Senat (Frankreich)

Dr frànzeescha Senàt (uff Frànzeesch Sénat [sena]) ìsch s’ Owerhüüs (frànzeesch chambre haute) vum frànzeescha Pàrlàmant; s’ Unterhüüs (frànzeesch chambre basse) ìsch d’ Nàzionààlversàmmlung. D’ 348 Senàtoora (uff Frànzeesch sénateurs [se.na.tœʁ]) wara mìttelbààr dur äbba 150.000 Biigoordneta un Lokààlpolitiker gwählt. D’ Zàhl vu da Wähler üss’ra Regioon ìsch àbhangig vu dr Beväälkerungszàhl, àwwer nìt proporzionäll zu dr Beväälkerung: d’ landliga Regioona hann bii dr Wàhl ìm Verhältniss mehr Schtìmma-n-àls d’ Schtädt. D’ Senàtoora wara fìr säcks Joohra gwählt. Sa màcha àn dr Gsätzgaawung mìt, àwwer ìm Zwiifelsfàll kààt dr Senàt vu dr Nàzionààlversàmmlung ìwwerschtìmmt wara. Dr Senàt hàt numma klaina Kontrollrachta geega-n-ìwwer d’ Regiarung: ar hàt s’ Racht, sìe z’ befrooga un Brìchter z’ veräffentliga, àwwer kààt d’ Regiarung nìt schtroofa. Ìn siinera hìttiga Form ìsch dr Senàt s’ Ärgabniss vu dr Verfàssung vu dr Fìmfta Frànzeescha Repüblik, wo d’ Màcht vu dr frànzeescha Schtààtspresidant un dr Regiarung gschtärkt hàt un s’ Pàrlàmant gschwächt hàt. D’ Regiarung därft àlso ìns ìnnera Verfààhra vum Senààt iigriffa. Wial dr Senàt d’ schwächara vu da baida Kàmmer ìsch, ìsch’r ìn dr Vergàngahait haftig kritisiart worra — ainiga Litt hann vorgschlààga, dr Senàt àbz’schàffa. Ànna 2003 ìsch a Anderung gsìì, wo ìm Senààt mehr Otonomii gaa hàt, un wo d’ Àmtszitt vu da Senàtoora vu niina uff säcks Joohra verkìrzt hàt. Àui dr Mìndeschtàlter ìsch vu 35 uff 30 Joohra-n-àwagloo worra. Wial d’ Wählerschàft làndlig gepräägt ìsch, ìsch ìm Senààt zitter siinera Grìndung ànna 1959 fàscht ìmmer a bìrgerlig-konsärwàtiiwa Mehrhait gsìì. Dr Senàtspresidant — hìtt dr Gérard Larcher — vertrìtt dr frànzeescha Schtààtspresidant, wänn’r waaga Krànkhait, Rucktrìtt odd’r Tood siina Gschafter nìt kààt üssiawa, bis a näijer Presidant gwählt ìsch. Dàs ìsch zem lätschta Mol ìm Joohr 1974 gsìì. Dr offiziälla Sìtz vum Senàt ìsch dr Palais du Luxembourg àm lìnka-n-Ufer vu dr Seine ìm 6. Arrondissement vu Pàriis. Wia d’ maischta wìchtiga Ìnschtitüzioona z’ Pàriis wìrd dr Senàt vu Repüblikànischa Gàrda bwàcht. Weblìnks d’ Websitta vum Senàt