UNESCO

Asiantaeth o'r Cenhedloedd Unedig yw Mudiad Addysgol, Gwyddonol a Diwylliannol y Cenhedloedd Unedig (Saesneg: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Ffrangeg: L'Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture) neu UNESCO. Sefydlwyd ym 1946 er mwyn gwella cydweithrediad rhyngwladol. Mae'r pencadlys ym Mharis, Ffrainc, ac mae 195 o wledydd yn aelod o UNESCO. Un o amcanion UNESCO yw cynnal rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd. Mae'r safleoedd hyn yn bwysig yn hanesyddol; yn naturiol y cred y gymuned byd-eang bod eu amddiffyn yn bwysig. Y wladwriaeth ddiweddaraf i ymuno â hi yw Palesteina yn Nhachwedd 2011. Gweithgareddau Mae UNESCO yn rhoi ei gynlluniau ar waith trwy rhaglen sy'n cynnwys y meysydd canlynol: Addysg Gwyddorau naturiol Gwyddorau cymdeithasol a dynol Diwylliant Cyfathrebu a gwybodaeth Mae UNESCO hefyd yn rhyddhau 'datganiadau' cyhoeddus er mwyn addysgu'r cyhoedd: Datganiad Seville ar Drais: Datganiad a fabwysiadwyd gan UNESCO ym 1989 er mwyn gwrthbrofi'r syniad bod gan bobl dueddiad biolegol cynhenid i ryfela. Dynodi prosiectau a llefydd o arwyddocâd diwylliannol a gwyddonol, megis: Rhwydwaith Rhyngwladol Geoparciau Gwarchodfeydd Biosffer, trwy Raglen Dyn a'r Biosffer (MAB), ers 1971 Dinas Lenyddiaeth: Yn 2007, Caeredin oedd y ddinas gyntaf i dderbyn y teitl Yn 2008, daeth Dinas Iowa City yn ddinas lenyddiaeth. Yn 2025, daeth Aberystwyth yn ddinas Llên cyntaf Cymru. Ieithoedd dan fygythiad a phrosiectau amrywiant ieithyddol Campweithiau Treftadaeth Lafar ac Anghyffwrdd Dynoliaeth Cofrestr ryngwladol Cof y Byd, ers 1997 Rheoli adnoddau dŵr, trwy raglen IHP, ers 1965 Safleoedd Treftadaeth y Byd Annog llif syniadau trwy ddelweddau a geiriau Hybu digwyddiadau, megis: Degawd Rhyngwladol er mwyn Annog Diwylliant Heddwch a Di-dreisedd ar gyfer Plant y Byd: 2001–2010 Diwrnod Rhyddid Gwasg y Byd, Mai'r 3ydd pob blwyddyn, er mwyn hybu rhyddid mynegiant a rhyddid y wasg fel hawl dynol ac elfennau creiddiol unrhyw gymdeithas iach, ddemocrataidd, rydd. Criança Esperança ym Mrasil, trwy bartneriaeth gyda Rede Globo, er mwyn codi pres tuag at brosiectau cymunedol sy'n hybu cyfannu cymdeithasol ac atal trais. Diwrnod Llythrennedd y Byd Blwyddyn Ryngwladol dros Ddiwylliant Heddwch Sefydlu ac ariannu prosiectau Cyfeiriadau