Παλάτι του Γκολεστάν

Το παλάτι του Γκολεστάν (περσικά: کاخ گلستان, Kākh-e Golestān) είναι το πρώην επίσημο βασιλικό συγκρότημα των Κατζάρων στην Τεχεράνη του Ιράν. Ένα από τα παλαιότερα ιστορικά μνημεία της πρωτεύουσας και Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, το παλάτι του Γκολεστάν αποτελείται από μια ομάδα οκτώ ανακτορικών βασιλικών κατασκευών που περιβάλλονται από τείχος, που σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως ως μουσεία, περιτριγυρισμένα από εξωτερικό τείχος, τα οποία κάποτε περικλείονταν μέσα στα αμυντικά τείχη της ακρόπολης της Τεχεράνης. Τα περισσότερα από τα βασιλικά κτίρια χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα. Ιστορία Το αργκ (ακρόπολη) της Τεχεράνης χτίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ταχμάσπ Α΄ (βασ. 1524–1576) της δυναστείας των Σαφαβιδών (1502–1736). Ο Αμπάς ο Μέγας έχτισε έναν μεγάλο κήπο στο βόρειο τμήμα του φράχτη, ο οποίος αργότερα περιβλήθηκε από ένα ψηλό τείχος και χτίστηκαν κτίρια, με τη βασιλική κατοικία να χτίζεται μέσα σε αυτόν. Την εποχή του Σουλεϊμάν Α΄ (βασίλευσε 1666–1694), κατασκευάστηκε στην περιοχή Τσεναριστάν, ενός ντιβάνι-χανιού όπου ο Σολτάν Χοσεΐν (βασ. 1694–1727) συναντήθηκε με τον πρέσβη της οθωμανικής κυβέρνησης, Αχμάντ Νταρί Εφέντι, κατά το τελευταίο έτος της βασιλείας του. Στο τέλος της εποχής των Σαφαβιδών, η Τεχεράνη ήταν μερικές φορές η προσωρινή έδρα της αυλής των Σαφαβιδών σάχηδων. Το παλάτι ανακαινίστηκε αργότερα από τον Καρίμ Χαν της δυναστείας Ζαντ (βασ. 1750–1779). Ο Αγά Μοχάμεντ Χαν της δυναστείας των Κατζάρων (1742–1797) επέλεξε την Τεχεράνη ως πρωτεύουσά του. Το Αργκ έγινε η έδρα των Κατζάρων (1794–1925). Η αυλή και το παλάτι του Γκολεστάν έγιναν η επίσημη κατοικία της δυναστείας. Το παλάτι ξαναχτίστηκε στην τρέχουσα μορφή του το 1865 από τον Χατζή Αμπ ολ Χασάν Μιμάρ Ναβάι. Κατά την εποχή των Παχλαβί (1925–1979), το Παλάτι του Γκολεστάν χρησιμοποιήθηκε για επίσημες δεξιώσεις. Η δυναστεία των Παχλαβί έχτισε τα δικά της παλάτια στα συγκροτήματα των παλατιών Νιαβαράν και Σα'νταμπάντ. Οι σημαντικότερες τελετές που πραγματοποιήθηκαν στο παλάτι κατά την εποχή των Παχλαβί ήταν οι στέψεις του Ρεζά Σαχ το 1926 και του Μοχάμεντ Ρεζά Σαχ και της Σαχμπανού Φαράχ το 1967. Μεταξύ 1925 και 1945, ένα μεγάλο μέρος των κτιρίων του συγκροτήματος καταστράφηκε με εντολή του Ρεζά Σαχ. Πίστευε ότι τα ιστορικά παλάτια των Κατζάρων δεν έπρεπε να εμποδίζουν την ανάπτυξη μιας σύγχρονης πόλης. Στη θέση των παλιών κτιρίων, ανεγέρθηκαν εμπορικά κτίρια στο μοντέρνο στυλ των δεκαετιών του 1950 και του 1960. Τον Μάρτιο του 2026, κατά τη διάρκεια του πολέμου του Ιράν το 2026, το παλάτι υπέστη σοβαρές ζημιές όταν ωστικά κύματα και συντρίμμια χτύπησαν το συγκρότημα, προκαλώντας ζημιές σε παράθυρα, πόρτες και καθρέφτες μετά από αεροπορική επιδρομή ΗΠΑ-Ισραήλ που στόχευε την κοντινή πλατεία Αργκ, ωθώντας την UNESCO να εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με την προστασία των ιστορικών χώρων. Χώροι Το συγκρότημα του παλατιού Γκολεστάν αποτελείται από 17 δομές, συμπεριλαμβανομένων παλατιών, μουσείων και αιθουσών. Σχεδόν όλο αυτό το συγκρότημα χτίστηκε κατά τη διάρκεια της 131χρονης κυριαρχίας της δυναστείας των Κατζάρων. Αυτά τα παλάτια χρησιμοποιήθηκαν για πολλές περιστάσεις, όπως στέψεις και άλλες σημαντικές γιορτές. Αποτελείται επίσης από τρία κύρια αρχεία, συμπεριλαμβανομένου του φωτογραφικού αρχείου, της βιβλιοθήκης χειρογράφων και του αρχείου εγγράφων. Η βεράντα γνωστή ως ο Μαρμάρινος Θρόνος χτίστηκε το 1747–1751. Χρονολογούμενο από το 1759, το Καρίμ Χάνι Νοοκ ήταν μέρος της εσωτερικής κατοικίας του Καρίμ Χαν της δυναστείας Ζαντ. Η βασική δομή του κτιρίου είναι παρόμοια με τον Μαρμάρινο Θρόνο. Όπως και ο τελευταίος, είναι μια βεράντα. Υπάρχει ένας μικρός μαρμάρινος θρόνος μέσα στη βεράντα. Η κατασκευή είναι πολύ μικρότερη από τον Μαρμάρινο Θρόνο και έχει πολύ λιγότερα διακοσμητικά στοιχεία. Υπήρχε κάποτε μια μικρή λίμνη με ένα σιντριβάνι στη μέση αυτής της βεράντας. Νερό από ένα υπόγειο ρέμα (το κανάτ του σάχη) έρεε από το σιντριβάνι στη λίμνη και αργότερα χρησιμοποιήθηκε για την άρδευση του χώρου του παλατιού. Η Αίθουσα της Λίμνης (Χοούζ Χανέχ) χρησιμοποιήθηκε ως θερινό δωμάτιο κατά την εποχή των Κατζάρων. Στεγάζει έργα Ευρωπαίων ζωγράφων που προσφέρθηκαν στην αυλή των Κατζάρων. Η Λαμπρή Αίθουσα (Ταλάρ-ε Μπρελιάν) χτίστηκε με εντολή του Σάχη Νάσερ Εντ-Ντιν. Ονομάστηκε έτσι επειδή διαθέτει λαμπρό ιρανικό έργο με καθρέφτες που ονομάζεται Αγιενέχ-καρί. Η αίθουσα του ελεφαντόδοντου (Ταλάρ-ε Αντζ) είναι μια μεγάλη αίθουσα που χρησιμοποιούνταν ως τραπεζαρία. Ήταν διακοσμημένη με κάποια δώρα που προσφέρθηκαν στον Νάσερ εν-Ντιν από Ευρωπαίους μονάρχες. Η Αίθουσα των Καθρεπτών (Ταλάρ-ε Αϊνέχ) είναι μια σχετικά μικρή αίθουσα σχεδιασμένη από τον Χατζ Αμπντ ολ Χοσεΐν Μεμάρ Μπασί (Σάνι ολ Μολκ). Η αίθουσα Σαλάμ («Υποδοχή») σχεδιάστηκε αρχικά για να είναι μουσείο. Το Οικοδόμημα του Ήλιου σχεδιάστηκε από τον Μοαγιέρ ολ Μαμαλέκ. Η κατασκευή αυτού του κτιρίου ξεκίνησε το 1865 και ολοκληρώθηκε σε δύο χρόνια. Ένα ρολόι που δώρισε η Βασίλισσα Βικτώρια στον Σάχη Νάσερ αλ-Ντιν που τοποθετήθηκε στην κορυφή του κτιρίου επισκευάστηκε το 2012. Το παλάτι Αμπιάζ ολοκληρώθηκε το 1883 για να εκθέσει οθωμανικά δώρα. Η κατασκευή του έγινε υπό την άμεση επίβλεψη του Νασέρ αλ-Ντιν Σαχ Κατζάρ και η κατασκευή σχεδιάστηκε από τον ίδιο τον σάχη. Το κτίριο αποτελεί παράδειγμα νεομπαρόκ αρχιτεκτονικής και φιλοξενούσε εντυπωσιακά εκθέματα όπως διακοσμητικά σαλονιού του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, βελούδινες κουρτίνες, χρυσά και χάλκινα αγάλματα και τουρκικά χαλιά. Η εξωτερική λευκή πρόσοψη του κτιρίου οδήγησε σταδιακά στο να ονομαστεί «Abyaz» (Λευκό). Στο συγκρότημα Γκολεστάν υπάρχει φωτογραφική συλλογή που περιλαμβάνει φωτογραφίες που σχετίζονται κυρίως με την εποχή της προόδου της φωτογραφίας στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα. Δημιουργήθηκε με εντολή του Νασέρ Εντ-Ντιν Σαχ. Αναφέρεται ότι «η φωτογραφία ήταν τόσο διαδεδομένη στο βασιλικό παλάτι που οι σύζυγοι του βασιλιά και οι υπηρέτες του έβγαζαν επίσης φωτογραφίες και πόζαραν παιχνιδιάρικα μπροστά στην κάμερα». Υπάρχει μια εικόνα ενός υπηρέτη με λουλούδια να κοσμούν το κεφάλι και τους ώμους του. Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επίσημη ιστοσελίδα