ป้อมกาลิญชร

กาลิญชร (ฮินดี: कालिंजर) เป็นป้อมปราการและเมืองในป้อม ตั้งอยู่ในอำเภอพันทะ รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย ในอดีตถูกเปลี่ยนมือระหว่างจักรวรรดิและอาณาจักรมากมาย เช่น คุปตะ, วรรธนะ, จัณเฑละ, วเฆละแห่งเรวะ, โมกุล จนถึงมราฐา ภายในป้อมปราการยังมีมนเทียรจำนวนหนึ่งซึ่งอายุย้อนไปถึงสมัยคุปตะ สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 3–5 กาลิญชรตั้งอยู่บนจุดยุทธศาสตร์บนเนินเขาที่ปลายของเทือกเขาวินธยาเหนือต่อที่ราบพุนเทลขัณฑ์เบื้องล่าง กาลิญชรปรากฏกล่าวถึงในเอกสารปรัมปราฮินดูโบราณ ตามตำนานฮินดูเล่าว่าหลังกวนเกษียรสมุทร เมื่อพระศิวะทรงกลืนยาพิษเข้าไปและพระศอกลายเป็นสีน้ำเงิน พระองค์เสด็จมายังกาลิญชนและทรงเอาชนะ กาล ในอีกนัยหนึ่งคือทรงเอาชนะความตาย ในกาลิญชนยังเป็นที่ตั้งของนีลกัณฐมนเทียร (เทวาลัยพระผู้มีพระศอสีน้ำเงิน) ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางการแสวงบุญที่สำคัญแห่งหนึ่งของผู้นับถือพระศิวะ อ้างอิง