ມະຫາຕະມາ ຄານທີ

ມະຫາຕະມາ ຄານທີ (ອັງກິດ: Mahatma Gandhi), ມີຊື່ເຕັມວ່າ ໂມຫັນທາສ ກະຣັມຈັນທ໌ ຄານທີ (ແມ່ແບບ:Lang-gu; ອັງກິດ: Mohandas Karamchand Gandhi) ແມ່ນຜູ້ນຳແລະນັກການເມືອງທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງປະເທດອິນເດຍແລະສາສະໜາພາມ. ການເສຍຊີວິດ ເວລາ 5:17 ໃນຕອນບ່າຍຂອງວັນທີ 30 ມັງກອນ 1948, Gandhi ໄດ້ຢູ່ກັບຫລານສາວຂອງລາວໃນສວນແຫ່ງ Birla House (ປະຈຸບັນ Gandhi Smriti ), ໃນເວລາລາວກຳລັງໄປກ່າວຄໍາປາໄສໃນການພົບປະເພື່ອການອະທິຖານ, ໃນເວລາທີ່ Nathuram Godse, ນັກຊາດນິຍົມຮິນດູ, ໄດ້ຍິງລູກປືນສາມລູກໃສ່ຫນ້າເອິກຂອງ Gandhi ຈາກປືນສັ້ນໃນໄລຍະທີ່ໃກ້ຊິດ. ອີງ​ຕາມ​ບາງ​ເລື່ອງລາວ​, Gandhi ໄດ້​ເສຍ​ຊີ​ວິດ​ທັນ​ທີ​. ໃນ​ເລື່ອງອື່ນໆ​, ເຊັ່ນ​: ຈາກນັກ​ຂ່າວ​ທີ່​ເຫັນ​ເຫດການ​, Gandhi ໄດ້​ຖືກ​ນໍາ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນເຮືອນ Birla​, ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ຫ້ອງ​ນອນ​. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ລາວໄດ້ເສຍຊີວິດປະມານ 30 ນາທີຕໍ່ມາໃນຂະນະທີ່ສະມາຊິກຄອບຄົວຂອງ Gandhi ອ່ານຂໍ້ພຣະຄໍາພີຈາກ ໜັງສື Hindu. [ 198 ] [ 199 ] ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ Jawaharlal Nehru ກ່າວ​ຕໍ່​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຂອງ​ທ່ານ​ຜ່ານ ​ວິ​ທະ​ຍຸ​ All-India ​ໂດຍ​ກ່າວ​ວ່າ​: [ 200 ​]ບັນດາເພື່ອນ ແລະ ສະຫາຍທັງຫລາຍ, ຄວາມສະຫວ່າງໄດ້ອອກຈາກຊີວິດຂອງພວກເຮົາໄປແລ້ວ, ແລະມີຄວາມມືດຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ, ແລະຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າຈະບອກທ່ານແນວໃດ ຫຼື ເວົ້າແນວໃດ. ຜູ້ນໍາທີ່ຮັກຂອງພວກເຮົາ, Bapu ທີ່ພວກເຮົາເອີ້ນເພີ່ນນັ້ນ, ບິດາຂອງປະເທດຊາດ, ບໍ່ມີອີກແລ້ວ. ບາງທີຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຜິດ; ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພວກເຮົາຈະບໍ່ພົບເພິ່ນອີກ, ດັ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນເພິ່ນມາເປັນເວລາຫຼາຍປີແລ້ວ, ພວກເຮົາຈະບໍ່ແລ່ນໄປຫາເພິ່ນເພື່ອຂໍຄໍາແນະນໍາ ຫຼື