କୁତବମିନାର

କୁତବମିନାର ପୃଥିବୀର ଏକ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତର ନିର୍ମିତ ସ୍ତମ୍ଭ ବା ମିନାର ଅଟେ। ଏହା ଦିଲ୍ଲୀର ମେହରୋଲି ଅଂଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୭୩ ମିଟର ବା ୨୩୯.୫ ଫୁଟ ଅଟେ । ଏହା ଜାତିସଂଘର ୟୁନେସ୍କୋ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱରା ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ମାନଂକ ଭିତରୁ ଏକ ଏଟେ । ନିର୍ମାଣ କୁତବମିନାର ଇଲତୁତମିସଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ ହୋଇଉଥିଲା । ସେ ଦାସବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଲତାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମୁସଲମାନ ଆଧିପତ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ବିଦ୍ୟୋତ୍ସାହୀ ଓ ଶିଳ୍ପପ୍ରିୟ ଥିଲେ । କୁତବମିନାର ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି । ଇତିହାସ କୁତବ ମିନାର ଏବଂ କୁତବ୍-ଉଲ୍-ଇସଲାମ ମସଜିଦ ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରଥମ ସୁଲତାନ କୁତବ୍-ଉଦ୍ଦିନ୍-ଆଇବାକଂକଦ୍ୱାରା ୧୧୯୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରଥମ ମହଲା ଲାଲକୋଟ ବା ଧିଲ୍ଲିକା ସହରର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଇବାକଂକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଇଲ୍‍ତୁତମିସ ଏହା ଉପରେ ଆଉ ତିନିଟି ମହଲା ଯୋଡିଥିଲେ । ୧୩୬୯ ମସିହାରେ ବଜ୍ରପାତରେ ଏହାର ଉପର ମହଲାଟି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯାହାକି ପରେ ଫିରୋଜ ସାହା ତୋଗଲକଂକଦ୍ୱାରା ମରାମତି ହୋଇଥିଲା । ସେ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ଗୋଟିଏ ମହଲା ଯୋଡିଥିଲେ । ୧୫୦୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଏହା ପୁଣି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା କି ସିକଂଦର ଲୋଦିଂକଦ୍ୱାରା ମରାମତି ହୋଇଥିଲା । ପୁଣି ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଏହା ଭୂମିକମ୍ପରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସୈ‍ନ୍ୟବାହିନୀ ତାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଏହାର ଭିତର ଶିଡିରେ ଦଳାଚକଟାରେ ୪୫ ଜଣଂକ ପ୍ରାଣହାନୀ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ଆଉ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଏହା ଉପରକୁ ଚଢିବା ବଂଦ ଅଛି । କୁତବମିନାରର କେତେକ ପ୍ରତିଛବି ଆଧାର ବାହାର ତଥ୍ୟ Qutab Minar, the tallest stone tower in India