Lapangan Terbang Antarabangsa Chhatrapati Shivaji Maharaj

Lapangan Terbang Antarabangsa Chhatrapati Shivaji (IATA: BOM, ICAO: VABB) ) ialah lapangan terbang antarabangsa utama yang berkhidmat untuk bandaraya Mumbai dan kawasan metropolitan sekitarnya di negeri Maharashtra, India. Ia terletak kira-kira 8 km (5.0 mi; 4.3 nmi) di utara pusat bandar Mumbai.Lapangan terbang ini dinamakan sempena Chhatrapati Shivaji Maharaj, seorang pemerintah Maratha abad ke-17 yang terkenal kerana memperjuangkan kebebasan dan membina empayar Maratha. Sebelum ini, ia dikenali sebagai Lapangan Terbang Antarabangsa Sahar dan kemudiannya Lapangan Terbang Antarabangsa Chhatrapati Shivaji, sebelum dinamakan semula secara rasmi pada tahun 2018 untuk memasukkan gelaran kehormatan "Maharaj". Ia merupakan lapangan terbang kedua tersibuk di India dari segi jumlah keseluruhan dan trafik penumpang antarabangsa, selepas Lapangan Terbang Antarabangsa Indira Gandhi di Delhi. Pada tahun 2024, lapangan terbang ini disenaraikan sebagai lapangan terbang ke-14 tersibuk di Asia dan ke-31 tersibuk di dunia berdasarkan jumlah trafik penumpang tahunan Lapangan Terbang Antarabangsa Chhatrapati Shivaji Maharaj merupakan hab utama bagi Air India, syarikat penerbangan kebangsaan India, serta menjadi hab kargo utama untuk Blue Dart Aviation dan FedEx Express. Selain itu, lapangan terbang ini juga menjadi pangkalan operasi bagi beberapa syarikat penerbangan lain termasuk Air India Express, Akasa Air, dan IndiGo. Lapangan terbang ini mengendalikan ratusan penerbangan setiap hari ke destinasi domestik dan antarabangsa, menjadikannya antara simpul pengangkutan udara paling penting di India. Ia menyediakan perkhidmatan ke seluruh India serta ke destinasi utama di Asia, Timur Tengah, Eropah, dan Afrika, menjadikannya pintu masuk strategik ke rantau barat India. Lapangan Terbang Antarabangsa Chhatrapati Shivaji Maharaj terletak di kawasan Suburban Andheri, dan sebahagiannya meliputi kawasan Sahar dan Santacruz, dalam bandar raya Mumbai, negeri Maharashtra. Lapangan terbang ini dibina di atas kawasan seluas kira-kira 1,850 ekar (7.5 km²). Ia mempunyai dua landasan selari yang disusun secara silang (cross-runway configuration), bagi membolehkan pergerakan pesawat yang lebih efisien dalam persekitaran berintensiti tinggi. Landasan utama lapangan terbang ini mempunyai panjang sekitar 12,008 kaki (3,660 meter), yang membolehkannya menerima pesawat besar seperti Boeing 747 dan Airbus A380. Satu lagi landasan berukuran kira-kira 9,780 kaki (2,980 meter). Kedua-dua landasan ini mampu menyokong operasi penerbangan antarabangsa dan domestik sepanjang hari. Lapangan terbang ini disambungkan dengan sistem pengangkutan awam Mumbai seperti Kereta Api Pinggir Bandar Mumbai, metro Mumbai (Line 1 dan Line 7), serta perkhidmatan teksi dan bas yang aktif, menjadikannya mudah diakses dari pelbagai bahagian bandaraya. Sejarah RAF Santa Cruz dibina pada tahun 1930-an."Maharashtra State Gazetteers – Greater Bombay District". Maharashtra State Gazetteers. 1987. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 Januari 2015. Dicapai pada 28 Disember 2017. Ia lebih besar daripada Aerodrom Juhu yang terletak berdekatan dan menjadi pangkalan kepada beberapa skuadron RAF semasa Perang Dunia Kedua dari tahun 1942 hingga 1947."RAF Santa Cruz". rafweb.org. 9 Januari 2011. Dicapai pada 17 September 2011. Lapangan terbang ini meliputi kawasan seluas kira-kira 1,500 ekar (610 he) dan pada asalnya mempunyai tiga landasan. Kawasan apron terletak di sebelah selatan landasan 09/27, dan kawasan ini yang kini dikenali sebagai "Lapangan Terbang Lama" menempatkan hangar penyelenggaraan milik Air India, Air Works India, Indamer Aviation Pvt Ltd, dan Terminal Penerbangan Am MIAL. Menjelang 1946, apabila RAF mula menyerahkan lapangan terbang kepada Pengarah Jeneral Penerbangan Awam untuk operasi awam,"Airfield, Santa Cruz". Perbahasan Parlimen (Hansard). 30 Oktober 1946. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 September 2020. Dicapai pada 17 September 2011. dua hangar lama RAF telah diubah menjadi terminal penumpang. Satu hangar digunakan untuk penerbangan domestik dan satu lagi untuk penerbangan antarabangsa, lengkap dengan kaunter kastam dan imigresen di kedua-dua sisi dan ruang legar di tengahnya. Air India mengendalikan penumpangnya melalui terminal sendiri yang bersebelahan dengan dua hangar tersebut. Pada tahun pertamanya, ia mengendalikan enam penerbangan awam sehari. Trafik di lapangan terbang meningkat selepas Karachi menjadi sebahagian Pakistan, dan sebanyak 40 penerbangan domestik dan antarabangsa sehari dijalankan menjelang 1949. Kerajaan India mengambil langkah menaik taraf lapangan terbang dengan sistem pendaratan malam termasuk Radio range dan sistem lampu laluan moden."Santacruz to be developed". FlightGlobal. 19 Mei 1949. Dicapai pada 17 September 2011. Pembinaan terminal penumpang dan apron baharu bermula pada 1950 dan dirasmikan pada 1958. Dinamakan sempena kawasan kejiranan tempat ia dibina dan pada asalnya di bawah Jabatan Kerja Raya, lapangan terbang ini kemudian diuruskan oleh Kementerian Penerbangan Awam India. Dengan kemunculan era kapal terbang jumbo pada tahun 1970-an, terminal Santacruz mula berdepan masalah kapasiti walaupun melalui beberapa pengubahsuaian. Terminal ini direka untuk menampung 600 penumpang pada satu masa, tetapi menjelang akhir 1970-an ia mengendalikan sehingga 1,200. Pada 1979–80, 5 juta penumpang domestik dan antarabangsa menggunakan lapangan terbang ini berbanding 3 juta di Lapangan Terbang Palam, Delhi. Perkhidmatan syarikat penerbangan berkembang pesat tanpa peningkatan setara dari segi kemudahan, menjadikannya lapangan terbang paling sesak di negara ini. Majalah Time merujuk kepada kesesakan itu sebagai "lubang hitam"."Pelancong boleh bernafas lega dengan terminal baharu yang lebih baik di Sahar, Bombay". India Today. 31 Disember 1980. Dicapai pada 14 Ogos 2019. Kebakaran besar telah memusnahkan bahagian terminal antarabangsa pada 21 September 1979, mengorbankan tiga penumpang dan menutup operasi lapangan terbang sementara waktu. Bangunan sementara yang dikenali sebagai "Terminal Teluk" mula digunakan pada Oktober tahun itu sehingga terminal asal dibaik pulih."Lapangan Terbang Bombay: Kebakaran yang mahal". 15 Oktober 1979. Dicapai pada 20 Januari 2016. Jawatankuasa Tata yang ditubuhkan pada 1967 mencadangkan pembinaan terminal antarabangsa baharu bagi memenuhi keperluan trafik yang semakin meningkat. Terminal Santacruz dicadangkan untuk kegunaan domestik sahaja. Pihak Berkuasa Lapangan Terbang Antarabangsa India (IAAI) yang ditubuhkan pada 1972 memulakan perancangan pembinaan terminal antarabangsa baharu yang dijangka siap pada 1981. Pembinaan Terminal Sahar di timur laut Santacruz, dalam kawasan Vile Parle, dimulakan pada November 1977 dengan kos anggaran ₹110 juta. Fasa pertama, iaitu Terminal 2A, dirasmikan pada 5 Disember 1980. AAI telah mempertimbangkan pemodenan Lapangan Terbang Bombay sejak 1996, namun kelulusan lembaga hanya diberikan pada 2003. Menjelang itu, lapangan terbang di Bombay dan Delhi menyumbang kepada 38% pergerakan pesawat negara dan satu pertiga daripada pendapatan AAI. Pada masa itu, lapangan terbang Bombay mengendalikan 13.3 juta penumpang, 60% daripadanya adalah penumpang domestik. Lapangan terbang ini mengalami kesesakan teruk dari segi pergerakan pesawat dan penumpang kerana beroperasi dua kali ganda melebihi kapasiti asal reka bentuknya. Proses bidaan pemodenan bermula pada Mei 2004 dan keputusan diumumkan oleh Kumpulan Menteri Berkuasa (EGoM) pada Januari 2006.Rekha Jain; G. Raghuram; Rachna Gangwar (1 Mei 2007). "Airport Privatization in India: Lessons from the Bidding Process in Delhi and Mumbai" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 17 Oktober 2015. Dicapai pada 7 Januari 2014. Pada November 2006, Delta Air Lines melancarkan penerbangan terus dari Mumbai ke New York.Potkewitz, Hilary (18 September 2006). "Delta, JFK exploit Mumbai's star status". Crain's New York Business. ProQuest 219188398.V., Manju; Ali, S. Ahmed (4 September 2006). "Delta plans non-stop Mumbai-NY flight". The Times of India. Dicapai pada 21 Januari 2023. Pada Januari 2009, Terminal Antarabangsa 2A dirobohkan untuk memberi laluan kepada pembinaan terminal baharu."Razing of terminal 2A begins at airport". The Indian Express. 7 Januari 2009. Dicapai pada 26 Disember 2011. Terminal baharu ini dirasmikan lima tahun kemudian pada Januari 2014,Mishra, Lalatendu (10 Januari 2014). "Swanky terminal inaugurated at Mumbai international airport". The Hindu. Mumbai. Dicapai pada 4 Februari 2015. dan mula beroperasi pada bulan berikutnya. Terminal 2B dan 2C kemudiannya dirobohkan menjelang akhir 2014. Terminal 2 turut memulakan operasi domestik pada tahun 2015 dengan Vistara melancarkan penerbangan ke Delhi."Vistara to operate out of Mumbai International Airport's new T2 terminal". The Economic Times. 1 Januari 2015. Dicapai pada 2 Januari 2015. Menara Kawalan Trafik Udara baharu turut dirasmikan untuk menggantikan menara lama sehingga 2014. Semasa sekatan pergerakan akibat pandemik COVID-19 di India, bermula Mac 2020, operasi komersial digantung sementara, namun penerbangan penyelamatan untuk membawa pulang rakyat India yang terkandas tetap dijalankan oleh Air India dan Air India Express.Yadav, Pankhuri (8 Mei 2020). "Mission to bring back Indians starts". The Times of India. Dicapai pada 10 Mei 2020. Penumpang yang tiba diwajibkan menjalani ujian saringan dan kuarantin."Mumbai airport starts Covid express test facility for departing passengers". Kumpulan Adani Group mengambil alih operasi lapangan terbang pada Februari 2021 daripada GVK, dengan memegang 74% pegangan saham manakala selebihnya dikawal oleh Pihak Berkuasa Lapangan Terbang India.Thomas, Tanya (1 September 2020). "Adani to acquire Mumbai airport". Livemint. Dicapai pada 25 Mac 2025. Pada tahun 2025, MIAL mencadangkan peningkatan kapasiti CSMIA daripada 55 juta penumpang setahun (MPA) kepada 65 MPA. Bangunan Terminal 1 sedia ada, dengan kapasiti 15 MPA, dicadangkan untuk dibina semula bagi menampung 20 MPA dengan kos kira-kira Rs 2,500 crore. Projek ini dijangka siap dalam tempoh tiga tahun dengan kerja perobohan bermula pada November 2025 dan pembinaan dijangka