ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ

ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਮਵਾ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ 1999 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 2000 ਤੋਂ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਹ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ,। ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ 1876 ਵਿੱਚ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਝੀਲ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ 'ਤੇ ਰੋਇੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਾਰਨ ਜਲਘਰ ਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੈਮ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਏਰੀਏ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਹੋਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਮੀਦ ਹੈ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਝੀਲ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੰਡਰ ਅਤੇ ਜੰਬਵਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਖਠਿਆੜ-ਗੀਰ ਸੁੱਕੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿਤਲ ਅਤੇ ਨੀਲਗਾਈ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਵਾਸ ( ਅਮੇਰ ), ਮਮਤੋਰੀ ਕਲਾ, ਸੰਗਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨਪੁਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹਵਾਲੇ