Karnataka

Karnataka (kannadaz: ಕರ್ನಾಟಕ, /kəɾˈnɑːʈəkɑː/ ahoskatua) Indiako hegoaldeko estatua da, lehen Mysore izena zuena. Geografia Karnatakak mendebaldean Arabiako itsasoa, ipar-mendebaldean Goa, iparraldean Maharashtra, ekialdean Andhra Pradesh, hego-ekialdean Tamil Nadu eta hego-mendebaldean Kerala ditu. Guztira, 191.976 km² azalera du, hau da Indiako % 5,83. Geografikoki, hiru zatitan banatuta dago: Karavali kostaldeko eskualdea, Mendebaldeko Ghat mendiek dituen Malenadu eskualde menditsua eta Dekkan ordokian dagoen Bayaluseeme eskualde laua. Mendirik altuena 1.929 metroko Mullayanagiri da. Ibai nagusiak Kaveri, Tungabhadra, Krishna eta Sharavathi dira. Lau lurralde mota bereizten dira Karnatakan: itsasertzean, ordokia; mendebalean, mendixkak; ekialdean, goi-ordokia; eta ipar-ekialdean, lantzeko lur sailak. Ekonomia Nekazaritzan dihardu biztanleen % 80k. Gai nagusia arroza bada ere, Indiako kafe gehiena han ekoizten da. Meategiak ere badira: urrea, zilarra, burdina, manganesoa eta bauxita. Historia Karnatakaren elkartasuna Vijayanagar erresumaren garaian egin zen (1300-1600), baina geroztik lurraldea murriztu zen, mongol musulmanen eta Maratha eta Hyderabad estatuen erasoen ondorioz. Hartatik geratu zen lurraldeak Mysore izeneko estatu burujabe izaten segitu zuen, 1799. urtean britainiarrek konkistatu zuten arte. 1953-1956 bitartean kannadarrek zenbait lurralde bereganatzea lortu zuten Mysore estatura: Bombay, Hyderabad eta Madras. Estatuak Karnataka izena hartu zuen 1973an. Banaketa administratiboa Karnatakak 29 barruti ditu: Estatuko hiririk handienak Bangalore, Hubli-Dharwad, Mysore, Gulbarga, Belgaum eta Mangalore dira. Erreferentziak Kanpo estekak Estatuko webgune ofiziala