Vatnajökull

Vatnajökull (fyrrum nefndur Klofajökull) er þíðjökull á suðausturhluta Íslands innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Hann er stærsti jökull landsins bæði að flatarmáli og rúmmáli og þriðji stærsti jökull Evrópu að flatarmáli. Hæð jökulsins er víðast hvar 1,4–1,8 kílómetrar yfir sjávarmáli. Stærsti jökull Evrópu er Severny-jökull á Novaya Zemlya, Rússlandi, sem er 20.500 km² að flatarmáli. Annar stærsti jökullinn er Austfonna á Nordaustlandet á Svalbarða, 7.800 km² (2012) og 2.500 km³. Flatarmál Vatnajökuls taldist vera 7.500 km² árið 2023. Mesta þykkt hans er allt að 1 kílómetra en meðalþykktin um 400 metrar. Rúmmál jökulsins er því um 3.000 km³. Vatnajökull er stærstur jökla Evrópu utan heimskautasvæðanna. Saga jökulsins Fyrir 14. öld var Vatnajökull mun minni en hann er nú. Síðan um 1930 hefur hann verið í stöðugri rýrnun, en þá mun stærð hans hafa verið í hámarki.[heimild vantar] Eldvirkni Undir Vatnajökli eru einhverjar mestu eldstöðvar landsins, þeirra þekktastar Grímsvötn og Öræfajökull. Auk þeirra má nefna Gjálp, Þórðarhyrnu og Bárðarbungu. Gos úr Vatnajökli hafa komið í hrinum í tímans rás. Þjóðgarðar Hluti jökulsins í kringum Skaftafell var gerður að þjóðgarði árið 1967. Allur syðri hluti Vatnajökuls varð síðan hluti af þjóðgarðinum í Skaftafelli 28. október 2004. Árið 2007 varð svo allur Vatnajökull þjóðgarður með stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs. Þjóðgarðurinn í Skaftafelli og Þjóðgarðurinn í Jökulsárgljúfrum urðu þá einnig hluti Vatnajökulsþjóðgarðs. Skriðjöklar Út frá Vatnajökli ganga um það bil 30 skriðjöklar. Hér á eftir fylgir listi yfir skriðjökla sem falla frá Vatnajökli, skipt niður eftir stjórnunarumdæmum Vatnajökulsþjóðgarðs. Þetta er ekki tæmandi listi. Suðursvæði Austurtungnajökull Breiðamerkurjökull Brókarjökull Falljökull Fjallsjökull Fláajökull Heinabergsjökull Hoffellsjökull Hólárjökull Hrútárjökull Kvíárjökull Lambatungnajökull Morsárjökull Skaftafellsjökull Skálafellsjökull Skeiðarárjökull Stigárjökull Suðurfjallsjökull Súlujökull Svínafellsjökull Vesturdalsjökull Viðborðsjökull Virkisjökull Öræfajökull (er syðsti hluti Vatnajökuls en er þó ekki skriðjökull). Öxarfellsjökull Austursvæði Brúarjökull Eyjabakkajökull Kverkjökull Norðurtungnajökull Norðursvæði Dyngjujökull Vestursvæði Köldukvíslarjökull Rjúpnabrekkujökull Síðujökull Skaftárjökull Sylgjujökull Tungnaárjökull Heimildir Tenglar Fræðsluvefur Hörfandi jökla samvinnuverkefni Vatnajökulsþjóðgarðs og Veðurstofu Íslands, unnið í samvinnu við Náttúrustofu Suðausturlands og Jöklahóp Jarðvísindastofnunar Háskólans. „Hversu hratt mun Vatnajökull bráðna á næstu árum?“. Vísindavefurinn. Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum? - Vísindavefurinn Upplýsingasíða á nat.is Geymt 5 desember 2004 í Wayback Machine Náttúrufar og náttúruminjar umhverfis Vatnajökul „Yfir Vatnajökul þveran“; grein í Þjóðviljanum 1967 Baldursson, S, J Guðnason, H Hannesdóttir & T Thórðarson. Nomination of Vatnajökull National Park for inclusion in the World Heritage List, Reykjavik 2018, Vatnajökull National Park