తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం భారతదేశంలోని కేరళ రాజధాని నగరమైన తిరువనంతపురానికి సేవలు అందించే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయమది. 1932లో స్థాపించబడిన ఇది కేరళ రాష్ట్రంలో మొదటి విమానాశ్రయం, 1991లో అధికారికంగా ప్రకటించబడిన భారతదేశంలోని ఐదవ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. ఈ విమానాశ్రయం 800 ఎకరాల (320 హెక్టార్లు) విస్తీర్ణంలో ఉంది, నగర కేంద్రం, పద్మనాభస్వామి ఆలయానికి పశ్చిమాన సుమారు 3.7 km (2.3 mi), కోవలం బీచ్ నుండి 16 km (9.9 mi), టెక్నోపార్క్ నుండి 13 km (8.1 mi), విజింజం అంతర్జాతీయ ఓడరేవు నుండి 21 km (13 mi) దూరంలో ఉంది. ఇది శంకుముగం బీచ్ కనిపించే సామీప్యాన్ని పంచుకుంటుంది, ఇది అరేబియా సముద్రం నుండి కేవలం 0.6 మైళ్ల (సుమారు 1 కి. మీ.) దూరంలో ఉన్నందున భారతదేశంలో ఒక జలాశయానికి అత్యంత సమీప విమానాశ్రయంగా నిలిచింది. ఇది భారత ఉపఖండం దక్షిణాన ఉన్న అంతర్జాతీయ/దేశీయ విమానాశ్రయం కూడా. ఈ విమానాశ్రయం కేరళ రాష్ట్రంలో రెండవ రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయం, అంతర్జాతీయ ట్రాఫిక్ పరంగా భారతదేశంలో ఎనిమిదవ రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయం, 2024 నాటికి భారతదేశంలో మొత్తంగా 14వ స్థానంలో ఉంది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ విమానాశ్రయం 4.8 మిలియన్లకు పైగా ప్రయాణికులను నిర్వహించింది, మొత్తం సుమారు 31,800 విమాన రాకపోకలు జరిగాయి. పౌర కార్యకలాపాలతో పాటు, విమానాశ్రయం ప్రధాన కార్యాలయాలు సదరన్ ఎయిర్ కమాండ్ (ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ ఇండియా), ఇండియన్ కోస్ట్ గార్డ్ వారి కార్యకలాపాల కోసం. ఐఏఎఫ్ వారి అన్ని కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి ప్రత్యేకమైన ఏప్రన్ కలిగి ఉంది. పైలట్ శిక్షణ కార్యకలాపాలను నిర్వహించే రాజీవ్ గాంధీ అకాడమీ ఫర్ ఏవియేషన్ టెక్నాలజీ కూడా తిరువనంతపురం విమానాశ్రయం సేవలు అందిస్తుంది. ఈ విమానాశ్రయం ఎయిర్ ఇండియా నారో మెయింటెనెన్స్, రిపేర్ అండ్ ఓవర్‌హాల్ (MRO) యూనిట్‌కు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది, ఇందులో బోయింగ్ 737-రకం విమానాలకు సేవలు అందించడానికి జంట హ్యాంగర్లు ఉన్నాయి, ఇవి ఎక్కువగా ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్ప్రెస్ విమానాలకు సేవలు అందిస్తుంది. చరిత్ర ఈ విమానాశ్రయం అట్టింగల్, ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యపు రాణి అయిన కార్తీక తిరునల్ లక్ష్మీ బాయి భర్త , లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ రాజా గోడా వర్మ చొరవతో, రాయల్ ఫ్లయింగ్ క్లబ్‌లో భాగంగా 1932లో స్థాపించబడింది . శిక్షణ పొందిన పైలట్ అయిన రాజా గోడా వర్మన్, భారతదేశ విమానయాన పటంలో ట్రావెన్‌కోర్‌కు స్థానం కల్పించడానికి ఒక విమానాశ్రయం అవసరాన్ని భావించి, విమానాశ్రయాన్ని స్థాపించే ప్రక్రియను ప్రారంభించమని ట్రావెన్‌కోర్ దర్బార్‌ను అభ్యర్థించారు. ఈ విషయమై రాజకుమారి ఒక వివరణాత్మక నివేదికను తయారు చేసి రాజుగారికి సమర్పించారు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, రాజుగారు లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ రాజా భార్యకు సోదరుడు, కల్నల్ పిల్లలే సింహాసనానికి వారసులు. 1935లో, మహారాజా చిత్తిరా తిరునాళ్ రాజ పోషణలో, టాటా ఎయిర్‌లైన్స్ టాటా కంపెనీ అధికారి జంషెడ్ నవోరోజీ, కరాచీలోని ట్రావన్‌కోర్ వాణిజ్య ఏజెంట్ కాంచి ద్వారకాదాస్, బ్రిటిష్ ఇండియా వైస్రాయ్ లార్డ్ విల్లింగ్‌డన్ నుండి మహారాజాకు పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ ఒక ప్రత్యేక మెయిల్‌ను తీసుకువెళ్లారు. రాయల్ అంచల్ (ట్రావన్‌కోర్ పోస్ట్) మెయిల్‌లను బొంబాయికి తీసుకువెళ్తూ, మొదటి విమానం 1 నవంబర్ 1935న బయలుదేరింది. 1938లో, ట్రావన్‌కోర్ రాజ ప్రభుత్వం మహారాజు గారి ప్రైవేట్ విమానంగా ఒక డకోటాను కొనుగోలు చేసి , వైమానిక దాడుల నుండి రాష్ట్రాన్ని రక్షించడం కోసం రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (ట్రావన్‌కోర్) యొక్క మొదటి స్క్వాడ్రన్‌ను అక్కడ ఏర్పాటు చేసింది. స్వాతంత్ర్యం తరువాత, టెర్మినల్ 1 అనే కొత్త దేశీయ టెర్మినల్ నిర్మాణంతో ఈ ఎయిర్‌స్ట్రిప్‌ను దేశీయ విమానాల కోసం ఉపయోగించారు. 1970ల చివరలో ఎయిర్ ఇండియా, బోయింగ్ 707 విమానాన్ని ఉపయోగించి అరేబియా ద్వీపకల్పంలోని నగరాలకు అంతర్జాతీయ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. 80 వ దశకం ప్రారంభంలో, అప్పటి ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ కొలంబోకు, ఆ తర్వాత మాలేకు సర్వీసులను ప్రారంభించింది. తదనంతరం, గల్ఫ్ ఎయిర్ , శ్రీలంకన్ ఎయిర్‌లైన్స్ (అప్పటి ఎయిర్ లంకా), ఎయిర్ మాల్దీవ్స్ (ప్రస్తుతం మాల్దీవియన్ ) తమ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించాయి. వీటి తర్వాత ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ షార్జాకు సర్వీసును ప్రారంభించింది. 1 జనవరి 1991న, టిఐఎ ( TIA) అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా ఉన్నతీకరించబడింది. దీనితో ఇది ఢిల్లీ , బొంబాయి, మద్రాస్, కలకత్తాల తర్వాత భారతదేశపు ఐదవ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా నిలిచింది. 2011 మార్చి 1న, కొత్త అంతర్జాతీయ టెర్మినల్ అయిన టెర్మినల్ 2 నుండి మొదటి విమానం నడిచింది. షార్జా నుండి వచ్చిన IX 536 (ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్‌ప్రెస్) మొదటి రాకను సూచించింది. ఈ కొత్త టెర్మినల్ నుండి దుబాయ్‌కు ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్‌ప్రెస్ మొదటి విమానాన్ని నడిపింది. భారతదేశంలో సింగిల్-మ్యాన్ రీఫ్యూయలింగ్‌ను ప్రవేశపెట్టిన సంస్థ ఇండియన్‌ఆయిల్ స్కైట్యాంకింగ్ , ఇది మార్చి 2016లో త్రివేండ్రంలో రీఫ్యూయలింగ్ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. తిరువనంతపురంతో సహా ఆరు విమానాశ్రయాలను లీజుకు ఇవ్వాలన్న ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ఏఏఐ) ప్రతిపాదనను కేంద్ర ప్రభుత్వం 2018 నవంబర్లో ఆమోదించింది. తరువాతి నెలలో, ఏఏఐ ఆరు విమానాశ్రయాల కోసం ఆపరేషన్స్, మేనేజ్మెంట్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (OMD) కాంట్రాక్టులను ప్రదానం చేయడానికి అంతర్జాతీయ పోటీ వేలం ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. అదానీ గ్రూప్, జిఎంఆర్ గ్రూప్, కేరళ స్టేట్ ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ (కెఎస్ఐడిసి) లు బిడ్డింగ్ ప్రక్రియలో పాల్గొన్నాయి, దీనిని అదానీ గ్రూప్ గెలుచుకుంది. విమానాశ్రయం కోసం వేలం ప్రక్రియకు సంబంధించి కొన్ని ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలు దాఖలు చేయబడినందున, రిట్ పిటిషన్ ఫలితానికి లోబడి విమానాశ్రయాన్ని అదానీకి అప్పగించడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం తన ఆమోదం తెలిపింది. దీని ప్రకారం, 2020 సెప్టెంబరులో అదానీతో ఏఏఐ ఒక ఒప్పంద లేఖపై సంతకం చేసింది. విమానాశ్రయాన్ని నడపడానికి అదానీ గ్రూప్ ఏర్పాటు చేసిన అదానీ తిరువనంతపురం ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్ లిమిటెడ్ (ATIAL), యాభై సంవత్సరాల పాటు విమానాశ్రయాన్ని నిర్వహిస్తుంది, అభివృద్ధి చేస్తుంది. ఒప్పందం ప్రకారం, రాయితీ ఒప్పందం అమలు చేయబడి, పనితీరు బ్యాంకు హామీ చెల్లించబడి, చట్టపరమైన అడ్డంకుల తొలగింపుకు లోబడి మాత్రమే విమానాశ్రయం మీద ATIAL నియంత్రణను పొందుతుంది. ఐప్పసి, పంగుని పండుగ ఊరేగింపులు దశాబ్దాలుగా, ఈ విమానాశ్రయం సాంప్రదాయకంగా కార్యకలాపాలను నిలిపివేస్తూ, మతపరమైన ఊరేగింపులు ఎయిర్ఫీల్డ్ గుండా వెళ్ళడానికి వీలుగా సంవత్సరానికి రెండుసార్లు విమానాలను రీషెడ్యూల్ చేస్తోంది. తులం, అక్టోబర్-నవంబర్లో వచ్చే ద్వైవార్షిక ఐప్పాసి పండుగ మీనంలో జరిగే పంగుని పండుగ కోసం రన్వే మూసివేయడానికి ముందు విమానాశ్రయం సంవత్సరానికి రెండుసార్లు NOTAM (నోటీసు టు ఎయిర్మెన్) ను జారీ చేస్తుంది, ఇది మార్చి-ఏప్రిల్లో జరుగుతుంది. 1932లో విమానాశ్రయం స్థాపించబడటానికి ముందే ఈ ఊరేగింపులు అదే మార్గం గుండా వెళ్లేవి. ఈ ఆలయం 'ఆరట్టు' లో పాల్గొనేవారికి ఎయిర్ఫీల్డ్ కార్యాచరణ ప్రాంతాల గుండా వెళ్ళడానికి ప్రత్యేక పాస్లను జారీ చేస్తుంది. ఈ ఊరేగింపుకు పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు, పూజారులు, పూర్వపు ట్రావెన్కోర్ రాజకుటుంబ సభ్యులు, అలంకరించిన ఏనుగులు, పోలీసు బ్యాండ్, సాయుధ, అశ్వికదళ పోలీసు సిబ్బంది వెంట ఉంటారు, ఇది ప్రేక్షకులకు గొప్ప ప్రదర్శన. సౌకర్యాలు రన్‌వే తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో 3,373 