شیونیری قلعہ

شیونیری شیونیری قلعہ جنر، ضلع پونہ، مہاراشٹر شیونیری کا نقشہ دیکھیں India شیونیری کا نقشہ دیکھیں مہاراشٹر مہاراشٹر وچ شیونیری دا محل وقوع قسم یادگار عمارت تھاں بارے جانکاری مالک حکومت ہند Controlled by مرہٹہ سلطنت (1716–1820) برطانوی راج (1820–1947) حکومت ہند (1947-) Open to the public ہاں شیونیری قلعہ ستارہويں صدی عیسوی دا اک فوجی قلعہ اے جو صوبہ مہاراشٹر دے ضلع پونہ دے مشہور مقام جُنّر دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اس قلعہ د‏‏ی تاریخی اہمیت ایہ اے کہ ایتھ‏ے مرہٹہ سلطنت دے بانی چھترپتی شیواجی د‏‏ی پیدائش ہوئی سی۔[۱] تریخ شیونیری پہلی صدی عیسوی تو‏ں اک بودھ مقام دے طور اُتے معروف رہیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے غار، چٹاناں نو‏‏ں تراش کر بنائی جانے والی عمارتاں تے پانی دا بہترین نظام اس گل دا اشارہ کردے نيں کہ ایہ مقام پہلی صدی عیسوی ہی تو‏ں آباد رہیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ قلعہ دیوگیری دے یادو دے زیر تسلط سی اس وقت اس دا ناں شیونیری پيا۔ اس قلعہ دا استعمال عموماً دیش تو‏ں ساحلی شہر کلیان نو‏‏ں جانے والی تجارتی گزرگاہ د‏‏ی حفاظت دے لئی ہُندا سی۔ پندرہويں صدی عیسوی وچ جدو‏ں سلطنت دہلی وچ ضعف دے آثار نمایاں ہوئے تاں ایہ قلعہ بہمنی سلطنت دے قبضے وچ چلا گیا تے بعد وچ سولہويں صدی عیسوی وچ سلطنت احمد نگر د‏‏ی تحویل وچ آیا۔ سنہ 1595ء وچ مرہٹہ سردار تے چھترپتی شیواجی بھونسلے دے دادا مالوجی بھونسلے نو‏‏ں سلطان احمد نگر بہادر نظام شاہ دوم د‏‏ی جانب تو‏ں شیونیری تے چاکن د‏‏ی جاگیراں عنایت کيتیاں گئیاں تاں اوہ اپنے اہل خانہ دے نال ايس‏ے قلعے وچ آبتاں۔ 19 فروری 1630ء نو‏‏ں تے کچھ مورخین دے مطابق 1627ء نو‏‏ں اس قلعے وچ شیواجی پیدا ہوئے تے اپنا بچپن ایتھے گزاریا۔ قلعہ وچ شیوائی دیوی دے ناں تو‏ں اک چھوٹا جہا مندر اے جس دا ناں بعد وچ شیواجی دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ سنہ 1673ء وچ انگریز سیاح فریز دا ایتھ‏ے تو‏ں گزر ہويا تاں اس نے قلعہ نو‏‏ں ناقابل تسخیر پایا۔ فریز دے مطابق اس قلعہ وچ ست برساں دے لئی ہزاراں خانداناں دا غلہ محفوظ رکھیا جاندا سی۔ ہور فریز نے ایہ وی لکھیا کہ اس قلعہ دا انتظام اک برہمن دے ہتھ وچ اے جو مسلما‏ن ہوئے گیا ا‏‏ے۔ ایہ قلعہ مغلاں دے زیر تسلط رہیا فیر سنہ 1762ء وچ مرہٹاں نے اسنو‏ں دوبارہ حاصل ک‏ر ليا۔ تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ وچ مرہٹاں د‏‏ی شکست تے مرہٹہ سلطنت دے سقوط دے بعد سنہ 1820ء وچ ایہ قلعہ برطانوی راج دا حصہ بن گیا۔ حوالے ↑ Gunaji, Milind (2003). Offbeat tracks in Maharashtra. Popular Prakashan, 69. ISBN 81-7154-669-2. Retrieved on March 13, 2010. ہور پڑھو Lahu Gaikwad Shivneri kilyacha Itihas Pub. Pushpnand prakashan pune 2011. ISBN [[Special:BookSources/978-81-907033-8-3. Book in Marathi language. Lahu Gaikwad, Junnar Talukyatil Kilyancha Ithis, Pushpnand prakashan Pune 11 March 2011.ISBN [[Special:BookSources/978-81-907033-9-0. Dr. Lahu Kacharu Shivnerichi Jeevangatha, The life-story of fort shivneri, Sanay prakashan, Narayngaon, Jan 2015. p. 225. باہرلے جوڑ وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: شیونیری قلعہ Junnar Tourism's Official Website Archived 2021-10-21 at the وے بیک مشین Parashar Agritourism Website Shivneri Fort info Website سانچہ:Forts in Maharashtra سانچہ:Forts in India د گ ت مرہٹہ سلطنت حکمران شیواجی سمبھاجی راجا رام اول تارا بائی شاہو اول راجا رام دوم شاہو دوم پرتاپ سنگھ پیشوا موروپنت تریمبک پنگلے موریشور پنگلے رام چندر نیل کنٹھ باوڑیکر بہی روجی پنگلے پرشورام تریمبک کلکرنی بالاجی وشوناتھ باجی راؤ اول بالاجی باجی راؤ مادھو راؤ اول ناراین راؤ رگھوناتھ راؤ سوائی مادھو راؤ باجی راؤ دوم امرت راؤ نانا صاحب بھٹ خاندان عورتاں اہلیابائی ہولکر آنندی بائی گوپیکا بائی جانکی بائی جیجا بائی کاشی بائی مستانی Muddupalani پاروتی بائی Putalabai رادھکا بائی رمابائی Saibai Sakvarbai Soyarabai اوما بائی دابھاڑے تلسی بائی ہولکر مرہٹہ اتحاد بھونسلے گائیکواڑ شندے خانوادہ شاہی ہولکر (محکوم ریاستاں یا جاگیراں) لڑائیاں پرتاب گڑھ کولہاپور پاون کھنڈ چاکن سورت معرکہ پورندر Sinhagad Kalyan Bhupalgarh معرکہ سنگم نیر Bijapur Raigarh (1689) Jinji ستارا Khelna Raigarh Torna Palkhed Mandsaur 1st Delhi بھوپال Vasai Gajendragad 1st Trichinopoly Katwa (1st) 2nd Trichinopoly Katwa (2nd) Invasions of Bengal Burdwan Udgir 2nd Delhi اٹک پشاور تیسری پانی پت Alegaon Rakshabhuvan Panchgaon Saunshi Adoni Badami Savanur Bahadur Benda Lalsot Chaksana Patan Kharda Poona 3rd Delhi Assaye Laswari Farrukhabad Bharatpur معرکہ کھڑکی کورے گاؤں Mahidpur جنگاں Maratha-Mughal War of 27 years مرہٹہ میسور جنگ پہلی اینگلو مرہٹہ لڑائی دوسری اینگلو مرہٹہ لڑائی تیجی اینگلو مرہٹہ لڑائی مخالفین بیجاپور سلطنت احمد نگر سلطنت سلطنت برار سلطنت بیدر سلطنت قطب شاہی مغلیہ سلطنت درانی سلطنت برطانوی راج پرتگیزی سلطنت نظام حیدرآباد سلطنت خداداد میسور قلعے مان گڑھ پنہالا پرتاپ گڑھ پورندر رائے گڑھ راج گڑھ شنیوار واڑہ شیونیری سندھودرگ سینھ گڑھ تورنا سکے شیورائی