Ҷава

Ҷава (индон. Jawa, ҷов. ꦗꦮ Jawa, сунд. ᮏᮝ Ҷава) — ҷазира дар гурӯҳи Ҷазираҳои Сундаи Бузурги галаҷазираи Малайя. Ба қисми Индонезия дохил мешавад (пойтахти кишвар, Ҷакарта, дар ин ҷазира ҷойгир аст). Масоҳат: 132 000 км². Ҷазира пас аз Суматра ва Сулавеси сеюмин калонтарин ҷазира, комилан ба ҳайати Индонезия дохил мешавад. Ҷава ҷазираи сераҳолӣ дар ҷаҳон аст. То соли 2020, аҳолии он 151,6 миллион нафарро ташкил медиҳад — зиёда аз 56% шумораи умумии аҳолии Индонезия (270 миллион нафар) . Ҳамин тавр, зичии аҳолии ин ҷо қариб ба 1150 нафар/км² мерасад. Ҷуғрофия Ҷава дар байни Суматра дар ғарб, Бали дар шарқ, Борнео дар шимол ва ҷазираи Рождество дар ҷануб ҷойгир аст. Он 13-умин ҷазираи калонтарин дар ҷаҳон аст. Ҷаваро аз шимол баҳри Ява, дар ғарб гулӯгоҳи Сунда, дар ҷануб уқёнуси Ҳинд ва дар шарқ гулӯгоҳи Бали ва гулӯгоҳи Мадура иҳота кардааст. Он сию ҳашт кӯҳро дар бар мегирад, ки аз шарқ ба ғарб қаторкӯҳҳоро ташкил медиҳанд, дар як вақт вулқонҳои фаъол буданд. Баландтарин вулқон дар Ҷава кӯҳи Семеру (3676 метр) мебошад. Вулқони фаъолтарин дар Ҷава, инчунин дар Индонезия, кӯҳи Мерапи (2930 метр) мебошад. Миқдори зиёди кӯҳҳо ва теппаҳо барои тақсим кардани релеф ба як қатор минтақаҳои нисбатан ҷудошуда, ки барои кишти шолӣ тар мувофиқанд, кӯмак мекунад; Майдонҳои шолии Ҷава яке аз сарватмандтарин дар ҷаҳон мебошанд . Ҷава аз соли 1699 манбаи асосии қаҳваи Индонезия мебошад. Таърих Тақсимоти маъмурӣ Аҳолӣ Ҷойҳои тамошобоб Дар ҷазира макони ҷозибаҳои асосии Индонезия, маъбади Боробудур ҷойгир аст. Ин маъбади дини буддоӣ намунаи космологияи буддоӣ мебошад. Маъбад бузургтарин бинои буддоӣ дар ҷаҳон буда, ба феҳристи муҳимтарин ёдгориҳои меъморӣ ва таърихии ЮНЕСКО шомил шуда, ба феҳристи мероси ҷаҳонӣ дохил мешавад. Инчунин дар ҷазираи Ҷава маҷмааи бостонии маъбадҳои ҳиндуҳо Прамбанан, дуввумин маъбади ҳиндуҳо дар ҷаҳон (пас аз Ангкор Ват), воқеъ дар наздикии шаҳри Ҷокякарта ҷойгир аст. Ин ёдгории меъморӣ яке аз бузургтарин дастовардҳои фарҳанги Индонезия маҳсуб мешавад ва яке аз муҳимтарин мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ба шумор меравад. Он аз 240 маъбадҳои ҳаҷм ва шаклҳои гуногун иборат аст, ки дар асрҳои IX ва X дар замони шукуфоии ҳиндуҳо дар минтақа сохта шудаанд. Маъбади марказии маҷмаа, ки ба худои Шива бахшида шудааст, беш аз 47 метр баландӣ дорад ва бо тасвирҳои худоҳо, девҳо ва саҳнаҳо аз мифологияи ҳиндуҳо оро дода шудааст. Дар наздикии он маъбадҳое ҳастанд, ки ба олиҳаи Дурга ва худоёни Вишну ва Брахма бахшида шудаанд. Эзоҳ Адабиёт Бунтаран. По центральной Яве = Djawa Tengah / Пер. с индонез. и примеч. В. Н. Степанова; Предисл. В. Николаева; Худож. Н. А. Шишловский. — М.: Географгиз, 1959. — 80 с. — 25 000 экз. Бойгонӣ шудааст 15 Декабри 2024 сол. Ява // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.