ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ

ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕੰਤਰਿਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਤੀਮੋਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਡਰਵਿਨ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਦੇ 640 ਕਿਮੀ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 15,410 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (5400 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। ਇਹ ਤੀਮੋਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਹਿੱਸੇ, ਕੋਲ ਦੇ ਅਤੌਰੋ ਅਤੇ ਜਾਕੋ ਟਾਪੂ, ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਪੱਛਮ ਤੀਮੋਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਓਏਚੁੱਸੀ-ਅੰਬੇਨੋ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੁਆਰਾ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਹੱਟਣ ਤੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਤੀਮੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ 27 ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1999 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਾਔਜਿਤ ਆਤਮ-ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਕਾਬੂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 20 ਮਈ, 2002 ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪ੍ਰਭੁ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲੀਕ ਬਹੁਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਫਿਲੀਪੀਨਜ ਹੈ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਇੱਕ ਨਿਮਨ-ਮੱਧ-ਕਮਾਈ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ (HDI) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 158 ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਹੇਠਲਾ ਹੈ।