İran Devrim Muhafızları Ordusu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, resmî adıyla İslam Devrimi Muhafızları Ordusu (Farsça: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, romanize: Sipah-i Pasdaran-i İnkılab-i İslâmi), kısaca Devrim Muhafızları ya da IRGC, İran Silahlı Kuvvetleri'nin çok hizmetli ana kollarından biridir. İran Devrimi'nin ardından Mayıs 1979'da Ruhullah Humeyni tarafından askerî bir kuvvet olarak resmen kuruldu. İran Ordusu ülkenin egemenliğini geleneksel anlamda korurken, Devrim Muhafızları'nın anayasal görevi İslam Cumhuriyeti'nin bütünlüğünü güvence altına almaktır. Bu görevin çoğu yorumu, Devrim Muhafızları'nın İran'a yönelik dış müdahaleleri önlemekle, geleneksel ordu tarafından gerçekleştirilebilecek darbe girişimlerini engellemekle ve İslam Devrimi'nin ideolojik mirasına zarar veren "sapma hareketlerini" bastırmakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. 2024 yılı itibarıyla İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun toplam personel sayısı yaklaşık 125.000'dir. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, fiilen bir sahil güvenlik işlevi üstlenerek Basra Körfezi'nde operasyonel kontrolü sağlayan İran'ın başlıca gücü konumundadır. IRGC'ye bağlı paramiliter gönüllü milis gücü Besic'in ise yaklaşık 90.000 aktif personeli bulunmaktadır. Kurum, İran içinde "Sepah News" adıyla bilinen bir medya yapılanmasına sahiptir. 16 Mart 2022'de, İran'ın nükleer programıyla bağlantılı olarak "Nükleer Merkezlerin Korunması ve Güvenliği Komutanlığı" adlı yeni ve bağımsız bir birim kuruldu. Günümüzde IRGC; Avustralya, Bahreyn, Kanada, Ekvador, Avrupa Birliği, İsrail, Paraguay, Suudi Arabistan, İsveç, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmakta olup, IRGC'nin Kudüs Gücü ayrıca Arjantin tarafından yasaklandı. İdeolojik bir milis gücü olarak ortaya çıkan İran Devrim Muhafızları Ordusu, zamanla İran siyasetinin, ekonomisinin ve toplumunun hemen her alanında artan bir rol üstlendi. 2010 yılında BBC News, IRGC'yi bir "iş imparatorluğu" olarak tanımladı; 2019'da Reuters ise örgütü "siyasi nüfuza sahip bir sanayi imparatorluğu" olarak nitelendirdi. IRGC'nin, özellikle 2009 cumhurbaşkanlığı seçimi ve sonrasında yaşanan protestoların bastırılması sürecinde Mahmud Ahmedinejad döneminde genişleyen toplumsal, siyasi, askerî ve ekonomik rolü, birçok Batılı analistin örgütün siyasi güç bakımından ülkenin dinî yönetici sınıfını dahi geride bıraktığını ileri sürmesine yol açtı. Askeri yapısı Kara Kuvvetleri İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun kara kuvvetleridir. Daha çok İran'ın yedek kara kuvvetleri olarak bilinmektedir. 5 Mayıs 1979'da İran Dinî Lideri Humeyni'nin emriyle kurulmuştur. Görevi olası savaş durumunda bağımsız olarak hareket edip İran Kara Kuvvetlerine destek vermektir. Karargâhı Tahran'dır. 70.000 aktif askerî personeli bulunmaktadır. Besic Kasım 1979'da Humeyni'nin emriyle kurulan bir paramiliter gönüllü milis teşkilatıdır. Bu teşkilat doğrudan doğruya dini liderden emir alır. Şu anda resmî dini törenleri organize etme, sosyal hizmet sağlama, ahlak polisi ve muhalif toplantıların bastırılması gibi faaliyetlerle birlikte iç güvenlikte kolluk kuvvetlerine yardımcı kuvvet olarak görev yapmaktadır. Kudüs Gücü Şah İmparatorluk Muhafızları'nın halefi olarak tanımlanan elit Kudüs Gücü'nün 2.000-5.000 kişiden teşkil olduğu tahmin edilmektedir. Yurt dışındaki faaliyetlerini ele alan özel harekât birimidir. Hava Kuvvetleri İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun hava kuvvetleridir. Daha çok İran'ın yedek hava kuvvetleri olarak bilinmektedir. Karargâhı Tahran'da bulunmaktadır. 25.000 personeli vardır. Gelecekte İran Hava Kuvvetleri ile eş değer olması muhtemel görülmektedir. Deniz Kuvvetleri İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun deniz kuvvetleridir. Daha çok İran'ın yedek deniz kuvvetleri olarak bilinmektedir. İran Devrim Muhafızları Donanması, 20.000 asker ve 1.500 savaş gemisinden müteşekkildir. Düzenli İran Deniz Kuvvetlerinden ayrıdır. 2019'da İngiliz tankeri Stena Impero Hürmüz Boğazı'nda Devrim Muhafızlarının Özel Deniz Kuvvetleri (SNSF) tarafından ele geçirdi. İngiliz gemisini ele geçirmeden önce birimin en ünlü görevlerinden biri, Ocak 2016'da ABD deniz birliklerinin tutuklanmasıydı. Kaynakça