بیت رهبری

دفتر رهبر جمهوری اسلامی که با عنوان بیت رهبری هم شناخته می‌شد، نام سازمانی حکومتی در جمهوری اسلامی ایران بود که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شد. این سازمان به‌طور کلی مرکز مدیریت همه سازمان‌ها، نهادها، ادارات کل، مؤسسات غیرانتفاعی و سایر دستگاه‌هایی است که زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شدند.بیت رهبری محل اقامت رسمی، دفتر دیوان سالاری و محل کار اصلی رهبر جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴ بود. این سازمان از سال ۱۳۶۸ و با تغییر رهبر جمهوری اسلامی به صورت رسمی تشکیل شد و دارای اختیارات مشخصی در قانون اساسی گردید. ساختار آن ترکیبی از بیت سنتی (دفتر مذهبی مرجع) و دیوان سالاری مدرن بود. این مؤسسه در مرکز تهران واقع شده بود و توسط محمد محمدی گلپایگانی اداره می‌شد. این مرکز در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ به‌طور کامل تخریب و نابود شد که منجر به ترور چندین تن ازجمله سید علی خامنه‌ای رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران شد. بررسی اجمالی دفتر رهبر جمهوری اسلامی توسط رهبر برای ارتباط و اجرای دستورها به سایر سازمانهای نظامی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی استفاده می‌شد. تعدادی از مشاوران سیاسی، نظامی و مذهبی زیر نظر این دفتر کار می‌کردند. این مشاوران نقش مهمی در تصمیم‌گیری در سراسر کشور داشند. خامنه‌ای هیچ‌گاه به استقبال یا همراهی سیاستمداران خارجی نمی‌رفت و این روند بر عهده رئیس‌جمهور یا وزیر امور خارجه بود. به همین دلیل سیاستمداران جهان برای دیدار با رهبر جمهوری اسلامی ایران باید به بیت رهبری بروند. دیدارهای رسمی و عمومی افراد خاص و عزاداری‌های مختلف مردم با حضور خامنه‌ای در حسینیهٔ امام خمینی بیت رهبری صورت می‌پذیرفت و سالانه چندین بار توسط مسئولان اجرائی و تشریفات دفتر رهبری این دیدارها در مناسبت‌های مختلف برنامه‌ریزی و اجرا می‌شد. دیدارهای خصوصی خامنه‌ای که شامل افراد خاص همچون خانواده‌های کشته‌شدگان جنگ ایران و عراق، نیروهای مسلح، سران قوا، هیئت دولت دست‌اندرکاران سینما و اهل هنر، شاعران، ورزشکاران برتر، و غیره در سالن دیدارهای خصوصی در دفتر کار خامنه‌ای صورت می‌پذیرد. بعضی از این دیدارهای خصوصی با مقامات بلندپایه و سران جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و مقامات امنیتی و اطلاعاتی بود و بنا به تصمیمات مسئولان امنیتی دفتر رهبری هیچ‌گاه رسانه ای نمی‌شد. دولت در سایه دفتر رهبر ایران با تشکیلات موازی عریض و طویل اداری، سیاسی، اقتصادی، ارتباطات، نظامی، حفاظتی، فرهنگی و حوزوی با هزاران کارمند به نوعی «دولت در سایه» بود و از چنان قدرت و توانایی فرا قانونی برخوردار بود که سایر قوای سه‌گانه را به حاشیه برده بود و در صورت هر خللی در قوای مجریه، می‌توانست امور را در دست بگیرد و وزارتخانه‌ها را هدایت و به گونه‌ای عمل کند که آب از آب تکان نخورد. به عنوان نمونه در ۲۸ فروردین ۱۳۹۰ در پی اختلاف نظر محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت و رهبر جمهوری اسلامی بر سر وزیر اطلاعات، احمدی‌نژاد به عنوان اعتراض، یازده روز از خانه بیرون نیامد. به نظر می‌رسد با قدرت دفتر رهبری، اگر خانه‌نشینی رئیس‌جمهور ادامه پیدا می‌کرد و حتی با استعفا هم تمام می‌شد مشکلی برای کشور به وجود نمی‌آمد. تحریم‌ها در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرمان اجرایی ۱۳۸۷۶ را امضا کرد که در آن دارایی‌های دفتر رهبر جمهوری اسلامی، به همراه سید علی خامنه‌ای رهبر سابق جمهوری اسلامی، در پی حادثه حوالی خلیج عمان در روزهای قبل مسدود شد. منابع چارت سازمانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران