Ֆրանսիական սինեմատեկա

Ֆրանսիական սինեմատեկա (ֆրանսերեն՝ Cinémathèque Française), աշխարհի ամենամեծ ֆիլմերի և կինոյին վերաբերող բոլոր փաստաթղթերի արխիվը, որը գտնվում է Փարիզի Բերսի թաղամասում, մասնավոր միավորում է, որը գոյություն ունի հիմնականում պետական ​​սուբսիդիաների միջոցով։ 2005 թվականին Սինեմատեկան Տրոկադերո կինոթանգարանից տեղափոխվեց Փարիզի 12-րդ շրջանի Բերսի փողոց 51 հասցեում գտնվող նոր շենք։ Շենքն այժմ ունի չորս ցուցադրության սրահ։ Նախագահ՝ Կոստա-Գավրաս (2007 թվականից ի վեր)։ Պատմություն Սինեմատեկայի պատմությունը սկսվում է 1935 թվականին, երբ Անրի Լանգլուան և Ժորժ ֆրանժյուն հիմնեցին «Կինոյի շրջան» կինոխումբը, «որպեսզի ցույց տան և հանրաճանաչ դարձնեն անցյալի ստեղծագործությունները»։ 1936 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Փոլ-Օգյուստ Արլի հոգևոր և ֆինանսական աջակցությամբ ստեղծվեց «Ֆրանսիական սինեմատեկան», որի առաքելությունը՝ Անրի Լանգլուայի գլխավորությամբ, ֆիլմերի պահպանումը, վերականգնումը, ցուցադրումը և նոր սերնդին կինոկրթություն տալն էր։ Ֆիլմերից բացի, սինեմատեկան սկսեց հավաքել ամեն բան կապված ֆիլմերի հետ․ տեսախցիկներ, պաստառներ, հրապարակումներ, համազգեստներ և նույնիսկ ֆիլմերի դեկորներ։ 1948 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Փարիզի 8-րդ շրջանում, Ավենյու դե Մեսսինա, 7 հասցեում, երեք հարկերում բացվեց 60 տեղ ունեցող կինոդահլիճ և Անրի Լանգլուայի կինոյի առաջին թանգարանը։ Հենց այդ դահլիճում են հանդիպել Ֆրանսուա Տրյուֆոն, Ժան-Լյուկ Գոդարը, Ժակ Ռիվետը, Էրիկ Ռոմերը, Ժան Դուշեն և Սյուզաննա Շիֆմանը։ 1955 թվականին Սինեմատեկան տեղափոխվում է նոր դահլիճ (260 տեղ) 5-րդ շրջանի Ուլմի փողոց, 29 հասցեում։ 1963 թվականի հունիսի 5-ին Սինեմատեկան մշակույթի նախարար Անդրե Մալրոյի կողմից հատկացված միջոցներով տեղափոխվեց Շայոյի պալատ և կապվեց պետական ​​իշխանությունների հետ։ 1968 թվականի փետրվարին, Ֆինանսների նախարարության ճնշման տակ, Մալրոն պահանջեց փոփոխություններ կատարել Ֆրանսիական կինոթեքայի ղեկավարության մեջ և ազատեց Անրի Լանգլուային։ Այդ դեպքերիղ հետ ստեղծվեց պաշտպանության կոմիտեն․ Լանգլուայի պաշտպանությանը միացել էին հայտնի ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ (այդ թվում Ֆրանսուա Տրյուֆոն, Ալեն Ռենեն, Ժորժ Ֆրանժյուն, Ժան-Լյուկ Գոդարը, Քրիս Մարկերը, Ժակ Ռիվետը, Ալեքսանդր Աստրյուկը, Կլոդ Շաբրոլը, Պիեռ Կաստը, Ժակ Դոնիոլ-Վալկրոզը, Ժան Էստաշը, Էրիկ Ռոմերը, Ժան Ռուշը, Յորիս Իվենսը, Ռոբեր Բրեսոնը, Աբել Հանսը, Կլոդ Բերրին, Անդրե Կայատը)։ Լանգլուայի պաշտպանությանը միացել էին նաև դերասաններ Ժան-Պիեռ Լեոն, Կլոդ Ժադը, Ֆրանսուա Ռոզեն և Ժան Մարեն։ Բացի այդ, Անրի Լանգլուայի շարժմանն աջակցում էին Չարլի Չապլինը և Սթենլի Կուբրիկը։ Կազմակերպվում էին բողոքի ակցիաներ, որի արդյունքում ապրիլի 22-ին Անրի Լանգլուան վերականգնվեց Սինեմատեկի ղեկավարի պաշտոնում։ 1972 թվականի հունիսի 14-ին բացվեց կինոյի առաջին մեծ թանգարանը Տրոկադերոյի հրապարակում։ 1974 թվականի ապրիլի 2-ին Անրի Լանգլուան արժանացավ պատվավոր Օսկար, ապա Կեսար մրցանակների։ Լանգլուան մահացել է 1977 թվականի հունվարի 13-ին։ 1981 թվականին Սինեմատեկայի նախագահ նշանակվեց ռեժիսոր Կոստա-Գավրասը։ 1997 թվականի հուլիսի 24-ին