Ганди, Мохандас Карамчанд

Моханда́с Карамча́нд «Маха́тма» Га́нди (гуҗарати — મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધ, хинди — मोहनदास करमचंद गाँधी, 2.10.1869, Порбандар, Гуҗарат — 30.01.1948, Нью-Дели) — Индиг Алдр Британәс сулдхлhна җисәнә көтләчин болн идеологчин негнь. Энүнә шаха эс узхин күңкл ном (сатьяграха) олн-әмтнә уха-сегәнд нилчлгдсмн. Намтр Махатма Ганди вайшин варна мөңг төрүләчин-гүүлгәнә касстд хандсмн. Энүнә эцкнь, Карамчанд Ганди, Порбандар балһсна диван (ах министр) болҗ көдлсмн. Гандин өрк-бүл йир сүзгтә бәәсмн. Эн өрк-бүлд цуг мөргүл, шаҗна зака бүтәҗ кегдсмн. 13 наста Ганди Кастурбай нертә күүнлә көл дер негдүлсмн. Кастрбай залуд 4 көвүдиг һарһсмн - Харилал (1888—1949), Манилал (28 октября 1892—1956), Рамдас (1897—1969) болн Девдас (1900—1957). 19 наста Ганди юридическ сурһуль дасхин төлә Лондонд йовҗ ирсмн. 1891-гч җилд сурһуль чиләһәд, төрскн орн-нутгурн хәрҗ исрсмн. Зуг Индьт Ганди сән көдлмш эс олад, 1893-гч җилд Өмн Африкд ирсмн. Эн һазрт Ганди җаһарин зөвүдин төлә ноолданд орлцсмн. Үүнд Ганди шаха эс узхин (сатьяграхан) сөрүцлhнә эв-арһиг эдлҗ. 1915-гч җилд Ганди Индьт хәрҗ ирсмн. Эн җилд энүг Рабиндрабат Тагор эң түрүн "Махатма" (Кевләр:Lang-dev)— «нүср седкл») гиҗ нер өгсмн (Ганди эн зергиг, эвриг бусрмг гиҗ, авсн уга). Удлго Ганди Индин сулдлһна җисәнд хамцгдсмн. Сулдлһна ноолданд Ганди шаха эс узхин эв-арһиг эдлҗ бәәсмн. Тедн дунд - британин эд-таврас буцлт. 1921 - 1934-гч җилмүдт Ганди Индин орн-нутгин конгресс көтлсмн. Гандин тегш биш бәәдллә ноолдан бас ик медмҗ олсмн. Ганди җаһармудын болн лалмудын дунд ик тоомсрта болсмн. 1947-гч җилин Индин лалмудын Пакистанур болн сүзгго Индүр хуваллһн хәрлцәтә шахана гүрм болсмн. Ганди җаһармудыг болн лалмудыг эвлх меңссмн. 1948-гч җилин намрт Ганди эвлхин төлә харhнлh зарлсмн. Энүнә ач-тусар шахан невчк уурв. 1948-гч җилин январь сарин 30-д Гандин әм экстермист тасрв. Заалт МОХАНДАС КАРАМЧАНД ГАНДИ Gandhi