პერიარი

პერიარი (სიტყვასიტყვით „დიდი მდინარე“) — სიგრძით და პოტენციალური ჩამონადენით უდიდესი მდინარე ინდოეთის შტატ კერალაში. მდინარე ინდოეთის რამდენიმე დიდ ქალაქს მთელი წლის განმავლობაში სასმელი წყლით ამარაგებს. პერიარს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კერალას ეკონომიკაშიც. ის იდუკის ჰიდროელექტროსადგურის მეშვეობით აწარმოებს შტატის ელექტროენერგიის უდიდეს ნაწილს და სამრეწველო რეგიონების უახლოესად მიედინება. გარდა იმისა, რომ მდინარის წყლის ნაწილი საყოფაცხოვრებოდ და სარწყავადაა განკუთვნილი, მას თევზჭერისათვისაც იყენებენ. ამ მიზეზების გამო მდინარეს კერალას „სიცოცხლის ხაზს“ უწოდებენ. წარმოშობა და გზა პერიარის მდინარის სიგრძეა 244 კილომეტრი, ხოლო ფართობი 5 398 კვადრატული კილომეტრი, აქედან 5 284 კმ² კერალაში მდებარეობს. წყაროები მდინარის კვების წყაროები დასავლეთ გატების მაღალ მთიანეთშია. სხვადასხვა ვერსიებით მისი სათავე კერალაში ან მის მეზობელ ტამილნადუშია. კერალას შტატი ინდოეთის უზენაესი სასამართლოს საშუალებით ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ პერიარის სათავეც და შესართავიც კერალაშია. სასამართლოში ამასვე ითხოვდა ტამილანდუ. მდინარის საკვები წყაროების უმეტესი ნაწილი პერიარის სახელმწიფო პარკის ტყეებში მდებარეობს. ტამილანდუს წარმომადგენლები ამტკიცებენ, რომ მდინარე სათავეს სივაგირის მთებში იღებს, რომელიც მათ შტატშია. თუმცა 2014 წელს ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც პერიარის სათავე არ არის ტამილანდუში. აუზი პერიარის აუზი მოიცავს 5 398 კვადრატულ კილომეტრს, რომლის უდიდესი ნაწილი კერალაში მდებარეობს. ის მოქცეულია ჩ.გ 9°15’30” და 10°21’00”, ა.გ. 76°08’38” და 77°24’32”-ს შორის. მდინარიე მიედინება იდუკის, ერნაკულამისა და თრისურის ადმინისტრაციულ ერთეულებში კერელას ტერიტორიაზე და კოიმბატორის რაიონში ტამილანდუში. მდინარის აუზს ლათინური შებრუნებული L-ის ფორმა აქვს. სიგრძე-სიგანის თანაფარდობა შესაბამისად არის 6:1. მდინარის აუზის უდიდესი ნაწილი ღრმა, ციცაბო ხეობებსა და მაღალმთიან რაიონებს უკავია. კაშხლები ჰიდროენერგეტიკული პროექტები იდუკის კაშხალი კერალას უდიდესი ჰიდროენერგეტიკული რესურსია და პერიარიზე მდებარეობს. იდუკი უდიდესი კაშხალია საკუთარი სახის კაშხლებს შორის (კონკრეტულად, ორმაგი სიმრუდის პარაბოლური, წვრილ თაღოვან კაშხლებს შორის) აზიაში და სიდიდით მეორე მსოფლიოში. მისი გენერატორები 780 მეგავატის სიმძლავრისაა. კაშხლის სიმძლავრე მინიმალურია მუსონების დროს. იდუკი ასევე არის რეზერვუარი ცხელ ზაფხულში, როდესაც სხვა კაშხლებში წყლის დონე დაბალია. მდინარეზე სხვა ჰიდროენერგეტიკული ობიექტებია, როგორიცაა პალივასალი, ჩენკულამი, პანიარი, ნერიამანგალამი და ქვემო პერიარი. წყალსაცავები პერიარიზე არის ისეთი მნიშვნელოვანი წყალსაცავები, როგორიცაა ბოტატანკეტუ, იდამალიარი, ქვემო პარიარი, მატუპეთი, ანაირანგალი, კუნდალა, პონმუდი, კალარკუტი, იდუკი, სენგულამი, კალარი, ერატაიარი და მულაპერიარი. ამჟამად მდინარის საკმაოდ დიდი ნაწილი მძიმედაა დაბინძურებული. ინდუსტრიული ნარჩენები წალს ტოქსიკური ნივთიერებებით ავსებს. რომლებსაც სასიკვდილო მოქმედება ახასიეთებთ. ასეთებია: დიქლორდიფენილტრიქლორეთანი, ენდოსულფანი, ექვსვალენტიანი და სამვალენტიანი ქრომი, ტყვია, ციანიდი, ჰექსაქლორობენზინი. სქოლიო