మీ (11,066 అడుగులు) పొడవైన ఒకే రన్‌వే ఉంది. ఇది ఏ రకమైన విమానాన్నైనా నడపడానికి సన్నద్ధమై ఉంది. దీనికి 1,880 మీ (6,170 అడుగులు) పొడవైన సమాంతర టాక్సీవే ఉంది. టెర్మినల్ రెండు టెర్మినల్స్ ఉన్నాయి. టెర్మినల్ 1 దేశీయ విమానాల కోసం, టెర్మినల్ 2 అన్ని అంతర్జాతీయ విమానాల కోసం. అంతర్జాతీయ టెర్మినల్ గ్రౌండ్ కార్యకలాపాలను ఎయిర్ ఇండియా ఎస్ఏటీఎస్ ఎయిర్పోర్ట్ సర్వీసెస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, బీఆర్డీ జీఎస్ఈసీ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇందులో మూడు సామాను రంగులరాట్నం, విస్తృతమైన ఇమ్మిగ్రేషన్/కస్టమ్స్ సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేటు యాజమాన్యంలోని సుంకం లేని ఆపరేటర్ ఫ్లెమింగో అంతర్జాతీయ టెర్మినల్లో సుంకం లేని దుకాణాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. దేశీయ టెర్మినల్‌లో కేఫ్‌లు, బీర్, వైన్ బార్, పుస్తక విక్రేత, ఉచిత స్థానిక కాల్స్, ప్రత్యేకమైన బేబీ కేర్ రూమ్, ఫోన్-రీఛార్జింగ్ పాయింట్లతో సహా ప్రాథమిక సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇండియన్ ఆయిల్ స్కై ట్యాంకింగ్ ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న విమాన సేవలలో ఇంధన కార్యకలాపాలు. టెర్మినల్ 1 (దేశీయ) డొమెస్టిక్ టెర్మినల్ విమానాశ్రయంలోని మొదటి టెర్మినల్, దీనిని 1992లో కేరళ ముఖ్యమంత్రి ఇ.కె. నాయనార్ ప్రారంభించారు. ఇది 9,200 చదరపు మీటర్ల (99,000 చదరపు అడుగులు) విస్తీర్ణంలో ఉంది, ఒకేసారి 400 మంది ప్రయాణికులను నిర్వహించగలదు. ఈ టెర్మినల్‌లో రెండు ఏరోబ్రిడ్జ్‌లు, రెండు రిమోట్ గేట్లు ఉన్నాయి. అన్ని దేశీయ విమానాలు ఇక్కడి నుండే నడపబడతాయి. ఈ టెర్మినల్‌ను DTB (డొమెస్టిక్ టెర్మినల్ బిల్డింగ్) అని కూడా పిలుస్తారు. టెర్మినల్ 2 (అంతర్జాతీయ) ఈ టెర్మినల్‌ను ఎన్ఐటీబీ (న్యూ ఇంటర్నేషనల్ టెర్మినల్స్ బిల్డింగ్) అని పిలుస్తారు. టెర్మినల్ 2లో నాలుగు ఏరోబ్రిడ్జ్‌లు, మూడు అదనపు జెట్‌వేలు, 8 విమానాలకు వసతి కల్పించే పార్కింగ్ బేలు ఉన్నాయి. ఈ టెర్మినల్ రన్‌వేపై డొమెస్టిక్ టెర్మినల్‌కు ఎదురుగా నిర్మించబడింది, ఇది నగరానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఈ టెర్మినల్‌ను AAI నిర్మించింది, UK సంస్థ పాస్కాల్+వాట్సన్ ఆర్కిటెక్ట్స్ దీనిని డిజైన్ చేసింది. అంతర్జాతీయ టెర్మినల్ 35,000 చదరపు మీటర్ల (380,000 చదరపు అడుగుల) విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇది ఒకేసారి మూడు ఎయిర్‌బస్ A340, ఒక బోయింగ్ 747 విమానాల ప్రయాణికులను (సుమారు 1500 మంది ప్రయాణికులు) నిర్వహించగలదు. ఈ టెర్మినల్ వార్షిక నిర్వహణ సామర్థ్యం 1.8 మిలియన్లు. చెక్-ఇన్ ప్రాంతం 950 చదరపు మీటర్ల (10,200 చదరపు అడుగుల) విస్తీర్ణంలో రాక ప్రాంతం 600 చదరపు మీటర్ల ( 6,500 చదరపు అడుగుల) విస్తీర్ణంలో ఉన్నాయి . ప్రయాణీకులు ఏ కౌంటర్‌లోనైనా చెక్-ఇన్ చేసుకునేందుకు వీలుగా, కామన్ యూజర్స్ టెర్మినల్ ఎక్విప్‌మెంట్ (CUTE) ఏర్పాటు చేయబడింది. సామానును వేగంగా క్లియర్ చేయడానికి కన్వేయర్ బెల్టుల పక్కన ఎక్స్-రే యంత్రాలు అమర్చబడి ఉన్నాయి. ఈ టెర్మినల్‌కు ప్రవేశం చక్కా-ఎంచక్కల్ రోడ్ నుండి ఉంది. జాతీయ రహదారి 66 లోని అంతర్జాతీయ టెర్మినల్‌ను తిరువనంతపురం బైపాస్‌కు అనుసంధానించడానికి పార్వతి పుత్తనార్ కాలువపై ఒక వంతెనను నిర్మించారు. అంతర్జాతీయ టెర్మినల్‌లో సుమారు 600 కార్లు కూర్చునే విధంగా కార్ పార్క్ ప్రాంతం ఉంది. తిరువనంతపురం విమానాశ్రయాన్ని ఏరోడ్రోమ్ కోడ్ 4E/4Fగా అభివృద్ధి చేయడం, రెండు రన్‌వేల పక్కన టాక్సీవేలతో కూడిన సమాంతర రన్‌వేను నిర్మించడం వంటి చర్యల ద్వారా కేటగిరీ-ఎ విమానాశ్రయంగా ఉన్నతీకరించడానికి, 2010-2015 సంవత్సరాల పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ వ్యూహాత్మక ప్రణాళికలో చేర్చబడింది. సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో ఎఫ్టిఐ-టిటిపి ప్రారంభమైంది. విమాన ట్రాఫిక్ నియంత్రణ ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (ATC) టవర్ 18 మీటర్ల (59 అడుగుల) ఎత్తు ఉంది. తిరువనంతపురం విమానాశ్రయంలోని కొత్త అంతర్జాతీయ టెర్మినల్ సమీపంలో 50 మీటర్ల (160 అడుగుల) ఎత్తైన కొత్త ATC టవర్‌ను నిర్మించడానికి ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. ఈ విమానాశ్రయంలో CAT-1 ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ల్యాండింగ్ సిస్టమ్ (ILS), D VOR, దూర కొలత పరికరాలు (DME) ఉన్నాయి. ఈ విమానాశ్రయంలో మోనో-పల్స్ సెకండరీ సర్వైలెన్స్ రాడార్ , ఎయిర్ రూట్ సర్వైలెన్స్ రాడార్, ఎయిర్‌పోర్ట్ సర్వైలెన్స్ రాడార్ కూడా ఉన్నాయి, ఇవి విమానాశ్రయం చుట్టూ ఉన్న గగనతలం సమీపంలోని విమాన మార్గాలపై అప్రోచ్, ఏరియా నియంత్రణను అనుమతిస్తాయి. ఎంఆర్ఓ సౌకర్యం తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, బోయింగ్ 737 రకం విమానాలకు సర్వీసింగ్ చేసేందుకు రెండు హ్యాంగర్లతో కూడిన ఎయిర్ ఇండియా నారో-బాడీ మెయింటెనెన్స్, రిపేర్ అండ్ ఓవర్‌హాల్ (ఎంఆర్ఓ) యూనిట్‌కు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. ఇది ప్రధానంగా ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్‌ప్రెస్ విమానాలకు సేవలు అందిస్తుంది. ఈ మెయింటెనెన్స్ రిపేర్ ఓవర్‌హాల్‌ను 6.07 హెక్టార్ల (15.0 ఎకరాల) భూమిలో ₹ 110 కోట్ల (US$23.57 మిలియన్లు) వ్యయంతో ఏర్పాటు చేశారు . దీనిని 16 డిసెంబర్ 2011న ప్రారంభించారు. ఈ ఎంఆర్ఓలోని రెండు హ్యాంగర్లలో ఒకేసారి రెండు విమానాలకు నిర్వహణ చేయవచ్చు. ఈ సదుపాయం అత్యాధునికమైనది. ఇందులో 5,000 చదరపు అడుగుల ( 460 చదరపు మీటర్ల ) వర్క్‌షాప్, 10,000 చదరపు అడుగుల (930 చదరపు మీటర్ల ) ఆప్రాన్, విద్యుత్‌తో పనిచేసే నిలువుగా కదిలే హ్యాంగర్ డోర్ సిస్టమ్, గిడ్డంగి కార్యాలయ స్థలం ఉన్నాయి. తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలోని ఎయిర్ ఇండియా చార్టర్స్ లిమిటెడ్ (AICL) నిర్వహణ, మరమ్మత్తు ఓవర్‌హాల్ (ఎంఆర్ఓ) సదుపాయానికి వారి బోయింగ్ 737-800 విమాన సముదాయానికి కీలకమైన 'C' తనిఖీలను నిర్వహించడానికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. 