Öræfajökull

Öræfajökull er eldkeila á Suðausturlandi (Austur-Skaftafellssýslu). Yfir fjallinu er jökulhetta þ.e. Öræfajökullinn sjálfur, sem er jafnframt syðsti hluti Vatnajökuls. Hann fyllir stóra öskju efst á fjallinu. Margir skriðjöklar skríða út frá jökulhettunni niður fjallshlíðarnar og um dali við fjallsræturnar. Meðal þeirra eru Svínafellsjökull, Virkisjökull, Kotárjökull, Kvíárjökull og Hrútárjökull. Á norðurhlið fjallsins er Hvannadalshnúkur, hæsti tindur Íslands, 2.110 m. Öræfajökull (jökullinn sjálfur) er allur innan Vatnajökulsþjóðgarðs og fjallið að miklu leyti líka. Öræfajökull er megineldstöð og hefur gosið tvisvar á sögulegum tíma; fyrst 1362 þegar Litlahérað lagðist í eyði, og síðan minna gosi 1727. Mikið tjón varð í báðum gosunum og þeim fylgdi öskufall og jökulhlaup. Mannfall varð í báðum gosum. Eldstöðvarkerfi Auk þess að vera megineldstöð er Öræfajökull sitt eigið eldstöðvarkerfi. Hann er einn af 41 eldstöðvakerfum á Íslandi og í millibergröð. Nýleg virkni Í nóvember árið 2017 urðu jarðskjálftar undir jöklinum og mældust uppleyst efni í Kvíá sem kemur undan honum og bentu til þess að nýlegt jarðhitasvæði væri undir honum. Askja jökulsins hafði sigið meira en 20 metra. Í febrúar 2018 varð skjálfti af stærð 3,6 undir öskjunni. Tindar Hvannadalshnjúkur (2110 m) Snæbreið (2041 m) Sveinstindur (2044 m) Sveinsgnípa (1925 m) Dyrhamar (1917 m) Eystri (1758 m) og Vestari Hnappur (1849m) Rótarfjallshnúkur (1848 m) Tilvísanir Tenglar „Hvernig og hvenær myndaðist Öræfajökull?“. Vísindavefurinn. Svar: Jóhann Helgason, jarðfræðingur (5.5.2010) Eldgosið í Öræfajökli 1727 - Stjörnufræðivefurinn Geymt 20 apríl 2024 í Wayback Machine Vísindavefurinn: Hvers konar gosefni komu úr gosunum 1362 og 1727 í Öræfajökli? Ármann Höskuldsson og Páll Imsland Öræfajökull - Náttúruminjasafn Umbrot í Öræfajökli eftir landnám - Náttúrufræðingurinn (júní 2024) Vísindavefurinn: Hvað er vitað um eldstöðina í Öræfajökli? Svar: Ármann Höskuldsson (17.5.2005) Öræfajökull (Veðurstofa Íslands) Neyðaráætlun fyrir Öræfajökul (23.11.2017)