siap pada September 2028. Terminal 2 pula akan diperluaskan daripada kapasiti 40 MPA kepada 45 MPA, melibatkan pembinaan 13,080 meter persegi ruang lantai tambahan dengan kos Rs 107.3 crore. Pier barat laut juga akan dilanjutkan bagi menempatkan terminal khas kru penerbangan seluas 3,000 meter persegi dengan kos Rs 43 crore, yang dijangka siap menjelang 2026. Ini akan mengurangkan kesesakan kerana hampir 2,000 kru menggunakan kawasan penumpang biasa setiap hari. Terminal penerbangan am sedia ada juga akan diperbesarkan daripada 890 meter persegi kepada 10,783 meter persegi dengan kos Rs 225 crore."Mumbai Airport: Adani proposes dedicated crew terminal at T2 & 11 times bigger general aviation terminal". The Times of India. 18 Jun 2025. Dicapai pada 11 Julai 2025. Operasi dan infrastruktur Landasan Terbang Lapangan terbang ini mempunyai dua landasan silang dan mengendalikan purata 980 penerbangan setiap hari. Landasan telah dinaik taraf kepada Kod F, yang membolehkannya menampung pesawat lebih besar seperti Airbus A380. Berikutan pembentangan oleh penyedia perkhidmatan trafik udara UK, NATS pada Mac 2011, pengendali lapangan terbang (MIAL) menyasarkan 48 pergerakan pesawat sejam bagi mengurangkan kesesakan. Kedua-dua landasan pernah dikendalikan serentak terutamanya ketika waktu puncak bagi mencapai sasaran ini. Namun, pada pertengahan 2013, MIAL menghentikan operasi serentak dua landasan bersilang selepas mendapati operasi satu landasan lebih berkesan dari segi jumlah pergerakan sejam. Sejak itu, landasan 14/32 digunakan hanya apabila landasan utama tidak tersedia atas sebab penyelenggaraan atau lainnya. Pembinaan laluan keluar pantas (rapid exit taxiways) baharu meningkatkan kapasiti pergerakan dari 32 kepada 44 pergerakan sejam pada tahun 2012. Pada tahun 2015, hasil pelaksanaan pelan perubahan oleh NATS, CSMIA mampu mencapai lebih 50 pergerakan sejam. Kecekapan operasi ini menjadikan CSMIA lapangan terbang tersibuk di dunia yang beroperasi hanya dengan satu landasan pada satu masa, mengatasi Lapangan Terbang Gatwick pada Mac 2017. Maklumat tambahan landasan' Landasan 09/27 merupakan landasan utama lapangan terbang dan sebelum ini adalah yang terpanjang di India. Ia dihubungkan oleh 13 laluan teksi termasuk 4 laluan keluar pantas dan sebuah laluan teksi selari di utara. Ia bersilang dengan landasan sekunder (14/32) di bahagian selatan bangunan terminal. Kerja naik taraf landasan bermula pada September 2010 dan siap pada Mei 2011, di mana lebarnya ditingkatkan daripada 45 meter (148 ka) kepada 60 meter (200 ka) serta bahu landasan selebar 7.5 meter ditambah di setiap sisi. Sistem ILS untuk arah 27 bermula pada 2,900 ka (880 m) dan sepanjang 9.1 batu nautika (16.9 km) dengan sudut cerun 3°. Landasan 14/32 pula mempunyai sepuluh laluan teksi termasuk tiga laluan keluar pantas dan satu laluan teksi selari di sebelah timurnya. Ia terletak di antara Terminal 1 dan 2 dan telah dinaik taraf pada 2010. Bahu landasan diperluas daripada 7.5 hingga 15 meter (25 hingga 49 ka). Laluan teksi dikemas kini pada 2019 termasuk laluan keluar pantas baharu dan naik taraf kepada Kod-F yang meningkatkan kapasiti operasi. Pada 2020, landasan ini mencatat 47 pergerakan sejam ketika waktu puncak, meningkat daripada 36 sebelum ini. Cabaran penggunaan landasan 14/32 Bukit Trombay terletak sejauh 4.5 nmi (8.3 km) dari hujung 32, dan pendekatan ke arah itu pernah diisytihar Zon Larangan Terbang