ຊອກຫາຄວາມສະບາຍຈາກເພິ່ນ, ແລະນັ້ນກໍ່ເປັນຄວາມເສຍຫາຍທີ່ຮ້າຍແຮງ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ສໍາລັບຫລາຍລ້ານຄົນໃນປະເທດນີ້. Godse​, ເປັນ​ນັກຊາດນິຍົມ​ຮິນ​ດູ​, ທີ່​ມີ​ການ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ Hindu Mahasabha ແລະ Rashtriya Swayamsevak Sangh, [ 204 ] ບໍ່​ມີ​ຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ທີ່​ຈະ​ຫນີ​; ຜູ້​ສົມ​ຮູ້​ຮ່ວມ​ຄິດ​ອີກ​ຫລາຍ​ຄົນ​ກໍ​ຖືກ​ຈັບ​ໂດຍໄວເຊັ່ນກັນ. ຜູ້ຖືກກ່າວຫາແມ່ນ Nathuram Vinayak Godse, Narayan Apte, Vinayak Damodar Savarkar, Shankar Kistayya, Dattatraya Parchure, Vishnu Karkare, Madanlal Pahwa, ແລະ Gopal Godse . [ 208 ] [ 211 ] ການ​ດຳເນີນຄະດີໃນສານໄດ້​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 27 ເດືອນພຶດສະພາ 1948 ແລະດໍາເນີນການເປັນເວລາແປດເດືອນກ່ອນທີ່ຜູ້ພິພາກສາ Atma Charan ໄດ້ຜ່ານຄໍາສັ່ງສຸດທ້າຍຂອງລາວໃນວັນທີ 10 ເດືອນກຸມພາ 1949. ໄອຍະການໄດ້ເອີ້ນພະຍານ 149 ຄົນ. [ 212 ] ສານພົບວ່າຈໍາເລີຍທັງຫມົດ ຍົກ ເວັ້ນ ຫນຶ່ງຄົນມີຄວາມຜິດຕາມການກ່າວຫາ. ຜູ້​ຊາຍ 8 ຄົນ​ຖືກ​ຕັດສິນ​ລົງ​ໂທດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ສົມ​ຮູ້​ຮ່ວມ​ຄິດ​ຄາດ​ຕະກຳ, ​ແລະ​ຜູ້​ອື່ນ​ຖືກ​ຕັດສິນ​ລົງ​ໂທດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ລະ​ເມີດ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ທາດ​ລະ​ເບີດ. Savarkar ​ໄດ້​ຖືກ​ຕັດສິນ​ວ່າບໍ່ຜິດ ​ແລະ​ຖືກ​ປ່ອຍ​ຕົວ. Nathuram Godse ແລະ Narayan Apte ຖືກຕັດສິນປະຫານຊີວິດໂດຍ ການແຂວນຄໍ ໃນຂະນະທີ່ອີກຫົກຄົນ (ລວມທັງນ້ອງຊາຍຂອງ Godse, Gopal) ຖືກຕັດສິນລົງ ໂທດຈໍາຄຸກຕະຫຼອດຊີວິດ . ພິທີ ຊາປະນະກິດສົບ ແລະ ອະນຸສອນສະຖານ ການເສຍຊີວິດຂອງທ່ານ Gandhi ໄດ້ຖືກໄວ້ທຸກທົ່ວປະເທດ. [ 198 ] [ 199 ] ຫຼາຍ​ລ້ານ​ຄົນ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຂະ​ບວນ​ແຫ່​ສົບ​ຍາວ​ຫ້າ​ໄມ​ທີ່​ໃຊ້​ເວ​ລາ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 5 ຊົ່ວ​ໂມງ​ເພື່ອ​ໄປ​ເຖິງ Raj Ghat ຈາກ ເຮືອນ Birla, ບ່ອນ​ທີ່ Gandhi