دیوبند دار العلوم

د دیوبند دار العلوم (دیوبند مدرسه) د اسلامي نړۍ د ستر پوهنتون (الازهر پوهنتون) څخه وروسته د نړۍ دویمه ستره سرچینه ده چې د اسلامي، او مروجه علومو د خړوبولو لپاره ورته د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه مسلمانان راځي. په هندوستان کې د برتانیایي ښکېلاک په پېر کې د شاه ولي الله دهلوي غورځنګ پرمخ بیولو، د هندي مسلمانانو بیلي پېژندګلوۍ پر خپل ځای بیا راژوندۍ کولو، د حنفي مسلک د زدکړي مسند بیا روښانولو، د اسلام د رسا ږغ رسولو او پر خلاف یې د برتانوي حکومت د توطیو د مخنیوي لپاره چې کومو ادارو خپل رول په ښه ډول ترسره کړی، په هغوي کي یوه هم د دیوبند دار العلوم (مدرسه) وه. د بسټ اېښودو علت په هند کي د مغولي مسلمانانو تر ماتې وروسته د مسلمانانو د سیاسي او اقتصادي زوال سره سره د دوي پر اخلاقي، کلتوري، دیني او ټولنیزو چارو باندې هم ډېر بد اغېر پرېوت. د مسلمانانو ملي پېژندګلوي له ګواښ سره مخ سوه. د دیوبند مسلمانانو د مسلمانانو ددې خوارځواکه حالت د مخنیوي لپاره د دیوبند مدرسې بنسټ کښېښود. بنسټ خدمتونه له دیوبند دار العلومه فارغ شوي پوهان شیخ الهند مولانا محمودحسن دیوبندی مولانا سید احمد حسن امربی مولانا خلیل احمد سهارنپوری، مفتی عزیز الرحمن عثمانی، حکیم الامت مولانا اشرف علی تھانوی محدث کبیر علامه انورشاه کشمیری، مفتی کفایت الله دهلوی، مولانا اصغر حسین دیوبندی، مولانا فضل ربي (د پکلۍ)، چې د لوگر ولايت په محمدآغې ولسوالۍ کې وفات شوی مولانا فضل محمود مخفي محدث وقت مولانا سید حسین احمد مدنی مولانا اعزاز علی امروهی، مفتی مهدی حسن شاهجهان پوری، مولانا محمد الیاس کاندھلوی علامه ابراهیم کاندھلوی مولانا شبیر احمد عثمانی مولانا فخرالدین احمد مراد آبادی مولانا ظفر احمد عثمانی مولانا مناظر احسن گیلانی مصلح الامت مولانا شاه وصی الله فتحپوری، مولانا ډاکټر سیدعبدالعلی حسنی مولانا قاری محمد طیب دیوبندی مولانا محمد ادریس کاندھلوی مولانا بدر عالم میرټی مولانا عبدالحفیظ بلیاوی مولانا حفظ الرحمن سیوهاروی مولانا شریف محی الدین اکرمی بټکلی مفتی عتیق الرحمن عثمانی، مولانا حبیب الرحمن اعظمی مولانا محمد میا دیوبندی، مولانا محمدمنظور نعمانی فقیه الامت مفتی محمود حسن گنگوهی مولانا یوسف بنوری مولانا مسیح الله جلال آبادی مولانا سید منت الله رحمانی مولانا سید ابوالحسن علی ندوی مولانا احتشام الحق تھانوی مولانا ارشاد احمد قاسمی مولانا محمد سالم قاسمی، مولانا سید اسعد مدنی، مولانا انظرشاه کشمیری، مولانا محمد عمر پالن پوری، مولانا وحید الزمان کیرانوی مولانا سید شوکت علی نظیر صاحب مولانا قاضی مجاهد الاسلام قاسمی مولانا برهان الدین سنبلي مولانا حکیم محمد عبدالله مغیثی مولانا اسرار الحق قاسمی مولانا اشرف علی باقوی قاسمی مولانا سید ولی رحمانی مولانا عبدالعلیم قاسمی بټکلی مفتی سعید احمد پالن پوری (شیخ الحدیث دارالعلوم دیوبند) مولانا محمد شفیع قاسمی بټکلی مولانا آمان الله صاحب (متهمم جامعه حسینیه عربیه شری وردھن، کوکن)، مولانا خالد سیف الله رحمانی، مولانا مسعود احمد هاشمی(بانی ومهتمم مدرسه احیاء العلوم شیموگه)، مولانا سید محمود مدنی مولانا شمس الحق افغاني و داسې نور...ا و د شاه ولي الله د تحریک تسلسل دیوبندیزم څه شی دی؟ تصنیف او تالیف زوال له علي ګړ سره مخالفت دیوبند او کانگریس د جمعیت العلمایې هند بنسټ پهلی جنگ عظیم کے بعد 1919 میں کئی هم خیال سیاسی گروپوں سے مل کر علمائے دیوبند نے جمعیت العلمائے هند کے نام سے ایک تنظیم قائم کر دی۔ دیوبند او علامه اقبال د زیاتو معلوماتو لپاره ولوئ اهل سنت والجماعت دیوبندي علماوو مسلک اهل سنت والجماعت علماوو لنډ عقاید د دیوبندي علماوو خدمتونه Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine. جنت المعلیٰ کي ښخ دیوبندي علماء ۱- حاجی امداد الله مهاجرمکی ۱۸۹۹ء حاجی امداد الله ۲- مولانا رحمت الله کیرانوی ۱۳۰۸ھ ۳- مولانا صادق الیقین ۱۹۰۶ء تذکرة الرشید ۴- مولانا محمد سعید کیرانوی ۱۹۳۹ء ۵- مولانا حبیب الله فرزند لاهوری ۱۹۷۴ء ۶- مولانا خیر محمد مکی ۱۹۷۴ء بینات ۷- مولانا محمد سلیم کیرانوی ۱۹۷۷ء البلاغ محرم ۱۳۹۷ھ ۸- مولانا محمد یامین کاندھلوی ۱۹۸۱ء احوال وآثار کاندھله ۹- مولانا مفتی محمد خلیل ۱۹۸۲ء کاروان تھانوی ۱۰- مولانا مسعود شمیم کیرانوی ۱۹۹۱ء ۱۱- مولانا شفیع الدین نگینوی ۱۲- علامه سید عبد الرحمن کاندھلوی ۱۳- مولانا محمد شریف جالندھری ۱۴۰۱ھ البلاغ ذیقعده ۱۴۰۱ھ ۱۴- مولانا مظفر احمد ۱۴۲۶ھ بینات ۱۴۲۶ھ ویب سایټ دارالعلوم دیوبند ویب سایټ دارالعلوم د دارالافتاء ویب سایټ بهرنۍ تړنې دا هم وګورئ دیوبندي قاري محمد طيب قاسمي اشرف علي تهانوي محمد قاسم نانوتوي شاه ولى الله ديوبند [[وېشنيزه:]]