ھومایوون

ناسرئەلدین محەممەد (٦ی ئازاری ١٥٠٨ – ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٥٥٦) زیاتر بە ناوی پاشایەتی ناسراوە بە ھومایوون، ئیمپراتۆری دووەمی مەغۆلی ھیند بوو، کە حوکمڕانی دەکرد لە ڕۆژھەڵاتی ئەفغانستان و پاکستان و باکووری ھیندستان و بەنگلادیش لە ساڵی ١٥٣٠ تا ١٥٤٠ و دیسانەوە لە ساڵی ١٥٥٥ تا ١٥٥٦، وەک باوکی بابور زوو ئیمپراتۆریەتییەکەی لەدەستدا بەڵام بە یارمەتی خانەدانی سەفەویی فارس خاکی زیاتری بەدەست ھێنا، لە کاتی مردنیدا لە ساڵی ١٥٥٦ ئیمپراتۆریەتی مەغۆلەکان نزیکەی یەک ملیۆن کیلۆمەتر چوارگۆشەی ھەبوو، لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٥٣٠ ھومایوون لە شوێنی باوکی بووەتە تەختی پاشایەتی دەلھی وەک فەرمانڕەوای خاکەکانی مەغۆلەکان لە ھیندستان، ھومایوون فەرمانڕەوایەکی بێ ئەزموون بوو کاتێک ھاتە سەر دەسەڵات، لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، براکەی کامران میرزا میراتگری کابول و کەندەھار بوو، کە لە باکووری بەشەکانی ئیمپراتۆریەتی باوکیان بوو، ئەو دوو برا دەبوونە ڕکابەری یەکتر، ھومایوون بەھۆی شێر شا سووری خاکەکانی لەدەستدا، بەڵام دوای ١٥ ساڵ بە ھاوکاری سەفەوییەکان بەدەستیان ھێنایەوە، گەڕانەوەی لە ناوچەی فارسەوە لەگەڵ دەستەیەکی گەورەی ئاغاکانی فارسدا بوو و ئاماژە بوو بۆ گۆڕانکارییەکی گرنگ لە کولتوری دەربارەی مەغۆلەکان، ڕەچەڵەکی ئاسیای ناوەڕاستی خانەدانەکە تا ڕادەیەکی زۆر سێبەری لەسەر کاریگەرییەکانی ھونەری فارسی، تەلارسازی، زمان، و ئەدەبیاتی فارسی، لە ھیندستان چەندین بەرد نەخشێنراو و ھەزاران دەستنووسی فارسی ھەیە کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ھومایوون، دواتر لە ماوەیەکی زۆر کورتدا ئیمپراتۆریەتەکەی زیاتر فراوان کرد، لە ساڵی ١٥٣٥دا میراتەکەی بۆ کوڕەکەی ئەکبەر بەجێھێشت. سەرچاوەکان دەروازەی ژیاننامە دەروازەی مێژووی ئیسلام