Гунбази Ҳаруния

Мақбара ё гунбази Ҳаруния ба асри 8 ҳиҷрӣ тааллуқ дорад ва қадимтарин сохтори боқимонда дар шаҳри Тӯс мебошад. Он дар қисмати марказии рустои деҳистони Тӯс, шаҳри Машҳад ҷойгир аст. Ҳаруния яке аз ёдгориҳое мебошад, ки аз ҷониби Созмони мероси фарҳангии Эрон ба қайд гирифта шудаанд ва ۱۵ دی ۱۳۱۰ бо рақами бақайдгирии 173 ҳамчун яке аз ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шудааст. Макон Ин макони таърихӣ тақрибан дар масофаи 600 метр аз мақбараи Ҳаким Абулқосим Фирдавсӣ ҷойгир аст ва танҳо хонақоҳ ё мақбараест, ки дар асри VIII ҳиҷрӣ бар биноҳои қадимии шаҳри Таброн бунёд ёфтааст. Дар паҳлӯи ин бино санги сиёҳ ҳамчун ёдгории Имом Муҳаммад Ғазолӣ, яке аз орифони асрҳои V ва VI ҳиҷрӣ, ки баъзеҳо онро макони дафни ӯ медонанд, ҷойгир аст. Аз сабаби кофтуковҳои ахир, баъзеҳо макони дигареро, ки дар масофаи начандон дур аз гунбази Ҳорун ҷойгир аст, макони дафни Ғазолӣ медонанд. Корбарӣ Дар мавриди мақсади бино ва корбарии он ихтилоф вуҷуд дорад; баъзеҳо ин маконро мактаб ё дайр, инчунин макони дафни Ғазолӣ мешуморанд, дар ҳоле ки дигарон онро масҷиде медонанд, ки пас аз ҳуҷуми мусалмонон ба Эрон бар сари маъбади оташи Сосониён сохта шудааст. Дар соли 1402 дар мусоҳиба бо Меҳдӣ Сейидӣ, як пажӯҳишгари Машҳад, филми мустанаде дар бораи ин бино сохта шудааст. Меъморӣ Бо назардошти шакли меъморӣ, бинои аслӣ аз давраи Илхониён ва сабки меъмории Озарбойҷон аст, ки қисматҳои он дар давраи Темуриён илова карда шудаанд. Ҳоруния инчунин бо сабки меъмории Розӣ шабоҳат дорад ва аз ин рӯ, он аз асри VI ҳиҷрӣ аст. Дар айни замон, кофтуковҳо дар соли 1354 ашёеро кашф карданд, ки таърихи хеле пеш аз асри VI-ро нишон медиҳанд. Дар қабатҳои поёнӣ сафолҳои давраҳои Салҷуқиён, Темуриён ва Сафавиён, инчунин девори хеле ғафси санг ва гил пайдо шуданд, ки ба пояҳои маъбадҳои оташи Сосониён монанд аст. Бино аз ошёнаи ҳашткунҷа иборат аст, ки бо толорҳои кунҷӣ бо нақшаи чоркунҷа дар рӯи он пинҳон карда шудааст. Пас аз он ошёнаи шашкунҷа ва баъд аз он гунбаз ҷойгир аст. Ҷустуҷӯҳои марбут Рӯихати ёдгориҳои миллии шаҳри Машҳад Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ Нигораҳо Эзоҳ