2025 నాటికి బేస్ లైన్ నిర్వహణ, నిర్మాణ మరమ్మతులు, ఇతర సామర్థ్యాలతో పాటు కాంపోనెంట్ ఓవర్‌హాల్‌లను అనుమతించడానికి MRO నవీకరణలకు గురైంది. రెండు హ్యాంగర్లతో పాటు, ఈ సౌకర్యం కాంపోనెంట్ బేలు, వర్క్షాప్లు, ప్రత్యేకమైన ఆప్రాన్, గిడ్డంగి సౌకర్యాలను కూడా కలిగి ఉంది. B737 తో పాటు, DGCA (ఇండియా) నుండి దాని ధృవీకరణ FAA, EASA, AS9110C కూడా ఎఎయిర్‌బస్ A320 కుటుంబానికి చెందిన వివిధ రకాల నిర్వహణకు అధికారం ఇస్తుంది. 4 జూలై 2025న, విమానాశ్రయంలోని ప్రస్తుత MRO సదుపాయం యూరోపియన్ యూనియన్ ఏవియేషన్ సేఫ్టీ ఏజెన్సీ (EASA) పార్ట్-145 ధృవీకరణను పొందిందని నివేదించబడింది, ఇది ప్రపంచ విమానయాన భద్రత అనుగుణ్యతలో అత్యున్నత గుర్తింపు. 6 నుండి 22 జూలై 2025 వరకు ఈ సదుపాయంలో రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ F-35B మరమ్మత్తు జరిగిన తరువాత ఇది జరిగింది. అదనంగా, ఎయిర్ ఇండియా ప్రస్తుత హ్యాంగర్ల పక్కన ఒక కొత్త ఎంఆర్ఓ సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి యోచిస్తోంది. ఈ సదుపాయం ఒక వైడ్-బాడీ విమానం లేదా రెండు నారో-బాడీ విమానాల సామర్థ్యంతో డ్యూయల్-యూనిట్ హ్యాంగర్‌గా ఉంటుంది. ఎంఆర్ఓ కాంప్లెక్స్ కోసం భూమిని కేటాయించినప్పటికీ, ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు అంతర్గత బోర్డు ఆమోదం పెండింగ్‌లో ఉంది, ఆ తర్వాత 24 నెలల్లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభమవుతాయని భావిస్తున్నారు. ఇతర కార్యకలాపాలు పౌర కార్యకలాపాలతో పాటు, తిరువనంతపురం విమానాశ్రయం ఐఎఎఫ్, కోస్ట్ గార్డ్ వారి వ్యూహాత్మక కార్యకలాపాలు, వైమానిక దళం ఎన్సిసి క్యాడెట్ల శిక్షణ కోసం కూడా అందిస్తుంది. ఐఏఎఫ్ వారి అన్ని కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి ప్రత్యేకమైన ఏప్రన్ కలిగి ఉంది. తిరువనంతపురం విమానాశ్రయం రాజీవ్ గాంధీ అకాడమీ ఫర్ ఏవియేషన్ టెక్నాలజీ కూడా సేవలు అందిస్తుంది. ఈ అకాడమీకి విమానాశ్రయంలో దాని స్వంత హ్యాంగర్ సౌకర్యం ఉంది. ఈ హ్యాంగర్ సౌకర్యం 10 శిక్షణా విమానాలకు వసతి కల్పించగలదు. విస్తరణ నవంబర్ 2023 లో, AAI కొత్త టెర్మినల్ భవనం 44,000 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో నిర్మించబడుతుందని ప్రకటించింది, ఇది 2018 అసలు ప్రణాళిక నుండి పెరుగుదల, 18 ఎకరాలలో, రన్‌వేను విస్తరించడానికి 16 ఎకరాలను కొనుగోలు చేయబడుతుంది. ఈ విస్తరణ ప్రక్రియలో బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ అనుబంధ సంస్థ అయిన బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస త్రివేండ్రం లిమిటెడ్ (BATL) ను నెయ్యార్ ఆనకట్ నెట్టుకాల్తేరిలోని 186 ఎకరాల (0.75 చదరపు కిలోమీటర్లు) భూమికి మార్చడం కూడా ఉంటుంది. ఈ సౌకర్యం ప్రస్తుతం భారత సాయుధ దళాల కోసం బ్రహ్మోస్ సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణులను ఉత్పత్తి చేయడంలో నిమగ్నమై ఉంది. విమానయాన సంస్థలు, గమ్యస్థానాలు గణాంకాలు 2020 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2025 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు, భారతదేశంలో కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా త్రివేండ్రం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (TRV)లో ప్రయాణికుల రాకపోకలలో పెద్ద హెచ్చుతగ్గులు కనిపించాయి . 2019-20లో 3.92 మిలియన్లుగా ఉన్న ప్రయాణికుల సంఖ్య 2020-21 నాటికి కేవలం 0.94 మిలియన్లకు పడిపోయింది. క్రమంగా కోలుకోవడం ప్రారంభమై, 2021-22లో 1.66 మిలియన్లు, 2022-23లో 3.46 మిలియన్లు, 2023-24లో 4.44 మిలియన్లకు చేరుకుంది. 2024-25 నాటికి, ఈ విమానాశ్రయం మహమ్మారికి ముందు స్థాయిలను అధిగమించి, రికార్డు స్థాయిలో 4.89 మిలియన్ల ప్రయాణికులను 36,504 విమాన రాకపోకలను నమోదు చేసింది. దేశీయ, అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలు వరుసగా 2.25 మిలియన్లు, 2.88 మిలియన్ల ప్రయాణికులతో దాదాపు సమతుల్యంగా ఉన్నాయి. 22 డిసెంబర్ 2024న 16,578 మంది ప్రయాణికులు, 101 విమాన రాకపోకలతో కొత్త గరిష్ట స్థాయి నమోదైంది. FY 2024–25లో విమానాశ్రయం సగటున రోజుకు 14,614 మంది ప్రయాణికులను రోజుకు 86 విమానాలను నమోదు చేసింది. భద్రత తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం భారతదేశంలోని ప్రధాన విమానాశ్రయాల జాబితాలో ఉంది. దీని భద్రతను సెంట్రల్ ఇండస్ట్రియల్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ (సిఐఎస్ఎఫ్) ద్వారా బ్యూరో ఆఫ్ సివిల్ ఏవియేషన్ సెక్యూరిటీ నిర్వహిస్తుంది. గతంలో, విమానాశ్రయ భద్రత విమానాశ్రయ పోలీసుల నియంత్రణలో ఉండేది (రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కింద). అయితే, 1999లో ఇండియన్ ఎయిర్లైన్స్ ఫ్లైట్ 814 హైజాక్ అయిన తరువాత, విమానాశ్రయ భద్రతను సిఐఎస్ఎఫ్కు అప్పగించారు. తిరువనంతపురం విమానాశ్రయంలో ఎక్స్-రే సామాను తనిఖీ (ఎక్స్-బిస్) పేలుడు ట్రేస్ డిటెక్షన్ సిస్టమ్ (ఇటిడిఎస్), ఎన్ఐటిబి వద్ద ఇన్-లైన్ సామాను స్క్రీనింగ్ సిస్టమ్, అత్యాధునిక క్లోజ్డ్ సర్క్యూట్ టెలివిజన్ (సిసిటివి) ఫ్లైట్ ఇన్ఫర్మేషన్ డిస్ప్లే సిస్టమ్ (ఫిడ్స్, పబ్లిక్ అడ్రస్ (పిఎ) సిస్టమ్స్, అలాగే విమాన సమాచారం కోసం ఇంటరాక్టివ్ వాయిస్ రెస్పాన్స్ సిస్టమ్ (ఐవిఆర్ఎస్) వంటి అధునాతన భద్రతా పరికరాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇన్-లైన్ బ్యాగేజ్ స్క్రీనింగ్ సిస్టమ్ (ఐఎల్ బిఎస్) ను 2020 జూలై 21న టెర్మినల్ 2లో ఏర్పాటు చేశారు. ప్రమాదాలు & సంఘటనలు 1990 జూలై 15న భారతదేశంలోని తాంబరం వైమానిక దళ కేంద్రం నుండి తిరువనంతపురానికి వెళ్తున్న మార్గంలో , భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఒక ఏఎన్-32 విమానం పొన్ముడి పర్వత శ్రేణిలో కూలిపోయింది. 