Senat Perancis

Senat (Perancis: Sénat) ialah dewan pertuanan bagi Parlimen Perancis di bawah Republik Kelima Perancis. Bersama-sama dengan Perhimpunan Kebangsaan, Senat menggubal undang-undang, mengawasi tindakan kerajaan dan menilai dasar awam. Menurut Perkara 24 Perlembagaan 4 Oktober 1958, Senat dipilih melalui pengundian sejagat tidak langsung dan mewakili kolektiviti wilayah Republik. Warganegara Perancis yang menetap di luar negara turut diwakili di dalamnya. Senat mempunyai 348 orang ahli yang dikenali sebagai senator. Mereka dipilih untuk tempoh enam tahun dan separuh daripada kerusi diperbaharui setiap tiga tahun. Sistem pengundiannya berbeza mengikut bilangan kerusi dalam setiap kawasan pemilihan: pengundian majoriti dua pusingan digunakan apabila satu atau dua senator dipilih, manakala perwakilan berkadar senarai digunakan apabila tiga orang senator atau lebih dipilih. Berbanding Perhimpunan Kebangsaan, Senat tidak boleh menjatuhkan kerajaan melalui usul tidak percaya dan lazimnya tidak mempunyai kata putus bagi rang undang-undang biasa sekiranya kedua-dua dewan terus berselisih. Namun begitu, persetujuan Senat diperlukan bagi pindaan Perlembagaan dan undang-undang organik yang berkaitan secara khusus dengan Senat. Dewan ini juga tidak boleh dibubarkan, sekali gus memberikannya kesinambungan institusi ketika Perhimpunan Kebangsaan dibubarkan atau berlaku pertukaran kerajaan. Senat bersidang di Istana Luxembourg di arondisemen ke-6 Paris. Gérard Larcher daripada parti Les Républicains dipilih semula sebagai presiden Senat pada 2 Oktober 2023. Kedudukan perlembagaan dan kuasa Fungsi perundangan Kedua-dua dewan Parlimen perlu meneliti dan meluluskan teks undang-undang. Rang undang-undang kerajaan dinamakan projet de loi, manakala rang undang-undang yang dikemukakan oleh ahli Parlimen dinamakan proposition de loi. Sesebuah teks lazimnya dihantar secara bergilir-gilir antara Senat dengan Perhimpunan Kebangsaan dalam proses yang dikenali sebagai navette parlementaire sehingga kedua-duanya meluluskan teks yang sama. Sekiranya perselisihan berterusan, sebuah commission mixte paritaire yang terdiri daripada tujuh orang senator dan tujuh orang ahli Perhimpunan Kebangsaan boleh dibentuk untuk menghasilkan teks kompromi. Jika usaha itu gagal atau kompromi tersebut tidak diluluskan, kerajaan boleh meminta Perhimpunan Kebangsaan membuat keputusan muktamad selepas satu bacaan baharu di kedua-dua dewan. Oleh itu, sistem dua dewan Perancis tidak memberikan kuasa yang sama sepenuhnya kepada kedua-dua dewan bagi undang-undang biasa. Terdapat beberapa pengecualian penting. Pindaan Perlembagaan mesti diluluskan dalam susunan kata yang sama oleh Senat dan Perhimpunan Kebangsaan sebelum dikemukakan kepada referendum atau, bagi rang pindaan kerajaan, kepada sidang bersama Parlimen di Istana Versailles. Undang-undang organik yang berkaitan dengan Senat juga mesti diluluskan dalam bentuk yang sama oleh kedua-dua dewan. Senat dengan itu mempunyai kuasa veto yang berkesan terhadap perubahan Perlembagaan dan peraturan organik yang secara khusus menyentuh institusi tersebut. Rang undang-undang yang terutama berkaitan dengan organisasi kolektiviti wilayah hendaklah dikemukakan terlebih dahulu kepada Senat. Sebaliknya, rang undang-undang kewangan dan rang undang-undang pembiayaan keselamatan sosial dikemukakan terlebih dahulu kepada Perhimpunan Kebangsaan. Pengawasan kerajaan dan penilaian dasar Senat mengawasi tindakan kerajaan melalui soalan lisan dan bertulis, perbahasan, pendengaran menteri serta pegawai awam, laporan jawatankuasa, misi penerangan dan jawatankuasa siasatan. Sejak pindaan Perlembagaan tahun 2008, Perkara 24 secara nyata memberikan Parlimen fungsi menilai dasar awam di samping menggubal undang-undang dan mengawasi kerajaan. Walau bagaimanapun, kerajaan hanya bertanggungjawab secara politik kepada Perhimpunan Kebangsaan. Senat tidak boleh meluluskan usul tidak percaya yang memaksa