แม่น้ำดิยาลา

แม่น้ำดิยาลา (อังกฤษ: Diyala River; อาหรับ: نهر ديالى; เปอร์เซีย: سیروان) เป็นแม่น้ำสาขาของแม่น้ำไทกริส มีความยาวรวม 445 กิโลเมตร (277 ไมล์) มีต้นน้ำอยู่ที่เมืองฮามาดานในเทือกเขาซากรอส ทางตะวันตกของประเทศอิหร่าน ไหลผ่านเป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างประเทศอิรักและอิหร่านเป็นระยะทาง 32 กิโลเมตร (19.8 ไมล์) ก่อนจะรวมกับแม่น้ำไทกริสที่ทางใต้ของกรุงแบกแดด แม่น้ำดิยาลาปรากฏอยู่ในบันทึก "ฮิสทอรี" (Histories) ที่เขียนโดยเฮอรอโดทัส โดยเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า "กินเดส" (Gyndes) เขาบันทึกว่าพระเจ้าไซรัสมหาราชทรงมีพระบัญชาให้กั้นแม่น้ำสายนี้ด้วยการสร้างพนังกั้นน้ำ 360 แห่ง เพื่อเป็นการลงโทษที่ทำให้ม้าศักดิ์สิทธิ์สีขาวของพระองค์จมน้ำที่นี่ ภายหลังแม่น้ำสายนี้ไหลผ่านได้อีกครั้งหลังพนังกั้นน้ำถูกทรายทับถม ในปีที่ 693 ก่อนคริสต์ศักราช แม่น้ำดิยาลาเป็นสนามรบในยุทธการที่แม่น้ำดิยาลา (Battle of Diyala River) ระหว่างชาวอัสซีเรียกับชาวเอลาม ชาวเคิร์ดและชาวเปอร์เซียเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า "ซีร์วาน" (Sirwan) ซึ่งมีความหมายว่า "แม่น้ำที่ส่งเสียงดังกึกก้อง" ปัจจุบัน ประเทศอิหร่านมีโครงการสร้างเขื่อนดาร์ยัน (Daryan Dam) ใกล้เมืองดาร์ยันในจังหวัดเคอร์มันชาห์ (Kermanshah Province) โดยมีจุดประสงค์เพื่อการชลประทานพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้และผลิตกระแสไฟฟ้า ส่วนประเทศอิรักใช้เขื่อนดาร์บันดิคัน (Darbandikhan Dam) ในการชลประทานและผลิตกระแสไฟฟ้าจากช่วงต้นแม่น้ำ ส่วนใช้เขื่อนเฮมริน (Hemrin Dam) ในช่วงปลายแม่น้ำด้วยจุดประสงค์เดียวกัน นอกจากนี้ยังมีการสร้างทำนบดิยาลา (Diyala Weir) เพื่อใช้ในการชลประทานพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงแบกแดด อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ แม่น้ำดิยาลา