జమ్మూ విమానాశ్రయం

జమ్మూ విమానాశ్రయం భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన జమ్మూ కాశ్మీరు లోని జమ్మూ నగరానికి సేవలు అందించే ఒక దేశీయ విమానాశ్రయం. అధికారికంగా దీన్ని జమ్మూ సివిల్ ఎన్‌క్లేవ్ అంటారు. ఇది భారత వైమానిక దళం నిర్వహిస్తున్న జమ్మూ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్‌తో పాటు ఒక పౌర ఎన్‌క్లేవ్‌గా కూడా పనిచేస్తుంది. నగర కేంద్రం నుండి ఈ విమానాశ్రయం 8 km (5.0 mi) దూరంలో ఉంది. భారత-పాకిస్తాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. ఈ విమానాశ్రయంలో ఒక వైమానిక దళ శిక్షణా పాఠశాల ఉంది. చరిత్ర జమ్మూ వైమానిక దళ కేంద్రాన్ని 1948 మార్చి 10న భారత వైమానిక దళపు నెం.1 వింగ్ స్థావరంగా స్థాపించారు. ఆ తరువాత కొద్దికాలానికే ఈ దళాన్ని శ్రీనగర్‌కు తరలించినప్పటికీ, 1950 వరకు శీతాకాలంలో ఇది జమ్మూ కేంద్రంగా పనిచేసింది. ఆ తర్వాత, ఈ వింగ్‌కు చెందిన ఒక చిన్న దళాన్ని ఈ స్థావరంలో నిర్వహించారు. 1963 లో ఈ స్థావరంలో నెం.23 వింగ్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. 1971 లో ఈ విమానాశ్రయం కేంద్రంగా, వైమానిక దళ శిక్షణా పాఠశాలను ప్రారంభించారు. ఈ విమానాశ్రయం భారత వైమానిక దళం యాజమాన్యంలో ఉంది. ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా 1985 లో ఈ విమానాశ్రయంలో ఒక పౌర సముదాయాన్ని స్థాపించింది. 2010 ల చివరలో ఈ విమానాశ్రయంలో ఆధునికీకరణ, విస్తరణ పనులు జరిగాయి. 2025 భారత్-పాకిస్తాన్ ఘర్షణ సమయంలో ఈ విమానాశ్రయం పాకిస్తానీ డ్రోన్ దాడులకు గురైంది. 2025 మేలో కొన్ని రోజుల పాటు పౌర కార్యకలాపాలను నిలిపివేసారు. స్థానం విమానాశ్రయం నగర కేంద్రం నుండి 8 km (5.0 mi) దూరంలో రణబీర్ సింగ్ పోరా రోడ్డు వెంబడి ఉంది. ఇది భారతదేశం-పాకిస్తాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్నందున భారత వైమానిక దళానికి వ్యూహాత్మక స్థావరంగా పనిచేస్తుంది. మౌలిక సదుపాయాలు విమానాశ్రయంలో ఒకే 2,042 m (6,699 ft)CAT I ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ల్యాండింగ్ సిస్టమ్, ప్రెసిషన్ అప్రోచ్ పాత్ ఇండికేటర్‌తో కూడిన పొడవైన తారు రన్‌వే ఉన్నాయి. 2021 లో రన్‌వేను 1,300 ft (400 m) మేర పొడిగించి, కొత్త అప్రోచ్ లైట్ వ్యవస్థ, ఫ్లాషింగ్ లైట్లు అమర్చారు. రన్‌వే ఉన్నతీకరణతో, విమానాశ్రయం రాత్రి కార్యకలాపాలను నిర్వహించగల సామర్థ్యాన్ని పొందింది. విమానాశ్రయ ఆప్రాన్‌లో మూడు నారో బాడీ విమానాలకు వసతి సౌకర్యం ఉంది. 