شهرستان جزیره موروتای

شهرستان جزیره موروتای (اندونزیایی: Kabupaten Pulau Morotai) یکی از شهرستان‌های استان ملوک شمالی در اندونزی است که در جزیره موروتای (اندونزیایی: Pulau Morotai) واقع شده است. این شهرستان مساحتی بالغ بر ۲٬۳۳۶٫۶ کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد که شامل جزیره کوچک‌تر رائو در غرب موروتای نیز می‌شود. جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ برابر با ۵۲٬۸۶۰ نفر و در سرشماری سال ۲۰۲۰ برابر با ۷۴٬۴۳۶ نفر بود؛ برآورد رسمی در اواسط سال ۲۰۲۳ جمعیت آن را ۸۰٬۵۶۶ نفر (شامل ۴۱٬۴۶۱ مرد و ۳۹٬۱۰۵ زن) اعلام کرد. ساکنان یک‌سوم جنوبی جزیره و همچنین جزیره رائو به زبان گاللا سخن می‌گویند، در حالی که دوسوم شمالی به زبان توبالو صحبت می‌کنند. این جزیره در گروه هالماهرا در جزایر ملوک در شرق اندونزی قرار دارد و یکی از شمالی‌ترین جزایر این کشور است. موروتای جزیره‌ای ناهموار و پوشیده از جنگل است که در شمال هالماهرا واقع شده است. مساحت آن حدود ۲٬۳۳۶٫۶ کیلومتر مربع است که شامل جزیره رائو در غرب موروتای نیز می‌شود و یک بخش اداری در داخل این شهرستان را تشکیل می‌دهد. طول جزیره از شمال به جنوب ۸۰ کیلومتر و پهنای آن حداکثر ۴۲ کیلومتر است. بزرگ‌ترین شهر جزیره داروبا در سواحل جنوبی است. فرودگاه پیتو در این جزیره قرار دارد. تقریباً تمام روستاهای متعدد موروتای سکونتگاه‌های ساحلی هستند؛ جاده‌ای آسفالته که روستاهای ساحل شرقی را به هم متصل می‌کند از داروبا شروع شده و در نهایت به بریبری، شهر اصلی در ساحل شرقی موروتای در فاصله ۶۸ کیلومتری داروبا می‌رسد. بین هالماهرا و جزیرک‌ها و صخره‌های ساحل غربی موروتای، تنگه موروتای قرار دارد که حدود ۱۰ کیلومتر عرض دارد. این جزیره محل پیدا شدن آخرین سربازهای باقیمانده ژاپنی شناخته شده، تروئو ناکامورا است که در سال ۱۹۷۴، یعنی تقریباً ۳۰ سال پس از پایان جنگ در سال ۱۹۴۵، خود را تسلیم کرد. تاریخچه در طول قرن‌های پانزدهم و شانزدهم، موروتای به‌طور کلی در حوزه نفوذ سلطنت قدرتمند در جزیره ترنات قرار داشت. این جزیره هسته مرکزی منطقه بزرگتری به نام «مورو» بود که شامل جزیره و خط ساحلی هالماهرا در نزدیکی جنوب موروتای می‌شد. در اواسط قرن شانزدهم، این جزیره همچنین محل استقرار یک مبلغ مذهبی از یسوعی‌ها پرتغالی بود. حکومت‌های مسلمان در ترنات و هالماهرا از این پایگاه به دلیل فعالیت‌های تبلیغی آن ناراضی بودند و موفق شدند در سال ۱۵۷۱، به عنوان بخشی از عقب‌نشینی گسترده‌تر پرتغالی‌ها در منطقه، این هیئت را از جزیره بیرون کنند. در قرن هفدهم، ترنات با مجبور کردن مکرر بخش‌های بزرگی از جمعیت برای خروج از جزیره، قدرت خود را بر موروتای بیشتر کرد. در اوایل قرن، بیشتر مردم به دودینگا، شهر کوچکی در یک نقطه راهبردی در ساحل غربی هالماهرا منتقل شدند. بعدها در سال‌های ۱۶۲۷ و ۱۶۲۸، سلطان حمزه از ترنات بخش بزرگی از جمعیت مسیحی جزیره را به مالایو در ترنات منتقل کرد تا کنترل آن‌ها آسان‌تر باشد. سلطنت ترنات تا پایان قرن هفدهم تحت‌الحمایه کمپانی هند شرقی هلند بود. جنگ جهانی دوم جزیره موروتای نقش مهمی در جنگ جهانی دوم داشت. این جزیره در اوایل سال ۱۹۴۲ توسط امپراتوری ژاپن به عنوان بخشی از لشکرکشی هند شرقی هلند تصرف شد. دشت جنوبی موروتای در سپتامبر ۱۹۴۴ توسط نیروهای ایالات متحده آمریکا در طول نبرد موروتای بازپس گرفته شد و به عنوان نقطه آغاز حمله متفقین به فیلیپین در اوایل ۱۹۴۵ و بورنئو در مه و ژوئن همان سال مورد استفاده قرار گرفت. سرباز ژاپنی تروئو ناکامورا در سال ۱۹۷۴ در جنگل‌های موروتای کشف شد؛ او یکی از سربازهای باقیمانده ژاپنی جنگ جهانی