बाली (इन्डोनेसिया)

बाली (इन्डोनेसियाली: पुलाउ बाली, प्रोभिन्सी बाली) इन्डोनेसियामे अवस्थित एक टापु तथा प्रदेश छी। बाली प्रदेशमे बाली टापु तथा नजदिक अन्य नुसा पेनिदा, नुसा लेम्बोङान आ नुसा चेनिङान जहिना छोट टापुसभ सेहो समाहित अछि। ई टापु सुन्दा टापुसमूहक नीचा भागमे सबसँ पश्चिमी बगलमे रहल अछि। बालीक पश्चिममे जाभा टापु आ पूर्वमे लोम्बक टापु रहल अछि । एकर राजधानी सहर देन्पासर टापुक दक्षिणमे रहल अछि । इन्डोनेसियाली हिन्दू अल्पसङ्ख्यकसभक बाहुल्यता रहल बालीमे सन् २०१० मे कएल जनगणना अनुसार ३८ लाख ९० हजार सात सय सन्ताउन्न लोगसभ बसोबास करैत छल । सन् २०१४ कऽ जनवरीमे जनसङ्ख्या करीब ४२ लाख २५ हजार पुगल अनुमान कएल गेल छल । सन् २०१० कऽ जनसङ्ख्याक अनुसार बालीमे कुल जनसङ्ख्याक ८३.५ प्रतिसत बालीसभ हिन्दू धर्म अबलम्बन कएल पाइएल छल १३.४ प्रतिसत मुस्लिम, २.५ प्रतिसत क्रिस्चियन आ ०.५ प्रतिसत बौद्ध धर्म अबलम्बन केने छल । बाली एकटा प्रख्यात पर्यटकीय गन्तब्यक टापु छी। सन् १९८० कऽ दशकसँ पर्यटकसभक सङ्ख्यामे उल्लेखनीय मात्रामे बृद्धि भेल पावैत अछि । करीब ८० प्रतिसत ब्यापार व्यवसाय पर्यटनसग सम्बन्धित रहल अछि। ई टापु परम्परागत तथा आधुनिक नृत्य, मूर्तिकला, चित्रकला, छाला तथा धातुका सामग्रीसभ तथा सङ्गीत जहिना उच्चकोटीक कला तथा कला सामग्रीसभक लेल प्रख्यात अछि। प्रत्येक वर्ष आयोजना करै इन्डोनेसियाली अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव बालीमेहि आयोजना करैत अछि। सन् २०१७ कऽ मार्चमे भ्रमणक लेल सुझाब दऽ प्रख्यात वेबसाइट ट्रिपएड्भाइजर बालीके विश्वक सबसँग उत्तम गन्तब्यक रूपमे सूचीकृत कएल गेल छल । बाली टापु सबसँ उच्च जलचर जैविक विविधता भेल क्षेत्र कोरल त्रिकोणक एक भाग छी। ई क्षेत्रमे मात्रै ५०० सँ बेसी प्रजातिक जीवसभ पावैत अछि। तुलनात्मक रूपमे ई सङ्ख्या पूरै क्यारेबियाली क्षेत्रमे पावल एहन जीवसभसँ सात गुणा बेसी अछि। सन् २०११ कऽ आसियान सम्मेलन, सन् २०१३ क एपेक बैठक तथा सन् २०१३ क मिस वर्ल्ड प्रतियोगिता बालीमे आयोजना केने छल । बालीमे रहल सुबाक सिंचाइ प्रणाली युनेस्कोक विश्व सम्पदा सूचीमे सुचीकृत कएल गेल अछि। चित्र दिर्घा इतिहास बाली इसा पूर्व २००० मे स्थापना भेल छल । बाली टापुक पश्चिममे रहल चेकिक गाउँमे भेटल पत्थरके सामग्रीसभसँ बाटके पुष्टी केने अछि। दक्षिणपूर्वी एसिया तथा ओसिनियासँ बसाइँ सरेर गेल अस्ट्रेलोएसियाली लोगसभके बस्तीक स्थापना केने छल ।<ref>[[बाली (इन्डोनेसिया) सांस्कृतिक तथा भाषागत रूपमे बालीक नागरिकसभ इन्डोनेसियाली टापुसमूह, मलेसिया, फिलिपिन्स तथा ओसिनियाक लोगसभ जहिना देखैत अछि। सन्दर्भ सामग्रीसभ बाह्य जडीसभ एहो सभ देखी