আৰ্দাশিৰ প্ৰাসাদ

আৰ্দাশিৰ প্ৰাসাদ (ইংৰাজী: Palace of Ardashir) (পাৰ্চী: آتشکده, আক্ষৰিক অৰ্থত 'অগ্নি মন্দিৰ') নামেৰেও জনাজাত। এই মহল পৰ্বতৰ ঢালত অৱস্থিত এটা প্ৰাসাদ, যাৰ ওপৰত কালেহ ডখতাৰ অৱস্থিত। ২২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত ছাছানিয়ান ৰজা প্ৰথম আৰ্দাশ্বিৰে নিৰ্মাণ কৰা এই ৰাজপ্ৰাসাদ প্ৰাচীন গোৰ চহৰৰপৰা দুই কিলোমিটাৰ (১.২ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। প্ৰাচীন পাৰস্য (ইৰাণ)ৰ পাৰ্ছ অঞ্চলত অৱস্থিত প্ৰাচীন নগৰখন, পূৰ্বতে আৰ্টাজাৰ্জেছ খোৱাৰা/খোৰ আদাশ্বিৰ/গ'ৰ আদাশ্বিৰ (অৰ্থাৎ "ৰজা আৰ্দাছিৰৰ মহিমা") নামেৰে জনাজাত আছিল। আৰ্দাশ্বিৰে পাৰ্থিয়ান বংশৰ শেষৰজন ৰজা আৰ্দাভানক পৰাস্ত কৰি ছাছানিয়ান সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পাছত এই ৰাজপ্ৰাসাদ অৱস্থিত প্ৰাচীন চহৰখনৰ নাম "পেৰ'জ" (আক্ষৰিক অৰ্থত "বিজয়ী") ৰখা হয়। আৰবসকলে এই অঞ্চল দখল কৰাৰ পাছত পেৰোজ "ফিৰুজ" নামেৰে পৰিচিত হয়, যিটো আজিও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এইদৰে আধুনিক ফিৰুজাবাদ চহৰখনে পাৰ্চী ইতিহাস আৰু ছাছানিয়ান প্ৰত্নতত্ত্বত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি ইউনেস্ক’ই ‘ফাৰ্চ অঞ্চলৰ ছাছানিড প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰাকৃতিক দৃশ্য’ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা আঠটা ‘বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ’ৰ ভিতৰত ই অন্যতম। বৰ্ণনা আন আন বৈশিষ্ট্যৰ লগতে এই গঠনটোৰ তিনিটা গম্বুজ আছে, যাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বৰ গম্বুজ ওচৰৰ ডেজ ডোখতাৰ দুৰ্গতকৈ ই অলপ ডাঙৰ আৰু অধিক আকৰ্ষণীয়। কিন্তু দেখা যায় যে এই কমপ্লেক্সটো মূলতঃ প্ৰতিৰক্ষামূলক উদ্দেশ্যৰ বাবে দুৰ্গযুক্ত দুৰ্গ হিচাপে ডিজাইন কৰা হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ প্ৰথম আৰ্দাশ্বিৰৰ ৰাজকীয় প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰক্ষেপ কৰিবলৈহে ডিজাইন কৰা হৈছিল। হয়তো এই কাৰণেই, গঠনটোক আগুৰি থকা বিশাল দেৱালখন (যিখন ঘালেহ দোখতাৰৰ তুলনাত দুগুণ ডাঠ) আৰু ইয়াৰ সুগঠনযুক্ত গঠন থকাৰ পিছতো ইয়াক ‘প্ৰাসাদ’ বুলি কোৱাটো অধিক উপযুক্ত ‘দুৰ্গ’। ইয়াৰ স্থাপত্য শৈলীৰপৰা বিচাৰ কৰিলে দেখা যায় যে এই ৰাজপ্ৰাসাদটোক মূলতঃ সামাজিক সমাৱেশৰ স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, য’ত অতিথিসকলক ৰাজসিংহাসনৰ সন্মুখত উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই ৰাজপ্ৰাসাদৰ বিষয়ে বিশেষভাৱে আকৰ্ষণীয় কথাটো হ’ল ইয়াৰ স্থাপত্য শৈলী পাৰ্থিয়ান বা ছাছানিয়ান শ্ৰেণীত পৰিপাটিকৈ নপৰে; বৰঞ্চ ই পাৰ্চী অঞ্চলৰ স্থপতিসকলৰ এক অনন্য ডিজাইন। এটা ধুনীয়া পুখুৰীৰ ওচৰতে এই ৰাজপ্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যিটো এটা প্ৰাকৃতিক বসন্তই খাদ্য যোগান ধৰিছিল। হয়তো পাৰ্চী জল আৰু উন্নতিৰ দেৱী অনাহিতাৰ সন্মানত কৰা হৈছিল। বিশ্বাস কৰা হয় যে এই বসন্তই চাইৰাছৰ পাছাৰ্গাডে বা বাগিছাত নিৰ্মাণ কৰা বাগিছাখনৰ দৰেই ৰাজকীয় বাগিছা এখনত পানী দিছিল। পুখুৰীটোৰ পাৰবোৰ টাইলছেৰে পকী আৰু চাৰিওফালে পকী বাট এটাৰে আগুৰি আছিল, য’ত ৰাজদৰবাৰৰ অতিথিসকলে সন্ধিয়াবোৰ উপভোগ কৰিব পাৰিছিল। এই প্ৰাসাদৰ গঠনৰ জোখ ১০৪ মিটাৰ (৩৪০ ফুট) বাই ৫৫ মিটাৰ (১৮০ ফুট)। ইয়াৰ ইৱানৰ উচ্চতা ১৮ মিটাৰ (৬০ ফুট) যদিও ই আংশিকভাৱে ভাঙি গৈছে। স্থানীয় শিল আৰু চূণৰ মৰ্টাৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা এই গঠনটো আৰু ইয়াৰ ভিতৰৰ অংশত প্লাষ্টাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰৰ ডিজাইন শৈলীক পাৰ্চেপলিছৰ টাখাৰা পেলেচৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰি। আধুনিক কালত জেন ডিউলাফয়ে তেওঁৰ স্বামী মাৰ্চেল-অগষ্ট ডিউলাফয়ৰ সৈতে এই ঠাইখন ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ বৰ্ণনা লা পাৰ্চে, লা চালডি এট লা চুজিয়ানত বৰ্ণনা কৰিছিল। ১৯৩৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণ লেখক ৰবাৰ্ট বাইৰনে তালৈ গৈছিল আৰু তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ বিষয়ে "দ্য ৰোড টু অক্সিয়ানা"ত লিখিছিল। বাইৰনে বিশ্বাস কৰিছিল যে ৰাজপ্ৰাসাদটোত স্কুইঞ্চৰ মূল ৰূপটো আছে। তেওঁৰ মতে ছেইণ্ট পিটাৰ বেচিলিকা আৰু তাজমহলৰ দৰে অট্টালিকাবোৰকোণীয়া খিলান সংযোগ আৰু গম্বুজ-ধাৰক ত্ৰিভুজাকাৰ খিলানাংশ অবিহনে নাথাকিলহেঁতেন। ইৰাণে ১৯৯৭ চনৰপৰা ফিৰৌজাবাদ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা আৰ্দাশ্বিৰ প্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য স্থানসমূহক সম্ভাৱ্য ইউনেস্ক বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে আংশিকভাৱে তালিকাভুক্ত কৰিছে। চিত্ৰসমূহ তথ্যৰ উৎস বাহ্যিক সংযোগ http://www.zoroastrian.org.uk/vohuman/SlideShow/Firuzabad/Firuzabad00.htm Firuzabad -- A Sassanian Palace or Fire Temple?