ปาวน

ปาวน หรือ จันดีปาวน (อินโดนีเซีย: Candi Pawon) เป็นพุทธศาสนสถานในอำเภอมาเกอลัง จังหวัดชวากลาง ประเทศอินโดนีเซีย สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 9 ในสมัยราชวงศ์ไศเลนทร์ ส่วนหนึ่งของสามวัดในหมู่วัดโบโรบูดูร์ ซึ่งประกอบด้วยสามพุทธศาสนสถานที่ตั้งอยู่บนเส้นแกนเดียวกัน คือ โบโรบูดูร์, ปาวน และ เมินดุต ทั้งหมดได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก ประวัติศาสตร์ ปาวนตั้งอยู่ตรงกลางระหว่างอีกสองพุทธศาสนสถานที่ตั้งอยู่บนเส้นแกนเดียวกัน คือ โบโรบูดูร์ (1.75 กิโลเมตร ทางตะวันตก) และ เมินดุต (1.15 กิโลเมตร ทางตะวันออก) ทั้งหมดล้วนสร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ไศเลนทร์ (ศตวรรษที่ 8-9) นักวิชาการยาซีร์ มาร์ซูกี (Yazir Marzuki) และ ตูตี เฮอราตี (Toeti Heraty) ระบุว่า "ระหว่างเมินดุตและโบโรบูดูร์คือวัดปาวน ซึ่งเป็นเพชรเม็ดเอกของสถาปัตยกรรมวัดแบบชวา เป็นไปได้สูงว่าวัดนี้สร้างขึ้นเพื่อชำระล้างจิตใจก่อนการเดินทางขึ้นสู่โบโรบูดูร์" ชื่อแรกเริ่มเดิมทีของวัดปาวนนั้นไม่เป็นที่ทราบชัดเจน คำว่า ปาวน เป็นภาษาชวาแปลว่า "ครัว" มีที่มาจากรากคำว่า อาวู (awu) แปลว่าฝุ่นผง จากความสัมพันธ์กับคำว่าฝุ่นผงนี้ทำให้เชื่อว่าวัดปาวนอาจสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ไว้ศพหรืออัฐิของกษัตริย์ในอดีต กระนั้น ข้อมูลว่าเป็นอัฐิหรือร่างของใครที่เก็บรักษาที่ปาวนนั้นไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด ชื่อท้องถิ่นของปาวนคือ "บัจรานาลัน" (Bajranalan) ซึ่งเป็นชื่อของหมู่บ้าน ชื่อนี้มีที่มาจากคำสันสกฤตว่า วัชรานล ซึ่งประกอบจากคำว่า วัชระ และ อนละ (ไฟ) สถาปัตยกรรม ตัววัดหันหน้าออกทางตะวันตก เฉียงเหนือเล็กน้อย ตั้งบนฐานแปลนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส บันไดประดับสองข้ามด้วยรูปสลักมกร-กาลา ซึ่งพบทั่วไปในจันดีแบบชวา ผนังภายนอกเป็นรูปแกะสลักนูนต่ำแสดงพระโพธิสัตว์และพระนางตารา รวมถึงรูปกัลปพฤกษ์ซึ่งขนาบข้างด้วยกินนร-กินรี ภายในเป็นห้องที่ว่างเปล่าและมีหน้าต่าล หลังคาประดับยอดด้วยสถูปห้างองค์ และรัตนะสี่องค์ ด้วยลักษณะที่เรียบง่ายนี้ทำให้นักประวัติศาสตร์บางคนเรียกขานปาวนให้เป็น "เพชรเม็ดงามของสถาปัตยกรรมวัดแบบชวา" ซึ่งต่างกันกับรูปแบบสถาปัตยกรรมวัดทรงสูงชะลูกแบบชวาตะวันออกที่สร้างขึ้นในสมัยถัด ๆ มา เช่นสมัยสิงหะส่าหรี และ มัชปาหิต พิธีกรรม ในเดือนพระจันทร์เต็มดวง (พฤษภาคมหรือมิถุนายน) ระหว่างเทศกาลวิสาขบูชา พุทธศาสนิกชนในแถบนี้จะประกอบพิธีเดินจาริกจากวัดเมินดุต ผ่านวัดปาวน และสิ้นสุดที่โบโรบูดูร์ อ้างอิง