ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

20.2562°N 85.8415°E﻿ / 20.2562; 85.8415 ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ଏହା ୧୯୩୨ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ପରେ ୧୯୬୦ରେ ନୂତନ ସୌଧକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା । ସଂଗ୍ରହାଳୟଟି ୧୧ଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଯଥା : ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱ, ସୂତ୍ରଲିପି ଉତ୍କିରଣବିଦ୍ୟା, ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ରାଗାର, ଖନନ ଓ ଭୂବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ବିଜ୍ଞାନ, କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ, ସମକାଳୀନ କଳା, ପଟ୍ଟଚିତ୍ର, ନୃବିଦ୍ୟା ଓ ତାଳପ‌ତ୍ର ପୋଥି ଆଦି । ସଂଗ୍ରହାଳୟଟି ଜଣେ ସୁପରିଣ୍ଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ଏହାର ପ୍ରଶାସନିକ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି। । ଇତିହାସ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟଟି ୧୯୩୨ରେ ଉଇଲିଅମ ଜୋନ୍ସ,, ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ, ଏନ. ସି. ବାନାର୍ଜୀ, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଆଦି ଗବେଷକ ଓ ଐତିହାସିକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ପରିସରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୫ -୪୬ ବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ କୋଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ପରେ ଏହା ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପଟେଲ ହଲ ଭିତରକୁ ଘୁଞ୍ଚା ଯାଇଥିଲା । ୧୯୫୭ରେ ପୁଣିଥରେ ଏହାକୁ ଇଉନିଟ ୧ରେ ଏକ କୋଠା ମଧ୍ୟକୁ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇଥିଲା ଓ ତ‌ତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପ‌ତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୬୦ରେ ଏବେକାର ପରିସରରେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା । ଗ୍ୟାଲେରି ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱ ସୂତ୍ରଲିପି ଉତ୍କିରଣବିଦ୍ୟା ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରାଗାର ଖନନ ଓ ଭୂବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ବିଜ୍ଞାନ କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ ସମକାଳୀନ କଳା ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ନୃବିଦ୍ୟା ଓ ତାଳପ‌ତ୍ର ପୋଥି ଆଧାର ବାହାର ଲିଙ୍କ ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ Archived 2013-03-14 at the Wayback Machine.