Օդատիեզերական ազգային ինստիտուտ

Օդատիեզերական ազգային ինստիտուտը, կրճատ՝ ՕՏԱԻ (ինդոն.՝ Lembaga Penerbangan dan Antariksa Nasional, LAPAN) Ինդոնեզիայի կառավարության նախկին տիեզերական գործակալությունն էր։ Այն ստեղծվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ Ինդոնեզիայի նախկին նախագահ Սուկառնոյի կողմից՝ նախորդ ոչ պաշտոնական տիեզերական կառույցի մեկ տարվա գործունեությունից հետո։ ՕՏԱԻ-ը պատասխանատու էր քաղաքացիական և ռազմական երկարաժամկետ ավիատիեզերական հետազոտությունների համար։ Ավելի քան երկու տասնամյակ ՕՏԱԻ-ը զբաղվել է արբանյակների կառավարմամբ, այդ թվում՝ սեփական մշակմամբ ստեղծված փոքր գիտատեխնոլոգիական Lapan-TUBsat արբանյակով և Palapa հեռահաղորդակցական արբանյակների շարքով։ Գործակալությունը նաև մշակել է հետազոտական հրթիռներ և փորձել է զարգացնել փոքր ուղեծրային արձակիչներ։ LAPAN A1 արբանյակը արձակվել է 2007 թվականին, իսկ LAPAN A2-ը՝ 2015 թվականին, երկուսն էլ՝ Հնդկաստանից։ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված Նախագահի թիվ 33/2021 հրամանագրով ՕՏԱԻ-ը նախատեսվեց լուծարել և միավորել մի շարք պետական հետազոտական կառույցների հետ՝ նորաստեղծ Ազգային հետազոտական և նորարարության գործակալության (ինդոն.՝ Badan Riset dan Inovasi Nasional, ՀՆԱԳ) կազմում։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ՕՏԱԻ-ը վերջնականապես դադարեց գոյություն ունենալ որպես անկախ գործակալություն և վերափոխվեց ՀՆԱԳ-ի Ավիացիայի և տիեզերքի հետազոտական կազմակերպության։ Պատմություն Ինդոնեզիայում ավիատիեզերական հետազոտությունների կազմակերպված սկիզբը դրվեց 1962 թվականի մայիսի 31-ին, երբ վարչապետ Ջուանդա Կարտավիջաջան ստեղծեց Ավիացիայի կոմիտեն։ Նույն տարվա սեպտեմբերի 22-ին Ինդոնեզիայի ռազմաօդային ուժերի և Բանդունգի տեխնոլոգիական ինստիտուտի համագործակցությամբ ձևավորվեց Նախնական գիտական և ռազմական հրթիռային նախագիծը՝ PRIMA։ Դրա արդյունքներից էին «Kartika I» շարքի երկու հրթիռների արձակումները և հեռաչափական սարքավորումները։ 1963 թվականին Նախագահի թիվ 236 հրամանագրով ստեղծվեց ՕՏԱԻ-ը։ Հաջորդ տասնամյակներում գործակալությունը հետազոտություններ իրականացրեց հրթիռաշինության, հեռահար զոնդավորման, արբանյակների և տիեզերական գիտությունների ուղղություններով։ Արբանյակային ծրագրեր ՕՏԱԻ-ի հետ կապված առաջին խոշոր արբանյակային ծրագրերից էր Palapa-ն։ Palapa A1-ը արձակվել է 1976 թվականի օգոստոսի 7-ին, իսկ Palapa A2-ը՝ 1977 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Դրանք պատկանում էին պետական Perumtel ընկերությանը, բայց արտադրվել էին Միացյալ Նահանգներում։ ՕՏԱԻ-ի սեփական միկրոարբանյակային ծրագրերը դարձան գործակալության տեխնոլոգիական զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը։ LAPAN-A1 կամ LAPAN-TUBsat-ը մշակվել է Բեռլինի տեխնիկական համալսարանի հետ համագործակցությամբ և հաջողությամբ արձակվել է 2007 թվականի հունվարի 10-ին Շրիհարիկոտայից՝ ՀՏՀԿ-ի ՊՍԼՎ հրթիռով։ Այն իրականացրել է տեխնոլոգիական փորձեր, Երկրի դիտարկում և կողմնորոշման կառավարման փորձարկումներ։ LAPAN-A2-ը կամ LAPAN-ORARI-ն նախատեսված էր Երկրի դիտարկման, ծովային երթևեկության մոնիտորինգի և սիրողական ռադիոկապի համար։ Այն հաջողությամբ արձակվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ Հնդկաստանի ՊՍԼՎ հրթիռով, և Ինդոնեզիայի վրայով անցնում էր օրական մոտ 14 անգամ։ LAPAN-A3-ը կամ LAPAN-IPB-ը նախատեսված էր փորձարարական հեռահար զոնդավորման և սիրողական ռադիոկապի համար։ Այն արձակվել է 2016 թվականի հունիսին։ Արձակման հարթակների ծրագրեր ՕՏԱԻ-ը մի քանի անգամ ուսումնասիրել է Ինդոնեզիայում