രത്നദുർഗ്

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ രത്നഗിരിയിൽ നിന്ന് 2 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഒരു കോട്ടയാണ് രത്നദുർഗ് (മറാഠി: रत्नदुर्ग). രത്നഗിരി കോട്ട, ഭഗവതി കോട്ട എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു. ഘടന ലാറ്റെറൈറ്റ് പാറകളാണ് ഈ കോട്ടയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 1300 മീ. നീളവും 1000 മീ വീതിയുമുണ്ട്. ‘സിദ്ധ ബുരുജ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാഗത്ത് 1867-ൽ പണികഴിപ്പിച്ച ഒരു ദീപസ്തംഭവുമുണ്ട്. ഗണപതി, ഹനുമാൻ എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠകൾ കോട്ടയുടെ കവാടത്തിനരികിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലായി ഒരു ഭഗവതി ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രി ആഘോഷത്തിനായി നിരവധി ഭക്തർ എത്താറുണ്ട്. 120 ഏക്കർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ കോട്ടയുടെ തെക്ക്-വടക്ക് ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തുരങ്കവും ഇവിടെയുണ്ട്. ജലശ്രോതസ്സുകളായി ഒരു കുളവും ഒരു കിണറും ഈ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ഉണ്ട്. ചരിത്രം പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബാഹ്മനി കാലത്താണ് ഈ കോട്ട പണി കഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ബിജാപ്പൂരിലെ ആദിൽ ഷായുടെ കയ്യിൽ നിന്നും 1670 ൽ ശിവാജി ഈ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു. ഈ കോട്ടയിലെ രണ്ട് സുരക്ഷാഗോപുരങ്ങൾ ശിവാജി നിർമ്മിച്ചതാണ്. 1680-ൽ ശിവാജിയുടെ പുത്രനായ സംഭാജി ഇവിടെ വസിച്ചിരുന്നു. മറാഠാ സാവികസേനയുടെ തലവനായിരുന്ന കാനോജി ആംഗ്രെ ഈ കോട്ട വികസിപ്പിച്ചു. പേഷ്വായുടെ ഭരണകാലത്ത് (1755-1818) ധോൻഡു ഭാസ്കർ പ്രതിനിധി ഈ കോട്ടയിൽ ചെറിയ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തി. 1818 ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ കോട്ടയുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 1950 ൽ പുനരുദ്ധരിച്ചു. അവലംബം ചിത്രശാല