ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ

ਮੌਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ (ਇਸਨੂੰ ਸੱਜਣਗੜ੍ਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਥਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਫਤੇਹ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੇਵਾੜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ (1874-1884) ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਪਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਭਵਨ 1884 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਭਵਨ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਝੀਲ, ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਭਵਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਲਈ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਜੱਦੀ ਨਿਵਾਸ ਚਿਤੌੜ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਜਕੱਲ ਇਹ ਨਿਵਾਸ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਛਿਪਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬੜਾ ਮਨਮੋਹਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਲੇ ਬਾਰੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਟੀਸੀ ’ਤੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੱਜਣਗੜ੍ਹ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਨਸੂਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਹਾੜੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਅਸ਼-ਅਸ਼ ਕਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਦਾ ਸਨਸੈੱਟ ਪੁਆਇੰਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਤਰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਕੇਂਦਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਡੇ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿਧਰੋਂ ਵੀ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੇਖੋ ਸਹੇਲੀਓਂ ਕੀ ਬਾੜੀ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਉਦੈਪੁਰ ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ ਲੇਕ ਪੈਲੇਸ ਜਗ ਮੰਦਿਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਮੰਦਿਰ ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ ਫਤੇਹ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ਮੋਤੀ ਮਗਰੀ ਹਵਾਲੇ ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ www.rajasthantourism.com Archived 2007-01-17 at the Wayback Machine. Sajjangarh Archived 2016-01-02 at the Wayback Machine. Flickr images