kerana kompleks nuklear Bhabha Atomic Research Centre (BARC) terletak dalam laluan penerbangannya. Dengan panjang hanya 2,869 meter, landasan ini lebih pendek berbanding 09/27 dan kurang sesuai bagi situasi kritikal seperti pendaratan kecemasan atau permukaan basah. Ini menyebabkan risiko pesawat tergelincir semasa mendarat, terutamanya pesawat badan lebar. MIAL pernah mempertimbangkan untuk membina satu lagi landasan selari sebagai sebahagian daripada pelan induk pembangunan. Namun, projek ini memerlukan pemindahan besar-besaran seperti hangar dan kemudahan penyelenggaraan Air India, dapur penerbangan, atau balai polis Sahar, bergantung kepada penjajaran cadangan landasan. Walaupun ia kekal dalam perancangan jangka panjang, buat masa ini landasan bersilang terus dinaik taraf secara maksimum. Menara Kawalan Trafik Udara Menara kawalan trafik udara kedua tertinggi di India dengan ketinggian 87.5 m (287 ka) selepas Lapangan Terbang Delhi (101.9 m (334 ka)) terletak di kawasan tempat letak kereta bertentangan Terminal 1B. Struktur tiga dimensi berbentuk segitiga dengan bucu lembut ini memenangi Anugerah Hong Kong Building Information Modelling (BIM) pada tahun 2009 dan mempunyai enam tingkat bermula dari paras 62.1 m (204 ka). Menara ini telah dirasmikan pada 18 Oktober 2013 dan mula beroperasi pada 1 Januari 2014. Dari menara baharu ini, pengawal trafik udara boleh melihat sejauh 8 km (5 bt) melepasi kedua-dua landasan. Menara ini bersama blok teknikal dan bangunan loji mekanikalnya meliputi keluasan keseluruhan 2,884 m2 (31,040 ka2). Kos pembinaan menara lengkap ini dianggarkan sekitar ₹4 bilion. Menara ATC sebelumnya, dibina oleh Pihak Berkuasa Lapangan Terbang India (AAI) dengan kos keseluruhan sekitar ₹2.80 bilion, beroperasi dari tahun 1999 hingga 2013. Sepanjang tempoh itu, beberapa syarikat penerbangan seperti Singapore Airlines, Saudia, Qantas dan United mengelakkan pendaratan di Mumbai apabila landasan sekunder digunakan kerana menara ATC terlalu hampir dengan landasan dan tidak mematuhi piawaian ICAO. Menara itu melebihi permukaan halangan peralihan landasan 14/32 untuk pendekatan ILS sebanyak lebih 50 meter. Menara itu juga menghalang laluan sebuah teksiway selari yang sedang dibina untuk landasan sekunder. MIAL telah merobohkan menara tersebut pada tahun 2014. Terminal Lapangan Terbang ini mempunyai dua terminal untuk perkhidmatan penumpang komersial berjadual: Terminal 1 di Santacruz untuk penerbangan domestik dan Terminal 2 di Sahar untuk penerbangan antarabangsa dan domestik. Walaupun kedua-dua terminal menggunakan kemudahan sisi udara yang sama, mereka dipisahkan secara fizikal di bahagian sisi bandar, memerlukan perjalanan selama 15–20 minit (sisi darat) di antara keduanya. Terminal Penerbangan Am khas juga disediakan untuk penumpang yang menggunakan penerbangan peribadi dan tidak berjadual. Terminal yang sedang beroperasi Terminal 1 Terminal 1, yang dikenali secara tempatan sebagai Lapangan Terbang Santacruz, digunakan untuk penerbangan domestik yang kebanyakannya dikendalikan oleh syarikat penerbangan kos rendah. Ini merupakan bangunan asal Santacruz yang dahulu merupakan terminal penumpang pertama Mumbai dan pernah berfungsi sebagai terminal bersepadu. Selepas pembukaan bangunan Sahar untuk operasi antarabangsa, ia dinamakan semula sebagai Terminal 1 dan menjadi terminal operasi domestik. Terminal ini telah melalui beberapa pengubahsuaian sepanjang