دوم بود. جزیره سومسوم جزیره سومسوم، جزیرک کوچکی در حدود ۳ مایلی شهر داروبا (بندر موروتای)، جایی است که ژنرال داگلاس مک‌آرتور، فرمانده نیروهای متفقین در منطقه آسیا و اقیانوسیه در طول جنگ جهانی دوم، برای آماده‌سازی حمله به فیلیپین در آن اقامت داشت. سنگرهایی در آنجا وجود دارد که به عنوان ستاد فرماندهی و محل فرود کشتی‌های آبی‌خاکی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. دشت جنوبی موروتای توسط نیروهای متفقین جنگ جهانی دوم در سپتامبر ۱۹۴۴ طی نبرد موروتای تصرف شد. در اواخر سال ۱۹۴۴، ۶۱٬۰۰۰ نفر از پرسنل ارتش ایالات متحده در موروتای پیاده شدند. دوسوم آن‌ها مهندس بودند که به سرعت تأسیساتی از جمله بنادر و دو باند پرواز و همچنین ذخایر گسترده سوخت را ایجاد کردند. عملیات پاکسازی علیه گروه‌های کوچک نیروی زمینی امپراتوری ژاپن در موروتای تا پایان جنگ ادامه داشت. این جزیره یک پایگاه مهم متفقین بود. نیروی هوایی سیزدهم آمریکا و نیروی هوایی تاکتیکی اول استرالیا در موروتای مستقر بودند و به ژاپنی‌ها در سایر بخش‌های هند شرقی هلند و جنوب فیلیپین حمله می‌کردند. این جزیره پایگاه پیشرو برای نبرد لیته آمریکا بود. در اوایل سال ۱۹۴۵، مهندسان ارتش استرالیا تأسیسات پایگاه را در موروتای برای حمایت از لشکرکشی بورنئو (۱۹۴۵) گسترش دادند. در ۹ سپتامبر ۱۹۴۵، موروتای محل تسلیم رسمی ارتش دوم ژاپن بود. استفاده ایالات متحده و استرالیا از این پایگاه پس از پایان جنگ متوقف شد. در سال ۱۹۷۴، حضور آخرین سربازهای باقیمانده ژاپنی تأیید شده از جنگ، سرباز تروئو ناکامورا (از قوم آمیس تایوان)، گزارش شد. ناکامورا در ۱۸ دسامبر همان سال خود را به یک گروه جستجوی نیروی هوایی اندونزی تسلیم کرد. شورش پرمستا امپراتوری هلند در اواخر دهه ۱۹۴۰ و در پی جنگ استقلال اندونزی از این کشور عقب‌نشینی کرد و پس از آن نیروی هوایی اندونزی یکی از باندهای پرواز ساخته شده توسط متفقین را مورد استفاده قرار داد. در طول شورش پرمستا در سال ۱۹۵۸، هواپیماهای بمب‌افکن نورث امریکن بی-۲۵ میچل نیروی هوایی از این باند برای عبور در مسیر حمله به مرکز شورشیان در مانادو در سولاوسی شمالی استفاده کردند. پرمستا «نیروی هوایی انقلابی» خود به نام (آئوروف) را داشت که هواپیماها، مهمات و خلبانان آن توسط سیا تأمین می‌شد. هواپیماهای این گروه در ۲۱ آوریل و بار دیگر در اوایل ۲۶ آوریل به موروتای حمله کردند. دومین حمله هوایی بلافاصله با پیاده شدن نیروهای آبی‌خاکی پرمستا همراه شد که به سرعت جزیره را تصرف کردند. ساعاتی بعد، یک هواپیما ترابری داگلاس سی-۴۷ اسکای‌ترین در باند تصرف شده فرود آمد که حامل نماینده ارشد پرمستا و دو آمریکایی بود. یکی از آن‌ها افسر نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا بود که باند فرودگاه را بازرسی کرد و اعلام کرد که بمب‌افکن‌های سنگین بوئینگ بی-۲۹ سوپرفورترس می‌توانند از آن استفاده کنند. در مه ۱۹۵۸ نیروهای مسلح ملی اندونزی شروع به جمع‌آوری نیروهای آبی‌خاکی برای بازپس‌گیری موروتای و شهر تحت کنترل شورشیان جایولولو در جزیره همسایه هالماهرا کردند. تا ۱۶ مه، ناوگان تهاجمی در بندر آمبون گرد آمد و در ۲۰ مه نیروهای آن در موروتای پیاده شدند، در حالی که نیروهای نخبه واکنش سریع با چتر نجات در جزیره فرود آمدند. تسلیم نیروهای پرمستا به همان سرعتی بود که جزیره را کمتر از یک ماه قبل تصرف کرده بودند. این اتفاق باعث هراس شورشیان پرمستا شد که جایولولو را تصرف کرده بودند و بسیاری از آن‌ها بلافاصله به سولاوسی شمالی گریختند. پس از آن، شورش عمدتاً به شبه‌جزیره میناهاسا در سولاوسی محدود شد، جایی که بقایای پرمستا تا زمان تسلیم