ഹിരാക്കുഡ് അണക്കെട്ട്

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കട്ടാണ്‌ ഹിരാക്കുഡ് അണക്കെട്ട്(ഇംഗ്ലീഷ്: Hirakud Dam) ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭൗമ അണക്കെട്ടും ഹിരാക്കുഡ് പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്‌. ഒറീസയിലെ സാംബല്പൂർ ജില്ലയിൽ മഹാനദിക്കു കുറുകേയാണ്‌ ഈ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 4.8 കിലോമീറ്ററാണ് ഇതിന്റെ നീളം. 1946-ൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച ഈ അണക്കെട്ട്, 1957-ൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവാണ്‌ ഉദ്‌ഘാടനം ചെയ്തത് . അണക്കെട്ടിന് പിന്നിൽ 55 കിലോമീറ്റർ (34 മൈൽ) നീളമുള്ള തടാകമായ ഹിരാക്കുഡ് റിസർവോയർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. രണ്ടു അണയും ചേര്ത്താൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ള അണക്കെട്ടും കൂടിയാകുന്നു ഇത് (26 കി.മീ). ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രധാന വിവിധോദ്ദേശ്യ നദീതട പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണിത്. 2021 ഒക്ടോബർ 12 ന് ഹിരാക്കുഡ് റിസർവോയറിനെ റാംസർ സൈറ്റായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിർമ്മാണ ചരിത്രം 1946 മാർച്ച് 15 ന് ഒഡീഷ ഗവർണറായിരുന്ന സർ ഹത്തോൺ ലൂയിസ് ഹിരാക്കുഡ് അണക്കെട്ടിന് തറക്കല്ലിട്ടു. 1947 ജൂണിൽ ഒരു പ്രോജക്ട് റിപ്പോർട്ട് സർക്കാരിന് സമർപ്പിച്ചു. 1948 ഏപ്രിൽ 12 ന് ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ആദ്യത്തെ ബാച്ച് കോൺക്രീറ്റ് പാകി. 1952-ൽ, പദ്ധതിയുടെ സുസ്ഥിരതയും സാങ്കേതിക സാധ്യതയും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ മജുംദാർ കമ്മിറ്റിയെ നിയമിച്ചു. പദ്ധതിക്ക് ₹ 92.80 കോടി ചിലവാകുമെന്നും പ്രധാന അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണം 1955 ജൂണിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്നും കമ്മിറ്റി വിഭാവനം ചെയ്തു. 1954–55 ആകുമ്പോഴേക്കും മൊത്തം 1,347,000 ഏക്കർ (545,000 ഹെക്ടർ) ഭൂമി ജലസേചനം ചെയ്യുമെന്നും 48,000 kW വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുമെന്നും അതിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അണക്കെട്ട് 1953 ൽ പൂർത്തീകരിക്കുകയും 1957 ജനുവരി 13 ന് പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഔപചാരികമായി ഉദ്ഘാടനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. 1957 ൽ പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചെലവ് ₹1,000.2 മില്യൺ (2023 ൽ ₹100 ബില്യൺ അല്ലെങ്കിൽ യുഎസ് ഡോളർ 1.2 ബില്യൺ) ആയിരുന്നു. കാർഷിക ജലസേചനത്തോടൊപ്പം വൈദ്യുതി ഉൽപാദനവും 1956 ൽ ആരംഭിച്ചു, 1966 ൽ അണക്കെട്ട് പൂർണ്ണ ശേഷിയിലെത്തി. അവലംബം പുറമേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ഡോക്യുമെൻ്ററി