Tape-Mil

Tape-Mil (perz. تپه میل) je umjetni brežuljak sa zoroastrijskim hramom vatre smješten nedaleko od drevnog iranskog grada Raja, dijela suvremenog Teherana. Monumentalna građevina također je poznata i kao Bahramov ili Rajski hram vatre (perz. آتشکده بهرام ili آتشکده ری), a datira se u sasanidski period (3. − 7. v.). Geografija Tape-Mil nalazi se 10-ak km jugoistočno od Raja, odnosno približno 1200 m od autoceste koja povezuje Teheran i Varamin. Umjetni brežuljak izgrađen je od nabijene zemlje i proteže se duljinom od 35 m u smjeru sjeverozapad-jugoistok. Širina mu iznosi 17 m, a u odnosu na okolicu (1023 m n. v.) izdiže se 18 m. Arheologija Godine 1901. arheolozi iz Francuske počinju s ograničenim iskopavanjima, no Arheološki lokalitet nije temeljitije istražen sve do 1930-ih godina kada njemački arheolog E. F. Schmidt na Tape-Milu identificira hram vatre i datira ga u sasanidski period (3. − 7. c.). Osim zoroastrijskog hrama, Schmidt je proučavao i arhitektonske ostatke na jugoistočnom platou Tape-Mile, rezidencije smještene istočno od hrama, te umjetne brežuljke u neposrednoj okolici. Novija iskopavanja obavlja iranski stručni tim kojeg predvodi arheolog Z.-T. Šejbani. S obzirom da je brežuljak od nabijene zemlje osjetljiv na atmosferilije koje imaju erozivan učinak, koncem 20. vijeka nalazišta na jugoistočnom platou zaštićena su velikim montiranim krovištem. Nekoliko kilometara zapadno i jugozapadno od Tape-Mila nalaze se ostaci sasanidskih naselja kao što su Čal-Tarhan, Eškabad i Nezamabad, no nisu dovoljno istražena. Većina keramike i drugih predmeta pronađenih na Tape-Milu i okolici čuva se u Nacionalnom muzeju u Teheranu, dok su dijelom pohranjena i u malenom muzeju smještenom južno od brežuljka. Galerija Povezano Raj Zoroastrizam Sasanidska Monarhija Literatura Ostali projekti