Oos-Timor

Oos-Timor (Portugees: Timor-Leste, Tetoem: Timor-Lorosae), amptelik die Demokratiese Republiek Oos-Timor (Portugees: República Democrática de Timor-Leste, Tetoem: Repúblika Demokrátika Timór-Leste), is 'n eilandstaat in Suidoos-Asië. Dié land is op die oostelike deel van die eiland Timor geleë en beslaan ook 'n klein eksklawe op die noordwestelike deel van dié eiland. Oos-Timor grens in die weste, noorde en ooste aan Indonesië, en word in die suidooste deur die Timorsee van Australië geskei. Dit beslaan 'n oppervlakte van 15 007 en het in 2024 'n bevolking van 1 506 909 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Dili. Oos-Timor het twee amptelike tale: Portugees en Tetoem. Oos-Timor is in die 16de eeu deur Portugal gekoloniseer en dit het tot sy dekolonisasie bekend gestaan as Portugees-Timor. Op 28 November 1975 het Oos-Timor sy onafhanklikheid verklaar, maar dit is kort daarna deur Indonesië beset en verklaar tot dié land se 27ste provinsie. Op 20 Mei 2002 het Oos-Timor die eerste land geword, wat in die loop van die 21ste eeu onafhanklik geword het. Dit is net een van twee lande in Suidoos-Asië wat deur die Christendom gekenmerk is, die ander is Filippyne. Daarbenewens is Oos-Timor die enigste onafhanklike land in Asië, waar Portugees 'n amptelike taal is, en saam met Macau een van twee Portugeestalige gebiede in Asië. In 2011 het Oos-Timor aansoek gedoen om by die streeksorganisasie ASEAN aan te sluit en op 26 Oktober 2025 het dit die elfde lidland van dié organisasie geword. Etimologie "Timor" is ontleen aan timur en beteken "oos" in Maleis, waarvolgens die toutologiese naam "Oos Oos" beteken. In Indonesies lei dit tot die naam Timor Timur wat na die voormalige Indonesiese provinsie verwys; Timor Leste verwys egter na die onafhanklike land). In Portugees is die landsnaam "Timor-Leste" (Leste beteken "oos"). In Tetoem is dit Timór Lorosa'e ("Lorosa'e" kan letterlik vertaal word as "waar die son opkom"). Die amptelike name in sy grondwet lui Democratic Republic of Timor-Leste in Engels, República Democrática de Timor-Leste in Portugees en Repúblika Demokrátika Timór-Leste in Tetoem. In Afrikaans kan dit as 'n toutologie beskou word om "Oos-Timor" te sê, aangesien Timor "oos" beteken. Verwysings Bronnelys Algemeen (en) "East Timor". Encyclopædia Britannica. Besoek op 28 Oktober 2025. (en) "Timor-Leste". Central Intelligence Agency. Besoek op 28 Oktober 2025. Eksterne skakels Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Oos-Timor. (en) Toerisme-inligting oor Oos-Timor op Wikivoyage (en) (pt) (tet) Amptelike regeringswebwerf