Σιράζ

Το Σιράζ (περσ. شیراز) είναι πόλη του Ιράν, πρωτεύουσα της επαρχίας Φαρς. Βρίσκεται νοτιοδυτικά της χώρας, επί της κοιλάδας της οροσειράς του Ζάγκρου και σε υψόμετρο περίπου 1.800 μέτρων, 935 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης. Φημίζεται για το κρασί του και συχνά χαρακτηρίζεται ως πόλη των κήπων και των ποιητών. Υπήρξε γενέτειρα των σημαντικών ποιητών Σααντί (1184-1292) και Χαφέζ (1320-1391), των οποίων τα μνήματα αποτελούν σημαντικά αξιοθέατα. Χαρακτηρίζεται από ήπιο κλίμα και αποτελεί τουριστικό προορισμό. Υπήρξε κατά περιόδους πρωτεύουσα του Ιράν, τελευταία φορά επί της ηγεμονίας του Καρίμ Xαν Ζαντ (1750-1779). Η παλαιότερη αναφορά στην πόλη, ως Τιραζίς (Tiraziš), βρίσκεται σε ελαμιτικές πήλινες πινακίδες που χρονολογούνται στο 2000 π.Χ. Η σύγχρονη πόλη ιδρύθηκε από τη δυναστεία των Σασσανιδών και αναστηλώθηκε από το Χαλιφάτο των Ομεϋαδών το 693 μ.Χ., ενώ απέκτησε μεγάλη σημασία υπό τις διαδοχικές ιρανικές δυναστείες των Σαφαριδών και των Μπουγιδών, τον 9ο και τον 10ο–11ο αιώνα αντίστοιχα. Τον 13ο αιώνα, η Σιράζ έγινε σημαντικό κέντρο των τεχνών και των γραμμάτων, χάρη στην ενθάρρυνση του ηγεμόνα της και την παρουσία πολλών Περσών λόγιων και καλλιτεχνών. Δύο διάσημοι ποιητές του Ιράν, ο Χαφέζ και ο Σααντί, κατάγονται από τη Σιράζ, και οι τάφοι τους βρίσκονται στη βόρεια πλευρά των σημερινών ορίων της πόλης. Η Σιράζ είναι μία από τις κορυφαίες τουριστικές πόλεις στο Ιράν, προσελκύοντας επισκέπτες από όλο τον κόσμο, και είναι γνωστή ως η πόλη των ποιητών, της λογοτεχνίας και των λουλουδιών. Θεωρείται επίσης από πολλούς Ιρανούς ως η πόλη των κήπων, λόγω της παρουσίας πολλών κήπων και οπωροφόρων δέντρων που συναντώνται σε όλη την πόλη, όπως ο Κήπος Εράμ. Ιστορικά, η Σιράζ είχε σημαντικές εβραϊκές και χριστιανικές κοινότητες. Η χειροτεχνία της Σιράζ περιλαμβάνει ψηφιδωτά ένθετης εργασίας με τριγωνικό σχέδιο, ασημικά, υφαντική χαλιών με πέλος, καθώς και την ύφανση κιλίμ, που στα χωριά και στις φυλές ονομάζονται γκιλίμ και τζατζίμ. Οι κυρίαρχες βιομηχανίες της πόλης περιλαμβάνουν την παραγωγή τσιμέντου, ζάχαρης, λιπασμάτων, υφασμάτων, ξυλείας, μεταλλικών προϊόντων και χαλιών. Η Σιράζ διαθέτει επίσης σημαντικό διυλιστήριο πετρελαίου και αποτελεί μεγάλο κέντρο για τις ηλεκτρονικές βιομηχανίες του Ιράν: το 53% των επενδύσεων του Ιράν στην ηλεκτρονική βιομηχανία έχει συγκεντρωθεί στη Σιράζ. Η πόλη φιλοξενεί επίσης το πρώτο ηλιακό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας του Ιράν. Ετυμολογία Η παλαιότερη αναφορά στην πόλη βρίσκεται σε ελαμιτικές πήλινες πινακίδες που χρονολογούνται στο 2000 π.Χ., οι οποίες ανακαλύφθηκαν τον Ιούνιο του 1970 κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή κλιβάνου σε εργοστάσιο τούβλων, στο νοτιοδυτικό άκρο της πόλης. Οι πινακίδες, γραμμένες στην αρχαία ελαμιτική γλώσσα, αναφέρουν μια πόλη με το όνομα Τιραζίς (Tiraziš). Φωνητικά, αυτό ερμηνεύεται ως /tiračis/ ή /ćiračis/. Το όνομα αυτό εξελίχθηκε στο παλαιό περσικό /širājiš/· μέσω κανονικών φωνολογικών μεταβολών προέκυψε το σύγχρονο περσικό όνομα Σιράζ (Shiraz). Το όνομα Σιράζ εμφανίζεται επίσης σε πήλινες σφραγίδες που βρέθηκαν σε ερείπια της σααανιδικής περιόδου του 2ου αιώνα μ.Χ., ανατολικά της πόλης. Σύμφωνα με ορισμένους ντόπιους συγγραφείς, το όνομα Σιράζ προέρχεται από έναν γιο του Ταχμούρα, του τρίτου Σάχη (Βασιλιά) του κόσμου σύμφωνα με τη «Σαχναμέ» του Φερντοουσί. Παραπομπές Πηγές λήμμα «Shiraz», Historical Dictionary of Iran, The Scarecrow Press, β' εκδ. 2007