കിഷ്ത്വാർ ദേശീയോദ്യാനം

ജമ്മു-കശ്മീർ സംസ്ഥാനത്തിലെ ദോഡ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണ് കിസ്ത്‌വാർ ദേശീയോദ്യാനം. 1981-ലാണ് ഈ ഉദ്യാനം നിലവിൽ വന്നത്. ഭൂപ്രകൃതി 400 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി. ഫിർ, പൈൻ, സെഡാർ, മേപ്പിൾ തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ഇവിടെ ധാരാളമായി വളരുന്നു. കാലാവസ്ഥ കാലവർഷത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇവിടെ ദുർബലമാണ്. ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിന്റെ ചുറ്റുവട്ടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാൽമർ, സിർഷി (1,761 മീറ്റർ) എന്നിവിടങ്ങളിലെ ശരാശരി വാർഷിക മഴ യഥാക്രമം 827 മില്ലിമീറ്ററും 741 മില്ലിമീറ്ററുമാണ്. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ പരമാവധി മഴ പ്രതിമാസം 100 മില്ലിമീറ്ററിൽ കൂടുതലാണ്. വീണ്ടും ജൂലൈ, ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിൽ ഇത് ആവർത്തിക്കുന്നു. കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഡിസംബർ, ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ പ്രദേശം മുഴുവൻ മഞ്ഞുവീഴുന്നു. സിർഷിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ശരാശരി, കുറഞ്ഞ താപനില ജനുവരിയിൽ 13 ഡിഗ്രിയും ഉം മൈനസ് 7 ഡിഗ്രിയും ജൂലൈയിൽ 35 ഡിഗ്രിയും 11 ഡിഗ്രിയും ആണ് (കുർട്ട്, 1976; ബച്ച, 1986). ജന്തുജാലങ്ങൾ ഹിമാലയൻ കസ്തൂരിമാൻ, ഹിമപ്പുലി, ഹാംഗൾ, റീസസ് കുരങ്ങ് തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണിവിടം. 78 ഇനങ്ങളിൾ പെട്ട പക്ഷികളും ഇവിടെ അധിവസിക്കുന്നു.