Tabrizko bazarra

Tabrizko bazarra (persieraz: بازار تبریز‎, Bāzār-e Tabriz) azoka historiko bat da, Tabriz hirigunean kokatua. Ekialde Hurbileko azoka zaharrenetakoa da, batez ere XII. mendean garatu zena Zetaren Bideko merkataritza biziari esker. Multzoa handituz joan zen mendez mende, baina ia guztiz berreraiki zen XVIII. mendean Zand eta Qajar dinastiaren garaian. Munduko azoka estali handienetakoa da, 75 ha luze-zabal baita. 2010ean, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Ezaugarriak Tabriz kultura-truke lekua izan da Antzinatetik. Bertako bazar historikoa Zetaren Bideko gune garrantzitsuenetakoa izan da. Bazarra leku berean egon da Islama iritsi ondorengo irandar hirigintzaren lehen garaietatik. Marco Polo veneziar bidaiariak aipatu zuen, Zetaren Bidea egitean bazarra zeharkatu omen zuelako. Hirigunean kokatua, azpi-bazarretan banatua dago, hala nola Amir Bazar (urre eta bitxiena), Mozzafarieh (tapiz azoka, korapilo tamainaren eta motaren arabera sailkatua), oinetako bazarra eta beste hainbat. Tabrizen eta bere bazarraren gorena XVI. mendean izan aen, safavi erresumako hiriburu bilakatu zenean. XVII. mendean hiriburutza galdu zuen, baina bazarrak garrantzia mantendu zuen maila ekonomiko eta merkataritzakoan. Nahiz eta gaur egun denda eta merkatari gune moderno igari ezarri diren, Tabrizeko Bazarra hiriko eta ipar-mendebaldeko Irango bihotz ekonomikoa izaten jarraitzen du. Tabrizeko bazarrak politikoki ere garrantzia izan du, batez ere XX. mendeko mugimenduetan, hala nola Iraultza Konstituzionalean (1905-1911) eta Iraultza Islamikoan (1979). Erreferentziak Ikus, gainera Karabansarai Kanpo estekak