मथुरा तेल शुद्धीकरण प्रकल्प

मथुरा तेल शुद्धीकरण प्रकल्प किंवा मथुरा रिफायनरी ही मथुरा, उत्तर प्रदेश येथे असलेली इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशनच्या मालकीची रिफायनरी आहे. रिफायनरी बॉम्बे हायमधून कमी सल्फर तेल, नायजेरियातून कमी सल्फर तेल आणि मध्य पूर्वेतून उच्च सल्फर तेलवर प्रक्रिया करते. ऑक्टोबर १९७२ मध्ये रिफायनरीचे बांधकाम सुरू झाले. भारताच्या माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी पायाभरणी केली होती. २५४ कोटी रुपये खर्चाची ही रिफायनरी १९ जानेवारी १९८२ रोजी कार्यान्वित झाली. रिफायनरी प्रतिवर्षी ६ दशलक्ष टन शुद्धीकरण क्षमतेसह कार्यान्वित करण्यात आली होती आणि या रिफायनरीची शुद्धीकरण क्षमता १९८९ मध्ये सुधारणेद्वारे ७.५ दशलक्ष टन प्रति वर्ष वाढविण्यात आली. या रिफायनरीची सध्याची शुद्धीकरण क्षमता प्रतिवर्ष ८ दशलक्ष टन आहे. हे ताज महालपासून सुमारे ५० किलोमीटर अंतरावर आहे. ते सध्या भारत सरकारला ११ दशलक्ष टन क्षमता वाढवून विस्तारास परवानगी देण्यास सांगत आहे. मात्र, प्रदूषणामुळे मथुरा रिफायनरीचा विस्तार थांबवण्यात आल आहे. १९९८ मध्ये राजीव गांधी राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. संदर्भ