6,500 m2 (70,000 sq ft) వైశాల్యంలో ఉన్న దేశీయ ప్రయాణీకుల టెర్మినల్, 360 మంది ప్రయాణీకులను ఏకకాలంలో నిర్వహించగలదు. ఇందులో 14 చెక్-ఇన్ కౌంటర్లు, రెండు బోర్డింగ్ గేట్లూ ఉన్నాయి. టెర్మినల్‌లో ఇతర దుకాణాలు, ఆహార స్టాల్స్, ఒక రెస్టారెంట్, ఒక సావనీర్ స్టోర్, వైష్ణో దేవి ఆలయానికి వెళ్లే యాత్రికుల కోసం ఒక సమాచార కేంద్రం ఉన్నాయి. 2021 సెప్టెంబరులో విమానయాన శాఖ మంత్రి 45,000 m2 (480,000 sq ft) విస్తీర్ణంలో కొత్త టెర్మినల్‌ను ప్రకటించారు. విమానాశ్రయానికి అనుబంధంగా 80 పార్కింగ్ స్థలాలతో కూడిన కార్ పార్కింగు ఉంది. విమానయాన సంస్థలు, గమ్యస్థానాలు సంఘటనలు, ప్రమాదాలు 2017 జనవరి 9 న, ఢిల్లీ నుండి షెడ్యూల్ ప్రకారం బయలుదేరిన ఎయిర్ ఇండియా 821 ఎయిర్‌బస్ A320-200 విమానం, ల్యాండింగ్ సమయంలో రన్‌వేను దాటి, సుమారు 8 m (26 ft) దూరంలో మెత్తటి నేలపై ఆగిపోయింది. రన్‌వే అంచు నుండి విమానం కిందకు దిగింది. విమానం నేలను తాకుతున్నప్పుడు ప్రధాన ల్యాండింగ్ గేర్‌లోని ఎనిమిది టైర్లలో నాలుగు పగిలిపోయాయి. వెనుక క్యాబిన్ నుండి పొగ వెలువడింది. 143 మంది ప్రయాణీకులను ఎటువంటి గాయాలు లేకుండా సురక్షితంగా బయటకు తీసుకువచ్చారు. ఆలస్యంగా నేలను తాకడం, బ్రేకులు సరిగ్గా వేయకపోవడంతో వేగాన్ని తగ్గించక పోవడం వలనే ఈ సంఘటన జరిగిందని దర్యాప్తులో తేలింది. 2021 జూన్ 27 న, వైమానిక దళ కేంద్రంలో ఐదు నిమిషాల వ్యవధిలో రెండు పేలుళ్లు సంభవించాయి. మొదటి పేలుడు భారత కాలమానం ప్రకారం తెల్లవారుజామున 1:37 గంటలకు జరిగి, ఒక భవనం పైకప్పును దెబ్బతీసింది. రెండవ పేలుడు విమానాశ్రయం వెలుపల ఉన్న ఖాళీ స్థలంలో జరిగింది. ఈ ఘటనను ఉగ్రవాద దాడిగా అనుమానించారు. ఇందులో ఇద్దరు భారత సైనికులు గాయపడ్డారు. 2025 ఏప్రిల్ 10 న భారత సైన్యానికి చెందిన IAI హెరాన్ డ్రోన్, గూఢచార మిషన్ నుండి తిరిగి వస్తుండగా, మధ్యాహ్నం 2:45 గంటలకు (IST) విమానాశ్రయంలో కూలిపోయింది. ల్యాండింగ్ సమయంలో విమానం నియంత్రణ కోల్పోవడంతో ఈ సంఘటన జరిగింది. విమానం విమానాశ్రయంలోని ఒక టవర్‌ను ఢీకొట్టింది, ఈ ఘటనలో డిఫెన్స్ సెక్యూరిటీ కార్ప్స్ సిబ్బంది ఒకరు గాయపడ్డారు. ఇవి కూడా చూడండి భారతదేశంలోని అత్యంత రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయాల జాబితా మూలాలు