آخرین واحد در ژانویه ۱۹۶۲ به جنگ چریکی ادامه دادند. پس از استقلال موروتای در ۲۹ اکتبر ۲۰۰۸ با جدا شدن از شهرستان هالماهرای شمالی به یک شهرستان مستقل تبدیل شد. برنامه پایگاه فضایی پس از ارزیابی سه سایت بالقوه برای پایگاه فضایی در سال ۲۰۱۲، سازمان ملی هوانوردی و فضایی اندونزی (لاپان) جزیره موروتای را به عنوان محل آینده پایگاه فضایی اعلام کرد. برنامه‌ریزی در دسامبر ۲۰۱۲ آغاز شد. انتظار می‌رود ساخت این سایت پرتاب در سال ۲۰۲۵ به پایان برسد. در سال ۲۰۱۳، لاپان برنامه‌ریزی کرد تا یک پرتابگر ماهواره آزمایشی آر‌ایکس-۵۵۰ را از مکانی در موروتای که بعداً تعیین می‌شود، پرتاب کند. این جزیره بر اساس معیارهای زیر انتخاب شد: موقعیت جزیره موروتای در نزدیکی خط استوا که پرتاب‌ها را اقتصادی‌تر می‌کند. جزیره دارای هفت باند پرواز است که یکی از آن‌ها ۲٬۴۰۰ متر طول دارد و به راحتی تا ۳٬۰۰۰ متر قابل افزایش است. سهولت ساخت‌وساز در موروتای که جمعیت متراکمی ندارد و پتانسیل کمی برای تضاد اجتماعی با ساکنان بومی دارد. ضلع شرقی جزیره موروتای مستقیماً رو به اقیانوس آرام است که خطرات پایین‌دستی را برای سایر جمعیت‌های جزیره‌ای کاهش می‌دهد. جغرافیا موروتای جزیره‌ای ناهموار و جنگلی است که در شمال هالماهرا واقع شده است. مساحت آن حدود ۲٬۳۳۶٫۶ کیلومتر مربع است که شامل جزیره رائو در نزدیکی ساحل غربی موروتای نیز می‌شود. طول آن ۸۰ کیلومتر در جهت شمال به جنوب و عرض آن حداکثر ۴۲ کیلومتر است. بزرگترین شهر این شهرستان داروبا در سواحل جنوبی جزیره است. تقریباً تمام روستاهای متعدد موروتای سکونتگاه‌های ساحلی هستند؛ جاده‌ای آسفالته که روستاهای ساحل شرقی را به هم متصل می‌کند از داروبا شروع شده و در نهایت به بریبری، شهر اصلی در ساحل شرقی موروتای در فاصله ۶۸ کیلومتری داروبا می‌رسد. آب‌وهوا داروبا، سکونتگاه اصلی و مرکز شهرستان، دارای اقلیم جنگل‌های بارانی حاره‌ای (Af) با بارش متوسط از اوت تا اکتبر و بارش سنگین در ماه‌های باقی‌مانده است. مدیریت اداری در سرشماری سال ۲۰۱۰، این شهرستان به پنج بخش (kecamatan) تقسیم شده بود، اما بعداً بخش ششم با جدا کردن جزیره رائو از بخش موروتای سلاتان بارات اضافه شد. بخش‌ها در جدول زیر با مساحت و جمعیت آن‌ها در سرشماری سال ۲۰۱۰ و سرشماری سال ۲۰۲۰، به همراه برآوردهای رسمی در اواسط سال ۲۰۲۳ آورده شده است. این جدول همچنین شامل مکان مراکز اداری بخش، تعداد روستاها در هر بخش و کد پستی است. توجه: (الف) جمعیت جزیره رائو در سال ۲۰۱۰ در آمار بخش موروتای سلاتان بارات که از آن جدا شده، گنجانده شده است. اقتصاد این جزیره به شدت پوشیده از درخت است و الوار و رزین تولید می‌کند و دارای صنعت ماهیگیری معیشتی است. انرژی در حال حاضر مولدهای دیزلی ۳ مگاواتی در ۳ مکان وجود دارند که یکی ۲ مگاوات و دو مولد دیگر ۰٫۵ مگاواتی هستند. نرخ برق‌رسانی ۸۰٪ گزارش شده است. هشت مکان بالقوه برای نیروگاه‌های برق‌آبی کوچک توسط وزارت انرژی و منابع معدنی شناسایی شده است. فرودگاه موروتای دولت استانی در تلاش است تا فرودگاه پیتو را برای جذب گردشگر به یک فرودگاه بین‌المللی تبدیل کند. کلمه «پیتو» به معنای هفت است، زیرا این فرودگاه دارای هفت باند پرواز و فرود بوده که در جنگ جهانی دوم ساخته شده است. این فرودگاه اکنون به عنوان یک فرودگاه تجاری به فرودگاه لئو واتیمنا تغییر نام یافته است. افراد سرشناس ملکی گوسلاو، خواننده و پدر ملی گوسلاو جستارهای وابسته فهرست جزیره‌های اندونزی منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Morotai Island Regency». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۲۶. پیوند به بیرون