ຖືກ​ລອບ​ສັງ​ຫານ, ແລະ​ອີກ​ລ້ານ​ຄົນ​ໄດ້​ເບິ່ງ​ຂະ​ບວນການແຫ່ສົບ​ຜ່ານ​ໄປ. ສົບຂອງລາວຖືກຂົນສົ່ງເທິງຍານພາຫະນະບັນທຸກອາວຸດ, ເຊິ່ງໂຄງລົດຍົນ ໄດ້ຖືກມ້າງອອກໃນຂ້າມຄືນເພື່ອໃຫ້ມີການຕິດຕັ້ງສິ່ງທີ່ມີລັກສະນະຊັ້ນສູງເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນສາມາດຈັບ ຫລື ສຳຜັດສົບຂອງ Gandhi. ເຄື່ອງຈັກຂອງຍານພາຫະນະບໍ່ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້; ແຕ່ ເຊືອກລາກສີ່ເຊືອກທີ່ດຶງດ້ວຍຄົນ 50 ຄົນ. ທຸກໆສະຖາບັນຂອງອິນເດຍເປັນເຈົ້າຂອງໃນລອນດອນຍັງຄົງປິດຢູ່ໃນຄວາມໂສກເສົ້າໃນຂະນະທີ່ປະຊາຊົນຫຼາຍພັນຄົນຈາກທຸກໆສາດສະຫນາແລະນິກາຍແລະຊາວອິນເດຍຈາກທົ່ວອັງກິດໄດ້ມາເຕົ້າໂຮມກັນທີ່ ເຮືອນອິນເດຍ ໃນລອນດອນ. Gandhi ໄດ້ຖືກເຜົາສົບຕາມປະເພນີ ຮິນດູ. ເຖົ່າກະດູກຂອງລາວໄດ້ຖືກຖອກລົງໃນໄຫ ທີ່ຖືກສົ່ງໄປທົ່ວປະເທດອິນເດຍເພື່ອພິທີການລະນຶກຕ່າງໆ. ເທົ່າກະດູກສ່ວນ​ຫຼາຍ​ໄດ້​ຖືກໂຮຍລົງນ້ຳຢູ່​ໃນ Sangam ທີ່ Allahabad ໃນ ວັນທີ 12 ກຸມ​ພາ 1948​, ແຕ່​ບາງ​ສ່ວນ​ໄດ້​ຖືກ​ນໍາອອກ​ໄປ​ຢ່າງ​ລັບ​ໆ​. ໃນ​ປີ 1997​, Tushar Gandhi ໄດ້ໂຮຍສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໄຫກະດູກໜຶ່ງ​, ພົບ​ເຫັນໃນຫ້ອງລັບ ທະ​ນາ​ຄານແຫ່ງໜຶ່ງ ​ແລະ​ໄດ້​ຮັບ​ຄືນ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ຂະບວນການທາງສານ​, ທີ່ Sangam ໃນ Allahabad​. ຂີ້​ເຖົ່າກະດູກ​ບາງ​ສ່ວນ​ຂອງ Gandhi ໄດ້​ກະ​ແຈກ​ກະ​ຈາຍ​ຢູ່​ທີ່​ແຫຼ່ງ​ຂອງ ​ແມ່ນນໍ້າ Nile ໃກ້ Jinja​, Uganda ​, ແລະ​ແຜ່ນ​ຈາລຶກທີ່​ລະ​ນຶກ​​ເຫດ​ການ​. ໃນ​ວັນ​ທີ 30 ມັງ​ກອນ 2008, ສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໄຫກະດູກ ອື່ນ​ໄດ້​ຖືກ​ໂຮຍລົງຢູ່ Girgaum Chowpatty . ໄຫກະດູກອີກອົງໜຶ່ງຢູ່ທີ່ ພະລາຊະວັງ ຂອງ Aga Khan ໃນ ເມືອງ Pune (ບ່ອນທີ່ Gandhi ຖືກກັກຂັງເປັນນັກໂທດການເມືອງແຕ່ປີ 1942 ຫາ 1944 ) ແລະອີກອັນໜຶ່ງຢູ່ໃນ ວິຫານ Self-Realization Fellowship Lake ໃນ Los Angeles. Birla House ບ່ອນທີ່ Gandhi ຖືກລອບສັງຫານໃນປັດຈຸບັນແມ່ນເປັນທີ່ລະນຶກທີ່ເອີ້ນວ່າ Gandhi Smriti. ສະຖານທີ່ຢູ່ໃກ້ກັບແມ່ນໍ້າ Yamuna ບ່ອນທີ່ທ່ານໄດ້ຝັງສົບແມ່ນອະນຸສອນສະຖານ Rāj Ghāt ໃນນິວເດລີ. ເວທີ​ຫິນ​ອ່ອນ​ສີ​ດໍາ, ຂຽນວ່າ "Hē Rāma" ( Devanagari : हे . ! ຫຼື, Hey Raam ). ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເວົ້າວ່າເປັນຄໍາເວົ້າສຸດທ້າຍຂອງ Gandhi ຫຼັງຈາກລາວຖືກຍິງ. ການເສຍຊີວິດ ເວລາ 5:17 ໃນຕອນບ່າຍຂອງວັນທີ 30 ມັງກອນ 1948, Gandhi ໄດ້ຢູ່ກັບຫລານສາວຂອງລາວໃນສວນແຫ່ງ Birla House (ປະຈຸບັນ Gandhi Smriti ), ໃນເວລາລາວກຳລັງໄປກ່າວຄໍາປາໄສໃນການພົບປະເພື່ອການອະທິຖານ, ໃນເວລາທີ່ Nathuram Godse, ນັກຊາດນິຍົມຮິນດູ, ໄດ້ຍິງລູກປືນສາມລູກໃສ່ຫນ້າເອິກຂອງ Gandhi ຈາກປືນສັ້ນໃນໄລຍະທີ່ໃກ້ຊິດ. ອີງ​ຕາມ​ບາງ​ເລື່ອງລາວ​, Gandhi ໄດ້​ເສຍ​ຊີ​ວິດ​ທັນ​ທີ​. ໃນ​ເລື່ອງອື່ນໆ​, ເຊັ່ນ​: ຈາກນັກ​ຂ່າວ​ທີ່​ເຫັນ​ເຫດການ​, Gandhi ໄດ້​ຖືກ​ນໍາ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນເຮືອນ Birla​, ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ຫ້ອງ​ນອນ​. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ລາວໄດ້ເສຍຊີວິດປະມານ 30 ນາທີຕໍ່ມາໃນຂະນະທີ່ສະມາຊິກຄອບຄົວຂອງ Gandhi ອ່ານຂໍ້ພຣະຄໍາພີຈາກ ໜັງສື Hindu. [ 198 ] [ 199 ] ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ Jawaharlal Nehru ກ່າວ​ຕໍ່​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຂອງ​ທ່ານ​ຜ່ານ ​ວິ​ທະ​ຍຸ​ All-India ​ໂດຍ​ກ່າວ​ວ່າ​: [ 200 ​]ບັນດາເພື່ອນ ແລະ ສະຫາຍທັງຫລາຍ, ຄວາມສະຫວ່າງໄດ້ອອກຈາກຊີວິດຂອງພວກເຮົາໄປແລ້ວ, ແລະມີຄວາມມືດຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ, ແລະຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າຈະບອກທ່ານແນວໃດ ຫຼື ເວົ້າແນວໃດ. ຜູ້ນໍາທີ່ຮັກຂອງພວກເຮົາ, Bapu ທີ່ພວກເຮົາເອີ້ນເພີ່ນນັ້ນ, ບິດາຂອງປະເທດຊາດ, ບໍ່ມີອີກແລ້ວ. ບາງທີຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຜິດ; ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພວກເຮົາຈະບໍ່ພົບເພິ່ນອີກ, ດັ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນເພິ່ນມາເປັນເວລາຫຼາຍປີແລ້ວ, ພວກເຮົາຈະບໍ່ແລ່ນໄປຫາເພິ່ນເພື່ອຂໍຄໍາແນະນໍາ ຫຼື ຊອກຫາຄວາມສະບາຍຈາກເພິ່ນ, ແລະນັ້ນກໍ່ເປັນການສູນເສຍທີ່ຮ້າຍແຮງ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ສໍາລັບຫລາຍລ້ານຄົນໃນປະເທດນີ້. Godse​, ເປັນ​ນັກຊາດນິຍົມ​ຮິນ​ດູ​, ທີ່​ມີ​ການ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ Hindu Mahasabha ແລະ Rashtriya Swayamsevak Sangh, [ 204 ] ບໍ່​ມີ​ຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ທີ່​ຈະ​ຫນີ​; ຜູ້​ສົມ​ຮູ້​ຮ່ວມ​ຄິດ​ອີກ​ຫລາຍ​ຄົນ​ກໍ​ຖືກ​ຈັບ​ໂດຍໄວເຊັ່ນກັນ. ຜູ້ຖືກກ່າວຫາແມ່ນ Nathuram Vinayak Godse, Narayan Apte, Vinayak Damodar Savarkar, Shankar Kistayya, Dattatraya Parchure, Vishnu Karkare, Madanlal Pahwa, ແລະ Gopal Godse . [ 208 ] [ 211 ] ການ​ດຳເນີນຄະດີໃນສານໄດ້​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 27 ເດືອນພຶດສະພາ 1948 ແລະດໍາເນີນການເປັນເວລາແປດເດືອນກ່ອນທີ່ຜູ້ພິພາກສາ Atma Charan ໄດ້ຜ່ານຄໍາສັ່ງສຸດທ້າຍຂອງລາວໃນວັນທີ 10 ເດືອນກຸມພາ 1949. ໄອຍະການໄດ້ເອີ້ນພະຍານ 149 ຄົນ. [ 212 ] ສານພົບວ່າຈໍາເລີຍທັງຫມົດ ຍົກ ເວັ້ນ ຫນຶ່ງຄົນມີຄວາມຜິດຕາມການກ່າວຫາ. ຜູ້​ຊາຍ 8 ຄົນ​ຖືກ​ຕັດສິນ​ລົງ​ໂທດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ສົມ​ຮູ້​ຮ່ວມ​ຄິດ​ຄາດ​ຕະກຳ, ​ແລະ​ຜູ້​ອື່ນ​ຖືກ​ຕັດສິນ​ລົງ​ໂທດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ລະ​ເມີດ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ທາດ​ລະ​ເບີດ. Savarkar ​ໄດ້​ຖືກ​ຕັດສິນ​ວ່າບໍ່ຜິດ ​ແລະ​ຖືກ​ປ່ອຍ​ຕົວ. Nathuram Godse ແລະ Narayan Apte ຖືກຕັດສິນປະຫານຊີວິດໂດຍ ການແຂວນຄໍ ໃນຂະນະທີ່ອີກຫົກຄົນ (ລວມທັງນ້ອງຊາຍຂອງ Godse, Gopal) ຖືກຕັດສິນລົງ ໂທດຈໍາຄຸກຕະຫຼອດຊີວິດ . ພິທີ ຊາປະນະກິດສົບ ແລະ ອະນຸສອນສະຖານ ການເສຍຊີວິດຂອງທ່ານ Gandhi ໄດ້ຖືກໄວ້ທຸກທົ່ວປະເທດ. [ 198 ] [ 199 ] ຫຼາຍ​ລ້ານ​ຄົນ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຂະ​ບວນ​ແຫ່​ສົບ​ຍາວ​ຫ້າ​ໄມ​ທີ່​ໃຊ້​ເວ​ລາ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 5 ຊົ່ວ​ໂມງ​ເພື່ອ​ໄປ​ເຖິງ Raj Ghat ຈາກ ເຮືອນ Birla, ບ່ອນ​ທີ່ Gandhi ຖືກ​ລອບ​ສັງ​ຫານ, ແລະ​ອີກ​ລ້ານ​ຄົນ​ໄດ້​ເບິ່ງ​ຂະ​ບວນການແຫ່ສົບ​ຜ່ານ​ໄປ. ສົບຂອງລາວຖືກຂົນສົ່ງເທິງຍານພາຫະນະບັນທຸກອາວຸດ, ເຊິ່ງໂຄງລົດຍົນ ໄດ້ຖືກມ້າງອອກໃນຂ້າມຄືນເພື່ອໃຫ້ມີການຕິດຕັ້ງສິ່ງທີ່ມີລັກສະນະຊັ້ນສູງເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນສາມາດຈັບ ຫລື ສຳຜັດສົບຂອງ Gandhi. ເຄື່ອງຈັກຂອງຍານພາຫະນະບໍ່ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້; ແຕ່ ເຊືອກລາກສີ່ເຊືອກທີ່ດຶງດ້ວຍຄົນ 50 ຄົນ. ທຸກໆສະຖາບັນຂອງອິນເດຍເປັນເຈົ້າຂອງໃນລອນດອນຍັງຄົງປິດຢູ່ໃນຄວາມໂສກເສົ້າໃນຂະນະທີ່ປະຊາຊົນຫຼາຍພັນຄົນຈາກທຸກໆສາດສະຫນາແລະນິກາຍແລະຊາວອິນເດຍຈາກທົ່ວອັງກິດໄດ້ມາເຕົ້າໂຮມກັນທີ່ ເຮືອນອິນເດຍ ໃນລອນດອນ. Gandhi ໄດ້ຖືກເຜົາສົບຕາມປະເພນີ ຮິນດູ. ເຖົ່າກະດູກຂອງລາວໄດ້ຖືກຖອກລົງໃນໄຫ ທີ່ຖືກສົ່ງໄປທົ່ວປະເທດອິນເດຍເພື່ອພິທີການລະນຶກຕ່າງໆ. ເທົ່າກະດູກສ່ວນ​ຫຼາຍ​ໄດ້​ຖືກໂຮຍລົງນ້ຳຢູ່​ໃນ Sangam ທີ່ Allahabad ໃນ ວັນທີ 12 ກຸມ​ພາ 1948​, ແຕ່​ບາງ​ສ່ວນ​ໄດ້​ຖືກ​ນໍາອອກ​ໄປ​ຢ່າງ​ລັບ​ໆ​. ໃນ​ປີ 1997​, Tushar Gandhi ໄດ້ໂຮຍສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໄຫກະດູກໜຶ່ງ​, ເຊິ່ງໄດ້ພົບ​ເຫັນໃນຫ້ອງລັບ ທະ​ນາ​ຄານແຫ່ງໜຶ່ງ ​ແລະ​ໄດ້​ຮັບ​ຄືນ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ຂະບວນການທາງສານ​, ທີ່ Sangam ໃນ Allahabad​. ຂີ້​ເຖົ່າກະດູກ​ບາງ​ສ່ວນ​ຂອງ Gandhi ໄດ້​ກະ​ແຈກ​ກະ​ຈາຍ​ຢູ່​​ແຫຼ່ງ​ຂອງ ​ແມ່ນນໍ້າ Nile ໃກ້ Jinja​, Uganda ​, ແລະ​ແຜ່ນ​ຈາລຶກທີ່​ລະ​ນຶກ​​ເຫດ​ການ​. ໃນ​ວັນ​ທີ 30 ມັງ​ກອນ 2008, ສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໄຫກະດູກ ອື່ນ​ໄດ້​ຖືກ​ໂຮຍລົງຢູ່ Girgaum Chowpatty . ໄຫກະດູກອີກອົນໜຶ່ງຢູ່ທີ່ ພະລາຊະວັງ ຂອງ Aga Khan ໃນ ເມືອງ Pune (ບ່ອນທີ່ Gandhi ຖືກກັກຂັງເປັນນັກໂທດການເມືອງແຕ່ປີ 1942 ຫາ 1944 ) ແລະອີກອັນໜຶ່ງຢູ່ໃນ ສະຸຖານສັກສິດ Self-Realization Fellowship Lake ໃນ Los Angeles. Birla House ບ່ອນທີ່ Gandhi ຖືກລອບສັງຫານໃນປັດຈຸບັນແມ່ນເປັນອະນຸສອນທີ່ເອີ້ນວ່າ Gandhi Smriti. ສະຖານທີ່ຢູ່ໃກ້ກັບແມ່ນໍ້າ Yamuna ບ່ອນທີ່ທ່ານໄດ້ຝັງສົບແມ່ນອະນຸສອນສະຖານ Rāj Ghāt ໃນນິວເດລີ. ແທ່ນ​ຫິນ​ອ່ອນ​ສີ​ດໍາ, ຂຽນວ່າ "Hē Rāma" ( Devanagari : हे . ! ຫຼື, Hey Raam ). ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເວົ້າວ່າເປັນຄໍາເວົ້າສຸດທ້າຍຂອງ Gandhi ຫຼັງຈາກລາວຖືກຍິງ.