kerajaan meletakkan jawatan. Perdana menteri boleh meminta Senat meluluskan suatu perisytiharan dasar umum, tetapi keputusan tersebut tidak mempunyai kesan yang sama seperti undian keyakinan atau usul tidak percaya di Perhimpunan Kebangsaan. Peranan presiden Senat Presiden Senat dipilih oleh para senator selepas setiap pembaharuan separuh dewan. Selain mempengerusikan persidangan dan memastikan perjalanan institusi, beliau mempunyai beberapa kuasa perlembagaan tersendiri. Jika jawatan presiden Republik kosong atau penyandangnya tidak dapat menjalankan tugas, presiden Senat memangku fungsi ketua negara, kecuali kuasa mengadakan referendum dan membubarkan Perhimpunan Kebangsaan. Alain Poher menjalankan fungsi ini sebanyak dua kali, iaitu selepas peletakan jawatan Charles de Gaulle pada tahun 1969 dan kematian Georges Pompidou pada tahun 1974. Presiden Senat juga melantik tiga daripada sembilan orang ahli Majlis Perlembagaan dan boleh merujuk undang-undang kepada majlis tersebut sebelum pengisytiharannya. Komposisi dan pilihan raya Pembahagian kerusi dan tempoh jawatan Jumlah senator dihadkan oleh Perlembagaan kepada 348 orang. Daripada jumlah itu, 326 orang mewakili departmen di Perancis metropolitan dan seberang laut, 10 orang mewakili kolektiviti seberang laut serta New Caledonia, dan 12 orang mewakili warganegara Perancis yang menetap di luar negara. Setiap senator memegang jawatan selama enam tahun. Kerusi dibahagikan kepada dua siri yang diperbaharui secara berselang setiap tiga tahun. Siri 1, yang terdiri daripada 170 kerusi, diperbaharui pada 24 September 2023. Siri 2 yang terdiri daripada 178 kerusi dijadualkan diperbaharui pada 27 September 2026. Calon mesti berumur sekurang-kurangnya 24 tahun pada hari pengundian. Badan pemilih Senator tidak dipilih secara langsung oleh orang ramai. Mereka dipilih oleh sebuah badan pemilih yang terdiri terutamanya daripada wakil tempatan, termasuk ahli Perhimpunan Kebangsaan dan senator bagi kawasan berkenaan, ahli majlis serantau dan departmen, serta wakil majlis perbandaran. Datuk bandar dan wakil majlis perbandaran membentuk kira-kira 95% daripada pemilih besar dalam pilihan raya Senat. Bilangan wakil perbandaran bergantung pada jumlah penduduk sesebuah komun dan saiz majlisnya. Semua komun, termasuk komun kecil, mempunyai sekurang-kurangnya seorang wakil. Di bandar besar, ahli majlis perbandaran menjadi pemilih dan wakil tambahan dipilih bagi mencerminkan penduduk yang lebih ramai. Mengundi adalah wajib bagi kebanyakan ahli badan pemilih dan ketidakhadiran tanpa alasan yang diterima boleh dikenakan denda. Dua belas senator bagi rakyat Perancis di luar negara dipilih oleh badan yang terdiri daripada 11 orang ahli Perhimpunan Kebangsaan dan 12 orang senator yang mewakili rakyat Perancis di luar negara, 442 orang ahli majlis rakyat Perancis di luar negara serta 68 orang wakil konsular. Kaedah pengundian Dua kaedah pengundian digunakan menurut bilangan senator yang diperuntukkan kepada sesuatu kawasan: Di kawasan yang memilih seorang atau dua orang senator, pilihan raya menggunakan pengundian majoriti dua pusingan. Seseorang calon perlu memperoleh majoriti mutlak undi sah dan undi sekurang-kurangnya satu perempat daripada pemilih berdaftar untuk menang pada pusingan pertama. Majoriti relatif mencukupi pada pusingan kedua. Di kawasan yang memilih tiga orang senator atau lebih, pilihan raya menggunakan perwakilan berkadar senarai dalam satu pusingan berdasarkan kaedah purata tertinggi. Pengundi memilih keseluruhan senarai tanpa mengubah susunan calon. Senarai mesti menggilirkan calon lelaki dan wanita. Bagi pembaharuan tahun 2026, 119 daripada 178 kerusi dipilih melalui perwakilan berkadar dan 59 melalui pengundian majoriti. Perwakilan wilayah dan perbahasan Pengagihan kerusi mengambil kira jumlah penduduk, tetapi kawasan pilihan raya Senat berasaskan departmen dan kolektiviti wilayah. Struktur badan pemilih juga memberikan peranan yang