dekad, yang terkini pada tahun 2000-an. Terminal ini pernah dibahagikan kepada Terminal 1A, 1B dan 1C, namun kesemuanya ditutup secara kekal pada akhir 1990-an dan awal 2000-an. Ia pernah digunakan oleh SpiceJet, Go First, dan IndiGo. Selepas pembubaran Jet Airways pada 17 April 2019, sebahagian penerbangan dari semua syarikat ini dipindahkan ke Terminal 2 yang lebih baharu. Terminal ini mempunyai 11 jejantas menaiki pesawat. Pada Januari 2017, MIAL menamakan semula Terminal 1B sebagai Terminal 1 bagi memudahkan pengenalan oleh penumpang. Pada Mac 2024, Kumpulan Adani mengumumkan rancangan untuk meroboh dan membina semula Terminal 1 setelah Lapangan Terbang Navi Mumbai mula beroperasi. Projek pembinaan semula akan bermula pada November 2025 dan terminal baharu dijangka beroperasi antara tahun 2028 hingga 2029. Terminal 1 baharu akan dihubungkan dengan Terminal 2 melalui terowong bawah tanah tiga lorong untuk memudahkan pergerakan penumpang sisi udara antara terminal. Terowong ini akan menelan belanja sebanyak ₹500–600 crore dan akan dibina dalam dua fasa. Terminal 2 Kontrak pembinaan Terminal 2 baharu telah diberikan kepada Larsen & Toubro (L&T), manakala reka bentuk seni bina disediakan oleh Skidmore, Owings & Merrill (SOM). Terminal ini menggantikan Terminal Antarabangsa Lama dan meliputi kawasan seluas 210,000 meter persegi (2,300,000 ka2) dengan kos dianggarkan sebanyak ₹98 bilion (AS$1.5 bilion). Terminal berbentuk X ini mempunyai keluasan lantai keseluruhan sebanyak 450,000 meter persegi (4,800,000 ka2) dan direka untuk menampung sehingga 40 juta penumpang setiap tahun. Ciri utama terminal termasuk bumbung setinggi 42 meter (138 ka), 192 kaunter daftar masuk, 60 kaunter imigresen keluar, 14 karusel bagasi, 76 kaunter imigresen masuk, 48 eskalator, 75 lif, dan 42 travelator. Terminal ini mempunyai sistem tempat letak kereta bertingkat untuk 5,000 kereta dan ruang runcit seluas 21,000 meter persegi (230,000 ka2). SKIDATA mereka sistem pengurusan tempat letak kereta dan kawalan hasilnya. Sistem Multiple Aircraft Ramp System (MARS) digunakan, membolehkan satu tempat letak pesawat digunakan oleh satu pesawat badan lebar atau dua pesawat badan sempit dalam konfigurasi domestik atau antarabangsa. Terminal ini juga mempunyai Lounge GVK yang mewah – lounge kelas satu dan perniagaan pertama yang dikongsi di India, dibuka pada November 2014 dan memenangi anugerah Lounge Kelas Pertama Terbaik Dunia 2015. Ia mampu menampung 440 tetamu dengan kemudahan seperti perpustakaan, pusat perniagaan, spa, bilik mandi, ruang rehat, dan pelbagai pilihan makanan. Hotel Transit Lapangan Terbang Niranta terletak di Aras 1 dan mempunyai 32 bilik – hotel transit pertama seumpamanya di India. Selain itu, IWG plc mengendalikan ruang kerja bersama (shared workspace) di terminal ini. Terminal ini mula beroperasi untuk penerbangan antarabangsa pada 12 Februari 2014, menggantikan Terminal Antarabangsa Lama yang ditutup secara rasmi pada jam 13:00 hari yang sama. Perdana Menteri ketika itu, Manmohan Singh, merasmikan pembukaannya. Operasi domestik di Terminal 2 bermula pada 9 Januari 2015 dengan ketibaan penerbangan sulung Vistara dari New Delhi. Air India dan Jet Airways juga memindahkan operasi domestik mereka ke sini dalam tahun-tahun berikutnya. Selepas Jet Airways ditamatkan operasinya pada April 2019, syarikat penerbangan lain menggunakan slot kosong dan beroperasi dari Terminal 2. Namun, bagi mengelakkan kekeliruan, MIAL menyusun semula operasi terminal pada September 2019: Indigo, Go First dan AirAsia India kembali ke Terminal 1, manakala SpiceJet dipindahkan sepenuhnya ke Terminal 2. Sebelum 2000–01, keselamatan lapangan terbang dikendalikan oleh Polis Maharashtra dan Polis Mumbai. Namun selepas insiden pembajakan Penerbangan Indian Airlines 814 dan serangan 11 September, keselamatan dipindahkan kepada Pasukan Keselamatan Perindustrian Pusat (CISF) pada Julai 2002. Lapangan terbang ini menawarkan sambungan Wi-Fi percuma melalui Tata Docomo di Terminal 1 dan 2. Namun, perkhidmatan ini sering dikritik kerana hanya membenarkan akses melalui nombor telefon India dan tempoh percuma selama 45 minit sahaja. Kini, kiosk Wi-Fi disediakan untuk penumpang antarabangsa tanpa nombor tempatan, menawarkan perkhidmatan selama 3 jam. Terminal Penerbangan Am Terminal Penerbangan Am (GA) di Lapangan Terbang Mumbai bagi pesawat persendirian dan pengendali penerbangan tidak berjadual (NSOP) terletak di Kalina di bahagian barat daya kawasan lapangan terbang. Terminal ini diluluskan untuk operasi antarabangsa pada April 2011, menjadikan CSMIA lapangan terbang pertama di India yang mempunyai terminal kendiri untuk operasi penerbangan domestik dan antarabangsa bagi pesawat persendirian dan NSOP sepanjang masa. Terminal ini menyediakan kemudahan bagi penumpang yang berlepas dan tiba dengan pesawat persendirian serta jet korporat. Ia mempunyai dua ruang rehat eksklusif, dua dewan persidangan, dua bilik rehat untuk anak kapal, dan sebuah kafe bar. Ia juga mempunyai ruang parkir untuk 24 pesawat penerbangan am. Apabila Lapangan Terbang Navi Mumbai mula beroperasi, kebanyakan jet korporat, pesawat turboprop dan sewaan yang kini berpangkalan di CSMIA akan dipindahkan ke kawasan GA di NMIA menjelang akhir 2025. CSMIA tetap akan terbuka untuk pesawat sewaan dan persendirian, namun pesawat GA yang datang akan berlepas ke lapangan terbang lain selepas menurunkan penumpang. Pada tahun 2025, MIAL dalam laporannya kepada kerajaan memaklumkan bahawa terminal GA sedia ada tidak mencukupi untuk menampung jumlah trafik. Pada tahun kewangan 2022–23, CSMIA mencatatkan 12,444 pergerakan pesawat GA dan angka ini meningkat kepada 13,831 pada tahun kewangan berikutnya — purata 38 pergerakan sehari. Syarikat-syarikat korporat di Mumbai lazimnya menggunakan pesawat sewaan lebih besar yang mampu membawa 180 penumpang. Penumpang antarabangsa GA ini kini dikendalikan melalui Terminal 2. Terminal GA yang ada akan diperluas dengan kos Rs 225 crore, daripada keluasan lantai semasa iaitu 890 meter persegi kepada 10,783 meter persegi. MIAL mencadangkan supaya terminal itu menjadi terminal bersepadu untuk penumpang domestik dan antarabangsa tanpa pencampuran aliran penumpang. Syarikat Penerbangan dan Destinasi Penumpang Kargo Pengangkutan Vile Parle ialah stesen kereta api di laluan Barat dan laluan Pelabuhan dalam rangkaian Mumbai Suburban Railway yang paling hampir dengan Terminal 1 dan Terminal 2 lapangan terbang. Line 3 (Mumbai Metro) mempunyai stesen di Terminal 1 dan Terminal 2. Airport Road dan Marol Naka ialah stesen di Laluan 1 sistem Mumbai Metro yang paling hampir dengan Terminal 2. Western Express Highway (WEH) ialah stesen di Laluan 1 sistem Mumbai Metro yang paling hampir dengan Terminal 1. Rujukan Pautan luar The Owl's Nest - Welcome to the Military Aircraft Reference Carian di Google Gambar di Google.