ಸಾವಿರೊ ಕಂಬೊದ ಬಸದಿ

ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿ (ಅತ್ತ್ಂಡ ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಚೂಡಮಣಿ ಬಸದಿ) ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ಬಸದಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಉಂದು 1000 ಸ್ತಂಭೊಲೆಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುಂಡು, ಉಂದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ 34 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು "ಚಂದ್ರನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆನ್ ಗೌರವಿಸವುಂಡು, ಅರೆನ ಆಜಿ ಅಡಿ ಮೂರ್ತಿನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚರಿತ್ರೆ ಈ ಬಸದಿದ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ೧೪೩೦ಟ್ ಮಂದೆರ್. ಉಂದೆನ್ ೧೯೬೨ಟ್ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರೆನ ಆಸ್ಥಾನೊಡು ಇತ್ತಿನ ದೇವರಾಯ ಒಡೆಯರ್ ಜಿರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಂತು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ೬೦ ಅಡಿತ ಒಂಟಿ ಸ್ತಂಭಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕಾಕ೯ಳದ ಭೈರವ ರಾಣಿ ದೇವಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್. ಈ ಒಂಜೇ ಜಾಗೊಡು ೧೮ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ೧೮ ರಸ್ತೆಲು, ೧೮ ಕೆದುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧೮ ಬಸದಿಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರಾ ಕುಡ್ಲದ ೩೭ ಕಿಲೊಮಿಟರ್ ದೂರ ಉಪ್ಪುನ ಮೂಡಬಿದರೆಡು ಉಂಡು. ಮೂಲು ಬಿದಿರು ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಊರುಗು ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, ಮೂಡು - ಮೂಡಾಯಿ ಬೊಕ ಬಿದಿರಿ - ಬಿದಿರು ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಮೂಡಬಿದ್ರೆಡ್ ಚೌಟ ಪನ್ಪಿನ ಕುಟುಮದಕುಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ನಿಜವಾದ್ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನ ಪುಟ್ಟಿಗೆ ಪನ್ಪಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅವು 5 ಕಿ.ಮೀ. ಮೂಡಬಿದಿರೆಡ್ದ್ ದೂರ. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮೂಡುಬಿದ್ರೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಒಂಜಿ ಅರ್ಧ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಯಿನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ತೂವೊಲಿ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಅಯಿತ ಪಿರಾಕ್ದ ಮೋಡಿನ್ ಒರಿಪಾದ್ಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಜೈನ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ವರ್ಸೊ ಪೂರಾ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲು ಪೊರ್ಲುದ ಜೈನ ತೀತಂಕರ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಲ್ಲ. ಪ್ರತೀ ಜೈನ ಬಸದಿಡ್ ಯಕ್ಷೆ, ಯಕ್ಷಿಣಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಡಬಿದಿರೆಡ್ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಚರಿತ್ರೆ 13ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಸುರು ಆಂಡ್. ಆಂಡ 14ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಜೈನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದುಂಡು. ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಚೂದಾಮಣಿ ಬಸದಿ ಕನಾ೯ಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಬಸದಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆಟ್ ಸಾವಿರಾರು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊಗು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಸಾವಿರ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಬಸದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತೀರ್ಥಂಕರರು ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಭಕ್ತಿ ಏತ್ ಮಲ್ಲೆ ಪಂಡ ಅಕುಲು ಧ್ಯಾನೊಡು ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ನಡತೊಂದು ಪೋಯೆರೆಲಾ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಜೈನೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಲೊಕು ಪುಟ್ಟು ಸಾವು ಇಜ್ಜಿ. ಅವ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ 24 ತೀರ್ಥಂಕರೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಆದಿನಾಥ್ ನ್ ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೆರೆನ್ ವೃಷಭ ದೇವ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ್ 23ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಅಕೇರಿಗ್ ಮಹಾವೀರ 24ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ. ಆರ್ ೬ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಬುದ್ಧನ ಕಾಲೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರತೀ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು 24 ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಗುರು ಬಸದಿ ಮುಲ್ಪದ ಗುರು ಬಸದಿ ಪುರಾತನ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ 3.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಂಡು. ಪಾಲೆದ ಇರೆಟ್ ಬರೆತಿನ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಜೈನ ಗ್ರಂಥ "ಧವಲ ಕೈ ಬರಹ"ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಜೈನ ಮಠ ಈ ಮಠ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ವಸತಿ ಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಮಠೊನು ಜೈನೆರೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭಟ್ಟಾರಕ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 18 ಜೈನ ಬಸದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಉಸ್ತುವಾರಿನ್ ಭಟ್ಟಾರಕ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಮೇರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಕಂಬೊಲೆನ ಕಥೆ ಬಸದಿ ತೂಯೆರೆ ಬತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊರಿಲಾ ಬಸದಿದ ಎದುರು ಉಂತುದು ಕಂಬೊಲೆನ್ ತೂನಗ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕಂಬೊಲಾ ಅಯಿತ ಕಾಲೊದ ಚರಿತ್ರೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊನು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆತ್ತನೆಲು ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಶಾಂತಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಖ್ಯದ ಅನುಭವೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ನರಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿದ ನಡುತ ಸಮ್ಮಂದೊನು ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ತೋಜಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಅವು ಚೀನಾ ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಕೆತ್ತನೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಖಂಡೊಲೆನ ನಡುಟು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಕೀತಿ೯ ಕಂಬ ಆದಿನಾಥನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಸಹಾಜೀಯ ಪನ್ಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಶ್ರಮೊಡು ಕೀತ್ರಿ ಸ್ತಂಭೊನು ಕಟ್ಟಾಯೆರ್ . ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ೧೪೮೯ಡ್, ಅರೆನ ಮುತ್ತಜ್ಜೆ ಅಯಿನ್ ಪೂರ್ಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ. ಸಹಾಜಿಯೆರ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಕೆಲವೆರ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ರಣಕುಮ್ 1458-68ಡ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ಮಿತ್ತ್ ತನ್ನ ಗೆಲುವುನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ವಿಜಯದ ಸ್ತಂಭೊ ಆದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೌರವೊದ ಮಾನ ಸ್ತಂಭ / ಕಂಬ ಮಾನಸ್ತಾಂಭ ಪಂಡ ಮಾನಾದಿಗೆದ ಕಂಬ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಮಾತಾ ಜೈನೆರೆನ ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡು ದೀಪೆರ್. ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡೊಡು ಜೈನ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ನಮ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದು ನಾಲ್ ತೀಥ೯ಂಕರೊಲೆಡ್ ಉನ್ನತವಾಯಿನವು. ಜೈನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಾರ ಜೈನೆರ್ ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಎದುರು ತರೆ ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಮಾನಸ್ತಂಭ ಪಂಡ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂಕೇತ. ಬೇತೆ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ವಿಕ್ರಮ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಮಹದೇವ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಚೋಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಮದ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಧರ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಅಮ್ಮನ ಬಸದಿ ಬದಗ ಬಸದಿ ಕೆರೆ ಬಸದಿ ಶೆಟ್ರೆನ ಬಸದಿ ಜೈನ ಪಾಠಶಾಲೆ ಬಸದಿ ಬಡಗ ಬಸದಿ ಶೆಟ್ಟರ್ ನ ಬಸದಿ ಚಿತ್ರೊಲು ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ ಬಸದಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ | ಉಲ್ಲೇಕೊಲು