ਲੋਅਰ ਲੇਕ (ਭੋਪਾਲ)

ਹੇਠਲੀ ਝੀਲ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਤਾਲਾਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਭੋਜਤਾਲ ਜਾਂ ਉਪਰਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਭੋਜ ਵੈਟਲੈਂਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲੀ ਝੀਲ ਸੀਵਰੇਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਾਸੀ, ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਝੀਲ ਯੂਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਝੀਲ ਨੂੰ 1794 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਹਯਾਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਛੋਟੇ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਈ ਖੂਹ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਹੇਠਲੀ ਝੀਲ ‘ਪੁਲ ਪੁਖਤਾ’ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀ ਝੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ "ਪੁਖਤਾ-ਪੁਲ ਤਲਾਓ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਅਰ ਝੀਲ ਉਪਰਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦੋ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਝੀਲਾਂ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਪਰਲੀ ਝੀਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਪੱਧਰ ਲੋਅਰ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਹਵਾਲੇ ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ਵਿਕੀਮਾਪੀਆ ਵਿਖੇ ਹੇਠਲੀ ਝੀਲ (ਛੋਟਾ ਤਾਲਾਬ)