జామియా మిలియా ఇస్లామియా

జామియా మిలియా ఇస్లామియా భారతదేశం, ఢిల్లీ లో ఉన్న ఒక ప్రభుత్వ పరిశోధన విశ్వవిద్యాలయం. 1920లో బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో అలీఘర్ లో స్థాపించిన ఈ సంస్థ, 1935లో న్యూ ఢిల్లీ లోని ఓఖ్లా ప్రాంతానికి మార్చారు. 1962లో విశ్వవిద్యాలయ నిధుల సంఘం (UGC) దీనికి డీమ్డ్ హోదా కల్పించింది. 26 డిసెంబర్ 1988న భారత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఇది కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంగా మారింది. ఈ విశ్వవిద్యాలయాన్ని మహమ్మద్ అలీ జౌహర్, హకీం అజ్మల్ ఖాన్, మహమూద్ హసన్ దేవబంది, ముక్తార్ అహ్మద్ అన్సారీ, అబ్దుల్ మజీద్ ఖ్వాజా, జాకీర్ హుస్సేన్, మహాత్మా గాంధీ, మౌలానా ఆజాద్ స్థాపించారు. సిల్క్ లెటర్ ఉద్యమ నాయకుడు, దారుల్ ఉలూమ్ దేవబంద్ మొదటి విద్యార్థి అయిన మహమూద్ హసన్ దేవబంది దీనికి పునాది రాయి వేశారు. చరిత్ర జామియా మిలియా ఇస్లామియా 29 అక్టోబర్ 1920న అలీఘర్ లో జాతీయవాద నాయకులు, అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల ద్వారా స్థాపించబడింది. మౌలానా మహమ్మద్ అలీ జౌహర్, హకీం అజ్మల్ ఖాన్, డాక్టర్ ముక్తార్ అహ్మద్ అన్సారీ, అబ్దుల్ మజీద్ ఖ్వాజా దీని వ్యవస్థాపక సభ్యులు. ప్రభుత్వ ప్రభావం లేని కొత్త జాతీయ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం కావాలనే విద్యార్థుల, ఉపాధ్యాయుల డిమాండ్ మేరకు ఇది ఏర్పడింది. స్థాపన వ్యవస్థాపక సభ్యులలో మహమ్మద్ అలీ జౌహర్, హకీం అజ్మల్ ఖాన్, ముక్తార్ అహ్మద్ అన్సారీ ఉన్నారు. భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఇస్లామిక్ పండితుడు మహమూద్ హసన్ దేవబంది ఈ విశ్వవిద్యాలయానికి పునాది రాయి వేశారు. మహాత్మా గాంధీ మద్దతుతో ఏర్పడిన ఈ సంస్థలో ఉమ్మడి సంస్కృతి ప్రాతిపదికన విద్యార్థులను తీర్చిదిద్దవచ్చని ఆయన భావించారు. ఇందుకోసం గాంధీ తన చిన్న కుమారుడు దేవదాస్ గాంధీ ని ఇక్కడ హిందీ బోధించడానికి పంపారు. 1925లో జామియా మిలియా ఇస్లామియా అలీఘర్ నుండి న్యూ ఢిల్లీ లోని కరోల్ బాగ్ కు మారింది. 1 మార్చి 1935న ఓఖ్లాలో పాఠశాల భవనానికి పునాది రాయి పడింది. 1962లో డీమ్డ్ విశ్వవిద్యాలయ హోదా పొందిన ఈ సంస్థ, 1988లో భారత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంగా మారింది. ప్రాంగణం ఢిల్లీలోని ఓఖ్లా ప్రాంతంలో ఈ ప్రాంగణం విస్తరించి ఉంది. ఇక్కడ నవాబ్ మన్సూర్ అలీ ఖాన్ పటౌడీ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్, అనేక పరిశోధనా కేంద్రాలు ఉన్నాయి. విశ్వవిద్యాలయం 100 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా 'శతాబ్ది గేట్' (Centenary Gate) ను నిర్మించారు. మాజీ వైస్ ఛాన్సలర్ నజ్మా అక్తర్ 2023లో మెడికల్ కాలేజీ ఏర్పాటుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి అనుమతి లభించినట్లు ప్రకటించారు. వసతులు గ్రంథాలయం: డాక్టర్ జాకీర్ హుస్సేన్ లైబ్రరీలో 6 లక్షలకు పైగా పుస్తకాలు, అరుదైన వ్రాతప్రతులు ఉన్నాయి. ఆరోగ్య వసతులు: అన్సారీ హెల్త్ కేర్ సెంటర్ ద్వారా విద్యార్థులకు, సిబ్బందికి ఉచిత వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మసీదు: ప్రాంగణంలో 1000 మంది సామర్థ్యం కలిగిన కేంద్రీయ మసీదు ఉంది. పూర్వ విద్యార్థులు ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివిన వారిలో షారుఖ్ ఖాన్, మౌనీ రాయ్, అర్ఫా ఖానుమ్ షేర్వానీ, బర్ఖాదత్, అంజనా ఓం కశ్యప్, కున్వర్ డానిష్ అలీ, వీరేంద్ర సెహ్వాగ్, డానిష్ సిద్ధిఖీ తదితరులు ఉన్నారు. మూలాలు