچنین بالاتر از زمین‌های کشاورزی در موقعیت جنوب شرقی ( در ارتفاع پایین کوه گل اندام) دارای تعداد کمی درخت بلوط می‌باشد. منابع آب این روستا عبارتند از ۱_سراب وناب این سراب از روستای وناب و از ارتفاعات کوه گل اندام سرچشمه می‌گیرد و در سال‌های اخیر با مشکل کم آبی مواجه شده‌ است. 2 - چشمه سفید (کنی چرمی ) چشمه‌ای در حاشیه شمال شرقی روستای سنگ‌کر (به لکی: کَنی چَرمیْ) که یکی از منابع تأمین آب آشامیدنی روستا است. 3_رودخانه بادآور رودخانه یادشده از شهر نورآباد گذشته و در مسیر خود از چشمه‌ها و منابع آبی کوچک پر شده و به سمت رود گیزه رود در بخش غربی این شهرستان می‌رسد و از آنجا نیز به آب‌های جاری مانند قره سو و ... میپیوندد. این رودخانه در میانهٔ مسیر از روستای سنگ‌کر عبور کرده و از آن برای آبیاری بیشه زارهای (به لکی: چَم) تولید چوب همچون صنوبر و ... و گیاهان علوفه‌ای مانند یونجه و شبدر بهره‌گیری می‌شود. دلیل اصلی عدم استفاده همه جانبه از آن آلودگی این رود به وسیله آب و فاضلاب شهری نورآباد می‌باشد. موقعیت جغرافیایی روستا نگارخانه منابع تمامی تصاویر از شبکه های اجتماعی می‌باشد. منابع «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) پانویس الگو