տիեզերական արձակման հարթակ ստեղծելու հնարավորությունը։ 2006 թվականից քննարկվել է Բիակ կղզում տիեզերակայան կառուցելու ծրագիրը՝ հաշվի առնելով դրա գրեթե հասարակածային դիրքը, որը բարենպաստ է առևտրային արձակումների համար։ Ծրագրում դիտարկվում էր ռուսական օդային արձակման տեխնոլոգիայի կիրառումը՝ Ան-124 ինքնաթիռի և Պոլյոտ արձակիչի միջոցով։ 2019 թվականին ՕՏԱԻ-ը պաշտոնապես հաստատեց Բիակում երկրի առաջին տիեզերակայանի կառուցման ծրագիրը։ Այլ դիտարկված վայրերից էին Էնգանո կղզին Բենկուլու նահանգում և Մորոտայ կղզին Հյուսիսային Մալուկույում։ Մորոտայը ընտրվել էր հասարակածին մոտ գտնվելու, երկար թռիչքուղիների և Խաղաղ օվկիանոսին բաց լինելու պատճառով, ինչը նվազեցնում էր արձակման վտանգները բնակավայրերի համար։ Ենթակառուցվածքներ ՕՏԱԻ-ը կառավարում էր մի շարք ցամաքային կայաններ, լաբորատորիաներ և դիտարաններ։ Պարապարեյում գտնվող հեռահար զոնդավորման արբանյակների կայանը 1993 թվականից ընդունում էր Երկրի դիտարկման արբանյակների տվյալներ, այդ թվում՝ Landsat, SPOT, ERS-1, JERS-1, Terra/Aqua MODIS և NPP համակարգերից։ Եղանակային արբանյակների կայանները գործում էին Պեկայոնում, Ջակարտայում և Բիակում՝ ընդունելով ՕՄՀԱՎ, MetOp և Հիմավարի արբանյակների տվյալներ։ Գործակալության հրթիռների արձակման կայանը գտնվում էր Պամեունգպուկի լողափում՝ Գարուտի շրջանում, Արևմտյան Ճավա։ Այն կառուցվել էր 1963 թվականից՝ Ինդոնեզիայի և Ճապոնիայի համագործակցությամբ, և նախատեսված էր վերին մթնոլորտի հետազոտությունների համար։ ՕՏԱԻ-ի լաբորատորիաները զբաղվում էին հեռահար զոնդավորման տվյալների մշակմամբ, արբանյակային բեռնվածքների և ցամաքային հատվածի մշակմամբ, հրթիռային շարժիչների, վառելիքների, ավիացիոն տեխնոլոգիաների և արբանյակային պատկերների կիրառությունների հետազոտությամբ։ Դիտարաններ և հրթիռներ ՕՏԱԻ-ը գործարկում էր մթնոլորտային և արևային դիտարաններ, այդ թվում՝ Կոտո Տաբանգի հասարակածային մթնոլորտային ռադարը, որն օգտագործվում էր մթնոլորտային դինամիկայի և կլիմայական երևույթների ուսումնասիրության համար։ 2020 թվականին Կուպանգի շրջանում սկսեց գործել նոր ազգային աստղադիտարանը՝ Օբնասը, որը նախատեսված էր Ինդոնեզիայի տիեզերական գիտության զարգացման և երկրի արևելյան շրջանների գիտական ու տնտեսական հզորացման համար։ ՕՏԱԻ-ի հրթիռները դասակարգվում էին «RX» նշմամբ՝ ըստ տրամագծի միլիմետրերով։ Գործակալությունը փորձարկել է RX-100, RX-150/120, RX-250, RX-320, RX-420, RX-520 և RX-550 հրթիռներ։ Դրանց հիման վրա նախատեսվում էր զարգացնել Արբանյակային ուղեծրային հրթիռ ուղեծրային արձակիչը՝ փոքր արբանյակներ ուղեծիր հասցնելու համար։ Հրթիռային ծրագրերը նաև կապ ունեին Ինդոնեզիայի զինված ուժերի հետ՝ հատկապես հրթիռային տեխնոլոգիաների և R-Han 122 մակերևույթից մակերևույթ հրթիռի զարգացման ուղղությամբ։ Այլ գործունեություն և ժառանգություն ՕՏԱԻ-ը վարում էր ավիատիեզերական մեծ գրադարան, որը 2009 թվականին հասանելի դարձավ առցանց և համարվում էր ASEAN տարածաշրջանի խոշոր մասնագիտական հավաքածուներից մեկը։ Գործակալությունը նաև կազմակերպում էր Komurindo՝ Ինդոնեզիայի հրթիռային բեռնվածքների մրցույթը, որը նպաստում էր համալսարաններում հրթիռային հետազոտությունների զարգացմանը։ ՕՏԱԻ-ի ավիացիոն նախագծերի թվում էին LAPAN XT-400-ը, LSU-02-ը, LSU-03-ը և LAPAN Մարտական ​​փորձարարական (LFX) նախագիծը։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 1-ից ՕՏԱԻ-ի ինստիտուցիոնալ ժառանգությունը շարունակվում է ՀՆԱԳ-ի Ավիացիայի և տիեզերքի հետազոտական կազմակերպության կազմում, որը ստանձնեց նախկին գործակալության հետազոտական և տեխնոլոգիական ուղղությունները։ Ծանոթագրություններ