Uttar Pradesh

Vos an lenga piemontèisa Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. L'Uttar Pradesh (an hindi: उत्तर प्रदेश, a veul dì "Provinsa dël Nòrd") a l'é lë stat pì popolà dl'India. A conta 199 milion d'abitant (censiment dël 2011) , e se a fussa na nassion a sarìa 'l quint pais pì popolà dël mond. Soa capital a l'é Lucknow. A l'é traversà dal fium Gange e da sò afluent Yamuna. Geografìa L'Uttar Pradesh as treuva ant la pian-a gangètica setentrional. A confin-a a nòrd con Nepal e jë stat d'Uttarakhand e Himachal Pradesh; a òvest con Haryana, Delhi e Rajasthan; a sud con Madhya Pradesh; a est con Bihar e Jharkhand. La surfassa a l'é 243.286 km², pì o meno com ël Regn Unì. Ël paisage a l'é piat con dij bòsch a sud e dle colin-e a nòrd. Stòria La region a l'é la cun-a dla siviltà indian-a e andoa a son nàite doe dle pì importante religion: l'Induism e 'l Budism. Dël 1526 a l'é stàit conquistà da Babur, ch'a l'ha fondà l'Imperi Moghul. Dël 1857 a l'é stàit l'episènter dla Rivolta dij Sepoy (la prima guèra d'indipendensa indian-a). Dël 1902, j'anglèis a l'han creà le Provinse Unì d'Agra e Oudh, peui ciamà Uttar Pradesh dël 1950. Demografìa L'Uttar Pradesh a fa 'l 16,5% dla popolassion indian-a. La lenga ufissial a l'é l'hindi (parlà dal 92% dla popolassion), e l'urdu a l'é la sconda lenga ufissial. La religion pì praticà a l'é l'Induism (80%) e l'Islam (18%). La speransa ëd vita a l'é 64 agn. Economìa L'Uttar Pradesh a l'é 'l second stat indian për PIL (dòp Maharashtra), con 250 miliard ëd dòlar (2019). L'agricoltura a l'é 'l setor pì amportant (cana da sùcher, gran, ris). J'andustrie prinsipaj a son: la cana da sùcher (lë stat a l'é 'l pì grand produtor d'India), l'artigianà, e 'l turism. Organisassion polìtica Ël governador atual a l'é Anandiben Patel (dal 2019). La prima ministra (Chief Minister) a l'é Yogi Adityanath (dal 2017). La legisladura a l'é bicameral: l'Assemblea Legislativa (403 segi) e ël Consèj Legislativ (100 segi). Leu d'anteresse Taj Mahal (Agra) – un-a dle set maravije dël mond. Varanasi (Benares) – la sità sacra për j'induista. Lucknow – la capital, con architetura moghul e britànica. Ayodhya – leu ëd nàssita dël dé Rama. Mathura – leu ëd nàssita dël dé Krishna. Anliure India Gange Taj Mahal Aiuto per la lettura Ayuda para la lectura Help for Reading Rintré ant la Piòla Contaté j'Aministrator Lìber për Amprende Coression ortogràfica Tastadura piemontèisa Portaj e Proget Agiut pr'ij Contributor Travajòt sempi