Շայոյի պալատի տանիքը հրդեհի բռնկվեց։ Կինոյի թանգարանի աշխատանքները նույն գիշերը տարհանվեցին և մնացին անվնաս, սակայն Ֆրանսիական սինեմատեկան ստիպված էր լքել Շայոն։ Կինոդահլիճը փակ էր ավելի քան մեկ տարի։ Նույն թվականի նոյեմբերի 7-ին դահլիճը բացվեց Մեծ բուլվարներում։ 2000 թվականի հունիսին Ժան-Շարլ Տակչելլան զբաղեցրեց Սինեմատեկայի նախագահի պաշտոնը։ 2002 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Ժան-Ժակ Այագոնը հայտարարեց, որ Ֆրանսիական սինեմատեկան և կինոգրադարանը կմիավորվեն Բերսի փողոց 51 հասցեում գտնվող շենքում՝ «Ֆրանսիական սինեմատեկա» անվան տակ։ 2003 թվականի ապրիլին կինոքննադատ Սերժ Տուբիանան դարձավ Սինեմատեկայի գլխավոր տնօրեն, պաշտոն, որը նա զբաղեցրեց մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերը: 2003 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2007 թվականի հունիսը պրոդյուսեր և ռեժիսոր Կլոդ Բերին զբաղեցնում էր Սինեմատեկայի նախագահի պաշտոնը՝ փոխարինելով Ժան-Շառլ Տակելային: 2005 թվականի փետրվարի 28-ին Շայոյի պալատի և Գրանդ Բուլվարների կինոթատրոնները փակվեցին, իսկ սեպտեմբերի 28-ին Ֆրանսիական Սինեմատեկան վերաբացվեց Բերսի փողոց 51 հասցեում: 2007 թվականի հունվարի 1-ին Ֆրանսիական սինեմատեկան միավորվեց Կինոյի գրադարանի հետ։ Կոստա-Գավրասը տնօրենի պաշտոնը ստանձնեց 2007 թվականի հունիսին, երբ Կլոդ Բերին հիվանդացավ։ 2016 թվականի հունվարին քննադատ Ֆրեդերիկ Բոնոն գլխավոր տնօրենի պաշտոնում փոխարինեց Սերժ Տուբիանին։ Սինեմատեկան մնում է մասնավոր կազմակերպություն, սակայն դրա 16.7 միլիոն եվրո բյուջեի երեք քառորդը ֆինանսավորվում է պետության կողմից: Ֆրանսիական սինեմատեկան տարեկան ձեռք է բերում 100-ից 150 նոր ֆիլմ: Հավաքածու 2015 թվականի դեկտեմբերի 20-ի դրությամբ Սինեմատեկայի հավաքածուում պահպանվում է․ 40 000 ֆիլմ, 25 000 ափսեներ կախարդական լապտերների համար, 2100 համազգեստներ և պարագաներ, 2300 դեկորատիվ իրեր և առարկաներ, մոտ 6000 սարք և դրանց պատկանող իրեր (տեսախցիկներ, պրոեկտորներ և այլն) ֆիլմերի գրադարանում և դրա и պատկերային գրադարանում․ 23 500 աշխատանք, 500 ամսագիր, 30 000 արխիվային փաստաթուղթ, 6000 գյուտերի արտոնագրեր, 12 000 ֆիլմեր DVD, Blu-Ray և VHS տարբերակներով, 500 000 լուսանկար, 65 000 թվայնացված լուսանկար, 23 000 թվայնացված պաստառներ, 14 500 թվայնացված նկարներ, 870 թվայնացված գովազդային նյութերի թղթապանակներ, 25 000 թվայնացված թղթերի ակնարկներ, Այս հավաքածուներից 600 ցուցանմուշ ներկայացված է Կինոյի թանգարանում։ Մշակույթում Կինոյում 1968 թվականին՝ Անրի Լանգլուայի հեռացման հետ կապված իրադարձությունների գագաթնակետին, Ֆրանսուա Տրյուֆոն «Գողացված համբույրներ» ֆիլմի սկզբում ներկայացրեց Շայոյի պալատի դահլիճի փակ ճաղերի վերաբերյալ մի ծրագիր։ Բերնարդո Բերտոլուչիի 2003 թվականի «Երազողները» ֆիլմը սկսվում է Սինեմատեկայի 1968 թվականի փակմամբ և Լանգլուայի գործով։ Այդ մասին խոսվում է նաև Ժան-Մակս Կոսսայի «Կինո» (2019) կարճամետրաժ ֆիլմում։ Գրականությունում «Ես հիշում եմ» (1978) գրքում Ժորժ Պերեկը գրում է. «Ես հիշում եմ Ավենյու դե Մեսինի Սինեմատեկան», որտեղ այն գտնվում էր մինչև 1955 թվականը։ Ծանոթագրություններ Հղումներ Պաշտոնական կայք Ֆրանսիական սինեմտեկան «Вокруг света ամսագրում»