Ява аралы

Ява — Индонезияга караштуу Чоң Зонд аралдарынын курамына кирген ири аралдардын бири. Ал Малай архипелагынын түштүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан. Аралдын жалпы аянты 126,5 миң чарчы километрди түзөт. Узундугу 1000 километрден ашат, бирок жээк сызыгы салыштырмалуу түз болуп, булуң жана куймалары аз. — Калкы 1975-жылдагы маалыматтар боюнча, Ява аралынын калкы 83 миллион кишини түзгөн. Бул көрсөткүч менен арал дүйнөдөгү калк эң жыш жайгашкан аймактардын бири катары белгилүү. Жанар тоолор Ява тоолуу рельефке ээ болуп, аралда 100дөн ашык жанар тоо жайгашкан. Алардын ичинен 30у учурда активдүү болуп саналат. Аралдын эң бийик жери 3676 метр бийиктиктеги Семеру жанар тоосу. Түндүк бөлүгү көбүнесе дөбөлүү түздүктөн турат. Климаты Явада субэкватордук муссондук климат өкүм сүрөт. Аралда дайыма жашыл жана жалбырагы күбүлмө тропикалык токойлор кеңири таралган. Тоо чокуларында бадал жана шалбаа өсүмдүктөрү кездешет, чыгыш бөлүгү болсо көбүнесе саванна мүнөзүндө. Айдоо жерлери жана чарба Яванын түздүктөрү негизинен айыл чарба иштерине өздөштүрүлгөн. Бул аймактарда шалы, жүгөрү, бал камышы, кокос камышы жана каучук өсүмдүктөрү өстүрүлөт. Аралда нефть кендери да бар. Ири шаарлары Аралдагы негизги шаарлар — Индонезиянын борбору Жакарта, ошондой эле Бандунг жана Сурабая шаарлары. Ява аралы Индонезиянын экономикалык, маданий жана демографиялык жактан маанилүү бөлүгү болуп саналат. Колдонулган адабияттар Георграфиялык энциклопедиялык създ\к. Кыргыз совет энциклопедиясынын башкы редакциясы. Фрунзе, 1987.