બોત્તેર કોઠાની વાવ

બોત્તેર કોઠાની વાવ, કે જે મહેસાણા વાવ તરીકે અથવા ઇંટેરી વાવ તરીકે પણ ઓળખાય છે, જે મહેસાણા, ગુજરાત, ભારત સ્થિત એક વાવ છે. ઇતિહાસ મુગલ બાદશાહ ઔરંગઝેબના શાસન દરમિયાન વાવનું નિર્માણ કરાયું હતું. સંવત ૧૭૩૧ (ઇ.સ. ૧૬૭૪)નો ફારસી અને દેવનાગરી લિપિમાં લખેલો શિલાલેખ જણાવે છે કે શ્રીમાળી જ્ઞાતિની લઘુ શાખાના શાહ ગોકળદાસ અને તેમની માતા માણબાઈ દ્વારા લોકકલ્યાણ માટે વાવ બાંધવામાં આવી હતી. ગાયકવાડ શાસન દરમિયાન આ વાવનું સમારકામ અને નવીનીકરણ કરવામાં આવેલું. ત્યારપછી આ વાવ ઉપેક્ષિત રહેતા પ્રદૂષિત બની ગઈ હતી. મહેસાણા નગરપાલિકા દ્વારા તેને ૨૦૧૩માં સાફ કરવામાં આવી હતી. ૨૦૨૦માં તેને ફરીથી સાફ કરવામાં આવી હતી અને તેના પાણીનો ઉપયોગ બગીચાઓમાં કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. નવેમ્બર ૨૦૨૫માં મહેસાણા મહાનગરપાલિકાએ ₹૨.૬૬ કરોડના ખર્ચે વાવ અને તેની આસપાસના વિસ્તારના નવીનીકરણ, સુધારણા અને જીર્ણોદ્ધારની કામગીરી શરૂ કરી હતી. આ સ્થળ ૧,૬૦૦ ચોરસ મીટર (૧૭,૦૦૦ ચોરસ ફૂટ) વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. તેમાંથી ૭૦૦ ચોરસ મીટર (૭,૫૦૦ ચોરસ ફૂટ) વિસ્તારમાં પગદંડી, ૪૦ લોકો માટે બેસવાની વ્યવસ્થા, બગીચો, પ્રકાશ માટેના થાંભલા, સુરક્ષા માટેની ચોકી અને ખુલ્લું માહિતી કેન્દ્ર બનાવવામાં આવશે. સ્થાપત્ય તે પરા વિસ્તારના ભીમનાથ મહાદેવ મંદિર નજીક આવેલી છે. તે ઇંટો અને રેતીના પત્થરોથી બાંધવામાં આવી છે. તે ૧૪થી ૧૫ મીટર (૪૦થી ૫૦ ફૂટ) લાંબી અને અગિયાર માળ ઉંડી છે; સાથે જ બે જોડિયા કૂવા છે. તેમાં ૭૨ કોઠા આવેલ હોવાથી તે બોતેર કોઠાની વાવ તરીકે ઓળખાય છે. સંદર્ભો