ଉଦୟଗିରି

ଉଦୟଗିରି ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୂପ ଓ ବିହାରସମୂହର ସମାହାର । ଉଦୟଗିରି, ରତ୍ନଗିରି ଓ ଲଳିତଗିରି ପୁରାତନ ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ଅଂଶ । ପୁରାତନ ଅନୁଶାସନ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଐତିହାସିକ ନାମ ମାଧବପୁର ମହାବିହାର ଥିଲା । ୧୯୫୮ରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏ.ଏସ.ଆଇ.ର ଅନେକ ଖନନରୁ ନାନାଦି ପ୍ରମାଣ ସବୁ ମିଳିଅଛି । ୧୯୯୭ରୁ ୨୦୦୦ ଭିତରେ ଉଦୟଗିରିର ଏକ ୨ୟ ଭାଗ (ଉଦୟଗିରି-୨)ର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସ୍ତୂପ ଓ ବିହାରର ଆକଳନ କରାଯାଇଅଛି । ଅବସ୍ଥାନ ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୦° ୩୮' ୪୫" ଉତ୍ତର ଦ୍ରାଘିମା ୮୬° ୧୬' ୨୫" ପୂର୍ବ ଉଦୟଗିରିର ମୂଳ ସ୍ତୂପର ଅବସ୍ଥାନ (20.643738,86.267011)ଠାରେ ଓ ବିହାରର ଅବସ୍ଥାନ (20.64163,86.269189)ଠାରେ ରହିଅହି । ଟୀକା ଆଧାର "Excavations at Udayagiri-2 (1997-2000)", Bandyopadhyay, B., 2007, published as SI. No. 100 of the A.S.I.'s "Memoirs of the Archaeological Survey of India" [୩] ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଉଦୟଗିରିର ଫଟୋ