14 జూన్ 2025న, రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ F-35B (తోక సంఖ్య ZM168, విమానం సంఖ్య PK-034′ ఆపరేషన్ హైమాస్ట్ సమయంలో రాయల్ నేవీ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ (R09′) నుండి ఆపరేటింగ్ తిరువనంతపురం విమానాశ్రయంలో రాత్రి 9:28 గంటలకు అత్యవసర ల్యాండింగ్ చేసింది. క్యారియర్పై దిగడానికి అనేక ప్రయత్నాలు విఫలమైన తరువాత విమానంలో ఇంధనం తక్కువగా ఉంది, పైలట్ నియమించబడిన అత్యవసర రికవరీ ఎయిర్ఫీల్డ్కు మళ్లించడానికి అనుమతిని అభ్యర్థించమని ప్రేరేపించింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, విమానాశ్రయంలో పూర్తి స్థాయి అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించారు. జెట్ సురక్షితంగా దిగి, తరువాత పన్ను విధించి, వివిక్త బే లో పార్క్ చేయబడింది. ఈ సంఘటనను భారత వైమానిక దళం ధృవీకరించింది, ఈ విమానం భారతదేశం ఎయిర్ డిఫెన్స్ ఐడెంటిఫికేషన్ జోన్ (ADIZ) వెలుపల పనిచేస్తున్నట్లు పేర్కొంది, భూమికి అనుమతి ఇవ్వడానికి ముందు ఇంటిగ్రేటెడ్ ఎయిర్ కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ (IACCS) ద్వారా గుర్తించబడింది. ల్యాండింగ్ అయిన 48 గంటల్లోనే, విమానం ఇంధనం నింపబడింది, అయితే హైడ్రాలిక్ సిస్టమ్, ఆక్సిలియరీ పవర్ యూనిట్ (APU) వైఫల్యం కారణంగా క్యారియర్‌కు తిరిగి రావడం విఫలమైంది. జూన్ 18న, విమాన వాహక నౌకకు తిరిగి వెళ్లే ముందు విమానాన్ని పరిశీలించడానికి యుకె సిఎస్జికి చెందిన ముగ్గురు సాంకేతిక నిపుణులతో కూడిన "సాంకేతిక బృందం" విమానాశ్రయానికి చేరుకుంది. ఇంతలో, విమాన భద్రత కోసం సిఐఎస్ఎఫ్ నుండి సాయుధ గార్డులను మోహరించారు. జూన్ 20 నాటికి, బృందం సమస్యను సరిచేయడంలో విఫలమై తిరిగి వచ్చింది. జూలై 6న, మధ్యాహ్నం 12:46 IST, వారి పరికరాలతో ఒక పెద్ద నిర్వహణ బృందం ఎయిర్‌బస్ A400M అట్లాస్‌లో చేరుకుంది. ఆ తర్వాత, జెట్‌ను ఒక హ్యాంగర్‌కు తరలించారు. జూలై 22న అవసరమైన మరమ్మతుల తరువాత F-35B విమానాశ్రయం నుండి ఆస్ట్రేలియా డార్విన్ వైపు బయలుదేరింది. జూలై 23న, భారతదేశం నుండి సుమారు 6,400 km (4,000 mi) కిమీ (4,000 మైళ్ళు) విమానయానం తరువాత, మరమ్మతు చేయబడిన F-35B, 37 రోజుల తరువాత ఆస్ట్రేలియా జలాల్లోకి వచ్చినప్పుడు HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్లో తిరిగి చేరింది. ఈ విమానానికి ఒక RAF వాయేజర్ (ZZ335) కూడా మద్దతు ఇచ్చింది, ఇది విమానంలో ఇంధనం నింపడాన్ని అందించింది, జెట్ డార్విన్లో డాకింగ్ చేయడానికి ముందు క్యారియర్పై దిగే వరకు చాలా వరకు జెట్తో పాటు ప్రయాణించింది. మూలాలు