besar kepada komun dan wakil perbandaran. Hal ini selaras dengan tanggungjawab perlembagaan Senat untuk mewakili kolektiviti wilayah. Sistem tersebut bagaimanapun menjadi bahan perbahasan. Penyokongnya menekankan bahawa semua bahagian negara, termasuk komun kecil dan kawasan luar bandar, perlu mempunyai suara dalam institusi negara. Pengkritik pula berpendapat bahawa pemilih dari komun kecil dan departmen kurang penduduk mempunyai pengaruh relatif yang lebih besar berbanding penduduk bandar besar, lalu menghasilkan perwakilan yang tidak sepenuhnya seimbang mengikut jumlah penduduk. Majlis Perlembagaan menghendaki pengagihan kerusi mengambil kira penduduk sambil membenarkan sistem itu mencerminkan kepelbagaian kolektiviti wilayah dan memastikan semua kategori kolektiviti diwakili. Wanita dalam Senat Penyertaan wanita meningkat dengan ketara selepas undang-undang kesetaraan politik dan peluasan penggunaan perwakilan berkadar yang mewajibkan penggiliran jantina dalam senarai calon. Setakat 16 Julai 2026, terdapat 134 orang senator wanita, bersamaan 38.5% daripada keseluruhan dewan. Organisasi Presiden dan Biro Presiden Senat dipilih melalui undi sulit selepas setiap pembaharuan tiga tahunan. Beliau mengarahkan persidangan awam, memastikan pematuhan peraturan dewan dan mewakili institusi tersebut. Gérard Larcher memegang jawatan itu dari 2008 hingga 2011 dan sekali lagi sejak 2014; beliau dipilih semula pada 2 Oktober 2023. Presiden dibantu oleh Biro Senat yang mempunyai 26 orang ahli: presiden, lapan naib presiden, tiga kuestor yang mengurus hal pentadbiran dan kewangan, serta 14 setiausaha. Biro membuat keputusan utama tentang organisasi dalaman, pentadbiran, keselamatan, kewangan dan tatatertib Senat. Komposisinya berusaha mencerminkan kekuatan relatif kumpulan politik. Persidangan Presiden yang terdiri daripada presiden Senat, naib presiden tertentu, presiden kumpulan politik, presiden jawatankuasa dan pelapor umum Jawatankuasa Kewangan membantu menyusun agenda kerja dewan. Agenda Parlimen turut tertakluk pada pembahagian masa yang ditetapkan oleh Perlembagaan antara kerajaan, setiap dewan dan kumpulan pembangkang atau minoriti. Kumpulan politik Senator boleh membentuk kumpulan berdasarkan pertalian politik. Setiap kumpulan mesti mempunyai sekurang-kurangnya 10 orang ahli. Seseorang senator boleh menjadi ahli penuh, ahli bersekutu atau terikat secara pentadbiran dengan sesebuah kumpulan; senator yang tidak menyertai mana-mana kumpulan dihimpunkan dalam suatu mesyuarat pentadbiran. Komposisi kumpulan politik pada 19 Julai 2026 adalah seperti berikut: Pengelasan sesuatu kumpulan sebagai kerajaan, pembangkang atau minoriti bergantung pada perisytiharan politiknya dan boleh berubah sepanjang penggal. Oleh sebab senator dipilih secara berasingan daripada Perhimpunan Kebangsaan dan presiden Republik, majoriti Senat tidak semestinya menyokong kerajaan semasa. Jawatankuasa dan struktur kerja Sebahagian besar pemeriksaan terperinci rang undang-undang dan pengawasan kerajaan dilakukan dalam jawatankuasa. Semua senator kecuali presiden Senat menjadi ahli salah satu daripada tujuh jawatankuasa tetap: Jawatankuasa Hal Ehwal Ekonomi; Jawatankuasa Hal Ehwal Luar Negeri, Pertahanan dan Angkatan Tentera; Jawatankuasa Hal Ehwal Sosial; Jawatankuasa Perancangan Wilayah dan Pembangunan Mampan; Jawatankuasa Kebudayaan, Pendidikan, Komunikasi dan Sukan; Jawatankuasa Kewangan; Jawatankuasa Undang-undang Perlembagaan, Perundangan, Hak Mengundi Sejagat, Peraturan dan Pentadbiran Am. Senat turut mempunyai Jawatankuasa Hal Ehwal Eropah. Jawatankuasa khas boleh dibentuk bagi meneliti rang undang-undang tertentu, manakala jawatankuasa siasatan dan misi penerangan diwujudkan untuk menyiasat isu awam atau menilai dasar. Delegasi tetap pula menangani bidang seperti hak wanita, kolektiviti wilayah, perusahaan, wilayah seberang laut dan perancangan masa hadapan. Sejarah Pendahulu dewan pertuanan Tradisi dewan kedua di Perancis tidak berterusan tanpa putus dan institusinya berubah mengikut setiap rejim. Dewan pertuanan pertama yang lazim dianggap sebagai pendahulu jauh Senat ialah Majlis Orang Tua, yang ditubuhkan di bawah Direktori Perancis pada tahun 1795. Ia digantikan oleh Senat Konservatif selepas rampasan kuasa Napoleon Bonaparte pada tahun 1799. Pada abad ke-19, fungsi dewan kedua dilaksanakan oleh institusi yang berbeza, termasuk Dewan Bangsawan di bawah Pemulihan Bourbon dan Monarki Julai, serta Senat di bawah Empayar Perancis Kedua. Republik Ketiga menubuhkan sebuah Senat melalui undang-undang perlembagaan tahun 1875. Senat Republik Ketiga mempunyai kuasa perundangan yang luas dan, bersama Dewan Perwakilan, mengambil bahagian dalam pemilihan presiden Republik. Selepas Perang Dunia Kedua, Perlembagaan Republik Keempat mewujudkan Majlis Republik pada tahun 1946. Pada awalnya, kuasanya lebih terhad daripada Perhimpunan Kebangsaan, tetapi pembaharuan pada tahun 1954 mengukuhkan semula peranannya dalam proses perundangan. Penubuhan Senat Republik Kelima Perlembagaan yang diluluskan melalui referendum pada 28 September 1958 dan diisytiharkan pada 4 Oktober menamakan semula dewan kedua sebagai Senat serta mengukuhkan kedudukannya dalam sistem dwikamar. Majlis Republik mengadakan persidangan penubuhan sebagai Senat pada 9 Disember 1958 sementara institusi baharu dibentuk. Pilihan raya pertama Senat di bawah Republik Kelima berlangsung pada 26 April 1959 bagi departmen metropolitan dan seberang laut, diikuti pemilihan wakil rakyat Perancis di luar negara pada 5 Mei. Pada 27 April 1969, satu referendum yang antara lain akan mengubah Senat menjadi dewan yang menggabungkan perwakilan wilayah dan kepentingan ekonomi serta sosial ditolak oleh 52.41% pengundi. Kekalahan itu diikuti peletakan jawatan Charles de Gaulle, lalu presiden Senat Alain Poher memangku jawatan presiden Republik. Pembaharuan dan perubahan politik Tempoh jawatan senator pada asalnya ialah sembilan tahun dan satu pertiga dewan diperbaharui setiap tiga tahun. Pembaharuan yang diluluskan pada tahun 2003 memendekkan tempoh jawatan kepada enam tahun, memperkenalkan pembaharuan separuh dewan dan menambah bilangan kerusi secara berperingkat untuk menyesuaikan perwakilan dengan perubahan penduduk. Jumlah semasa sebanyak 348 kerusi dicapai pada 1 Oktober 2011. Senat lazimnya mempunyai majoriti kanan atau kanan tengah sepanjang Republik Kelima. Pada September 2011, gabungan kiri memperoleh majoriti buat kali pertama sejak tahun 1958 dan Jean-Pierre Bel dipilih sebagai presiden Senat. Kumpulan kanan dan tengah memperoleh semula majoriti pada pilihan raya 2014, selepas itu Gérard Larcher kembali menjadi presiden. Tempat persidangan Senat bersidang di Istana Luxembourg, yang dibina pada abad ke-17 untuk Marie de' Medici. Bangunan itu digunakan oleh pelbagai institusi politik selepas Revolusi Perancis dan menjadi tempat persidangan Senat Republik Ketiga secara tetap pada tahun 1879. Kompleks tersebut turut merangkumi Taman Luxembourg, perpustakaan Senat dan bangunan pentadbiran bersebelahan. Dewan persidangan semasa dibina antara tahun 1836 dengan 1841 mengikut rancangan arkitek Alphonse de Gisors. Ruang itu terdiri daripada dua separuh bulatan yang bertentangan: tempat duduk senator menghadap ke bahagian yang menempatkan kerusi presiden dan pentas pemidato. Para senator duduk mengikut kumpulan politik, dengan kumpulan kiri lazimnya di sebelah kiri presiden dan kumpulan kanan di sebelah kanan. Istana dan kawasan Senat dikawal oleh Pengawal Republik. Persidangan awam boleh diikuti dari galeri pelawat tertakluk pada peraturan keselamatan dan kapasiti, manakala rakaman serta laporan rasmi perbahasan diterbitkan dalam talian. Lihat juga Parlimen Perancis Perhimpunan Kebangsaan Perancis Politik Perancis Pilihan raya di Perancis Istana Luxembourg Rujukan Pautan luar Laman rasmi Senat Laporan rasmi persidangan Senat Portal data terbuka Senat