ปริหาสปุระ

ปริหาสปุระ (อักษรเทวนาครี: परिहासपुर, อักษรโรมัน: Parihaspora หรือ Parihaspur, แปลตรงตัว 'เมืองเสียงหัวเราะ') หรือ ปรสปุระ (อักษรเทวนาครี: परसपुर, อักษรโรมัน: Paraspore หรือ Paraspur) เป็นเมืองขนาดเล็กและแหล่งโบราณคดี ตั้งอยู่ห่างไป 22 กิโลเมตร (14 ไมล์) ทางเหนือของศรีนครในหุบเขากัศมีร์ ตั้งอยู่บนที่ราบเหนือแม่น้ำเฌลุม เมืองนี้สถาปนาขึ้นโดย ลลิตาทิตยะ มุกติปีฐ (695–731) ผู้ย้ายราชธานีของอาณาจักรกัศมีร์จากศรีนครมาที่นี่ กัลหนะเคยกล่าวถึงประวัติศาสตร์การสถาปนาเมือง ระบุว่าลลิตาทิตยะสร้างวังของตนเองและวิหารสี่หลังในพื้นที่นี้ หนึ่งในนั้นคือวิการบูชาพระวิษณุ (มุกตเกศวร) โดยใช้ทองคำ 84,000 โตละ หลอมสร้างเทวรูปพระวิษณุ ในอีกวิหารใช้เงิน 84,000 ปาละ หล่อเทวรูปของปริหาสเกสนะ (Parihaskesana) นอกจากนี้ยังหล่อพระพุทธรูปจากทองแดงที่มีความสูง "เสียดฟ้า" วิหารหลักมีขนาดใหญ่โตกว่าวิหารที่ลลิตาทิตยะสร้างไว้ที่มารตัณฑ์ หลังลลิตาทิตยะเสียชีวิต บุตรชายของเขาย้ายราชธานีไปจากปริหาสปุระ หลังขากปริหารปุระสิ้นสถานะเป็นราชธานี ก็ถูกโจมตีและทำลายเอาวัสดุมีค่าไปใช้ จนบรรดาวิหาาต่าง ๆ ถูกทำลายจนสิ้นซากโดยสุลต่านสิกันดาร์ในศตวรรษที่ 14 อ้างอิง