Մարմարե պալատ (Թեհրան)

Մարմարե պալատ (պարս.՝ کاخ مرمر‎‎, Kākh-e Marmar), Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում գտնվող պատմական շենքերից և թագավորական բնակավայրերից մեկը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։ Պատմություն Մարմարե պալատը կառուցվել է 1934-1937 թվականներին։ Նախագծվել է Ռեզա շահ Փահլավիի հրամանով ֆրանսիացի ճարտարագետ Ջոզեֆ Լեոնի և Իրանի ճարտարապետ Ֆաթ'հոլլահ Ֆիրդովսի կողմից։ Սկզբնականում պալատը կառուցվել է պաշտոնական գործառույթներ ու ընդունելություններ իրականացնելու համար։ Այնտեղ բնակվել է Ռեզա Շահ Փահլավին, ապա նրա որդին՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիին։ Մինչև 1941 թվականը՝ շահի աքսորումը, Ռեզա Փահլավին ու իր չորրորդ կինը՝ Էսմեթ Դովլաթշահին, իրենց հինգ երեխաների հետ ապրում էին Մարմարյա պալատում։ Ռեզա շահ Փահլավին 1941 թվականի սեպտեմբերին պալատում ստորագրել է իր հրաժարական նամակը։ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի օրոք պալատում տեղի են ունեցել նշանակալի իրադարձություններ։ Մարմարե պալատը Գոլեսթանիի հետ միասին համարվում են նրա կարևոր պալատներից մեկը։ Պալատում տեղի են ունեցել Շահի երեք ամուսնության արարողությունները։ 1939 թվականին Պալատում կայացել է Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և նրա առաջին կնոջ՝ եգիպտացի արքայադուստր Ֆավզիա Ֆուադի իրանական հարսանեկան արարողությունը։ Մինչև 1945 թվականը՝ նրանց ամուսնալուծությունը, նրանք բնակվում էին այնտեղ։ 1950 թվականի հոկտեմբերին պալատում տեղի ունեցավ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Սորաիա Իսֆանդիյարի Բախտիարիի, նշանադրության արարողությունը, իսկ 1951 թվականին՝ հարսանեկան արարողությունը։ Պալատում է տեղի ունեցել նաև Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և իր երրորդ կնոջ՝ Ֆարահ Դիբայի նշանադրությունն ու ամուսնությունը։ Բացի այդ, Մարմարյա պալատում է կազմակերպվել Մոհամմադ Ռեզայի 48-ամյակի խնջույքը։ Այս իրադարձություններից բացի, Մարմարյա պալատում 1965 թվականի ապրիլի 10-ին մի իրանացի զինվորի կողմից իրագործվել է Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի մահափորցը։ Այս իրադարձությունից հետո պալատն այլևս չէր գործածվում, և 1970 թվականին վերածվում է թանգարանի։ Ոճ Մարմարյա պալատի նախագծումը նախապես մշակվել է Օստադ Ջաֆար Խանի կողմից։ Սակայն վերջնական ուրվագիծը նախագծել է Օստադ Հայդար Խանը։ Պալատի ընդհանուր ճարտարապետական ոճը էկլեկտիկ է։ Դրանում միավորված են արևելյան, Ղաջարիների և արևմտյան ճարտարապետական առանձնահատկություններ։ Պալատը շրջապատված է պարտեզով։ Պալատի արտաքին մակերեսը պատված է սպիտակ մարմարով։ Պալատի քարե մուտքի մոտ կանգնեցրած են Աքեմենյան պետության երկու զինվորների արձանները, որոնք արտացոլում են էկլեկտիկ ճարտարապետական ոճը։ Այս արձանների հեղինակն է իրանական արվեստագետ Ջաֆար Խանը։ Պալատն ունի այլ դարպասներ, որոնք կառուցվել են տարբեր գավառների արհեստավորների կողմից։ Պալատը ծածկված է հսկայական գմբեթով, որը Սպահանում գտնվող Շեյխ Լոթֆոլայի մզկիթի կրկնօրինակն է։ Գմբեթը ծածկված է «արաբեսկյան» սալիկներով։ Ներկայում 1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունից հետո, մինչև 1981 թվականը պալատ եղել է թանգարան։ Ապա այն տրվել է Majma' Taškhīs Maṣlaḥat Nezām վարչական կառույցի։ Այն բոլոր պատմական նմուշները, որոնք օգտագործվել են պալատում, ներառյալ՝ կահույքը, ցուցադրվում է Թեհրանի դեկորատիվ արվեստի թանգարանում։ Ծանոթագրություններ